पराशर उवाच । (१।१)

इदं च शृणु मैत्रेय यत् पृष्टो ऽहम् इह त्वया । (१।२)

श्रीसम्बद्धं मयाप्य् एतच्छ्रुतम् आसीन् मरीचितः ॥ (१।३)

दुर्वासाः शंकरस्यांशश् चचार पृथिवीम् इमाम् । (२।१)

स ददर्श स्रजं दिव्याम् ऋषिर् विद्याधरीकरे ॥ (२।२)

संतानकानाम् अखिलं यस्या गन्धेन वासितम् । (३।१)

अतिसेव्यम् अभूद् ब्रह्मन् तद् वनं वनचारिणाम् ॥ (३।२)

उन्मत्तव्रतधृग् विप्रः स दृष्ट्वा शोभनां स्रजम् । (४।१)

तां ययाचे वरारोहां विद्याधरवधूं ततः ॥ (४।२)

याचिता तेन तन्वङ्गी मालां विद्याधराङ्गना । (५।१)

ददौ तस्मै विशालाक्षी सादरं प्रणिपत्य तम् ॥ (५।२)

ताम् आदायात्मनो मूर्ध्नि स्रजम् उन्मत्तरूपधृक् । (६।१)

कृत्वा स विप्रो मैत्रेय परिबभ्राम मेदिनीम् ॥ (६।२)

स ददर्श समायान्तम् उन्मत्तैरावतस्थितम् । (७।१)

त्रैलोक्याधिपतिं देवं सह देवैः शचीपतिम् ॥ (७।२)

ताम् आत्मनः स शिरसः स्रजम् उन्मत्तषट्पदाम् । (८।१)

आदायामरराजाय चिक्षेपोन्मत्तवन् मुनिः ॥ (८।२)

गृहीत्वामरराजेन स्रग् ऐरावतमूर्धनि । (९।१)

न्यस्ता रराज कैलासशिखरे जाह्नवी यथा ॥ (९।२)

मदान्धकारिताक्षो ऽसौ गन्धाकृष्टेन वारणः । (१०।१)

करेणाघ्राय चिक्षेप तां स्रजं धरणीतले ॥ (१०।२)

ततश् चुक्रोध भगवान् दुर्वासा मुनिसत्तमः । (११।१)

मैत्रेय देवराजानं क्रुद्धश् चैतद् उवाच ह ॥ (११।२)

दुर्वासा उवाच । (१२।१)

ऐश्वर्यमददुष्टात्मन्न् अतिस्तब्धो ऽसि वासव । (१२।२)

श्रियो धाम स्रजं यस् त्वं मद्दत्तां नाभिनन्दसि ॥ (१२।३)

प्रसाद इति नोक्तं ते प्रणिपातपुरःसरम् । (१३।१)

हर्षोत्फुल्लकपोलेन न चापि शिरसा धृता ॥ (१३।२)

मया दत्ताम् इमां मालां यस्मान् न बहु मन्यसे । (१४।१)

त्रैलोक्यश्रीर् अतो मूढ विनाशम् उपयास्यति ॥ (१४।२)

मां मन्यते ऽन्यैः सदृशं नूनं शक्र भवान् द्विजैः । (१५।१)

अतो ऽवमानम् अस्मासु मानिना भवता कृतम् ॥ (१५।२)

मद्दत्ता भवता यस्मात् क्षिप्ता माला महीतले । (१६।१)

तस्मात् प्रणष्टलक्ष्मीकं त्रैलोक्यं ते भविष्यति ॥ (१६।२)

यस्य संजातकोपस्य भयम् एति चराचरम् । (१७।१)

तं त्वं माम् अतिगर्वेण देवराजावमन्यसे ॥ (१७।२)

पराशर उवाच । (१८।१)

महेन्द्रो वारणस्कन्धाद् अवतीर्य त्वरान्वितः । (१८।२)

प्रसादयामास मुनिं दुर्वाससम् अकल्मषम् ॥ (१८।३)

प्रसाद्यमानः स तदा प्रणिपातपुरःसरम् । (१९।१)

प्रत्युवाच सहस्राक्षं दुर्वासा मुनिसत्तमः ॥ (१९।२)

दुर्वासा उवाच । (२०।१)

नाहं कृपालुहृदयो न च मां भजते क्षमा । (२०।२)

अन्ये ते मुनयः शक्र दुर्वाससम् अवेहि माम् ॥ (२०।३)

गौतमादिभिर् अन्यैस् त्वं गर्वम् आपादितो मुधा । (२१।१)

अक्षान्तिसारसर्वस्वं दुर्वाससम् अवेहि माम् ॥ (२१।२)

वसिष्ठाद्यैर् दयासारैः स्तोत्रं कुर्वद्भिर् उच्चकैः । (२२।१)

गर्वं गतो ऽसि येनैवं माम् अप्य् अद्यावमन्यसे ॥ (२२।२)

ज्वलज्जटाकलापस्य भृकुटीकुटिलं मुखम् । (२३।१)

निरीक्ष्य कस् त्रिभुवने मम यो न गतो भयम् ॥ (२३।२)

नाहं क्षमिष्ये बहुना किम् उक्तेन शतक्रतो । (२४।१)

विडम्बनाम् इमां भूयः करोष्य् अनुनयात्मिकाम् ॥ (२४।२)

पराशर उवाच । (२५।१)

इत्य् उक्त्वा प्रययौ विप्रो देवराजो ऽपि तं पुनः । (२५।२)

आरुह्यैरावतं ब्रह्मन् प्रययाव् अमरावतीम् ॥ (२५।३)

ततःप्रभृति निःश्रीकं सशक्रं भुवनत्रयम् । (२६।१)

मैत्रेयासीद् अपध्वस्तं संक्षीणौषधिवीरुधम् ॥ (२६।२)

न यज्ञाः सम्प्रवर्तन्ते न तपस्यन्ति तापसाः । (२७।१)

न च दानादिधर्मेषु मनश् चक्रे तदा जनः ॥ (२७।२)

निःसत्त्वाः सकला लोका लोभाद्युपहतेन्द्रियाः । (२८।१)

स्वल्पे ऽपि हि बभूवुस् ते साभिलाषा द्विजोत्तम ॥ (२८।२)

यतः सत्त्वं ततो लक्ष्मीः सत्त्वं भूत्यनुसारि च । (२९।१)

निःश्रीकाणां कुतः सत्त्वं विना तेन गुणाः कुतः ॥ (२९।२)

बलशौर्याद्यभावश् च पुरुषाणां गुणैर् विना । (३०।१)

लङ्घनीयः समस्तस्य बलशौर्यविवर्जितः । (३०।२)

भवत्य् अपध्वस्तमतिर् लङ्घितः प्रथितः पुमान् ॥ (३०।३)

एवम् अत्यन्तनिःश्रीके त्रैलोक्ये सत्त्ववर्जिते । (३१।१)

देवान् प्रति बलोद्योगं चक्रुर् दैतेयदानवाः ॥ (३१।२)

लोभाभिभूता निःश्रीका दैत्याः सत्त्वविवर्जिताः । (३२।१)

श्रिया विहीनैर् निःसत्त्वैर् देवैश् चक्रुस् ततो रणम् ॥ (३२।२)

विजितास् त्रिदशा दैत्यैर् इन्द्राद्याः शरणं ययुः । (३३।१)

पितामहं महाभागं हुताशनपुरोगमाः ॥ (३३।२)

यथावत् कथितो देवैर् ब्रह्मा प्राह ततः सुरान् । (३४।१)

परावरेशं शरणं व्रजध्वम् असुरार्दनम् ॥ (३४।२)

उत्पत्तिस्थितिनाशानाम् अहेतुं हेतुम् ईश्वरम् । (३५।१)

प्रजापतिपतिं विष्णुम् अनन्तम् अपराजितम् ॥ (३५।२)

प्रधानपुंसोर् अजयोः कारणं कार्यभूतयोः । (३६।१)

प्रणतार्तिहरं विष्णुं स वः श्रेयो विधास्यति ॥ (३६।२)

पराशर उवाच । (३७।१)

