ViPur, 1, 16
Select a line for its word-by-word analysis.
यत् त्व् एतद् भगवान् आह प्रह्लादं दैत्यसत्तमम् । (२।१)
yat tv etad bhagavān āha prahlādaṃ daityasattamam |
ददाह नाग्निर् नास्त्रैश् च क्षुण्णस् तत्याज जीवितम् ॥ (२।२)
dadāha nāgnir nāstraiś ca kṣuṇṇas tatyāja jīvitam ||
जगाम वसुधा क्षोभं यत्राब्धिसलिले स्थिते । (३।१)
jagāma vasudhā kṣobhaṃ yatrābdhisalile sthite |
बन्धबद्धो ऽपि चलति विक्षिप्ताङ्गैः समाहता ॥ (३।२)
bandhabaddho 'pi calati vikṣiptāṅgaiḥ samāhatā ||
शैलैर् आक्रान्तदेहो ऽपि न ममार च यः पुरा । (४।१)
śailair ākrāntadeho 'pi na mamāra ca yaḥ purā |
त्वयैवातीव माहात्म्यं कथितं यस्य धीमतः ॥ (४।२)
tvayaivātīva māhātmyaṃ kathitaṃ yasya dhīmataḥ ||
तस्य प्रभावम् अतुलं विष्णोर् भक्तिमतो मुने । (५।१)
tasya prabhāvam atulaṃ viṣṇor bhaktimato mune |
श्रोतुम् इच्छामि यस्यैतच्चरितं त्व् अमितौजसः ॥ (५।२)
śrotum icchāmi yasyaitaccaritaṃ tv amitaujasaḥ ||
किंनिमित्तम् असौ शस्त्रैर् विक्षतो दितिजैर् मुने । (६।१)
kiṃnimittam asau śastrair vikṣato ditijair mune |
किमर्थं चाब्धिसलिले निक्षिप्तो धर्मतत्परः ॥ (६।२)
kimarthaṃ cābdhisalile nikṣipto dharmatatparaḥ ||
आक्रान्तः पर्वतैः कस्मात् कस्माद् दष्टो महोरगैः । (७।१)
ākrāntaḥ parvataiḥ kasmāt kasmād daṣṭo mahoragaiḥ |
क्षिप्तः किम् अद्रिशिखरात् किं वा पावकसंचये ॥ (७।२)
kṣiptaḥ kim adriśikharāt kiṃ vā pāvakasaṃcaye ||
दिग्दन्तिनां दन्तभूमिं स च कस्मान् निरूपितः । (८।१)
digdantināṃ dantabhūmiṃ sa ca kasmān nirūpitaḥ |
संशोषको ऽनिलश् चास्य प्रयुक्तः किं महासुरैः ॥ (८।२)
saṃśoṣako 'nilaś cāsya prayuktaḥ kiṃ mahāsuraiḥ ||
कृत्यां च दैत्यगुरवो युयुजुस् ते तु किं मुने । (९।१)
kṛtyāṃ ca daityaguravo yuyujus te tu kiṃ mune |
शम्बरश् चापि मायानां सहस्रं किं प्रयुक्तवान् ॥ (९।२)
śambaraś cāpi māyānāṃ sahasraṃ kiṃ prayuktavān ||
हालाहलं विषं घोरं दैत्यसूदैर् महात्मनः । (१०।१)
hālāhalaṃ viṣaṃ ghoraṃ daityasūdair mahātmanaḥ |
कस्माद् दत्तं विनाशाय यज्जीर्णं तेन धीमता ॥ (१०।२)
kasmād dattaṃ vināśāya yajjīrṇaṃ tena dhīmatā ||
एतत् सर्वं महाभाग प्रह्लादस्य महात्मनः । (११।१)
etat sarvaṃ mahābhāga prahlādasya mahātmanaḥ |
चरितं श्रोतुम् इच्छामि महामाहात्म्यसूचकम् ॥ (११।२)
caritaṃ śrotum icchāmi mahāmāhātmyasūcakam ||
न हि कौतूहलं तत्र यद् दैत्यैर् न हतो हि सः । (१२।१)
na hi kautūhalaṃ tatra yad daityair na hato hi saḥ |
तस्मिन् धर्मपरे नित्यं केशवाराधनोद्यते । (१३।१)
tasmin dharmapare nityaṃ keśavārādhanodyate |
स्ववंशप्रभवैर् दैत्यैः कर्तुं द्वेषो ऽतिदुष्करः ॥ (१३।२)
svavaṃśaprabhavair daityaiḥ kartuṃ dveṣo 'tiduṣkaraḥ ||
धर्मात्मनि महाभागे विष्णुभक्ते विमत्सरे । (१४।१)
dharmātmani mahābhāge viṣṇubhakte vimatsare |
दैतेयैः प्रहृतं कस्मात् तन् ममाख्यातुम् अर्हसि ॥ (१४।२)
daiteyaiḥ prahṛtaṃ kasmāt tan mamākhyātum arhasi ||
गुणैः समन्विते साधौ किं पुनर् यः स्वपक्षजः ॥ (१५।२)
guṇaiḥ samanvite sādhau kiṃ punar yaḥ svapakṣajaḥ ||
तद् एतत् कथ्यतां सर्वं विस्तरान् मुनिसत्तम । (१६।१)
tad etat kathyatāṃ sarvaṃ vistarān munisattama |
दैत्येश्वरस्य चरितं श्रोतुम् इच्छाम्य् अशेषतः ॥ (१६।२)
daityeśvarasya caritaṃ śrotum icchāmy aśeṣataḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.