पराशर उवाच । (१।१)

इत्याह भगवानौर्वः सगराय महात्मने । (१।२)

सदाचारान्पुरा सम्यङ्मैत्रेय परिपृच्छते ॥ (१।३)

मयाप्येतदशेषेण कथितं भवतो द्विज । (२।१)

समुल्लङ्घ्य सदाचारं कश्चिन्नाप्नोति शोभनम् ॥ (२।२)

मैत्रेय उवाच । (३।१)

षण्डापविद्धप्रमुखा विदिता भगवन्मया । (३।२)

उदक्याद्याश्च ये सर्वे नग्नमिच्छामि वेदितुम् ॥ (३।३)

को नग्नः किंसमाचारो नग्नसंज्ञां नरो लभेत् । (४।१)

नग्नस्वरूपमिच्छामि यथावत्कथितं त्वया ॥ (४।२)

पराशर उवाच । (५।१)

ऋग्यजुःसामसंज्ञेयं त्रयी वर्णावृतिर्द्विज । (५।२)

एतामुझति यो मोहात्स नग्नः पातकी स्मृतः ॥ (५।३)

त्रयी समस्तवर्णानां द्विज संवरणं यतः । (६।१)

नग्नो भवत्युझितायामतस्तस्यामसंशयम् ॥ (६।२)

इदं च श्रूयतामन्यद्भीष्माय सुमहात्मने । (७।१)

कथयामास धर्मज्ञो वसिष्ठो ऽस्मत्पितामहः ॥ (७।२)

मयापि तस्य गदतः श्रुतमेतन्महात्मनः । (८।१)

नग्नसंबन्धि मैत्रेय यत्पृष्टो ऽहमिह त्वया ॥ (८।२)

देवासुरमभूद्युद्धं दिव्यमब्दं पुरा द्विज । (९।१)

तस्मिन्पराजिता देवा दैत्यैर्ह्रादपुरोगमैः ॥ (९।२)

क्षीरोदस्योत्तरं कूलं गत्वातप्यन्त वै तपः । (१०।१)

विष्णोराराधनार्थाय जगुश्चेमं स्तवं तदा ॥ (१०।२)

देवा ऊचुः । (११।१)

आराधनाय लोकानां विष्णोरीशस्य यां गिरम् । (११।२)

वक्ष्यामो भगवानाद्यस्तया विष्णुः प्रसीदतु ॥ (११।३)

यतो भूतान्यशेषाणि प्रसूतानि महात्मनः । (१२।१)

यस्मिंश्च लयमेष्यन्ति कस्तं संस्तोतुमीश्वरः ॥ (१२।२)

तथाप्यरातिविध्वंसध्वस्तवीर्या भवार्थिनः । (१३।१)

त्वां स्तोष्यामस्तवोक्तीनां याथार्थ्यं नैव गोचरे ॥ (१३।२)

त्वमुर्वी सलिलं वह्निर्वायुराकाशमेव च । (१४।१)

समस्तमन्तःकरणं प्रधानं तत्परः पुमान् ॥ (१४।२)

एकं तवैतद्भूतात्मन्मूर्तामूर्तमयं वपुः । (१५।१)

आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं स्थानकालविभेदवत् ॥ (१५।२)

तत्रेश तव यत्पूर्वं त्वन्नाभिकमलोद्भवम् । (१६।१)

रूपं सर्गोपकाराय तस्मै ब्रह्मात्मने नमः ॥ (१६।२)

शक्रार्करुद्रवस्वश्विमरुत्सोमादिभेदवत् । (१७।१)

वयमेवं स्वरूपं ते तस्मै देवात्मने नमः ॥ (१७।२)

दम्भप्रायमसंबोधि तितिक्षादमवर्जितम् । (१८।१)

यद्रूपं तव गोविन्द तस्मै दैत्यात्मने नमः ॥ (१८।२)

नातिज्ञानवहा यस्मिन्नाड्यः स्तिमिततेजसि । (१९।१)

शब्दादिलोभि यत्तस्मै तुभ्यं यक्षात्मने नमः ॥ (१९।२)

क्रौर्यमायामयं घोरं यच्च रूपं तवासितम् । (२०।१)

निशाचरात्मने तस्मै नमस्ते पुरुषोत्तम ॥ (२०।२)

स्वर्गस्थधर्मिसद्धर्मफलोपकरणं तव । (२१।१)

धर्माख्यं च तथा रूपं नमस्तस्मै जनार्दन ॥ (२१।२)

हर्षप्रायम् असंसर्गि गतिमद्गमनादिषु । (२२।१)

सिद्धात्मंस्तव यद्रूपं तस्मै सिद्धात्मने नमः ॥ (२२।२)

अतितिक्षाधनं क्रूरमुपभोगसहं हरे । (२३।१)

द्विजिह्वं तव यद्रूपं तस्मै सर्पात्मने नमः ॥ (२३।२)

अवबोधि च यच्छान्तमदोषमपकल्मषम् । (२४।१)

ऋषिरूपात्मने तस्मै विष्णो रूपाय ते नमः ॥ (२४।२)

भक्षयत्यथ कल्पान्ते भूतानि यदवारितम् । (२५।१)

त्वद्रूपं पुण्डरीकाक्ष तस्मै कालात्मने नमः ॥ (२५।२)

संभक्ष्य सर्वभूतानि देवादीन्यविशेषतः । (२६।१)

नृत्यत्यन्ते च यद्रूपं तस्मै रुद्रात्मने नमः ॥ (२६।२)

प्रवृत्त्या रजसो यच्च कर्मणां कारणात्मकम् । (२७।१)

जनार्दन नमस्तस्मै त्वद्रूपाय नरात्मने ॥ (२७।२)

अष्टाविंशद्वधोपेतं यद्रूपं तामसं तव । (२८।१)

उन्मार्गगामि सर्वात्मंस्तस्मै पश्वात्मने नमः ॥ (२८।२)

यज्ञाङ्गभूतं यद्रूपं जगतः सिद्धिसाधनम् । (२९।१)

वृक्षादिभेदैर्यद् भेदि तस्मै मुख्यात्मने नमः ॥ (२९।२)

तिर्यङ्मनुष्यदेवादिव्योमशब्दादिकं च यत् । (३०।१)

रूपं तवादेः सर्वस्य तस्मै सर्वात्मने नमः ॥ (३०।२)

प्रधानबुद्ध्यादिमयादशेषाद् यदन्यदस्मात्परमं परात्मन् । (३१।१)

रूपं तवाद्यं न यदन्यतुल्यं तस्मै नमः कारणकारणाय ॥ (३१।२)

शुक्लादिदीर्घादिघनादिहीनमगोचरे यच्च विशेषणानाम् । (३२।१)

शुद्धातिशुद्धं परमर्षिदृश्यं रूपाय तस्मै भगवन्नताः स्मः ॥ (३२।२)

यन्नः शरीरेषु यदन्यदेहेष्वशेषवस्तुष्वजमव्ययं यत् । (३३।१)

यस्माच्च नान्यद्व्यतिरिक्तमस्ति ब्रह्मस्वरूपाय नताः स्म तस्मै ॥ (३३।२)

सकलमिदमजस्य यस्य रूपं परमपदात्मवतः सनातनस्य । (३४।१)

तमनिधनमशेषबीजभूतं प्रभुममलं प्रणताः स्म वासुदेवम् ॥ (३४।२)

पराशर उवाच । (३५।१)

स्तोत्रस्यास्यावसाने तु ददृशुः परमेश्वरम् । (३५।२)

शङ्खचक्रगदापाणिं गरुडस्थं सुरा हरिम् ॥ (३५।३)

तमूचुः सकला देवाः प्रणिपातपुरःसरम् । (३६।१)

प्रसीद देव दैत्येभ्यस्त्राहीति शरणार्थिनः ॥ (३६।२)

त्रैलोक्यं यज्ञभागाश्च दैत्यैर्ह्रादपुरोगमैः । (३७।१)

हृतं नो ब्रह्मणो ऽप्याज्ञामुल्लङ्घ्य परमेश्वर ॥ (३७।२)

यद्यप्यशेषभूतस्य वयं ते च तवांशकाः । (३८।१)

तथाप्यविद्याभेदेन भिन्नं पश्यामहे जगत् ॥ (३८।२)

स्ववर्णधर्माभिरता वेदमार्गानुसारिणः । (३९।१)

न शक्यास्ते ऽरयो हन्तुमस्माभिस्तपसान्विताः ॥ (३९।२)

तमुपायमशेषात्मन्नस्माकं दातुम् अर्हसि । (४०।१)

येन तानसुरान्हन्तुं भवेम भगवन्क्षमाः ॥ (४०।२)

पराशर उवाच । (४१।१)

इत्युक्तो भगवांस्तेभ्यो मायामोहं शरीरतः । (४१।२)

समुत्पाद्य ददौ विष्णुः प्राह चेदं सुरोत्तमान् ॥ (४१।३)

मायामोहो ऽयम् अखिलान्दैत्यांस्तान्मोहयिष्यति । (४२।१)

ततो वध्या भविष्यन्ति वेदमार्गबहिष्कृताः ॥ (४२।२)

स्थितौ स्थितस्य मे वध्या यावन्तः परिपन्थिनः । (४३।१)

ब्रह्मणो ह्यधिकारस्य देवा दैत्यादिकाः सुराः ॥ (४३।२)

तद्गच्छत न भीः कार्या मायामोहो ऽयमग्रतः । (४४।१)

गच्छत्वद्योपकाराय भवतां भविता सुराः ॥ (४४।२)

पराशर उवाच । (४५।१)

इत्युक्ताः प्रणिपत्यैनं ययुर्देवा यथागतम् । (४५।२)

मायामोहो ऽपि तैः सार्धं ययौ यत्र महासुराः ॥ (४५।३)