KūPur, 1, 6
Select a line for its word-by-word analysis.
तदा समभवद् ब्रह्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ (२।२)
tadā samabhavad brahmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt ||
सहस्रशीर्षा पुरुषो रुक्मवर्णस्त्वतीन्द्रियः । (३।१)
sahasraśīrṣā puruṣo rukmavarṇastvatīndriyaḥ |
ब्रह्मस्वरूपिणं देवं जगतः प्रभवाप्ययम् ॥ (४।२)
brahmasvarūpiṇaṃ devaṃ jagataḥ prabhavāpyayam ||
आपो नारा इति प्रोक्ता नाम्ना पूर्वमिति श्रुतिः । (५।१)
āpo nārā iti proktā nāmnā pūrvamiti śrutiḥ |
अयनं तस्य ता यस्मात् तेन नारायणः स्मृतः ॥ (५।२)
ayanaṃ tasya tā yasmāt tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ ||
विष्णु अस् वराहतुल्यं युगसहस्रस्य नैशं कालमुपास्य सः । (६।१)
Viṣṇu as Varāhatulyaṃ yugasahasrasya naiśaṃ kālamupāsya saḥ |
शर्वर्यन्ते प्रकुरुते ब्रह्मत्वं सर्गकारणात् ॥ (६।२)
śarvaryante prakurute brahmatvaṃ sargakāraṇāt ||
ततस्तु सलिले तस्मिन् विज्ञायान्तर्गतां महीम् । (७।१)
tatastu salile tasmin vijñāyāntargatāṃ mahīm |
अधृष्यं मनसाप्यन्यैर्वाङ्मयं ब्रह्मसंज्ञितम् ॥ (८।२)
adhṛṣyaṃ manasāpyanyairvāṅmayaṃ brahmasaṃjñitam ||
दंष्ट्रयाभ्युज्जहारैनामात्माधारो धराधरः ॥ (९।२)
daṃṣṭrayābhyujjahāraināmātmādhāro dharādharaḥ ||
दृष्ट्वा दंष्ट्राग्रविन्यस्तां पृथिवीं प्रथितपौरुषम् । (१०।१)
dṛṣṭvā daṃṣṭrāgravinyastāṃ pṛthivīṃ prathitapauruṣam |
अस्तुवञ्जनलोकस्थाः सिद्धा ब्रह्मर्षयो हरिम् ॥ (१०।२)
astuvañjanalokasthāḥ siddhā brahmarṣayo harim ||
नमः स्वयंभुवे तुभ्यं स्रष्ट्रे सर्वार्थवेदिने । (१२।१)
namaḥ svayaṃbhuve tubhyaṃ sraṣṭre sarvārthavedine |
नमो ऽस्तु ते चतुर्वक्त्रे शार्ङ्गचक्रासिधारिणे । (१४।१)
namo 'stu te caturvaktre śārṅgacakrāsidhāriṇe |
नमो बुद्धाय शुद्धाय नमस्ते ज्ञानरूपिणे ॥ (१५।२)
namo buddhāya śuddhāya namaste jñānarūpiṇe ||
नमो ऽस्त्वानन्दरूपाय साक्षिणे जगतां नमः । (१६।१)
namo 'stvānandarūpāya sākṣiṇe jagatāṃ namaḥ |
नमो ऽस्तु ते वराहाय नमस्ते मत्स्यरूपिणे । (१८।१)
namo 'stu te varāhāya namaste matsyarūpiṇe |
नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं त्रिधाम्ने दिव्यतेजसे । (१९।१)
namastrimūrtaye tubhyaṃ tridhāmne divyatejase |
नमो ऽस्त्वादित्यवर्णाय नमस्ते पद्मयोनये । (२०।१)
namo 'stvādityavarṇāya namaste padmayonaye |
पालयैतज्जगत् सर्वं त्राता त्वं शरणं गतिः ॥ (२१।२)
pālayaitajjagat sarvaṃ trātā tvaṃ śaraṇaṃ gatiḥ ||
इत्थं स भगवान् विष्णुः सनकाद्यैरभिष्टुतः । (२२।१)
itthaṃ sa bhagavān viṣṇuḥ sanakādyairabhiṣṭutaḥ |
विततत्वाच्च देहस्य न मही याति संप्लवम् ॥ (२४।२)
vitatatvācca dehasya na mahī yāti saṃplavam ||
पृथिवीं तु समीकृत्य पृथिव्यां सो ऽचिनोद् गिरीन् । (२५।१)
pṛthivīṃ tu samīkṛtya pṛthivyāṃ so 'cinod girīn |
प्राक्सर्गदग्धानखिलांस् ततः सर्गे ऽदधन्मनः ॥ (२५।२)
prāksargadagdhānakhilāṃs tataḥ sarge 'dadhanmanaḥ ||
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षष्ठो ऽध्यायः ॥ (२६।१)
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.