विष्णुपुराणViṣṇupurāṇa

ViPur, 5, 15

95 of 126 · 52 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पराशर उवाच । (१।१)

parāśara uvāca

1.2१.२

ककुद्मिनि हते ऽरिष्टे धेनुके विनिपातिते । (१।२)

kakudmini hate 'riṣṭe dhenuke vinipātite |

1.3१.३

प्रलम्बे निधनं नीते धृते गोवर्धनाचले ॥ (१।३)

pralambe nidhanaṃ nīte dhṛte govardhanācale ||

2.1२.१

दमिते कालिये नागे भग्ने तुङ्गद्रुमद्वये । (२।१)

damite kāliye nāge bhagne tuṅgadrumadvaye |

2.2२.२

हतायां पूतनायां च शकटे परिवर्तिते ॥ (२।२)

hatāyāṃ pūtanāyāṃ ca śakaṭe parivartite ||

3.1३.१

कंसाय नारदः प्राह यथावृत्तमनुक्रमात् । (३।१)

kaṃsāya nāradaḥ prāha yathāvṛttamanukramāt |

3.2३.२

यशोदादेवकीगर्भपरिवर्ताद्यशेषतः ॥ (३।२)

yaśodādevakīgarbhaparivartādyaśeṣataḥ ||

4.1४.१

श्रुत्वा तत्सकलं कंसो नारदाद्देवदर्शनात् । (४।१)

śrutvā tatsakalaṃ kaṃso nāradāddevadarśanāt |

4.2४.२

वसुदेवं प्रति तदा कोपं चक्रे सुदुर्मतिः ॥ (४।२)

vasudevaṃ prati tadā kopaṃ cakre sudurmatiḥ ||

5.1५.१

सो ऽतिकोपादुपालभ्य सर्वयादवसंसदि । (५।१)

so 'tikopādupālabhya sarvayādavasaṃsadi |

5.2५.२

जगर्ह यादवांश्चैव कार्यं चैतदचिन्तयत् ॥ (५।२)

jagarha yādavāṃścaiva kāryaṃ caitadacintayat ||

6.1६.१

यावन्न बलमारूढौ रामकृष्णौ सुबालकौ । (६।१)

yāvanna balamārūḍhau rāmakṛṣṇau subālakau |

6.2६.२

तावदेव मया वध्यावसाध्यौ रूढयौवनौ ॥ (६।२)

tāvadeva mayā vadhyāvasādhyau rūḍhayauvanau ||

7.1७.१

चाणूरो ऽत्र महावीर्यो मुष्टिकश्च महाबलः । (७।१)

cāṇūro 'tra mahāvīryo muṣṭikaśca mahābalaḥ |

7.2७.२

एताभ्यां मल्लयुद्धेन घातयिष्यामि दुर्मदौ ॥ (७।२)

etābhyāṃ mallayuddhena ghātayiṣyāmi durmadau ||

8.1८.१

धनुर्महमहायागव्याजेनानीय तौ व्रजात् । (८।१)

dhanurmahamahāyāgavyājenānīya tau vrajāt |

8.2८.२

तथा तथा यतिष्यामि यास्येते संक्षयं यथा ॥ (८।२)

tathā tathā yatiṣyāmi yāsyete saṃkṣayaṃ yathā ||

9.1९.१

श्वफल्कतनयं सो ऽहमक्रूरं यदुपुंगवम् । (९।१)

śvaphalkatanayaṃ so 'hamakrūraṃ yadupuṃgavam |

9.2९.२

तयोरानयनार्थाय प्रेषयिष्यामि गोकुलम् ॥ (९।२)

tayorānayanārthāya preṣayiṣyāmi gokulam ||

10.1१०.१

वृन्दावनचरं घोरमादेक्ष्यामि च केशिनम् । (१०।१)

vṛndāvanacaraṃ ghoramādekṣyāmi ca keśinam |

10.2१०.२

तत्रैवासावतिबलस्तावुभौ घातयिष्यति ॥ (१०।२)

tatraivāsāvatibalastāvubhau ghātayiṣyati ||

11.1११.१

गजः कुवलयापीडो मत्समीपमुपागतौ । (११।१)

gajaḥ kuvalayāpīḍo matsamīpamupāgatau |

11.2११.२

घातयिष्यति वा गोपौ वसुदेवसुतावुभौ ॥ (११।२)

ghātayiṣyati vā gopau vasudevasutāvubhau ||

12.1१२.१

पराशर उवाच । (१२।१)

parāśara uvāca

12.2१२.२

इत्यालोच्य स दुष्टात्मा कंसो रामजनार्दनौ । (१२।२)

ityālocya sa duṣṭātmā kaṃso rāmajanārdanau |

12.3१२.३

हन्तुं कृतमतिर्वीरमक्रूरं वाक्यमब्रवीत् ॥ (१२।३)

hantuṃ kṛtamatirvīramakrūraṃ vākyamabravīt ||

13.1१३.१

कंस उवाच । (१३।१)

kaṃsa uvāca

13.2१३.२

भो भो दानपते वाक्यं क्रियतां प्रीतये मम । (१३।२)

bho bho dānapate vākyaṃ kriyatāṃ prītaye mama |

13.3१३.३

इतः स्यन्दनमारुह्य गम्यतां नन्दगोकुलम् ॥ (१३।३)

itaḥ syandanamāruhya gamyatāṃ nandagokulam ||

14.1१४.१

वसुदेवसुतौ तत्र विष्णोरंशसमुद्भवौ । (१४।१)

vasudevasutau tatra viṣṇoraṃśasamudbhavau |

14.2१४.२

नाशाय किल सम्भूतौ मम दुष्टौ प्रवर्धतः ॥ (१४।२)

nāśāya kila sambhūtau mama duṣṭau pravardhataḥ ||

15.1१५.१

धनुर्महो ममाप्यत्र चतुर्दश्यां भविष्यति । (१५।१)

dhanurmaho mamāpyatra caturdaśyāṃ bhaviṣyati |

15.2१५.२

आनेयौ भवता गत्वा मल्लयुद्धाय तावुभौ ॥ (१५।२)

āneyau bhavatā gatvā mallayuddhāya tāvubhau ||

16.1१६.१

चाणूरमुष्टिकौ मल्लौ नियुद्धकुशलौ मम । (१६।१)

cāṇūramuṣṭikau mallau niyuddhakuśalau mama |

16.2१६.२

ताभ्यां सहानयोर्युद्धं सर्वलोको ऽत्र पश्यतु ॥ (१६।२)

tābhyāṃ sahānayoryuddhaṃ sarvaloko 'tra paśyatu ||

17.1१७.१

नागः कुवलयापीडो महामात्रप्रचोदितः । (१७।१)

nāgaḥ kuvalayāpīḍo mahāmātrapracoditaḥ |

17.2१७.२

स वा हनिष्यते पापौ वसुदेवात्मजौ शिशू ॥ (१७।२)

sa vā haniṣyate pāpau vasudevātmajau śiśū ||

18.1१८.१

तौ हत्वा वसुदेवं च नन्दगोपं च दुर्मतिम् । (१८।१)

tau hatvā vasudevaṃ ca nandagopaṃ ca durmatim |

18.2१८.२

हनिष्ये पितरं चेममुग्रसेनं च दुर्मतिम् ॥ (१८।२)

haniṣye pitaraṃ cemamugrasenaṃ ca durmatim ||

19.1१९.१

ततः समस्तगोपानां गोधनान्यखिलान्यहम् । (१९।१)

tataḥ samastagopānāṃ godhanānyakhilānyaham |

19.2१९.२

वित्तं चापहरिष्यामि दुष्टानां मद्वधैषिणाम् ॥ (१९।२)

vittaṃ cāpahariṣyāmi duṣṭānāṃ madvadhaiṣiṇām ||

20.1२०.१

त्वाम् ऋते यादवाश्चैते दुष्टा दानपते मयि । (२०।१)

tvām ṛte yādavāścaite duṣṭā dānapate mayi |

20.2२०.२

एतेषां च वधायाहं यतिष्ये ऽनुक्रमात्ततः ॥ (२०।२)

eteṣāṃ ca vadhāyāhaṃ yatiṣye 'nukramāttataḥ ||

21.1२१.१

ततो निष्कण्टकं सर्वं राज्यमेतद् अयादवम् । (२१।१)

tato niṣkaṇṭakaṃ sarvaṃ rājyametad ayādavam |

21.2२१.२

प्रशासिष्ये त्वया तस्मान्मत्प्रीत्या वीर गम्यताम् ॥ (२१।२)

praśāsiṣye tvayā tasmānmatprītyā vīra gamyatām ||

22.1२२.१

यथा च माहिषं सर्पिर्दधि चाप्युपहार्य वै । (२२।१)

yathā ca māhiṣaṃ sarpirdadhi cāpyupahārya vai |

22.2२२.२

गोपाः समानयन्त्याशु त्वया वाच्यास्तथा तथा ॥ (२२।२)

gopāḥ samānayantyāśu tvayā vācyāstathā tathā ||

23.1२३.१

पराशर उवाच । (२३।१)

parāśara uvāca

23.2२३.२

इत्याज्ञप्तस्तदाक्रूरो महाभागवतो द्विज । (२३।२)

ityājñaptastadākrūro mahābhāgavato dvija |

23.3२३.३

प्रीतिमानभवत्कृष्णं श्वो द्रक्ष्यामीति सत्वरः ॥ (२३।३)

prītimānabhavatkṛṣṇaṃ śvo drakṣyāmīti satvaraḥ ||

24.1२४.१

तथेत्युक्त्वा च राजानं रथम् आरुह्य शोभनम् । (२४।१)

tathetyuktvā ca rājānaṃ ratham āruhya śobhanam |

24.2२४.२

निश्चक्राम तदा पुर्या मथुराया मधुप्रियः ॥ (२४।२)

niścakrāma tadā puryā mathurāyā madhupriyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViPur, 5, 15

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit