ऋषय ऊचुः । (१।१)

अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां महामुने । (१।२)

तदाचक्ष्वाखिलं कर्म येन मुच्येत बन्धनात् ॥ (१।३)

व्यास उवाच । (२।१)

वक्ष्ये समाहिता यूयं शृणुध्वं गदतो मम । (२।२)

अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां क्रमाद् विधिम् ॥ (२।३)

ब्राह्मे मुहूर्ते तूत्थाय धर्ममर्थं च चिन्तयेत् । (३।१)

कायक्लेशं तदुद्भूतं ध्यायीत मनसेश्वरम् ॥ (३।२)

उषःकाले ऽथ सम्प्राप्ते कृत्वा चावश्यकं बुधः । (४।१)

स्नायान्नदीषु शुद्धासु शौचं कृत्वा यथाविधि ॥ (४।२)

प्रातःस्नानेन पूयन्ते ये ऽपि पापकृतो जनाः । (५।१)

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्रातःस्नानं समाचरेत् ॥ (५।२)

प्रातःस्नानं प्रशंसन्ति दृष्टादृष्टकरं शुभम् । (६।१)

ऋषीणामृषिता नित्यं प्रातःस्नानान्न संशयः ॥ (६।२)

मुखे सुप्तस्य सततं लाला याः संस्रवन्ति हि । (७।१)

ततो नैवाचरेत् कर्म अकृत्वा स्नानमादितः ॥ (७।२)

अलक्ष्मीः कालकर्णश् च दुःस्वप्नं दुर्विचिन्तितम् । (८।१)

प्रातःस्नानेन पापानि पूयन्ते नात्र संशयः ॥ (८।२)

न च स्नानं विना पुंसां पावनं कर्म सुस्मृतम् । (९।१)

होमे जप्ये विशेषेण तस्मात् स्नानं समाचरेत् ॥ (९।२)

अशक्तावशिरस्कं वा स्नानमस्य विधीयते । (१०।१)

आर्द्रेण वाससा वाथ मार्जनं कापिलं स्मृतम् ॥ (१०।२)

असामर्थ्ये समुत्पन्ने स्नानमेवं समाचरेत् । (११।१)

ब्राह्मादीनि यथाशक्तौ स्नानान्याहुर्मनीषिणः ॥ (११।२)

ब्राह्ममाग्नेयमुद्दिष्टं वायव्यं दिव्यमेव च । (१२।१)

वारुणं यौगिकं तद्वत् षोढा स्नानं प्रकीर्तितम् ॥ (१२।२)

ब्राह्मं तु मार्जनं मन्त्रैः कुशैः सोदकबिन्दुभिः । (१३।१)

आग्नेयं भस्मना पादमस्तकाद्देहधूलनम् ॥ (१३।२)

गवां हि रजसा प्रोक्तं वायव्यं स्नानमुत्तमम् । (१४।१)

यत्तु सातपवर्षेण स्नानं तद् दिव्यमुच्यते ॥ (१४।२)

वारुणं चावगाहस्तु मानसं त्वात्मवेदनम् । (१५।१)

यौगिकं स्नानमाख्यातं योगो विष्णुविचिन्तनम् ॥ (१५।२)

आत्मतीर्थमिति ख्यातं सेवितं ब्रह्मवादिभिः । (१६।१)

मनःशुचिकरं पुंसां नित्यं तत् स्नानमाचरेत् ॥ (१६।२)

शक्तश्चेद् वारुणं विद्वान् प्राजापत्यं तथैव च । (१७।१)

प्रक्षाल्य दन्तकाष्ठं वै भक्षयित्वा विधानतः ॥ (१७।२)

आचम्य प्रयतो नित्यं स्नानं प्रातः समाचरेत् । (१८।१)

मध्याङ्गुलिसमस्थौल्यं द्वादशाङ्गुलसंमितम् ॥ (१८।२)

सत्वचं दन्तकाष्ठं स्यात् तदग्रेण तु धावयेत् । (१९।१)

क्षीरवृक्षसमुद्भूतं मालतीसंभवं शुभम् । (१९।२)

अपामार्गं च बिल्वं च करवीरं विशेषतः ॥ (१९।३)

वर्जयित्वा निन्दितानि गृहीत्वैकं यथोदितम् । (२०।१)

परिहृत्य दिनं पापं भक्षयेद् वै विधानवित् ॥ (२०।२)

