व्यास उवाच । (१।१)

अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रायश्चित्तविधिं शुभम् । (१।२)

हिताय सर्वविप्राणां दोषाणामपनुत्तये ॥ (१।३)

अकृत्वा विहितं कर्म कृत्वा निन्दितमेव च । (२।१)

दोषमाप्नोति पुरुषः प्रायश्चित्तं विशोधनम् ॥ (२।२)

प्रायश्चित्तमकृत्वा तु न तिष्ठेद् ब्राह्मणः क्वचित् । (३।१)

यद् ब्रूयुर्ब्राह्मणाः शान्ता विद्वांसस्तत्समाचरेत् ॥ (३।२)

वेदार्थवित्तमः शान्तो धर्मकामो ऽग्निमान् द्विजः । (४।१)

स एव स्यात् परो धर्मो यमेको ऽपि व्यवस्यति ॥ (४।२)

अनाहिताग्नयो विप्रास्त्रयो वेदार्थपारगाः । (५।१)

यद् ब्रूयुर्धर्मकामास्ते तज्ज्ञेयं धर्मसाधनम् ॥ (५।२)

अनेकधर्मशास्त्रज्ञा ऊहापोहविशारदाः । (६।१)

वेदाध्ययनसम्पन्नाः सप्तैते परिकीर्तिताः ॥ (६।२)

मीमांसाज्ञानतत्त्वज्ञा वेदान्तकुशला द्विजाः । (७।१)

एकविंशतिसंख्याताः प्रायश्चित्तं वदन्ति वै ॥ (७।२)

ब्रह्महा मद्यपः स्तेनो गुरुतल्पग एव च । (८।१)

महापातकिनस्त्वेते यश्चैतैः सह संवसेत् ॥ (८।२)

संवत्सरं तु पतितैः संसर्गं कुरुते तु यः । (९।१)

यानशय्यासनैर्नित्यं जानन् वै पतितो भवेत् ॥ (९।२)

याजनं योनिसंबन्धं तथैवाध्यापनं द्विजः । (१०।१)

कृत्वा सद्यः पतेज्ज्ञानात् सह भोजनमेव च ॥ (१०।२)

अविज्ञायाथ यो मोहात् कुर्यादध्यापनं द्विजः । (११।१)

संवत्सरेण पतति सहाध्ययनमेव च ॥ (११।२)

ब्रह्महा द्वादशाब्दानि कुटिं कृत्वा वने वसेत् । (१२।१)

भैक्षमात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजम् ॥ (१२।२)

ब्राह्मणावसथान् सर्वान् देवागाराणि वर्जयेत् । (१३।१)

विनिन्दन् स्वयमात्मानं ब्राह्मणं तं च संस्मरन् ॥ (१३।२)

असंकल्पितयोग्यानि सप्तागाराणि संविशेत् । (१४।१)

विधूमे शनकैर्नित्यं व्यङ्गारे भुक्तवज्जने ॥ (१४।२)

एककालं चरेद् भैक्षं दोषं विख्यापयन् नृणाम् । (१५।१)

वन्यमूलफलैर् वापि वर्तयेद् धैर्यम् आक्षितः ॥ (१५।२)

कपालपाणिः खट्वाङ्गी ब्रह्मचर्यपरायणः । (१६।१)

पूर्णे तु द्वादशे वर्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ (१६।२)

अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तमिदं शुभम् । (१७।१)

कामतो मरणाच्छुद्धिर्ज्ञेया नान्येन केनचित् ॥ (१७।२)

कुर्यादनशनं वाथ भृगोः पतनमेव वा । (१८।१)

ज्वलन्तं वा विशेदग्निं जलं वा प्रविशेत् स्वयम् ॥ (१८।२)

ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा सम्यक् प्राणान् परित्यजेत् । (१९।१)

ब्रह्महत्यापनोदार्थमन्तरा वा मृतस्य तु ॥ (१९।२)

दीर्घामयान्वितं विप्रं कृत्वानामयमेव तु । (२०।१)

दत्त्वा चान्नं स दुर्भिक्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ (२०।२)

अश्वमेधावभृथके स्नात्वा वा शुध्यते द्विजः । (२१।१)

सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणाय प्रदाय तु ॥ (२१।२)

सरस्वत्यास्त्वरुणया संगमे लोकविश्रुते । (२२।१)

शुध्येत् त्रिषवणस्नानात् त्रिरात्रोपोषितो द्विजः ॥ (२२।२)

गत्वा रामेश्वरं पुण्यं स्नात्वा चैव महोदधौ । (२३।१)

ब्रह्मचर्यादिभिर्युक्तो दृष्ट्वा रुद्रं विमुच्यते ॥ (२३।२)

कपालमोचनं नाम तीर्थं देवस्य शूलिनः । (२४।१)

स्नात्वाभ्यर्च्य पितॄन् भक्त्या ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ (२४।२)

यत्र देवादिदेवेन भरवेणामितौजसा । (२५।१)

कपालं स्थापितं पूर्वं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ (२५।२)

समभ्यर्च्य महादेवं तत्र भैरवरूपिणम् । (२६।१)

तर्पयित्वा पितॄन् स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ (२६।२)

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायामुपरिविभागे त्रिंशो ऽध्यायः ॥ (२७।१)