विष्णुपुराणViṣṇupurāṇa

ViPur, 5, 25

105 of 126 · 40 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पराशर उवाच । (१।१)

parāśara uvāca

1.2१.२

वने विचरतस्तस्य सह गोपैर्महात्मनः । (१।२)

vane vicaratastasya saha gopairmahātmanaḥ |

1.3१.३

मानुषछद्मरूपस्य शेषस्य धरणीभृतः ॥ (१।३)

mānuṣachadmarūpasya śeṣasya dharaṇībhṛtaḥ ||

2.1२.१

निष्पादितोरुकार्यस्य कार्येणोर्वीविचारिणः । (२।१)

niṣpāditorukāryasya kāryeṇorvīvicāriṇaḥ |

2.2२.२

उपभोगार्थमत्यर्थं वरुणः प्राह वारुणीम् ॥ (२।२)

upabhogārthamatyarthaṃ varuṇaḥ prāha vāruṇīm ||

3.1३.१

अभीष्टा सर्वदा यस्य मदिरे त्वं महौजसः । (३।१)

abhīṣṭā sarvadā yasya madire tvaṃ mahaujasaḥ |

3.2३.२

अनन्तस्योपभोगाय तस्य गच्छ मुदे शुभे ॥ (३।२)

anantasyopabhogāya tasya gaccha mude śubhe ||

4.1४.१

इत्युक्ता वारुणी तेन संनिधानमथाकरोत् । (४।१)

ityuktā vāruṇī tena saṃnidhānamathākarot |

4.2४.२

वृन्दावनवनोत्पन्नकदम्बतरुकोटरे ॥ (४।२)

vṛndāvanavanotpannakadambatarukoṭare ||

5.1५.१

विचरन्बलदेवो ऽपि मदिरागन्धमुत्तमम् । (५।१)

vicaranbaladevo 'pi madirāgandhamuttamam |

5.2५.२

आघ्राय मदिरातर्षमवापाथ पुरातनम् ॥ (५।२)

āghrāya madirātarṣamavāpātha purātanam ||

6.1६.१

ततः कदम्बात्सहसा मद्यधारां स लाङ्गली । (६।१)

tataḥ kadambātsahasā madyadhārāṃ sa lāṅgalī |

6.2६.२

पतन्तीं वीक्ष्य मैत्रेय प्रययौ परमां मुदम् ॥ (६।२)

patantīṃ vīkṣya maitreya prayayau paramāṃ mudam ||

7.1७.१

पपौ च गोपगोपीभिः समवेतो मुदान्वितः । (७।१)

papau ca gopagopībhiḥ samaveto mudānvitaḥ |

7.2७.२

प्रगीयमानो ललितं गीतवाद्यविशारदैः ॥ (७।२)

pragīyamāno lalitaṃ gītavādyaviśāradaiḥ ||

8.1८.१

स मत्तो ऽत्यन्तघर्माम्भःकणिकामौक्तिकोज्ज्वलः । (८।१)

sa matto 'tyantagharmāmbhaḥkaṇikāmauktikojjvalaḥ |

8.2८.२

आगच्छ यमुने स्नातुमिच्छामीत्याह विह्वलः ॥ (८।२)

āgaccha yamune snātumicchāmītyāha vihvalaḥ ||

9.1९.१

तस्य वाचं नदी सा तु मत्तोक्तामवमन्य वै । (९।१)

tasya vācaṃ nadī sā tu mattoktāmavamanya vai |

9.2९.२

नाजगाम ततः क्रुद्धो हलं जग्राह लाङ्गली ॥ (९।२)

nājagāma tataḥ kruddho halaṃ jagrāha lāṅgalī ||

10.1१०.१

गृहीत्वा तां तटे तेन चकर्ष मदविह्वलः । (१०।१)

gṛhītvā tāṃ taṭe tena cakarṣa madavihvalaḥ |

10.2१०.२

पापे नायासि नायासि गम्यतामिच्छयान्यतः ॥ (१०।२)

pāpe nāyāsi nāyāsi gamyatāmicchayānyataḥ ||

11.1११.१

साकृष्टा सहसा तेन मार्गं संत्यज्य निम्नगा । (११।१)

sākṛṣṭā sahasā tena mārgaṃ saṃtyajya nimnagā |

11.2११.२

यत्रास्ते बलभद्रो ऽसौ प्लावयामास तद्वनम् ॥ (११।२)

yatrāste balabhadro 'sau plāvayāmāsa tadvanam ||

12.1१२.१

शरीरिणी तथोपेत्य त्रासविह्वललोचना । (१२।१)

śarīriṇī tathopetya trāsavihvalalocanā |

12.2१२.२

प्रसीदेत्यब्रवीद्रामं मुञ्च मां मुसलायुध ॥ (१२।२)

prasīdetyabravīdrāmaṃ muñca māṃ musalāyudha ||

13.1१३.१

सो ऽब्रवीद् अवजानासि मम शौर्यबले नदि । (१३।१)

so 'bravīd avajānāsi mama śauryabale nadi |

13.2१३.२

सो ऽहं त्वां हलपातेन विनेष्यामि सहस्रधा ॥ (१३।२)

so 'haṃ tvāṃ halapātena vineṣyāmi sahasradhā ||

14.1१४.१

पराशर उवाच । (१४।१)

parāśara uvāca

14.2१४.२

इत्युक्तयातिसंत्रासात् तया नद्या प्रसादितः । (१४।२)

ityuktayātisaṃtrāsāt tayā nadyā prasāditaḥ |

14.3१४.३

भूभागे प्लाविते तस्मिन् मुमोच यमुनां बलः ॥ (१४।३)

bhūbhāge plāvite tasmin mumoca yamunāṃ balaḥ ||

15.1१५.१

ततः स्नातस्य वै कान्तिराजगाम महात्मनः । (१५।१)

tataḥ snātasya vai kāntirājagāma mahātmanaḥ |

15.2१५.२

अवतंसोत्पलं चारु गृहीत्वैकं च कुण्डलम् ॥ (१५।२)

avataṃsotpalaṃ cāru gṛhītvaikaṃ ca kuṇḍalam ||

16.1१६.१

वरुणप्रहितां चास्मै मालामम्लानपङ्कजाम् । (१६।१)

varuṇaprahitāṃ cāsmai mālāmamlānapaṅkajām |

16.2१६.२

समुद्राभे तथा वस्त्रे नीले लक्ष्मीरयच्छत ॥ (१६।२)

samudrābhe tathā vastre nīle lakṣmīrayacchata ||

17.1१७.१

कृतावतंसः स तदा चारुकुण्डलभूषितः । (१७।१)

kṛtāvataṃsaḥ sa tadā cārukuṇḍalabhūṣitaḥ |

17.2१७.२

नीलाम्बरधरः स्रग्वी शुशुभे कान्तिसंयुतः ॥ (१७।२)

nīlāmbaradharaḥ sragvī śuśubhe kāntisaṃyutaḥ ||

18.1१८.१

इत्थं विभूषितो रेमे तत्र रामस्तदा व्रजे । (१८।१)

itthaṃ vibhūṣito reme tatra rāmastadā vraje |

18.2१८.२

मासद्वयेन यातश्च पुनः स द्वारकां पुरीम् ॥ (१८।२)

māsadvayena yātaśca punaḥ sa dvārakāṃ purīm ||

19.1१९.१

रेवतीं नाम तनयां रैवतस्य महीपतेः । (१९।१)

revatīṃ nāma tanayāṃ raivatasya mahīpateḥ |

19.2१९.२

उपयेमे बलस्तस्यां जज्ञाते निशठोल्मुकौ ॥ (१९।२)

upayeme balastasyāṃ jajñāte niśaṭholmukau ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViPur, 5, 25

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit