विष्णुपुराणViṣṇupurāṇa

ViPur, 5, 22

102 of 126 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पराशर उवाच । (१।१)

parāśara uvāca

1.2१.२

जरासंधसुते कंस उपयेमे महाबलः । (१।२)

jarāsaṃdhasute kaṃsa upayeme mahābalaḥ |

1.3१.३

अस्तिं प्राप्तिं च मैत्रेय तयोर्भर्तृहणं हरिम् ॥ (१।३)

astiṃ prāptiṃ ca maitreya tayorbhartṛhaṇaṃ harim ||

2.1२.१

महाबलपरीवारो मगधाधिपतिर्बली । (२।१)

mahābalaparīvāro magadhādhipatirbalī |

2.2२.२

हन्तुमभ्याययौ कोपाज्जरासंधः स यादवम् ॥ (२।२)

hantumabhyāyayau kopājjarāsaṃdhaḥ sa yādavam ||

3.1३.१

उपेत्य मथुरां सो ऽथ रुरोध मगधेश्वरः । (३।१)

upetya mathurāṃ so 'tha rurodha magadheśvaraḥ |

3.2३.२

अक्षौहिणीभिः सैन्यस्य त्रयोविंशतिभिर्वृतः ॥ (३।२)

akṣauhiṇībhiḥ sainyasya trayoviṃśatibhirvṛtaḥ ||

4.1४.१

निष्क्रम्याल्पपरीवारावुभौ रामजनार्दनौ । (४।१)

niṣkramyālpaparīvārāvubhau rāmajanārdanau |

4.2४.२

युयुधाते समं तस्य बलिनौ बलिसैनिकैः ॥ (४।२)

yuyudhāte samaṃ tasya balinau balisainikaiḥ ||

5.1५.१

ततो रामश्च कृष्णश्च चक्राते मतिमुत्तमाम् । (५।१)

tato rāmaśca kṛṣṇaśca cakrāte matimuttamām |

5.2५.२

आयुधानां पुराणानामादाने मुनिसत्तम ॥ (५।२)

āyudhānāṃ purāṇānāmādāne munisattama ||

6.1६.१

अनन्तरं हरेः शार्ङ्गं तूणौ चाक्षयसायकौ । (६।१)

anantaraṃ hareḥ śārṅgaṃ tūṇau cākṣayasāyakau |

6.2६.२

आकाशादागतौ विप्र तथा कौमोदकी गदा ॥ (६।२)

ākāśādāgatau vipra tathā kaumodakī gadā ||

7.1७.१

हलं च बलभद्रस्य गगनादागतं ज्वलत् । (७।१)

halaṃ ca balabhadrasya gaganādāgataṃ jvalat |

7.2७.२

मनसाभिमतं विप्र सौनन्दं मुसलं तथा ॥ (७।२)

manasābhimataṃ vipra saunandaṃ musalaṃ tathā ||

8.1८.१

ततो युद्धे पराजित्य ससैन्यं मगधाधिपम् । (८।१)

tato yuddhe parājitya sasainyaṃ magadhādhipam |

8.2८.२

पुरीं विविशतुर्वीरावुभौ रामजनार्दनौ ॥ (८।२)

purīṃ viviśaturvīrāvubhau rāmajanārdanau ||

9.1९.१

जिते तस्मिन् सुदुर्वृत्ते जरासंधे महामुने । (९।१)

jite tasmin sudurvṛtte jarāsaṃdhe mahāmune |

9.2९.२

जीवमाने गते कृष्णस्तं नामन्यत निर्जितम् ॥ (९।२)

jīvamāne gate kṛṣṇastaṃ nāmanyata nirjitam ||

10.1१०.१

पुनरप्याजगामाथ जरासंधो बलान्वितः । (१०।१)

punarapyājagāmātha jarāsaṃdho balānvitaḥ |

10.2१०.२

जितश्च रामकृष्णाभ्यामपक्रान्तो द्विजोत्तम ॥ (१०।२)

jitaśca rāmakṛṣṇābhyāmapakrānto dvijottama ||

11.1११.१

दश चाष्टौ च संग्रामानेवमत्यन्तदुर्मदः । (११।१)

daśa cāṣṭau ca saṃgrāmānevamatyantadurmadaḥ |

11.2११.२

यदुभिर्मागधो राजा चक्रे कृष्णपुरोगमैः ॥ (११।२)

yadubhirmāgadho rājā cakre kṛṣṇapurogamaiḥ ||

12.1१२.१

सर्वेष्वेतेषु युद्धेषु यादवैः स पराजितः । (१२।१)

sarveṣveteṣu yuddheṣu yādavaiḥ sa parājitaḥ |

12.2१२.२

अपक्रान्तो जरासंधः स्वल्पसैन्यैर्बलाधिकः ॥ (१२।२)

apakrānto jarāsaṃdhaḥ svalpasainyairbalādhikaḥ ||

13.1१३.१

तद्बलं यादवानां तैरजितं यदनेकशः । (१३।१)

tadbalaṃ yādavānāṃ tairajitaṃ yadanekaśaḥ |

13.2१३.२

तत्तु संनिधिमाहात्म्यं विष्णोरंशस्य चक्रिणः ॥ (१३।२)

tattu saṃnidhimāhātmyaṃ viṣṇoraṃśasya cakriṇaḥ ||

14.1१४.१

मनुष्यधर्मशीलस्य लीला सा जगतः पतेः । (१४।१)

manuṣyadharmaśīlasya līlā sā jagataḥ pateḥ |

14.2१४.२

अस्त्राण्यनेकरूपाणि यदरातिषु मुञ्चति ॥ (१४।२)

astrāṇyanekarūpāṇi yadarātiṣu muñcati ||

15.1१५.१

मनसैव जगत्सृष्टिं संहारं च करोति यः । (१५।१)

manasaiva jagatsṛṣṭiṃ saṃhāraṃ ca karoti yaḥ |

15.2१५.२

तस्यारिपक्षक्षपणे कियानुद्यमविस्तरः ॥ (१५।२)

tasyāripakṣakṣapaṇe kiyānudyamavistaraḥ ||

16.1१६.१

तथापि ये मनुष्याणां धर्मास्तदनुवर्तनम् । (१६।१)

tathāpi ye manuṣyāṇāṃ dharmāstadanuvartanam |

16.2१६.२

कुर्वन्बलवता संधिं हीनैर्युद्धं करोत्यसौ ॥ (१६।२)

kurvanbalavatā saṃdhiṃ hīnairyuddhaṃ karotyasau ||

17.1१७.१

साम चोपप्रदानं च तथा भेदं प्रदर्शयन् । (१७।१)

sāma copapradānaṃ ca tathā bhedaṃ pradarśayan |

17.2१७.२

करोति दण्डपातं च क्वचिदेव पलायनम् ॥ (१७।२)

karoti daṇḍapātaṃ ca kvacideva palāyanam ||

18.1१८.१

मनुष्यदेहिनां चेष्टामित्येवमनुवर्ततः । (१८।१)

manuṣyadehināṃ ceṣṭāmityevamanuvartataḥ |

18.2१८.२

लीला जगत्पतेस्तस्य छन्दतः सम्प्रवर्तते ॥ (१८।२)

līlā jagatpatestasya chandataḥ sampravartate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViPur, 5, 22

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit