सूत उवाच । (१।१)

वेदव्यासावताराणि द्वापरे कथितानि तु । (१।२)

महादेवावताराणि कलौ शृणुत सुव्रताः ॥ (१।३)

आद्ये कलियुगे श्वेतो देवदेवो महाद्युतिः । (२।१)

नाम्ना हिताय विप्राणामभूद् वैवस्वते ऽन्तरे ॥ (२।२)

हिमवच्छिखरे रम्ये छगले पर्वतोत्तमे । (३।१)

तस्य शिष्याः शिखायुक्ता बभूवुर् अमितप्रभाः ॥ (३।२)

श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः । (४।१)

चत्वारस्ते महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ (४।२)

सुभानो दमनश्चाथ सुहोत्रः कङ्कणस्तथा । (५।१)

लोकाक्षिरथ योगीन्द्रो जैगीषव्यस्तु सप्तमे ॥ (५।२)

अष्टमे दधिवाहः स्यान्नवमे वृषभः प्रभुः । (६।१)

भृगुस्तु दशमे प्रोक्तस्तस्मादुग्रः परः स्मृतः ॥ (६।२)

द्वादशे ऽत्रिः समाख्यातो बली चाथ त्रयोदशे । (७।१)

चतुर्दशे गौतमस्तु वेदशीर्षा ततः परम् ॥ (७।२)

गोकर्णश्चाभवत् तस्माद् गुहावासः शिखण्ड्यथ । (८।१)

जटामाल्यट्टहासश्च दारुको लाङ्गली क्रमात् ॥ (८।२)

श्वेतस्तथा परः शूली डिण्डी मुण्डी च वै क्रमात् । (९।१)

सहिष्णुः सोमशर्मा च नकुलीशो ऽन्तिमे प्रभुः ॥ (९।२)

वैवस्वते ऽन्तरे शंभोरवतारास्त्रिशूलिनः । (१०।१)

अष्टाविंशतिराख्याता ह्यन्ते कलियुगे प्रभोः । (१०।२)

तीर्थे कायावतारे स्याद् देवेशो नकुलीश्वरः ॥ (१०।३)

तत्र देवादिदेवस्य चत्वारः सुतपोधनाः । (११।१)

शिष्या बभूवुश्चान्येषां प्रत्येकं मुनिपुङ्गवाः ॥ (११।२)

प्रसन्नमनसो दान्ता ऐश्वरीं भक्तिमाश्रिताः । (१२।१)

क्रमेण तान् प्रवक्ष्यामि योगिनो योगवित्तमान् ॥ (१२।२)

श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः । (१३।१)

दुन्दुभिः शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा । (१३।२)

विकेशश्च विशोकश्च विशापः शापनाशनः ॥ (१३।३)

सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दमो दुरतिक्रमः । (१४।१)

सनः सनातनश्चैव मुकारश्च सनन्दनः ॥ (१४।२)

दालभ्यश्च महायोगी धर्मात्मनो महौजसः । (१५।१)

सुधामा विरजाश्चैव शङ्खपात्रज एव च ॥ (१५।२)

सारस्वतस्तथा मेघो घनवाहः सुवाहनः । (१६।१)

कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पञ्चशिखो मुनिः ॥ (१६।२)

पराशरश्च गर्गश्च भार्गवश्चाङ्गिरास्तथा । (१७।१)

बलबन्धुर्निरामित्रः केतुशृङ्गस्तपोधनः ॥ (१७।२)

लम्बोदरश्च लम्बश्च लम्बाक्षो लम्बकेशकः । (१८।१)

सर्वज्ञः समबुद्धिश्च साध्यः सत्यस्तथैव च ॥ (१८।२)

शुधामा काश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा । (१९।१)

अत्रिरुग्रस्तथा चैव श्रवणो ऽथ श्रविष्ठकः ॥ (१९।२)

कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः । (२०।१)

कश्यपो ह्युशना चैव च्यवनो ऽथ बृहस्पतिः ॥ (२०।२)

उतथ्यो वामदेवश्च महाकायो महानिलः । (२१।१)

वाचश्रवाः सुपीकश्च श्यावाश्वः सपथीश्वरः ॥ (२१।२)

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा । (२२।१)

सुमन्तुर् वर्चरी विद्वान् कबन्धः कुशिकन्धरः ॥ (२२।२)

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान् गौतमस्तथा । (२३।१)

भल्लापी मधुपिङ्गश्च श्वेतकेतुस्तपोनिधिः ॥ (२३।२)

उशिजो बृहदुक्थश्च देवलः कपिरेव च । (२४।१)

शालिहोत्रो ऽग्निवेश्यश्च युवनाश्वः शरद्वसुः ॥ (२४।२)

छगलः कुण्डकर्णश्च कुम्भश्चैव प्रवाहकः । (२५।१)

उलूको विद्युतश्चैव शाद्वलो ह्याश्वलायनः ॥ (२५।२)

अक्षपादः कुमारश्च उलूको वत्स एव च । (२६।१)

कुशिकश्चैव गर्गश्च मित्रक ऋष्य एव च ॥ (२६।२)

शिष्या एते महात्मानः सर्वोवर्तेषु योगिनाम् । (२७।१)

विमला ब्रह्मभूयिष्ठा ज्ञानयोगपरायणाः ॥ (२७।२)

कुर्वन्ति चावताराणि ब्राह्मणानां हिताय हि । (२८।१)

योगेश्वराणामादेशाद् वेदसंस्थापनाय वै ॥ (२८।२)

ये ब्राह्मणाः संस्मरन्ति नमस्यन्ति च सर्वदा । (२९।१)

तर्पयन्त्यर्चयन्त्येतान् ब्रह्मविद्यामवाप्नुयुः ॥ (२९।२)

इदं वैवस्वतं प्रोक्तमन्तरं विस्तरेण तु । (३०।१)

भविष्यति च सावर्णो दक्षसावर्ण एव च ॥ (३०।२)

दशमो ब्रह्मसावर्णो धर्मसावर्ण एव च । (३१।१)

द्वादशो रुद्रसावर्णो रोचमानस्त्रयोदशः । (३१।२)

भौत्यश्चतुर्दशः प्रोक्तो भविष्या मनवः क्रमात् ॥ (३१।३)

अयं वः कथितो ह्यंशः पूर्वो नारायणेरितः । (३२।१)

भूतभव्यैर् वर्तमानैर् आख्यानैर् उपबृंहितः ॥ (३२।२)

यः पठेच्छृणुयाद् वापि श्रावयेद् वा द्विजोत्तमान् । (३३।१)

स सर्वपापनिर्मुक्तो ब्रह्मणा सह मोदते ॥ (३३।२)

पठेद् देवालये स्नात्वा नदीतीरेषु चैव हि । (३४।१)

नारायणं नमस्कृत्य भावेन पुरुषोत्तमम् ॥ (३४।२)

नमो देवादिदेवाय देवानां परमात्मने । (३५।१)

पुरुषाय पुराणाय विष्णवे कूर्मरूपिणे ॥ (३५।२)

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकपञ्चाशो ऽध्यायः ॥ (३६।१)