एवम् उक्त्वा सुरान् सर्वान् ब्रह्मा लोकपितामहः । (३७।२)

क्षीरोदस्योत्तरं तीरं तैर् एव सहितो ययौ ॥ (३७।३)

स गत्वा त्रिदशैः सर्वैः समवेतः पितामहः । (३८।१)

तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः परावरपतिं हरिम् ॥ (३८।२)

ब्रह्मोवाच । (३९।१)

नमामि सर्वं सर्वेशम् अनन्तम् अजम् अव्ययम् । (३९।२)

लोकधामधराधारम् अप्रकाशम् अभेदिनम् ॥ (३९।३)

नारायणम् अणीयांसम् अशेषाणाम् अणीयसाम् । (४०।१)

समस्तानां गरिष्ठं च भूरादीनां गरीयसाम् ॥ (४०।२)

यत्र सर्वं यतः सर्वम् उत्पन्नं मत्पुरःसरम् । (४१।१)

सर्वभूतश् च यो देवः पराणाम् अपि यः परः ॥ (४१।२)

परः परस्मात् पुरुषात् परमात्मस्वरूपधृक् । (४२।१)

योगिभिश् चिन्त्यते यो ऽसौ मुक्तिहेतोर् मुमुक्षुभिः ॥ (४२।२)

सत्त्वादयो न सन्तीशे यत्र च प्राकृता गुणाः । (४३।१)

स शुद्धः सर्वशुद्धेभ्यः पुमान् आद्यः प्रसीदतु ॥ (४३।२)

कलाकाष्ठानिमेषादिकालसूत्रस्य गोचरे । (४४।१)

यस्य शक्तिर् न शुद्धस्य प्रसीदतु स नो हरिः ॥ (४४।२)

प्रोच्यते परमेशो हि यः शुद्धो ऽप्य् उपचारतः । (४५।१)

प्रसीदतु स नो विष्णुर् आत्मा यः सर्वदेहिनाम् ॥ (४५।२)

यः कारणं च कार्यं च कारणस्यापि कारणम् । (४६।१)

कार्यस्यापि च यः कार्यं प्रसीदतु स नो हरिः ॥ (४६।२)

कार्यकार्यस्य यत् कार्यं तत्कार्यस्यापि यः स्वयम् । (४७।१)

तत्कार्यकार्यभूतो यस् ततश् च प्रणतो ऽस्मि तम् ॥ (४७।२)

कारणं कारणस्यापि तस्य कारणकारणम् । (४८।१)

तत्कारणानां हेतुं तं प्रणतो ऽस्मि सुरेश्वरम् ॥ (४८।२)

भोक्तारं भोज्यभूतं च स्रष्टारं सृज्यम् एव च । (४९।१)

कार्यकर्तृस्वरूपं तं प्रणतो ऽस्मि परं पदम् ॥ (४९।२)

विशुद्धबोधवन् नित्यम् अजम् अक्षयम् अव्ययम् । (५०।१)

अव्यक्तम् अविकारं यत् तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ (५०।२)

न स्थूलं न च सूक्ष्मं यन् न विशेषणगोचरम् । (५१।१)

तत् पदं परमं विष्णोः प्रणमामि सदामलम् ॥ (५१।२)

यस्यायुतायुतांशांशे विश्वशक्तिर् इयं स्थिता । (५२।१)

परब्रह्मस्वरूपस्य प्रणमामि तम् अव्ययम् ॥ (५२।२)

यन् न देवा न मुनयो न चाहं न च शंकरः । (५३।१)

जानन्ति परमेशस्य तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ (५३।२)

यद् योगिनः सदोद्युक्ताः पुण्यपापक्षये ऽक्षयम् । (५४।१)

पश्यन्ति प्रणवे चिन्त्यं तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ (५४।२)

शक्तयो यस्य देवस्य ब्रह्मविष्णुशिवात्मिकाः । (५५।१)

भवन्त्य् अभूतपूर्वस्य तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ (५५।२)

सर्वेश सर्वभूतात्मन् सर्व सर्वाश्रयाच्युत । (५६।१)

प्रसीद विष्णो भक्तानां व्रज नो दृष्टिगोचरम् ॥ (५६।२)

पराशर उवाच । (५७।१)

इत्य् उदीरितम् आकर्ण्य ब्रह्मणस् त्रिदशास् ततः । (५७।२)

प्रणम्योचुः प्रसीदेति व्रज नो दृष्टिगोचरम् ॥ (५७।३)

यन् नायं भगवान् ब्रह्मा जानाति परमं पदम् । (५८।१)

तं नताः स्मो जगद्धाम तव सर्वगताच्युत ॥ (५८।२)

इत्य् अन्ते वचसस् तेषां देवानां ब्रह्मणस् तथा । (५९।१)

ऊचुर् देवर्षयः सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः ॥ (५९।२)

आद्यो यज्ञः पुमान् ईड्यो यः पूर्वेषां च पूर्वजः । (६०।१)

तं नताः स्मो जगत्स्रष्टुः स्रष्टारम् अविशेषणम् ॥ (६०।२)

भगवन् भूतभव्येश यज्ञमूर्तिधराव्यय । (६१।१)

प्रसीद प्रणतानां त्वं सर्वेषां देहि दर्शनम् ॥ (६१।२)

एष ब्रह्मा तथैवायं सह रुद्रैस् त्रिलोचनः । (६२।१)

सर्वादित्यैः समं पूषा पावको ऽयं सहाग्निभिः ॥ (६२।२)

अश्विनौ वसवश् चेमे सर्वे चैते मरुद्गणाः । (६३।१)

साध्या विश्वे तथा देवा देवेन्द्रश् चायम् ईश्वरः ॥ (६३।२)

प्रणामप्रवणा नाथ दैत्यसैन्यपराजिताः । (६४।१)

शरणं त्वाम् अनुप्राप्ताः समस्ता देवतागणाः ॥ (६४।२)

पराशर उवाच । (६५।१)

एवं संस्तूयमानस् तु भगवाञ्छङ्खचक्रधृक् । (६५।२)

जगाम दर्शनं तेषां मैत्रेय परमेश्वरः ॥ (६५।३)

तं दृष्ट्वा ते तदा देवाः शङ्खचक्रगदाधरम् । (६६।१)

अपूर्वरूपसंस्थानं तेजसां राशिम् ऊर्जितम् ॥ (६६।२)

प्रणम्य प्रणताः पूर्वं संक्षोभस्तिमितेक्षणाः । (६७।१)

तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षं पितामहपुरोगमाः ॥ (६७।२)

देवा ऊचुः । (६८।१)

नमो नमस् ते विश्वेश त्वं ब्रह्मा त्वं पिनाकधृक् । (६८।२)

इन्द्रस् त्वम् अग्निः पवनो वरुणः सविता यमः । (६८।३)

वसवो मरुतः साध्या विश्वेदेवगणा भवान् ॥ (६८।४)

यो ऽयं तवागतो देव समीपं देवतागणः । (६९।१)

स त्वम् एव जगत्स्रष्टा यतः सर्वगतो भवान् ॥ (६९।२)

त्वं यज्ञस् त्वं वषट्कारस् त्वम् ओङ्कारः प्रजापतिः । (७०।१)

वेत्ता वेद्यं च सर्वात्मंस् त्वन्मयं चाखिलं जगत् ॥ (७०।२)

त्वाम् आर्ताः शरणं विष्णो प्रयाता दैत्यनिर्जिताः । (७१।१)

वयं प्रसीद सर्वात्मंस् तेजसाप्याययस्व नः ॥ (७१।२)

तावद् आर्तिस् तथा वाञ्छा तावन् मोहस् तथासुखम् । (७२।१)

यावन् नायाति शरणं त्वाम् अशेषाघनाशनम् ॥ (७२।२)

त्वं प्रसादं प्रसन्नात्मन् प्रपन्नानां कुरुष्व नः । (७३।१)

तेजसां नाथ सर्वेषां स्वशक्त्याप्यायनं कुरु ॥ (७३।२)

पराशर उवाच । (७४।१)

एवं संस्तूयमानस् तु प्रणतैर् अमरैर् हरिः । (७४।२)

प्रसन्नदृष्टिर् भगवान् इदम् आह स विश्वकृत् ॥ (७४।३)

भगवान् उवाच । (७५।१)

तेजसो भवतां देवाः करिष्याम्य् उपबृंहणम् । (७५।२)

वदाम्य् अहं यत् क्रियतां भवद्भिस् तद् इदं सुराः ॥ (७५।३)

आनीय सहिता दैत्यैः क्षीराब्धौ सकलौषधीः । (७६।१)

मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् । (७६।२)

मथ्यताम् अमृतं देवाः सहाये मय्य् अवस्थिते ॥ (७६।३)

सामपूर्वं च दैतेयास् तत्र साहाय्यकर्मणि । (७७।१)

सामान्यफलभोक्तारो यूयं वाच्या भविष्यथ ॥ (७७।२)

मथ्यमाने च तत्राब्धौ यत् समुत्पद्यते ऽमृतम् । (७८।१)

तत्पानाद् बलिनो यूयम् अमराश् च भविष्यथ ॥ (७८।२)

तथा चाहं करिष्यामि ते यथा त्रिदशद्विषः । (७९।१)

न प्राप्स्यन्त्य् अमृतं देवाः केवलं क्लेशभागिनः ॥ (७९।२)

पराशर उवाच । (८०।१)

इत्य् उक्ता देवदेवेन सर्व एव ततः सुराः । (८०।२)

संधानम् असुरैः कृत्वा यत्नवन्तो ऽमृते ऽभवन् ॥ (८०।३)

नानौषधीः समानीय देवदैतेयदानवाः । (८१।१)

क्षिप्त्वा क्षीराब्धिपयसि शरदभ्रामलत्विषि ॥ (८१।२)

मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा च वासुकिम् । (८२।१)

ततो मथितुम् आरब्धा मैत्रेय तरसामृतम् ॥ (८२।२)

विबुधाः सहिताः सर्वे यतः पुच्छं ततः कृताः । (८३।१)

कृष्णेन वासुकेर् दैत्याः पूर्वकाये निवेशिताः ॥ (८३।२)

ते तस्य फणनिःश्वासवह्निनापहतत्विषः । (८४।१)

निस्तेजसो ऽसुराः सर्वे बभूवुर् अमितद्युते ॥ (८४।२)

तेनैव मुखनिःश्वासवायुनास्तबलाहकैः । (८५।१)

पुच्छप्रदेशे वर्षद्भिस् तदा चाप्यायिताः सुराः ॥ (८५।२)

क्षीरोदमध्ये भगवान् कूर्मरूपी स्वयं हरिः । (८६।१)

मन्दराद्रेर् अधिष्ठानं भ्रमतो ऽभून् महामुने ॥ (८६।२)

रूपेणान्येन देवानां मध्ये चक्रगदाधरः । (८७।१)

चकर्ष नागराजानं दैत्यमध्ये ऽपरेण च ॥ (८७।२)

उपर्य् आक्रान्तवाञ्छैलं बृहद्रूपेण केशवः । (८८।१)

तथापरेण मैत्रेय यन् न दृष्टं सुरासुरैः ॥ (८८।२)

तेजसा नागराजानं तथाप्यायितवान् हरिः । (८९।१)

अन्येन तेजसा देवान् उपबृंहितवान् विभुः ॥ (८९।२)

मथ्यमाने ततस् तस्मिन् क्षीराब्धौ देवदानवैः । (९०।१)

हविर्धामाभवत् पूर्वं सुरभिः सुरपूजिता ॥ (९०।२)

जग्मुर् मुदं ततो देवा दानवाश् च महामुने । (९१।१)

व्याक्षिप्तचेतसश् चैव बभूवुः स्तिमितेक्षणाः ॥ (९१।२)

किम् एतद् इति सिद्धानां दिवि चिन्तयतां ततः । (९२।१)

बभूव वारुणी देवी मदाघूर्णितलोचना ॥ (९२।२)

कृतावर्तात् ततस् तस्मात् क्षीरोदाद् वासयञ् जगत् । (९३।१)

गन्धेन पारिजातो ऽभूद् देवस्त्रीनन्दनस् तरुः ॥ (९३।२)

रूपौदार्यगुणोपेतस् ततश् चाप्सरसां गणः । (९४।१)

क्षीरोदधेः समुत्पन्नो मैत्रेय परमाद्भुतः ॥ (९४।२)

ततः शीतांशुर् अभवज् जगृहे तं महेश्वरः । (९५।१)

जगृहुश् च विषं नागाः क्षीरोदाब्धिसमुत्थितम् ॥ (९५।२)

ततो धन्वन्तरिर् देवः श्वेताम्बरधरः स्वयम् । (९६।१)

बिभ्रत्कमण्डलुं पूर्णम् अमृतस्य समुत्थितः ॥ (९६।२)

ततः स्वस्थमनस्कास् ते सर्वे दैतेयदानवाः । (९७।१)

बभूवुर् मुदिताः सद्यो मैत्रेय मुनिभिः सह ॥ (९७।२)

ततः स्फुरत्कान्तिमती विकासिकमले स्थिता । (९८।१)

श्रीर् देवी पयसस् तस्माद् उत्थिता धृतपङ्कजा ॥ (९८।२)

तां तुष्टुवुर् मुदा युक्ताः श्रीसूक्तेन महर्षयः ॥ (९९।१)

विश्वावसुमुखास् तस्या गन्धर्वाः पुरतो जगुः । (१००।१)

घृताचीप्रमुखा ब्रह्मन् ननृतुश् चाप्सरोगणाः ॥ (१००।२)

गङ्गाद्याः सरितस् तोयैः स्नानार्थम् उपतस्थिरे । (१०१।१)

दिग्गजा हेमपात्रस्थम् आदाय विमलं जलम् । (१०१।२)

स्नापयांचक्रिरे देवीं सर्वलोकमहेश्वरीम् ॥ (१०१।३)

क्षीरोदो रूपधृक् तस्यै मालाम् अम्लानपङ्कजाम् । (१०२।१)

ददौ विभूषणान्य् अङ्गे विश्वकर्मा चकार ह ॥ (१०२।२)

दिव्यमाल्याम्बरधरा स्नाता भूषणभूषिता । (१०३।१)

पश्यतां सर्वदेवानां ययौ वक्षःस्थलं हरेः ॥ (१०३।२)

ततो ऽवलोकिता देवा हरिवक्षःस्थलस्थया । (१०४।१)

लक्ष्म्या मैत्रेय सहसा परां निर्वृतिम् आगताः ॥ (१०४।२)

उद्वेगं परमं जग्मुर् दैत्या विष्णुपराङ्मुखाः । (१०५।१)

त्यक्ता लक्ष्म्या महाभाग विप्रचित्तिपुरोगमाः ॥ (१०५।२)

ततस् ते जगृहुर् दैत्या धन्वन्तरिकरे स्थितम् । (१०६।१)

कमण्डलुं महावीर्या यत्रास्ते तद् द्विजामृतम् ॥ (१०६।२)

मायया मोहयित्वा तान् विष्णुः स्त्रीरूपम् आस्थितः । (१०७।१)

दानवेभ्यस् तद् आदाय देवेभ्यः प्रददौ विभुः ॥ (१०७।२)

ततः पपुः सुरगुणाः शक्राद्यास् तत् तदामृतम् । (१०८।१)

उद्यतायुधनिस्त्रिंशा दैत्यास् तांश् च समभ्ययुः ॥ (१०८।२)

पीते ऽमृते च बलिभिर् देवैर् दैत्यचमूस् तदा । (१०९।१)

वध्यमाना दिशो भेजे पातालं च विवेश वै ॥ (१०९।२)

ततो देवा मुदा युक्ताः शङ्खचक्रगदाधरम् । (११०।१)

प्रणिपत्य यथापूर्वम् अशासंस् तत् त्रिविष्टपम् ॥ (११०।२)

ततः प्रसन्नभाः सूर्यः प्रययौ स्वेन वर्त्मना । (१११।१)

