विष्णुपुराणViṣṇupurāṇa

ViPur, 5, 31

111 of 126 · 40 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पराशर उवाच । (१।१)

parāśara uvāca

1.2१.२

संस्तुतो भगवानित्थं देवराजेन केशवः । (१।२)

saṃstuto bhagavānitthaṃ devarājena keśavaḥ |

1.3१.३

प्रहस्य भावगम्भीरमुवाचेन्द्रं द्विजोत्तम ॥ (१।३)

prahasya bhāvagambhīramuvācendraṃ dvijottama ||

2.1२.१

भगवान् उवाच । (२।१)

bhagavān uvāca

2.2२.२

देवराजो भवानिन्द्रो वयं मर्त्या जगत्पते । (२।२)

devarājo bhavānindro vayaṃ martyā jagatpate |

2.3२.३

क्षन्तव्यं भवतैवैतदपराधकृतं मम ॥ (२।३)

kṣantavyaṃ bhavataivaitadaparādhakṛtaṃ mama ||

3.1३.१

पारिजाततरुश्चायं नीयतामुचितास्पदम् । (३।१)

pārijātataruścāyaṃ nīyatāmucitāspadam |

3.2३.२

गृहीतो ऽयं मया शक्र सत्यावचनकारणात् ॥ (३।२)

gṛhīto 'yaṃ mayā śakra satyāvacanakāraṇāt ||

4.1४.१

वज्रं चेदं गृहाण त्वं यद्ग्रस्तं प्रहितं त्वया । (४।१)

vajraṃ cedaṃ gṛhāṇa tvaṃ yadgrastaṃ prahitaṃ tvayā |

4.2४.२

तवैवैतत्प्रहरणं शक्र वैरिविदारणम् ॥ (४।२)

tavaivaitatpraharaṇaṃ śakra vairividāraṇam ||

5.1५.१

शक्र उवाच । (५।१)

śakra uvāca

5.2५.२

विमोहयसि मामीश मर्त्यो ऽहमिति किं वदन् । (५।२)

vimohayasi māmīśa martyo 'hamiti kiṃ vadan |

5.3५.३

जानीमस्त्वां भगवतो न तु सूक्ष्मविदो वयम् ॥ (५।३)

jānīmastvāṃ bhagavato na tu sūkṣmavido vayam ||

6.1६.१

यो ऽसि सो ऽसि जगत्त्राणप्रवृत्तौ नाथ संस्थितः । (६।१)

yo 'si so 'si jagattrāṇapravṛttau nātha saṃsthitaḥ |

6.2६.२

जगतः शल्यनिष्कर्षं करोष्यसुरसूदन ॥ (६।२)

jagataḥ śalyaniṣkarṣaṃ karoṣyasurasūdana ||

7.1७.१

नीयतां पारिजातो ऽयं कृष्ण द्वारवतीं पुरीम् । (७।१)

nīyatāṃ pārijāto 'yaṃ kṛṣṇa dvāravatīṃ purīm |

7.2७.२

मर्त्यलोके त्वया मुक्ते नायं संस्थास्यते भुवि ॥ (७।२)

martyaloke tvayā mukte nāyaṃ saṃsthāsyate bhuvi ||

8.1८.१

पराशर उवाच । (८।१)

parāśara uvāca

8.2८.२

तथेत्युक्त्वा च देवेन्द्रमाजगाम भुवं हरिः । (८।२)

tathetyuktvā ca devendramājagāma bhuvaṃ hariḥ |

8.3८.३

प्रसक्तैः सिद्धगन्धर्वैः स्तूयमानः सुरर्षिभिः ॥ (८।३)

prasaktaiḥ siddhagandharvaiḥ stūyamānaḥ surarṣibhiḥ ||

9.1९.१

ततः शङ्खमुपाध्माय द्वारकोपरि संस्थितः । (९।१)

tataḥ śaṅkhamupādhmāya dvārakopari saṃsthitaḥ |

9.2९.२

हर्षमुत्पादयामास द्वारकावासिनां द्विज ॥ (९।२)

harṣamutpādayāmāsa dvārakāvāsināṃ dvija ||

10.1१०.१

अवतीर्याथ गरुडात्सत्यभामासहायवान् । (१०।१)

avatīryātha garuḍātsatyabhāmāsahāyavān |

10.2१०.२

निष्कुटे स्थापयामास पारिजातं महातरुम् ॥ (१०।२)

niṣkuṭe sthāpayāmāsa pārijātaṃ mahātarum ||

11.1११.१

यमभ्येत्य जनः सर्वो जातिं स्मरति पौर्विकीम् । (११।१)

yamabhyetya janaḥ sarvo jātiṃ smarati paurvikīm |

11.2११.२

वास्यते यस्य पुष्पोत्थगन्धेनोर्वी त्रियोजनम् ॥ (११।२)

vāsyate yasya puṣpotthagandhenorvī triyojanam ||

12.1१२.१

ततस् ते यादवाः सर्वे देहबन्धानमानुषान् । (१२।१)

tatas te yādavāḥ sarve dehabandhānamānuṣān |

12.2१२.२

ददृशुः पादपे तस्मिन्कुर्वतो मुखदर्शनम् ॥ (१२।२)

dadṛśuḥ pādape tasminkurvato mukhadarśanam ||

13.1१३.१

किंकरैः समुपानीतं हस्त्यश्वादि ततो धनम् । (१३।१)

kiṃkaraiḥ samupānītaṃ hastyaśvādi tato dhanam |

13.2१३.२

स्त्रियश्च कृष्णो जग्राह नरकस्य परिग्रहान् ॥ (१३।२)

striyaśca kṛṣṇo jagrāha narakasya parigrahān ||

14.1१४.१

ततः काले शुभे प्राप्ते उपयेमे जनार्दनः । (१४।१)

tataḥ kāle śubhe prāpte upayeme janārdanaḥ |

14.2१४.२

ताः कन्या नरकेणासन्सर्वतो याः समाहृताः ॥ (१४।२)

tāḥ kanyā narakeṇāsansarvato yāḥ samāhṛtāḥ ||

15.1१५.१

एकस्मिन् एव गोविन्दः काले तासां महामुने । (१५।१)

ekasmin eva govindaḥ kāle tāsāṃ mahāmune |

15.2१५.२

जग्राह विधिवत्पाणीन् पृथग्गेहेषु धर्मतः ॥ (१५।२)

jagrāha vidhivatpāṇīn pṛthaggeheṣu dharmataḥ ||

16.1१६.१

षोडशस्त्रीसहस्राणि शतमेकं तथाधिकम् । (१६।१)

ṣoḍaśastrīsahasrāṇi śatamekaṃ tathādhikam |

16.2१६.२

तावन्ति चक्रे रूपाणि भगवान्मधुसूदनः ॥ (१६।२)

tāvanti cakre rūpāṇi bhagavānmadhusūdanaḥ ||

17.1१७.१

एकैकश्येन ताः कन्या मेनिरे मधुसूदनः । (१७।१)

ekaikaśyena tāḥ kanyā menire madhusūdanaḥ |

17.2१७.२

ममैव पाणिग्रहणं भगवान्कृतवानिति ॥ (१७।२)

mamaiva pāṇigrahaṇaṃ bhagavānkṛtavāniti ||

18.1१८.१

निशासु च जगत्स्रष्टा तासां गेहेषु केशवः । (१८।१)

niśāsu ca jagatsraṣṭā tāsāṃ geheṣu keśavaḥ |

18.2१८.२

उवास विप्र सर्वासां विश्वरूपधरो हरिः ॥ (१८।२)

uvāsa vipra sarvāsāṃ viśvarūpadharo hariḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViPur, 5, 31

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit