विष्णुपुराणViṣṇupurāṇa

ViPur, 5, 24

104 of 126 · 45 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पराशर उवाच । (१।१)

parāśara uvāca

1.2१.२

इत्थं स्तुतस्तदा तेन मुचुकुन्देन धीमता । (१।२)

itthaṃ stutastadā tena mucukundena dhīmatā |

1.3१.३

प्राहेशः सर्वभूतानामनादिर्भगवान्हरिः ॥ (१।३)

prāheśaḥ sarvabhūtānāmanādirbhagavānhariḥ ||

2.1२.१

यथाभिवाञ्छितान्दिव्यान्लोकान्गच्छ नरेश्वर । (२।१)

yathābhivāñchitāndivyānlokāngaccha nareśvara |

2.2२.२

अव्याहतपरैश्वर्यो मत्प्रसादोपबृंहितः ॥ (२।२)

avyāhataparaiśvaryo matprasādopabṛṃhitaḥ ||

3.1३.१

भुक्त्वा दिव्यान्महाभोगान्भविष्यसि महाकुले । (३।१)

bhuktvā divyānmahābhogānbhaviṣyasi mahākule |

3.2३.२

जातिस्मरो मत्प्रसादात्ततो मोक्षमवाप्स्यसि ॥ (३।२)

jātismaro matprasādāttato mokṣamavāpsyasi ||

4.1४.१

पराशर उवाच । (४।१)

parāśara uvāca

4.2४.२

इत्युक्तः प्रणिपत्येशं जगतामच्युतं नृपः । (४।२)

ityuktaḥ praṇipatyeśaṃ jagatāmacyutaṃ nṛpaḥ |

4.3४.३

गुहामुखाद्विनिष्क्रान्तः ददृशे सो ऽल्पकान्नरान् ॥ (४।३)

guhāmukhādviniṣkrāntaḥ dadṛśe so 'lpakānnarān ||

5.1५.१

ततः कलियुगं ज्ञात्वा प्राप्तं तप्तुं नृपस्तपः । (५।१)

tataḥ kaliyugaṃ jñātvā prāptaṃ taptuṃ nṛpastapaḥ |

5.2५.२

नरनारायणस्थानं प्रययौ गन्धमादनम् ॥ (५।२)

naranārāyaṇasthānaṃ prayayau gandhamādanam ||

6.1६.१

कृष्णो ऽपि घातयित्वारिमुपायेन हि तद्बलम् । (६।१)

kṛṣṇo 'pi ghātayitvārimupāyena hi tadbalam |

6.2६.२

जग्राह मथुरामेत्य हस्त्यश्वस्यन्दनोज्ज्वलम् ॥ (६।२)

jagrāha mathurāmetya hastyaśvasyandanojjvalam ||

7.1७.१

आनीय चोग्रसेनाय द्वारवत्यां न्यवेदयत् । (७।१)

ānīya cograsenāya dvāravatyāṃ nyavedayat |

7.2७.२

पराभिभवनिःशङ्कं बभूव च यदोः कुलम् ॥ (७।२)

parābhibhavaniḥśaṅkaṃ babhūva ca yadoḥ kulam ||

8.1८.१

बलदेवो ऽपि मैत्रेय प्रशान्ताखिलविग्रहः । (८।१)

baladevo 'pi maitreya praśāntākhilavigrahaḥ |

8.2८.२

ज्ञातिदर्शनसोत्कण्ठः प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥ (८।२)

jñātidarśanasotkaṇṭhaḥ prayayau nandagokulam ||

9.1९.१

ततो गोपांश्च गोपीश्च यथापूर्वममित्रजित् । (९।१)

tato gopāṃśca gopīśca yathāpūrvamamitrajit |

9.2९.२

तथैवाभ्यवदत्प्रेम्णा बहुमानपुरःसरम् ॥ (९।२)

tathaivābhyavadatpremṇā bahumānapuraḥsaram ||

10.1१०.१

कैश्चापि सम्परिष्वक्तः कांश्चिच्च परिषस्वजे । (१०।१)

kaiścāpi sampariṣvaktaḥ kāṃścicca pariṣasvaje |

10.2१०.२

हास्यं चक्रे समं कैश्चिद्गोपैर्गोपीजनैस्तथा ॥ (१०।२)

hāsyaṃ cakre samaṃ kaiścidgopairgopījanaistathā ||

11.1११.१

प्रियाण्यनेकान्यवदन्गोपास्तत्र हलायुधम् । (११।१)