नोत्पाटयेद्दन्तकाष्ठं नाङ्गुल्या धावयेत् क्वचित् । (२१।१)

प्रक्षाल्य भङ्क्त्वा तज्जह्याच्छुचौ देशे समाहितः ॥ (२१।२)

स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा । (२२।१)

आचम्य मन्त्रवन्नित्यं पुनराचम्य वाग्यतः ॥ (२२।२)

संमार्ज्य मन्त्रैरात्मानं कुशैः सोदकबिन्दुभिः । (२३।१)

आपो हि ष्ठा व्याहृतिभिः सावित्र्या वारुणैः शुभैः ॥ (२३।२)

ओङ्कारव्याहृतियुतां गायत्रीं वेदमातरम् । (२४।१)

जप्त्वा जलाञ्जलिं दद्याद् भास्करं प्रति तन्मनाः ॥ (२४।२)

प्राक्कूलेषु समासीनो दर्भेषु सुसमाहितः । (२५।१)

प्राणायामत्रयं कृत्वा ध्यायेत् संध्यामिति श्रुतिः ॥ (२५।२)

या संध्या सा जगत्सूतिर्मायातीता हि निष्कला । (२६।१)

ऐश्वरी तु परा शक्तिस् तत्त्वत्रयसमुद्भवा ॥ (२६।२)

ध्यात्वार्कमण्डलगतां सावित्रीं वै जपन् बुधः । (२७।१)

प्राङ्मुखः सततं विप्रः संध्योपासनमाचरेत् ॥ (२७।२)

संध्याहीनो ऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु । (२८।१)

यदन्यत् कुरुते किंचिन्न तस्य फलमाप्नुयात् ॥ (२८।२)

अनन्यचेतसः शान्ता ब्राह्मणा वेदपारगाः । (२९।१)

उपास्य विधिवत् संध्यां प्राप्ताः पूर्वं परां गतिम् ॥ (२९।२)

यो ऽन्यत्र कुरुते यत्नं धर्मकार्ये द्विजोत्तमः । (३०।१)

विहाय संध्याप्रणतिं स याति नरकायुतम् ॥ (३०।२)

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन संध्योपासनमाचरेत् । (३१।१)

उपासितो भवेत् तेन देवो योगतनुः परः ॥ (३१।२)

सहस्रपरमां नित्यं शतमध्यां दशावराम् । (३२।१)

सावित्रीं वै जपेद् विद्वान् प्राङ्मुखः प्रयतः स्थितः ॥ (३२।२)

अथोपतिष्ठेदादित्यमुदयन्तं समाहितः । (३३।१)

मन्त्रैस्तु विविधैः सौरेर् ऋग्यजुःसामसंभवैः ॥ (३३।२)

उपस्थाय महायोगं देवदेवं दिवाकरम् । (३४।१)

कुर्वीत प्रणतिं भूमौ मूर्ध्ना तेनैव मन्त्रतः ॥ (३४।२)

ॐ खखोल्काय शान्ताय कारणत्रयहेतवे । (३५।१)

निवेदयामि चात्मानं नमस्ते ज्ञानरूपिणे । (३५।२)

नमस्ते घृणिने तुभ्यं सूर्याय ब्रह्मरूपिणे ॥ (३५।३)

त्वमेव ब्रह्म परममापो ज्योती रसो ऽमृतम् । (३६।१)

भूर्भुवः स्वस् त्वम् ओङ्कारः सर्वे रुद्राः सनातनाः । (३६।२)

पुरुषः सन्महो ऽतस्त्वां प्रणमामि कपर्दिनम् ॥ (३६।३)

त्वमेव विश्वं बहुधा सदसत् सूयते च यत् । (३७।१)

नमो रुद्राय सूर्याय त्वामहं शरणं गतः ॥ (३७।२)

प्रचेतसे नमस्तुभ्यं नमो मीढुष्टमाय ते । (३८।१)

नमो नमस्ते रुद्राय त्वामहं शरणं गतः ॥ (३८।२)

हिरण्यबाहवे तुभ्यं हिरण्यपतये नमः । (३९।१)

अम्बिकापतये तुभ्यमुमायाः पतये नमः ॥ (३९।२)

नमो ऽस्तु नीलग्रीवाय नमस्तुभ्यं पिनाकिने । (४०।१)

विलोहिताय भर्गाय सहस्राक्षाय ते नमः ॥ (४०।२)

नमो हंसाय ते नित्यमादित्याय नमो ऽस्तु ते । (४१।१)

नमस्ते वज्रहस्ताय त्र्यम्बकाय नमो ऽस्तु ते ॥ (४१।२)

प्रपद्ये त्वां विरूपाक्षं महान्तं परमेश्वरम् । (४२।१)

हिरण्मयं गृहे गुप्तमात्मानं सर्वदेहिनाम् ॥ (४२।२)

नमस्यामि परं ज्योतिर्ब्रह्माणं त्वां परां गतिम् । (४३।१)

विश्वं पशुपतिं भीमं नरनारीशरीरिणम् ॥ (४३।२)

नमः सूर्याय रुद्राय भास्वते परमेष्ठिने । (४४।१)

उग्राय सर्वभक्ताय त्वां प्रपद्ये सदैव हि ॥ (४४।२)

एतद् वै सूर्यहृदयं जप्त्वा स्तवमनुत्तमम् । (४५।१)

प्रातःकाले ऽथ मध्याह्ने नमस्कुर्याद् दिवाकरम् ॥ (४५।२)

इदं पुत्राय शिष्याय धार्मिकाय द्विजातये । (४६।१)

प्रदेयं सूर्यहृदयं ब्रह्मणा तु प्रदर्शितम् ॥ (४६।२)

सर्वपापप्रशमनं वेदसारसमुद्भवम् । (४७।१)

ब्राह्मणानां हितं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम् ॥ (४७।२)

अथागम्य गृहं विप्रः समाचम्य यथाविधि । (४८।१)

प्रज्वाल्य वह्निं विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम् ॥ (४८।२)

ऋत्विक्पुत्रो ऽथ पत्नी वा शिष्यो वापि सहोदरः । (४९।१)

प्राप्यानुज्ञां विशेषेण जुहुयुर्वा यथाविधि ॥ (४९।२)

पवित्रपाणिः पूतात्मा शुक्लाम्बरधरोत्तरः । (५०।१)

अनन्यमानसो वह्निं जुहुयात् संयतेन्द्रियः ॥ (५०।२)

विना दर्भेण यत्कर्म विना सूत्रेण वा पुनः । (५१।१)

राक्षसं तद्भवेत् सर्वं नामुत्रेह फलप्रदम् ॥ (५१।२)

दैवतानि नमस्कुर्याद् देयसारान् निवेदयेत् । (५२।१)

दद्यात् पुष्पादिकं तेषां वृद्धांश्चैवाभिवादयेत् ॥ (५२।२)

गुरुं चैवाप्युपासीत हितं चास्य समाचरेत् । (५३।१)

वेदाभ्यासं ततः कुर्यात् प्रयत्नाच्छक्तितो द्विजः ॥ (५३।२)

जपेदध्यापयेच्छिष्यान् धारयेच्च विचारयेत् । (५४।१)

अवेक्षेत च शास्त्राणि धर्मादीनि द्विजोत्तमः । (५४।२)

वैदिकांश्चैव निगमान् वेदाङ्गानि विशेषतः ॥ (५४।३)

उपेयादीश्वरं चाथ योगक्षेमप्रसिद्धये । (५५।१)

साधयेद् विविधानर्थान् कुटुम्बार्थे ततो द्विजः ॥ (५५।२)

ततो मध्याह्नसमये स्नानार्थं मृदमाहरेत् । (५६।१)

पुष्पाक्षतान् कुशतिलान् गोमयं शुद्धमेव च ॥ (५६।२)

नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरःसु च । (५७।१)

स्नानं समाचरेन्नित्यं गर्तप्रस्रवणेषु च ॥ (५७।२)

परकीयनिपानेषु न स्नायाद् वै कदाचन । (५८।१)

पञ्चपिण्डान् समुद्धृत्य स्नायाद् वासंभवे पुनः ॥ (५८।२)

मृदैकया शिरः क्षाल्यं द्वाभ्यां नाभेस्तथोपरि । (५९।१)

अधश्च तिसृभिः कायं पादौ षड्भिस्तथैव च ॥ (५९।२)

मृत्तिका च समुद्दिष्टा त्वार्द्रामलकमात्रिका । (६०।१)

गोमयस्य प्रमाणं तत् तेनाङ्गं लेपयेत् ततः ॥ (६०।२)

लेपयित्वा तु तीरस्थस्तल्लिङ्गैरेव मन्त्रतः । (६१।१)

प्रक्षाल्याचम्य विधिवत् ततः स्नायात् समाहितः ॥ (६१।२)

अभिमन्त्र्य जलं मन्त्रैस्तल्लिङ्गैर्वारुणैः शुभैः । (६२।१)

भावपूतस्तदव्यक्तं ध्यायन् वै विष्णुमव्ययम् ॥ (६२।२)

आपो नारायणोद्भूतास्ता एवास्यायनं पुनः । (६३।१)

तस्मान्नारायणं देवं स्नानकाले स्मरेद् बुधः ॥ (६३।२)

प्रोच्य सौंकारम् आदित्यं त्रिर्निमज्जेज्जलाशये । (६४।१)

आचान्तः पुनराचामेन्मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् ॥ (६४।२)

अन्तश्चरसि भूतेषु गुहायां विश्वतोमुखः । (६५।१)

त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कार आपो ज्योती रसो ऽमृतम् ॥ (६५।२)

द्रुपदां वा त्रिरभ्यस्येद् व्याहृतिप्रणवान्विताम् । (६६।१)

सावित्रीं वा जपेद् विद्वान् तथा चैवाघमर्षणम् ॥ (६६।२)

ततः संमार्जनं कुर्यादापोहिष्ठा मयोभुवः । (६७।१)

इदमापः प्रवहत व्याहृतिभिस्तथैव च ॥ (६७।२)

ततो ऽभिमन्त्र्य तत् तीर्थम् आपोहिष्ठादिमन्त्रकैः । (६८।१)

अन्तर्जलगतो मग्नो जपेत् त्रिरघमर्षणम् ॥ (६८।२)

त्रिपदां वाथ सावित्रीं तद्विष्णोः परमं पदम् । (६९।१)

आवर्तयेद् वा प्रणवं देवं वा संस्मरेद्धरिम् ॥ (६९।२)

द्रुपदादिव यो मन्त्रो यजुर्वेदे प्रतिष्ठितः । (७०।१)

अन्तर्जले त्रिरावर्त्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (७०।२)

अपः पाणौ समादाय जप्त्वा वै मार्जने कृते । (७१।१)

विन्यस्य मूर्ध्नि तत् तोयं मुच्यते सर्वपातकैः ॥ (७१।२)

यथाश्वमेधः क्रतुराट् सर्वपापापनोदनः । (७२।१)

तथाघमर्षणं सूक्तं सर्वपापापनोदनम् ॥ (७२।२)

अथोपतिष्ठेदादित्यं मूर्ध्नि पुष्पान्विताञ्जलिम् । (७३।१)

प्रक्षिप्यालोकयेद् देवम् उद् वयं तमसस् परि ॥ (७३।२)

उदुत्यं चित्रमित्येते तच्चक्षुरिति मन्त्रतः । (७४।१)

हंसः शुचिषदेतेन सावित्र्या च विशेषतः ॥ (७४।२)

अन्यैश्च वैदिकैर्मन्त्रैः सौरैः पापप्रणाशनैः । (७५।१)

सावित्रीं वै जपेत् पश्चाज्जपयज्ञः स वै स्मृतः ॥ (७५।२)

विविधानि पवित्राणि गुह्यविद्यास्तथैव च । (७६।१)

शतरुद्रीयमथर्वशिरः सौरांश्च शक्तितः ॥ (७६।२)

प्राक्कूलेषु समासीनः कुशेषु प्राङ्मुखः शुचिः । (७७।१)

तिष्ठंश्चेदीक्षमाणो ऽर्कं जप्यं कुर्यात् समाहितः ॥ (७७।२)

स्फाटिकेन्द्राक्षरुद्राक्षैः पुत्रजीवसमुद्भवैः । (७८।१)

कर्तव्या त्वक्षमाला स्यादुत्तरादुत्तमा स्मृता ॥ (७८।२)

जपकाले न भाषेत नान्यानि प्रेक्षयेद् बुधः । (७९।१)

न कम्पयेच्छिरोग्रीवां दन्तान्नैव प्रकाशयेत् ॥ (७९।२)

गुह्यका राक्षसाः सिद्धा हरन्ति प्रसभं यतः । (८०।१)

एकान्ते सुशुभे देशे तस्माज्जप्यं समाचरेत् ॥ (८०।२)

चण्डालाशौचपतितान् दृष्ट्वाचम्य पुनर्जपेत् । (८१।१)

तैरेव भाषणं कृत्वा स्नात्वा चैव जपेत् पुनः ॥ (८१।२)

आचम्य प्रयतो नित्यं जपेदशुचिदर्शने । (८२।१)

सौरान् मन्त्रान् शक्तितो वै पावमानीस्तु कामतः ॥ (८२।२)

यदि स्यात् क्लिन्नवासा वै वारिमध्यगतो जपेत् । (८३।१)

अन्यथा तु शुचौ भूम्यां दर्भेषु सुसमाहितः ॥ (८३।२)

प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्वा ततः क्षितौ । (८४।१)

आचम्य च यथाशास्त्रं शक्त्या स्वाध्यायमाचरेत् ॥ (८४।२)

ततः संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा । (८५।१)

आदाव् ओङ्कारम् उच्चार्य नमोऽन्ते तर्पयामि वः ॥ (८५।२)

देवान् ब्रह्मःऋषींश्चैव तर्पयेदक्षतोदकैः । (८६।१)

तिलोदकैः पितॄन् भक्त्या स्वसूत्रोक्तविधानतः ॥ (८६।२)

अन्वारब्धेन सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु । (८७।१)

देवर्षींस्तर्पयेद् धीमानुदकाञ्जलिभिः पितॄन् ॥ (८७।२)

यज्ञोपवीती देवानां निवीती ऋषीतर्पणे । (८८।१)

प्राचीनावीती पित्र्ये तु स्वेन तीर्थेन भावतः ॥ (८८।२)

निष्पीड्य स्नानवस्त्रं तु समाचम्य च वाग्यतः । (८९।१)

स्वैर्मन्त्रैरर्चयेद् देवान् पुष्पैः पत्रैरथाम्बुभिः ॥ (८९।२)

ब्रह्माणं शङ्करं सूर्यं तथैव मधुसूदनम् । (९०।१)

अन्यांश्चाभिमतान् देवान् भक्त्या चाक्रोधनो ऽत्वरः ॥ (९०।२)

प्रदद्याद् वाथ पुष्पाणि सूक्तेन पौरुषेण तु । (९१।१)

आपो वा देवताः सर्वास्तेन सम्यक् समर्चिताः ॥ (९१।२)

ध्यात्वा प्रणवपूर्वं वै दैवतानि समाहितः । (९२।१)

नमस्कारेण पुष्पाणि विन्यसेद् वै पृथक् पृथक् ॥ (९२।२)

न विष्ण्वाराधनात् पुण्यं विद्यते कर्म वैदिकम् । (९३।१)

तस्मादनादिमध्यान्तं नित्यमाराधयेद्धरिम् ॥ (९३।२)

तद्विष्णोरिति मन्त्रेण सूक्तेन पुरुषेण तु । (९४।१)

नैताभ्यां सदृशो मन्त्रः सूक्तेन पुरुषेण तु । (९४।२)

नैताभ्यां सदृशो मन्त्रो वेदेषूक्तश्चतुर्ष्वपि ॥ (९४।३)

निवेदयेत स्वात्मानं विष्णावमलतेजसि । (९५।१)

तदात्मा तन्मनाः शान्तस्तद्विष्णोरिति मन्त्रतः ॥ (९५।२)

अथवा देवमीशानं भगवन्तं सनातनम् । (९६।१)

आराधयेन्महादेवं भावपूतो महेश्वरम् ॥ (९६।२)

मन्त्रेण रुद्रागायत्र्या प्रणवेनाथवा पुनः । (९७।१)

ईशानेनाथ वा रुद्रैस्त्र्यम्बकेन समाहितः ॥ (९७।२)

पुष्पैः पत्रैरथाद्भिर्वा चन्दनाद्यैर्महेश्वरम् । (९८।१)

उक्त्वा नमः शिवायेति मन्त्रेणानेन योजयेत् ॥ (९८।२)

नमस्कुर्यान्महादेवं ऋतं सत्यम् इतीश्वरम् । (९९।१)

निवेदयीत स्वात्मानं यो ब्रह्माणमितीश्वरम् ॥ (९९।२)

प्रदक्षिणं द्विजः कुर्यात् पञ्च ब्रह्माणि वै जपन् । (१००।१)

ध्यायीत देवमीशानं व्योममध्यगतं शिवम् ॥ (१००।२)

अथावलोकयेदर्कं हंसः शुचिषद् इत्यृचा । (१०१।१)

कुर्यात् पञ्च महायज्ञान् गृहं गत्वा समाहितः ॥ (१०१।२)

देवयज्ञं पितृयज्ञं भूतयज्ञं तथैव च । (१०२।१)

मानुष्यं ब्रह्मयज्ञं च पञ्च यज्ञान् प्रचक्षते ॥ (१०२।२)

यदि स्यात् तर्पणादर्वाक् ब्रह्मयज्ञः कृतो न हि । (१०३।१)

कृत्वा मनुष्ययज्ञं वै ततः स्वाध्यायमाचरेत् ॥ (१०३।२)

अग्नेः पश्चिमतो देशे भूतयज्ञान्त एव वा । (१०४।१)

कुशपुञ्जे समासीनः कुशपाणिः समाहितः ॥ (१०४।२)

शालाग्नौ लौकिके वाग्नौ जले भूभ्याम् अथापिवा । (१०५।१)

वैश्वदेवं ततः कुर्याद् देवयज्ञः स वै स्मृतः ॥ (१०५।२)

यदि स्याल्लौकिके पक्वं ततो ऽन्नं तत्र हूयते । (१०६।१)

शालाग्नौ तत्र देवान्नं विधिरेष सनातनः ॥ (१०६।२)

देवेभ्यस्तु हुतादन्नाच्छेषाद् भूतबलिं हरेत् । (१०७।१)

भूतयज्ञः स वै ज्ञेयो भूतिदः सर्वदेहिनाम् ॥ (१०७।२)

श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च । (१०८।१)

दद्याद् भूमौ बलिं त्वन्नं पक्षिभ्यो ऽथ द्विजोत्तमः ॥ (१०८।२)

सायं चान्नस्य सिद्धस्य पत्न्यमन्त्रं बलिं हरेत् । (१०९।१)

भूतयज्ञस्त्वयं नित्यं सायं प्रातर्विधीयते ॥ (१०९।२)

एकं तु भोजयेद् विप्रं पितॄन् उद्दिश्य सत्तमम् । (११०।१)

नित्यश्राद्धं तदुद्दिष्टं पितृयज्ञो गतिप्रदः ॥ (११०।२)

उद्धृत्य वा यथाशक्ति किंचिद् अन्नं समाहितः । (१११।१)

वेदतत्त्वार्थविदुषे द्विजायैवोपपादयेत् ॥ (१११।२)

पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्येदर्चयेद् द्विजम् । (११२।१)

मनोवाक्कर्मभिः शान्तमागतं स्वगृह ततः ॥ (११२।२)

हन्तकारमथाग्रं वा भिक्षां वा शक्तितो द्विजः । (११३।१)

दद्यादतिथये नित्यं बुध्येत परमेश्वरम् ॥ (११३।२)

भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमग्रं तस्याश्चतुर्गुणम् । (११४।१)

पुष्कलं हन्तकारं तु तच्चतुर्गुणमुच्यते ॥ (११४।२)

गोदोहमात्रं कालं वै प्रतीक्ष्यो ह्यतिथिः स्वयम् । (११५।१)

अभ्यागतान् यथाशक्ति पूजयेदतिथिं यथा ॥ (११५।२)

भिक्षां वै भिक्षवे दद्याद् विधिवद् ब्रह्मचारिणे । (११६।१)

दद्यादन्नं यथाशक्ति त्वर्थिभ्यो लोभवर्जितः ॥ (११६।२)

सर्वेषामप्यलाभे तु अन्नं गोभ्यो निवेदयेत् । (११७।१)

भुञ्जीत बन्धुभिः सार्धं वाग्यतो ऽन्नमकुत्सयन् ॥ (११७।२)

अकृत्वा तु द्विजः पञ्च महायज्ञान् द्विजोत्तमाः । (११८।१)

भुञ्जीत चेत् स मूढात्मा तिर्यग्योनिं स गच्छति ॥ (११८।२)

वेदाभ्यासो ऽन्वहं शक्त्या महायज्ञक्रिया क्षमा । (११९।१)

नाशयत्याशु पापानि देवानामर्चनं तथा ॥ (११९।२)

यो मोहादथवालस्यादकृत्वा देवतार्चनम् । (१२०।१)

भुङ्क्ते स याति नरकान् शूकरेष्वभिजायते ॥ (१२०।२)

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कृत्वा कर्माणि वै द्विजाः । (१२१।१)

भुञ्जीत स्वजनैः सार्धं स याति परमां गतिम् ॥ (१२१।२)

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायाम् उपरिविभागे अष्टादशो ऽध्यायः ॥ (१२२।१)