व्यास उवाच । (१।१)

अग्निहोत्रं तु जुहुयादाद्यन्ते ऽहर्निशोः सदा । (१।२)

दर्शेन चैव पक्षान्ते पौर्णमासेन चैव हि ॥ (१।३)

शस्यान्ते नवशस्येष्ट्या तथर्त्वन्ते द्विजो ऽध्वरैः । (२।१)

पशुना त्वयनस्यान्ते समान्ते सौमिकैर्मखैः ॥ (२।२)

नानिष्ट्वा नवशस्येष्ट्या पशुना वाग्निमान् द्विजः । (३।१)

नवान्नमद्यान्मांसं वा दीर्घमायुर्जिजीविषुः ॥ (३।२)

नवेनान्नेन चानिष्ट्वा पशुहव्येन चागन्यः । (४।१)

प्राणानेवात्तुमिच्छन्ति नवान्नामिषगृद्धिनः ॥ (४।२)

सावित्रान् शान्तिहोमांश्च कुर्यात् पर्वसु नित्यशः । (५।१)

पितॄंश् चैवाष्टकास्व् अर्चन् नित्यमन्वष्टकासु च ॥ (५।२)

एष धर्मः परो नित्यम् अपधर्मो ऽन्य उच्यते । (६।१)

त्रयाणामिह वर्णानां गृहस्थाश्रमवासिनाम् ॥ (६।२)

नास्तिक्यादथवालस्याद् यो ऽग्नीन् नाधातुमिच्छति । (७।१)

यजेत वा न यज्ञेन स याति नरकान् बहून् ॥ (७।२)

तामिस्रम् अन्धतामिस्रं महारौरवरौरवौ । (८।१)

कुम्भीपाकं वैतरणीमसिपत्रवनं तथा ॥ (८।२)

अन्यांश्च नरकान् घोरान् सम्प्राप्यान्ते सुदुर्मतिः । (९।१)

अन्त्यजानां कुले विप्राः शूद्रयोनौ च जायते ॥ (९।२)

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन ब्राह्मणो हि विशेषतः । (१०।१)

आधायाग्निं विशुद्धात्मा यजेत परमेश्वरम् ॥ (१०।२)

अग्निहोत्रात् परो धर्मो द्विजानां नेह विद्यते । (११।१)

तस्मादाराधयेन्नित्यम् अग्निहोत्रेण शाश्वतम् ॥ (११।२)

यश्चाधायाग्निमालस्यान्न यष्टुं देवमिच्छति । (१२।१)

सो ऽसौ मूढो न संभाष्यः किं पुनर्नास्तिको जनः ॥ (१२।२)

यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये । (१३।१)

अधिकं चापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति ॥ (१३।२)

एष वै सर्वयज्ञानां सोमः प्रथम इष्यते । (१४।१)

सोमेनाराधयेद् देवं सोमलोकमहेश्वरम् ॥ (१४।२)

न सोमयागादधिको महेशाराधने क्रतुः । (१५।१)

समो वा विद्यते तस्मात् सोमेनाभ्यर्चयेत् परम् ॥ (१५।२)

पितामहेन विप्राणामादावभिहितः शुभः । (१६।१)

धर्मो विमुक्तये साक्षाच्छ्रौतः स्मार्तो द्विधा पुनः ॥ (१६।२)

श्रौतस्त्रेताग्निसंबन्धात् स्मार्तः पूर्वं मयोदितः । (१७।१)

श्रेयस्करतमः श्रौतस्तस्माच्छ्रौतं समाचरेत् ॥ (१७।२)

उभावभिहितौ धर्मौ वेदादेव विनिःसृतौ । (१८।१)

शिष्टाचारस्तृतीयः स्याच्छ्रुतिस्मृत्योर् अलाभतः ॥ (१८।२)

धर्मेणाभिगतो यैस्तु वेदः सपरिबृंहणः । (१९।१)

ते शिष्टा ब्राह्मणाः प्रोक्ता नित्यमात्मगुणान्विताः ॥ (१९।२)

तेषामभिमतो यः स्याच्चेतसा नित्यमेव हि । (२०।१)

स धर्मः कथितः सद्भिर्नान्येषामिति धारणा ॥ (२०।२)

पुराणं धर्मशास्त्रं च वेदानामुपबृंहणम् । (२१।१)

एकस्माद् ब्रह्मविज्ञानं धर्मज्ञानं तथैकतः ॥ (२१।२)

धर्मं जिज्ञासमानानां तत्प्रमाणतरं स्मृतम् । (२२।१)

धर्मशास्त्रं पुराणं तद् ब्रह्मज्ञाने परा प्रमा ॥ (२२।२)

नान्यतो जायते धर्मो ब्रह्मविद्या च वैदिकी । (२३।१)

तस्माद् धर्मं पुराणं च श्रद्धातव्यं द्विजातिभिः ॥ (२३।२)

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायामुपरिविभागे चतुर्विंशो ऽध्यायः ॥ (२४।१)