priyāṇyanekānyavadangopāstatra halāyudham |

11.2११.२

गोप्यश्च प्रेमकुपिताः प्रोचुः सेर्ष्यमथापराः ॥ (११।२)

gopyaśca premakupitāḥ procuḥ serṣyamathāparāḥ ||

12.1१२.१

गोप्यः पप्रच्छुरपरा नागरीजनवल्लभः । (१२।१)

gopyaḥ papracchuraparā nāgarījanavallabhaḥ |

12.2१२.२

कच्चिदास्ते सुखं कृष्णश्चलत्प्रेमलवात्मकः ॥ (१२।२)

kaccidāste sukhaṃ kṛṣṇaścalatpremalavātmakaḥ ||

13.1१३.१

अस्मच्चेष्टामपहसन्न कच्चित्पुरयोषिताम् । (१३।१)

asmacceṣṭāmapahasanna kaccitpurayoṣitām |

13.2१३.२

सौभाग्यमानमधिकं करोति क्षणसौहृदः ॥ (१३।२)

saubhāgyamānamadhikaṃ karoti kṣaṇasauhṛdaḥ ||

14.1१४.१

कच्चित्स्मरति नः कृष्णो गीतानुगमनं कलम् । (१४।१)

kaccitsmarati naḥ kṛṣṇo gītānugamanaṃ kalam |

14.2१४.२

अप्यसौ मातरं द्रष्टुं सकृदप्यागमिष्यति ॥ (१४।२)

apyasau mātaraṃ draṣṭuṃ sakṛdapyāgamiṣyati ||

15.1१५.१

अथवा किं तदालापैरपरा क्रियतां कथा । (१५।१)

athavā kiṃ tadālāpairaparā kriyatāṃ kathā |

15.2१५.२

यस्यास्माभिर्विना तेन विनास्माकं भविष्यति ॥ (१५।२)

yasyāsmābhirvinā tena vināsmākaṃ bhaviṣyati ||

16.1१६.१

पिता माता तथा भ्राता भर्ता बन्धुजनश्च किम् । (१६।१)

pitā mātā tathā bhrātā bhartā bandhujanaśca kim |

16.2१६.२

न त्यक्तस्तत्कृते ऽस्माभिरकृतज्ञध्वजो हि सः ॥ (१६।२)

na tyaktastatkṛte 'smābhirakṛtajñadhvajo hi saḥ ||

17.1१७.१

तथापि कच्चिदालापमिहागमनसंश्रयम् । (१७।१)

tathāpi kaccidālāpamihāgamanasaṃśrayam |

17.2१७.२

करोति कृष्णो वक्तव्यं भवता राम नानृतम् ॥ (१७।२)

karoti kṛṣṇo vaktavyaṃ bhavatā rāma nānṛtam ||

18.1१८.१

दामोदरः स गोविन्दः पुरस्त्रीसक्तमानसः । (१८।१)

dāmodaraḥ sa govindaḥ purastrīsaktamānasaḥ |

18.2१८.२

अपेतप्रीतिरस्मासु दुर्दर्शः प्रतिभाति नः ॥ (१८।२)

apetaprītirasmāsu durdarśaḥ pratibhāti naḥ ||

19.1१९.१

पराशर उवाच । (१९।१)

parāśara uvāca

19.2१९.२

आमन्त्रितः स कृष्णेति पुनर्दामोदरेति च । (१९।२)

āmantritaḥ sa kṛṣṇeti punardāmodareti ca |

19.3१९.३

रुरुदुः सस्वरं गोप्यो हरिणा हृतचेतसः ॥ (१९।३)

ruruduḥ sasvaraṃ gopyo hariṇā hṛtacetasaḥ ||

20.1२०.१

संदेशैः साममधुरैः प्रेमगर्भैर् अगर्वितैः । (२०।१)

saṃdeśaiḥ sāmamadhuraiḥ premagarbhair agarvitaiḥ |

20.2२०.२

रामेणाश्वासिता गोप्यः कृष्णस्यातिमनोहरैः ॥ (२०।२)

rāmeṇāśvāsitā gopyaḥ kṛṣṇasyātimanoharaiḥ ||

21.1२१.१

गोपैश्च पूर्ववद् रामः परिहासमनोरमाः । (२१।१)

gopaiśca pūrvavad rāmaḥ parihāsamanoramāḥ |

21.2२१.२

कथाश्चकार रेमे च सह तैर्व्रजभूमिषु ॥ (२१।२)

kathāścakāra reme ca saha tairvrajabhūmiṣu ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViPur, 5, 24

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit