मैत्रेय उवाच । (१।१)

चक्रे कर्म महच्छौरिर्बिभ्राणो मानुषीं तनुम् । (१।२)

जिगाय शक्रं शर्वं च सर्वान्देवांश्च लीलया ॥ (१।३)

यच्चान्यदकरोत्कर्म दिव्यचेष्टाविधानकृत् । (२।१)

तत्कथ्यतां महाभाग परं कौतूहलं हि मे ॥ (२।२)

पराशर उवाच । (३।१)

गदतो मम विप्रर्षे श्रूयतामिदमादरात् । (३।२)

नरावतारे कृष्णेन दग्धा वाराणसी यथा ॥ (३।३)

पौण्ड्रको वासुदेवस्तु वासुदेवो ऽभवद्भुवि । (४।१)

अवतीर्णस्त्वमित्युक्तो जनैरज्ञानमोहितैः ॥ (४।२)

स मेने वासुदेवो ऽहमवतीर्णो महीतले । (५।१)

नष्टस्मृतिस्ततः सर्वं विष्णुचिह्नमचीकरत् ॥ (५।२)

दूतं च प्रेषयामास कृष्णाय सुमहात्मने । (६।१)

त्यक्त्वा चक्रादिकं चिह्नं मदीयं नाम चात्मनः ॥ (६।२)

वासुदेवात्मकं मूढ मुक्त्वा गर्वं विशेषतः । (७।१)

आत्मनो जीवितार्थाय ततो मे प्रणतिं व्रज ॥ (७।२)

इत्युक्तः सम्प्रहस्यैनं दूतं प्राह जनार्दनः । (८।१)

निजचिह्नमहं चक्रं समुत्स्रक्ष्ये त्वयीति वै ॥ (८।२)

वाच्यश्च पौण्ड्रको गत्वा त्वया दूत वचो मम । (९।१)

ज्ञातस्त्वद्वाक्यसद्भावो यत्कार्यं तद्विधीयताम् ॥ (९।२)

गृहीतचिह्न एवाहमागमिष्यामि ते पुरम् । (१०।१)

समुत्स्रक्ष्यामि ते चक्रं निजचिह्नमसंशयम् ॥ (१०।२)

आज्ञापूर्वं च यदिदमागच्छेति त्वयोदितम् । (११।१)

संपादयिष्ये श्वस्तुभ्यं तदप्येषो ऽविलम्बितम् ॥ (११।२)

शरणं ते समभ्येत्य कर्तास्मि नृपते तथा । (१२।१)

यथा त्वत्तो भयं भूयो न मे किंचिद्भविष्यति ॥ (१२।२)

पराशर उवाच । (१३।१)

इत्युक्ते ऽपगते दूते संस्मृत्याभ्यागतं हरिः । (१३।२)

गरुत्मन्तमथारुह्य त्वरितं तत्पुरं ययौ ॥ (१३।३)

तस्यापि केशवोद्योगं श्रुत्वा काशिपतिस्तदा । (१४।१)

सर्वसैन्यपरीवारः पार्ष्णिग्राह उपाययौ ॥ (१४।२)

ततो बलेन महता काशिराजबलेन च । (१५।१)

पौण्ड्रको वासुदेवो ऽसौ केशवाभिमुखं ययौ ॥ (१५।२)

तं ददर्श हरिर् दूरादुदारस्यन्दने स्थितम् । (१६।१)

चक्रहस्तं गदाखड्गबाहुं पाणिगताम्बुजम् ॥ (१६।२)

स्रग्धरं धृतशार्ङ्गं च सुपर्णरचितध्वजम् । (१७।१)

वक्षःस्थले कृतं चास्य श्रीवत्सं ददृशे हरिः ॥ (१७।२)

किरीटकुण्डलधरं पीतवासःसमन्वितम् । (१८।१)

दृष्ट्वा तं भावगम्भीरं जहास गरुडध्वजः ॥ (१८।२)

युयुधे च बलेनास्य हस्त्यश्वबलिना द्विज । (१९।१)

निस्त्रिंशर्ष्टिगदाशूलशक्तिकार्मुकशालिना ॥ (१९।२)

क्षणेन शार्ङ्गनिर्मुक्तैः शरैररिविदारणैः । (२०।१)

गदाचक्रनिपातैश्च सूदयामास तद्बलम् ॥ (२०।२)

काशिराजबलं चैव क्षयं नीत्वा जनार्दनः । (२१।१)

उवाच पौण्ड्रकं मूढम् आत्मचिह्नोपलक्षणम् ॥ (२१।२)

भगवानुवाच । (२२।१)

पौण्ड्रकोक्तं त्वया यत्तु दूतवक्त्रेण मां प्रति । (२२।२)

समुत्सृजेति चिह्नानि तत्ते सम्पादयाम्यहम् ॥ (२२।३)

चक्रमेतत्समुत्सृष्टं गदेयं ते विसर्जिता । (२३।१)

गरुत्मानेष निर्दिष्टः समारोहतु ते ध्वजम् ॥ (२३।२)

पराशर उवाच । (२४।१)

इत्युच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ विदारितः । (२४।२)

पोथितो गदया भग्नो गरुत्मांश्च गरुत्मता ॥ (२४।३)

ततो हाहाकृते लोके काशीनामधिपो बली । (२५।१)

युयुधे वासुदेवेन मित्रस्यापचितौ स्थितः ॥ (२५।२)

ततः शार्ङ्गधनुर्मुक्तैश्छित्त्वा तस्य शरैः शिरः । (२६।१)

काशिपुर्यां स चिक्षेप कुर्वंल्लोकस्य विस्मयम् ॥ (२६।२)

हत्वा च पौण्ड्रकं शौरिः काशिराजं च सानुगम् । (२७।१)

पुनर् द्वारवतीं प्राप्तो रेमे स्वर्गगतो यथा ॥ (२७।२)

तच्छिरः पतितं दृष्ट्वा तत्र काशिपतेः पुरे । (२८।१)

जनः किमेतदित्याह केनेत्यत्यन्तविस्मितः ॥ (२८।२)

ज्ञात्वा तं वासुदेवेन हतं तस्य सुतस्ततः । (२९।१)

पुरोहितेन सहितस्तोषयामास शंकरम् ॥ (२९।२)

अविमुक्ते महाक्षेत्रे तोषितस्तेन शंकरः । (३०।१)

वरं वृणीष्वेति तदा तं प्रोवाच नृपात्मजम् ॥ (३०।२)

स वव्रे भगवन्कृत्या पितृहन्तुर्वधाय मे । (३१।१)

समुत्तिष्ठतु कृष्णस्य त्वत्प्रसादान्महेश्वर ॥ (३१।२)

पराशर उवाच । (३२।१)

एवं भविष्यतीत्युक्ते दक्षिणाग्नेरनन्तरम् । (३२।२)

महाकृत्या समुत्तस्थौ तस्यैवाग्निनिवेशनात् ॥ (३२।३)

ततो ज्वालाकरालास्या ज्वलत्केशकलापिका । (३३।१)

कृष्ण कृष्णेति कुपिता कृत्या द्वारवतीं ययौ ॥ (३३।२)

तामवेक्ष्य जनस्त्रासविचलल्लोचनो मुने । (३४।१)

ययौ शरण्यं जगतां शरणं मधुसूदनम् ॥ (३४।२)

काशिराजसुतेनेयमाराध्य वृषभध्वजम् । (३५।१)

उत्पादिता महाकृत्येत्यवगम्याथ चक्रिणा ॥ (३५।२)

जहि कृत्यामिमामुग्रां वह्निज्वालाजटाकुलाम् । (३६।१)

चक्रमुत्सृष्टमक्षेषु क्रीडासक्तेन लीलया ॥ (३६।२)

तदग्निमालाजटिलज्वालोद्गारातिभीषणाम् । (३७।१)

कृत्यामनुजगामाशु विष्णुचक्रं सुदर्शनम् ॥ (३७।२)

चक्रप्रतापविध्वस्ता कृत्या माहेश्वरी तदा । (३८।१)

ननाश वेगिनी वेगात्तदप्यनुजगाम ताम् ॥ (३८।२)

कृत्या वाराणसीम् एव प्रविवेश त्वरान्विता । (३९।१)

विष्णुचक्रप्रतिहतप्रभावा मुनिसत्तम ॥ (३९।२)

ततः काशिबलं भूरि प्रमथानां तथा बलम् । (४०।१)

समस्तशस्त्रास्त्रयुतं चक्रस्याभिमुखं ययौ ॥ (४०।२)

शस्त्रास्त्रमोक्षचतुरं दग्ध्वा तद्बलम् ओजसा । (४१।१)

कृत्यागर्भाम् अशेषां तां तदा वाराणसीं पुरीम् ॥ (४१।२)

सभूभृद्भृत्यपौरां तु साश्वमातङ्गमानवाम् । (४२।१)

अशेषकोशकोष्ठां तां दुर्निरीक्ष्यां सुरैरपि ॥ (४२।२)

ज्वालापरिष्कृताशेषगृहप्राकारचत्वराम् । (४३।१)

ददाह तद्धरेश्चक्रं सकलामेव तां पुरीम् ॥ (४३।२)

अक्षीणामर्षमत्यल्पसाध्यसाधनसस्पृहम् । (४४।१)

तच्चक्रं प्रस्फुरद्दीप्ति विष्णोरभ्याययौ करम् ॥ (४४।२)