पराशरं मुनिवरं कृतपूर्वाह्णिकक्रियम् । (१।१)

मैत्रेयः परिपप्रच्छ प्रणिपत्याभिवाद्य च ॥ (१।२)

त्वत्तो हि वेदाध्ययनम् अधीतम् अखिलं गुरो । (२।१)

धर्मशास्त्राणि सर्वाणि वेदाङ्गानि यथाक्रमम् ॥ (२।२)

त्वत्प्रसादान् मुनिश्रेष्ठ माम् अन्ये नाकृतश्रमम् । (३।१)

वक्ष्यन्ति सर्वशास्त्रेषु प्रायशो ये ऽपि विद्विषः ॥ (३।२)

सो ऽहम् इच्छामि धर्मज्ञ श्रोतुं त्वत्तो यथा जगत् । (४।१)

बभूव भूयश् च यथा महाभाग भविष्यति ॥ (४।२)

यन्मयं च जगद् ब्रह्मन् यतश् चैतच् चराचरम् । (५।१)

लीनम् आसीद् यथा यत्र लयम् एष्यति यत्र च ॥ (५।२)

यत्प्रमाणानि भूतानि देवादीनां च संभवम् । (६।१)

समुद्रपर्वतानां च संस्थानं च यथा भुवः ॥ (६।२)

सूर्यादीनां च संस्थानं प्रमाणं मुनिसत्तम । (७।१)

देवादीनां तथा वंशान् मनून् मन्वन्तराणि च ॥ (७।२)

कल्पान् कल्पविकल्पांश् च चतुर्युगविकल्पितान् । (८।१)

कल्पान्तस्य स्वरूपं च युगधर्मांश् च कृत्स्नशः ॥ (८।२)

देवर्षिपार्थिवानां च चरितं यन् महामुने । (९।१)

वेदशाखाप्रणयनं यथावद् व्यासकर्तृकम् ॥ (९।२)

धर्मांश् च ब्राह्मणादीनां तथा चाश्रमवासिनाम् । (१०।१)

श्रोतुम् इच्छाम्य् अहं सर्वं त्वत्तो वासिष्ठनन्दन ॥ (१०।२)

ब्रह्मन् प्रसादप्रवणं कुरुष्व मयि मानसम् । (११।१)

येनाहम् एतज् जानीयां त्वत्प्रसादान् महामुने ॥ (११।२)

पराशर उवाच । (१२।१)

साधु मैत्रेय धर्मज्ञ स्मारितो ऽस्मि पुरातनम् । (१२।२)

पितुः पिता मे भगवान् वसिष्ठो यद् उवाच ह ॥ (१२।३)

विश्वामित्रप्रयुक्तेन रक्षसा भक्षितो मया । (१३।१)

श्रुतस् तातस् ततः क्रोधो मैत्रेयासीन् ममातुलः ॥ (१३।२)

ततो ऽहं रक्षसां सत्रं विनाशाय समारभम् । (१४।१)

भस्मीकृताश् च शतशस् तस्मिन् सत्रे निशाचराः ॥ (१४।२)

ततः संक्षीयमाणेषु तेषु रक्षःस्व् अशेषतः । (१५।१)

माम् उवाच महाभागो वसिष्ठो ऽस्मत्पितामहः ॥ (१५।२)

अलम् अत्यन्तकोपेन तात मन्युम् इमं जहि । (१६।१)

राक्षसा नापराध्यन्ते पितुस् ते विहितं तथा ॥ (१६।२)

मूढानाम् एष भवति क्रोधो ज्ञानवतां कुतः । (१७।१)

हन्यते तात कः केन यतः स्वकृतभुक् पुमान् ॥ (१७।२)

संचितस्यापि महता वत्स क्लेशेन मानवैः । (१८।१)

यशसस् तपसश् चैव क्रोधो नाशकरः परः ॥ (१८।२)

स्वर्गापवर्गव्यासेधकारणं परमर्षयः । (१९।१)

वर्जयन्ति सदा क्रोधं तात मा तद्वशो भव ॥ (१९।२)

अलं निशाचरैर् दग्धैर् दीनैर् अनपराधिभिः । (२०।१)

सत्रं ते विरमत्व् एतत् क्षमासारा हि साधवः ॥ (२०।२)

एवं तातेन तेनाहम् अनुनीतो महात्मना । (२१।१)

उपसंहृतवान् सत्रं सद्यस् तद्वाक्यगौरवात् ॥ (२१।२)

ततः प्रीतः स भगवान् वसिष्ठो मुनिसत्तमः । (२२।१)

सम्प्राप्तश् च तदा तत्र पुलस्त्यो ब्रह्मणः सुतः ॥ (२२।२)

पितामहेन दत्तार्घ्यः कृतासनपरिग्रहः । (२३।१)

माम् उवाच महाभागो मैत्रेय पुलहाग्रजः ॥ (२३।२)

पुलस्त्य उवाच । (२४।१)

वैरे महति यद् वाक्याद् गुरोर् अस्याश्रिता क्षमा । (२४।२)

त्वया तस्मात् समस्तानि भवाञ्छास्त्राणि वेत्स्यति ॥ (२४।३)

संततेर् न ममोच्छेदः क्रुद्धेनापि यतः कृतः । (२५।१)

त्वया तस्मान् महाभाग ददाम्य् अन्यं महावरम् ॥ (२५।२)

पुराणसंहिताकर्ता भवान् वत्स भविष्यति । (२६।१)

देवतापारमार्थ्यं च यथावद् वेत्स्यते भवान् ॥ (२६।२)

प्रवृत्ते च निवृत्ते च कर्मण्य् अस्तमला मतिः । (२७।१)

मत्प्रसादाद् असंदिग्धा तव वत्स भविष्यति ॥ (२७।२)

ततश् च भगवान् प्राह वसिष्ठो मे पितामहः । (२८।१)

पुलस्त्येन यद् उक्तं ते सर्वम् एतद् भविष्यति ॥ (२८।२)

इति पूर्वं वसिष्ठेन पुलस्त्येन च धीमता । (२९।१)

यद् उक्तं तत् स्मृतिं यातं त्वत्प्रश्नाद् अखिलं मम ॥ (२९।२)

सो ऽहं वदाम्य् अशेषं ते मैत्रेय परिपृच्छते । (३०।१)

पुराणसंहितां सम्यक् तां निबोध यथातथम् ॥ (३०।२)

विष्णोः सकाशाद् उद्भूतं जगत् तत्रैव च स्थितम् । (३१।१)

स्थितिसंयमकर्तासौ जगतो ऽस्य जगच् च सः ॥ (३१।२)