पराशर उवाच । (१।१)

गते शक्रे तु गोपालाः कृष्णमक्लिष्टकारिणम् । (१।२)

ऊचुः प्रीत्या धृतं दृष्ट्वा तेन गोवर्धनाचलम् ॥ (१।३)

वयमस्मान्महाभाग भवता महतो भयात् । (२।१)

गावश्च भवता त्राता गिरिधारणकर्मणा ॥ (२।२)

बालक्रीडेयमतुला गोपालत्वं जुगुप्सितम् । (३।१)

दिव्यं च कर्म भवतः किमेतत्तात कथ्यताम् ॥ (३।२)

कालियो दमितस्तोये प्रलम्बो विनिपातितः । (४।१)

धृतो गोवर्धनश्चायं शङ्कितानि मनांसि नः ॥ (४।२)

सत्यं सत्यं हरेः पादौ शपामो ऽमितविक्रम । (५।१)

यथा त्वद्वीर्यमालोक्य न त्वां मन्यामहे नरम् ॥ (५।२)

प्रीतिः सस्त्रीकुमारस्य व्रजस्य तव केशव । (६।१)

कर्म चेदमशक्यं यत्समस्तैस्त्रिदशैरपि ॥ (६।२)

बालत्वं चातिवीर्यं च जन्म चास्मासु शोभनम् । (७।१)

चिन्त्यमानममेयात्मञ्शङ्कां कृष्ण प्रयच्छति ॥ (७।२)

देवो वा दानवो वा त्वं यक्षो गन्धर्व एव वा । (८।१)

किं वास्माकं विचारेण बान्धवो ऽसि नमो ऽस्तु ते ॥ (८।२)

पराशर उवाच । (९।१)

क्षणं भूत्वा त्वसौ तूष्णीं किंचित्प्रणयकोपवान् । (९।२)

इत्येवमुक्तस्तैर्गोपैः कृष्णो ऽप्याह महामुने ॥ (९।३)

भगवानुवाच । (१०।१)

मत्संबन्धेन वो गोपा यदि लज्जा न जायते । (१०।२)

श्लाघ्यो वाहं ततः किं वो विचारेण प्रयोजनम् ॥ (१०।३)

यदि वो ऽस्ति मयि प्रीतिः श्लाघ्यो ऽहं भवतां यदि । (११।१)

तदात्मबन्धुसदृशी बुद्धिर्वः क्रियतां मयि ॥ (११।२)

नाहं देवो न गन्धर्वो न यक्षो न च दानवः । (१२।१)

अहं वो बान्धवो जातो नैतच्चिन्त्यमतो ऽन्यथा ॥ (१२।२)

पराशर उवाच । (१३।१)

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं बद्धमौनास्ततो वनम् । (१३।२)

ययुर्गोपा महाभाग तस्मिन्प्रणयकोपिनि ॥ (१३।३)

कृष्णस्तु विमलं व्योम शरच्चन्द्रस्य चन्द्रिकाम् । (१४।१)

तथा कुमुदिनीं फुल्लामामोदितदिगन्तराम् ॥ (१४।२)

वनराजीं तथा कूजद्भृङ्गमालामनोरमाम् । (१५।१)

विलोक्य सह गोपीभिर्मनश्चक्रे रतिं प्रति ॥ (१५।२)

विना रामेण मधुरमतीव वनिताप्रियम् । (१६।१)

जगौ कलपदं शौरिर्नानातन्त्रीकृतव्रतम् ॥ (१६।२)

रम्यं गीतध्वनिं श्रुत्वा संत्यज्यावसथांस्तदा । (१७।१)

आजग्मुस्त्वरिता गोप्यो यत्रास्ते मधुसूदनः ॥ (१७।२)

शनैः शनैर्जगौ गोपी काचित्तस्य लयानुगम् । (१८।१)

दत्तावधाना काचिच्च तमेव मनसास्मरत् ॥ (१८।२)

काचित्कृष्णेति कृष्णेति प्रोक्त्वा लज्जामुपाययौ । (१९।१)

ययौ च काचित्प्रेमान्धातत्पार्श्वम् अविलज्जिता ॥ (१९।२)

काचिदावसथस्यान्तः स्थित्वा दृष्ट्वा बहिर्गुरुम् । (२०।१)

तन्मयत्वेन गोविन्दं दध्यौ मीलितलोचना ॥ (२०।२)