ज्योतींषि च यथामार्गं प्रययुर् मुनिसत्तम ॥ (१११।२)

जज्वाल भगवांश्चोच्चैश्चारुदीप्तिर् विभावसुः । (११२।१)

धर्मे च सर्वभूतानां तदा मतिर् अजायत ॥ (११२।२)

श्रिया जुष्टं च त्रैलोक्यं बभूव द्विजसत्तम । (११३।१)

शक्रश् च त्रिदशश्रेष्ठः पुनः श्रीमान् अजायत ॥ (११३।२)

सिंहासनगतः शक्रः सम्प्राप्य त्रिदिवं पुनः । (११४।१)

देवराज्ये स्थितो देवीं तुष्टावाब्जकरां ततः ॥ (११४।२)

इन्द्र उवाच । (११५।१)

नमस्ये सर्वलोकानां जननीम् अब्जसंभवाम् । (११५।२)

श्रियम् उन्निद्रपद्माक्षीं विष्णुवक्षःस्थलस्थिताम् ॥ (११५।३)

त्वं सिद्धिस् त्वं स्वधा स्वाहा सुधा त्वं लोकपावनी । (११६।१)

संध्या रात्रिः प्रभा भूतिर् मेधा श्रद्धा सरस्वती ॥ (११६।२)

यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या च शोभने । (११७।१)

आत्मविद्या च देवि त्वं विमुक्तिफलदायिनी ॥ (११७।२)

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस् त्वम् एव च । (११८।१)

सौम्यासौम्यैर् जगद् रूपैस् त्वयैतद् देवि पूरितम् ॥ (११८।२)

का त्व् अन्या त्वाम् ऋते देवि सर्वयज्ञमयं वपुः । (११९।१)

अध्यास्ते देवदेवस्य योगिचिन्त्यं गदाभृतः ॥ (११९।२)

त्वया देवि परित्यक्तं सकलं भुवनत्रयम् । (१२०।१)

विनष्टप्रायम् अभवत् त्वयेदानीं समेधितम् ॥ (१२०।२)

दाराः पुत्रास् तथागारं सुहृद्धान्यधनादिकम् । (१२१।१)

भवत्य् एतन् महाभागे नित्यं त्वद्वीक्षणान् नृणाम् ॥ (१२१।२)

शरीरारोग्यम् ऐश्वर्यम् अरिपक्षक्षयः सुखम् । (१२२।१)

देवि त्वद्दृष्टिदृष्टानां पुरुषाणां न दुर्लभम् ॥ (१२२।२)

त्वं माता सर्वभूतानां देवदेवो हरिः पिता । (१२३।१)

त्वयैतद् विष्णुना चाम्ब जगद् व्याप्तं चराचरम् ॥ (१२३।२)

मा नः कोशं तथा गोष्ठं मा गृहं मा परिच्छदम् । (१२४।१)

मा शरीरं कलत्रं च त्यजेथाः सर्वपावनि ॥ (१२४।२)

मा पुत्रान् मा सुहृद्वर्गान् मा पशून् मा विभूषणम् । (१२५।१)

त्यजेथा मम देवस्य विष्णोर् वक्षःस्थलालये ॥ (१२५।२)

सत्त्वेन सत्यशौचाभ्यां तथा शीलादिभिर् गुणैः । (१२६।१)

त्यज्यन्ते ते नराः सद्यः संत्यक्ता ये त्वयामले ॥ (१२६।२)

त्वयावलोकिताः सद्यः शीलाद्यैर् अखिलैर् गुणैः । (१२७।१)

कुलैश्वर्यैश् च युज्यन्ते पुरुषा निर्गुणा अपि ॥ (१२७।२)

स श्लाघ्यः स गुणी धन्यः स कुलीनः स बुद्धिमान् । (१२८।१)

स शूरः स च विक्रान्तो यस् त्वया देवि वीक्षितः ॥ (१२८।२)

सद्यो वैगुण्यम् आयान्ति शीलाद्याः सकला गुणाः । (१२९।१)

पराङ्मुखी जगद्धात्री यस्य त्वं विष्णुवल्लभे ॥ (१२९।२)

न ते वर्णयितुं शक्ता गुणाञ्जिह्वापि वेधसः । (१३०।१)

प्रसीद देवि पद्माक्षि मास्मांस्त्याक्षीः कदाचन ॥ (१३०।२)

पराशर उवाच । (१३१।१)

एवं श्रीः संस्तुता सम्यक् प्राह हृष्टा शतक्रतुम् । (१३१।२)

शृण्वतां सर्वदेवानां सर्वभूतस्थिता द्विज ॥ (१३१।३)

श्रीर् उवाच । (१३२।१)

परितुष्टास्मि देवेश स्तोत्रेणानेन ते हरे । (१३२।२)

वरं वृणीष्व यस् त्व् इष्टो वरदाहं तवागता ॥ (१३२।३)

इन्द्र उवाच । (१३३।१)

वरदा यदि मे देवि वरार्हो यदि चाप्य् अहम् । (१३३।२)

त्रैलोक्यं न त्वया त्याज्यम् एष मे ऽस्तु वरः परः ॥ (१३३।३)

स्तोत्रेण यस् तथैतेन त्वां स्तोष्यत्य् अब्धिसंभवे । (१३४।१)

स त्वया न परित्याज्यो द्वितीयो ऽस्तु वरो मम ॥ (१३४।२)

श्रीर् उवाच । (१३५।१)

त्रैलोक्यं त्रिदशश्रेष्ठ न संत्यक्ष्यामि वासव । (१३५।२)

दत्तो वरो मयायं ते स्तोत्राराधनतुष्टया ॥ (१३५।३)

यश् च सायं तथा प्रातः स्तोत्रेणानेन मानवः । (१३६।१)

मां स्तोष्यति न तस्याहं भविष्यामि पराङ्मुखी ॥ (१३६।२)

पराशर उवाच । (१३७।१)

एवं ददौ वरौ देवी देवराजाय वै पुरा । (१३७।२)

मैत्रेय श्रीर् महाभागा स्तोत्राराधनतोषिता ॥ (१३७।३)

भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना श्रीः पूर्वम् उदधेः पुनः । (१३८।१)

देवदानवयत्नेन प्रसूतामृतमन्थने ॥ (१३८।२)

एवं यदा जगत्स्वामी देवदेवो जनार्दनः । (१३९।१)

अवतारं करोत्य् एषा तदा श्रीस् तत्सहायिनी ॥ (१३९।२)

पुनश् च पद्मा सम्भूता आदित्यो ऽभूद् यदा हरिः । (१४०।१)

यदा तु भार्गवो रामस् तदाभूद् धरणी त्व् इयम् ॥ (१४०।२)

राघवत्वे ऽभवत् सीता रुक्मिणी कृष्णजन्मनि । (१४१।१)

अन्येषु चावतारेषु विष्णोर् एषा सहायिनी ॥ (१४१।२)

देवत्वे देवदेहेयं मनुष्यत्वे च मानुषी । (१४२।१)

विष्णोर् देहानुरूपां वै करोत्य् एषात्मनस् तनुम् ॥ (१४२।२)

यश् चैतच्छृणुयाज्जन्म लक्ष्म्या यश् च पठेन् नरः । (१४३।१)

श्रियो न विच्युतिस् तस्य गृहे यावत् कुलत्रयम् ॥ (१४३।२)

पठ्यते येषु चैवेयं गृहेषु श्रीस्तुतिर् मुने । (१४४।१)

अलक्ष्मीः कलहाधारा न तेष्व् आस्ते कदाचन ॥ (१४४।२)

एतत् ते कथितं ब्रह्मन् यन् मां त्वं परिपृच्छसि । (१४५।१)

क्षीराब्धौ श्रीर् यथा जाता पूर्वं भृगुसुता सती ॥ (१४५।२)

इति सकलविभूत्यवाप्तिहेतुः स्तुतिर् इयम् इन्द्रमुखोद्गता हि लक्ष्म्याः । (१४६।१)

अनुदिनम् इह पठ्यते नृभिर् यैर् वसति न तेषु कदाचिद् अप्य् अलक्ष्मीः ॥ (१४६।२)