तच्चिन्ताविपुलाह्लादक्षीणपुण्यचया तथा । (२१।१)

तदप्राप्तिमहादुःखविलीनाशेषपातका ॥ (२१।२)

चिन्तयन्ती जगत्सूतिं परब्रह्मस्वरूपिणम् । (२२।१)

निरुच्छ्वासतया मुक्तिं गतान्या गोपकन्यका ॥ (२२।२)

गोपीपरिवृतो रात्रिं शरच्चन्द्रमनोरमाम् । (२३।१)

मानयामास गोविन्दो रासारम्भरसोत्सुकः ॥ (२३।२)

गोप्यश्च वृन्दशः कृष्णचेष्टास्वायत्तमूर्तयः । (२४।१)

अन्यदेशं गते कृष्णे चेरुर्वृन्दावनान्तरम् ॥ (२४।२)

कृष्णो ऽहमेतल्ललितं व्रजाम्यालोक्यतां गतिः । (२५।१)

अन्या ब्रवीति कृष्णस्य मम गीतिर्निशम्यताम् ॥ (२५।२)

दुष्ट कालिय तिष्ठात्र कृष्णो ऽहमिति चापरा । (२६।१)

बाहुमास्फोट्य कृष्णस्य लीलासर्वस्वमाददे ॥ (२६।२)

अन्या ब्रवीति भो गोपा निःशङ्कैः स्थीयतामिह । (२७।१)

अलं वृष्टिभयेनात्र धृतो गोवर्धनो मया ॥ (२७।२)

धेनुको ऽयं मया क्षिप्तो विचरन्तु यथेच्छया । (२८।१)

गोपी ब्रवीति चैवान्या कृष्णलीलानुकारिणी ॥ (२८।२)

एवं नानाप्रकारासु कृष्णचेष्टासु तास्तदा । (२९।१)

गोप्यो व्यग्राः समं चेरू रम्यं वृन्दावनं वनम् ॥ (२९।२)

विलोक्यैका भुवं प्राह गोपी गोपवराङ्गना । (३०।१)

पुलकाञ्चितसर्वाङ्गी विकासिनयनोत्पला ॥ (३०।२)

ध्वजवज्राङ्कुशाब्जाङ्करेखावन्त्यालि पश्यत । (३१।१)

पदान्येतानि कृष्णस्य लीलालंकृतगामिनः ॥ (३१।२)

कापि तेन समं याता कृतपुण्या मदालसा । (३२।१)

पदानि तस्याश्चैतानि घनान्यल्पतनूनि च ॥ (३२।२)

पुष्पावचयमत्रोच्चैश्चक्रे दामोदरो ध्रुवम् । (३३।१)

येनाग्राक्रान्तिमात्राणि पदान्यत्र महात्मनः ॥ (३३।२)

अत्रोपविश्य सा तेन कापि पुष्पैरलंकृता । (३४।१)

अन्यजन्मनि सर्वात्मा विष्णुरभ्यर्चितो यया ॥ (३४।२)

पुष्पबन्धनसंमानकृतमानामपास्य ताम् । (३५।१)

नन्दगोपसुतो यातो मार्गेणानेन पश्यत ॥ (३५।२)

अनुयाने ऽसमर्थान्या नितम्बभरमन्थरा । (३६।१)

या गन्तव्ये द्रुतं याति निम्नपादाग्रसंस्थितिः ॥ (३६।२)

हस्तन्यस्ताग्रहस्तेयं तेन याति तथा सखी । (३७।१)

अनायत्तपदन्यासा लक्ष्यते पदपद्धतिः ॥ (३७।२)

हस्तसंस्पर्शमात्रेण धूर्तेनैषा विमानिता । (३८।१)

नैराश्यान्मन्दगामिन्या निवृत्तं लक्ष्यते पदम् ॥ (३८।२)

नूनमुक्ता त्वरामीति पुनरेष्यामि ते ऽन्तिकम् । (३९।१)

तेन कृष्णेन येनैषा त्वरिता पदपद्धतिः ॥ (३९।२)

प्रविष्टो गहनं कृष्णः पदमत्र न लक्ष्यते । (४०।१)

निवर्तध्वं शशाङ्कस्य नैतद्दीधितिगोचरे ॥ (४०।२)

निवृत्तास्तास्ततो गोप्यो निराशाः कृष्णदर्शने । (४१।१)

यमुनातीरमागम्य जगुस्तच्चरितं तदा ॥ (४१।२)

ततो ददृशुरायान्तं विकासिमुखपङ्कजम् । (४२।१)

गोप्यस्त्रैलोक्यगोप्तारं कृष्णमक्लिष्टचेष्टितम् ॥ (४२।२)

काचिदालोक्य गोविन्दमायान्तमतिहर्षिता । (४३।१)

कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति प्राह नान्यदुदीरयत् ॥ (४३।२)

काचिद्भ्रूभङ्गुरं कृत्वा ललाटफलकं हरिम् । (४४।१)

विलोक्य नेत्रभृङ्गाभ्यां पपौ तन्मुखपङ्कजम् ॥ (४४।२)

काचिदालोक्य गोविन्दं निमीलितविलोचना । (४५।१)

तस्यैव रूपं ध्यायन्ती योगारूढेव चाबभौ ॥ (४५।२)

ततः काश्चित्प्रियालापैः काश्चिद्भ्रूभङ्गवीक्षितैः । (४६।१)

निन्ये ऽनुनयम् अन्याश्च करस्पर्शेन माधवः ॥ (४६।२)

ताभिः प्रसन्नचित्ताभिर्गोपीभिः सह सादरम् । (४७।१)

रराम रासगोष्ठीभिर् उदारचरितो हरिः ॥ (४७।२)

रासमण्डलबन्धो ऽपि कृष्णपार्श्वमनुज्झता । (४८।१)

गोपीजनेन नैवाभूद् एकस्थानस्थिरात्मना ॥ (४८।२)

हस्ते प्रगृह्य चैकैकां गोपिकां रासमण्डले । (४९।१)

चकार तत्करस्पर्शनिमीलितदृशं हरिः ॥ (४९।२)

ततः प्रववृते रासश्चलद्वलयनिस्वनैः । (५०।१)

अनुयातशरत्काव्यगेयगीतिरनुक्रमात् ॥ (५०।२)

कृष्णः शरच्चन्द्रमसं कौमुदीं कुमुदाकरम् । (५१।१)

जगौ गोपीजनस्त्वेकं कृष्णनाम पुनः पुनः ॥ (५१।२)

परिवर्तश्रमेणैका चलद्वलयलापिनी । (५२।१)

ददौ बाहुलतां स्कन्धे गोपी मधुनिघातिनः ॥ (५२।२)

काचित्प्रविलसद्बाहुं परिरभ्य चुचुम्ब तम् । (५३।१)

गोपी गीतस्तुतिव्याजनिपुणा मधुसूदनम् ॥ (५३।२)

गोपीकपोलसंश्लेषमभिपद्य हरेर्भुजौ । (५४।१)

पुलकोद्गमसस्याय स्वेदाम्बुघनतां गतौ ॥ (५४।२)

रासगेयं जगौ कृष्णो यावत्तारतरध्वनिः । (५५।१)

साधु कृष्णेति कृष्णेति तावत्ता द्विगुणं जगुः ॥ (५५।२)

गते ऽनुगमनं चक्रुर्वलने संमुखं ययुः । (५६।१)

प्रतिलोमानुलोमेन भेजुर्गोपाङ्गना हरिम् ॥ (५६।२)

स तथा सह गोपीभी रराम मधुसूदनः । (५७।१)

यथाब्दकोटिप्रतिमः क्षणस्तेन विनाभवत् ॥ (५७।२)

ता वार्यमाणाः पतिभिः पितृभिर्भ्रातृभिस्तथा । (५८।१)

कृष्णं गोपाङ्गना रात्रौ रमयन्ति रतिप्रियाः ॥ (५८।२)

सो ऽपि कैशोरकवयो मानयन्मधुसूदनः । (५९।१)

रेमे ताभिरमेयात्मा क्षपासु क्षपिताहितः ॥ (५९।२)

तद्भर्तृषु तथा तासु सर्वभूतेषु चेश्वरः । (६०।१)

आत्मस्वरूपरूपो ऽसौ व्याप्य वायुरिव स्थितः ॥ (६०।२)

यथा समस्तभूतेषु नभो ऽग्निः पृथिवी जलम् । (६१।१)

वायुश्चात्मा तथैवासौ व्याप्य सर्वमवस्थितः ॥ (६१।२)