पराशर उवाच । (१।१)

व्याख्यातमेतद्ब्रह्माण्डसंस्थानं तव सुव्रत । (१।२)

ततः प्रमाणसंस्थाने सूर्यादीनां शृणुष्व मे ॥ (१।३)

योजनानां सहस्राणि भास्करस्य रथो नव । (२।१)

ईषादण्डस्तथैवास्य द्विगुणो मुनिसत्तम ॥ (२।२)

सार्धकोटिस् तथा सप्त नियुतान्यधिकानि वै । (३।१)

योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम् ॥ (३।२)

त्रिनाभिमति पञ्चारे षण्णेमिन्य् अक्षयात्मके । (४।१)

संवत्सरमये कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितम् ॥ (४।२)

चत्वारिंशत्सहस्राणि द्वितीयो ऽक्षो विवस्वतः । (५।१)

पञ्चान्यानि तु सार्धानि स्यन्दनस्य महामते ॥ (५।२)

अक्षप्रमाणम् उभयोः प्रमाणं तद्युगार्धयोः । (६।१)

ह्रस्वो ऽक्षस्तद्युगार्धं च ध्रुवाधारो रथस्य वै । (६।२)

द्वितीये ऽक्षे तु तच्चक्रं संस्थितं मानसाचले ॥ (६।३)

हयाश्च सप्त छन्दांसि तेषां नामानि मे शृणु । (७।१)

गायत्री च बृहत्युष्णिग् जगती त्रिष्टुबेव च । (७।२)

अनुष्टुप् पङ्क्तिरित्युक्ताश् छन्दांसि हरयो रवेः ॥ (७।३)

मानसोत्तरशैले तु पूर्वतो वासवी पुरी । (८।१)

दक्षिणेन यमस्यान्या प्रतीच्यां वरुणस्य च । (८।२)

उत्तरेण च सोमस्य तासां नामानि मे शृणु ॥ (८।३)

वस्वोकसारा शक्रस्य याम्या संयमनी तथा । (९।१)

पुरी सुखा जलेशस्य सोमस्य च विभावरी ॥ (९।२)

काष्ठां गतो दक्षिणतः क्षिप्तेषुरिव सर्पति । (१०।१)

मैत्रेय भगवान् भानुर्ज्योतिषां चक्रसंयुतः ॥ (१०।२)

अहोरात्रव्यवस्थानकारणं भगवान् रविः । (११।१)

देवयानः परः पन्था योगिनां क्लेशसंक्षये ॥ (११।२)

दिवसस्य रविर्मध्ये सर्वकालं व्यवस्थितः । (१२।१)

सर्वद्वीपेषु मैत्रेय निशार्धस्य च संमुखः ॥ (१२।२)

उदयास्तमने चैव सर्वकालं तु संमुखे । (१३।१)

दिशास्वशेषासु तथा मैत्रेय विदिशासु च ॥ (१३।२)

यैर्यत्र दृश्यते भास्वान् स तेषामुदयः स्मृतः । (१४।१)

तिरोभावं च यत्रैति तत्रैवास्तमनं रवेः ॥ (१४।२)

नैवास्तमनम् अर्कस्य नोदयः सर्वदा सतः । (१५।१)

उदयास्तमनाख्यं हि दर्शनादर्शनं रवेः ॥ (१५।२)

शक्रादीनां पुरे तिष्ठन् स्पृशत्येष पुरत्रयम् । (१६।१)

विकर्णौ द्वौ विकर्णस्थस्त्रीन् कोणान्द्वे पुरे तथा ॥ (१६।२)

उदितो वर्धमानाभिर् आ मध्याह्नात्तपन्रविः । (१७।१)

ततः परं ह्रसन्तीभिर् गोभिरस्तं नियच्छति ॥ (१७।२)

उदयास्तमनाभ्यां च स्मृते पूर्वापरे दिशौ । (१८।१)

यावत्पुरस्तात्तपति तावत्पृष्ठे च पार्श्वयोः ॥ (१८।२)

ऋते ऽमरगिरेर्मेरोरुपरि ब्रह्मणः सभाम् । (१९।१)

ये ये मरीचयो ऽर्कस्य प्रयान्ति ब्रह्मणः सभाम् । (१९।२)

ते ते निरस्तास्तद्भासा प्रतीपमुपयान्ति वै ॥ (१९।३)

तस्माद्दिश्युत्तरस्यां वै दिवारात्रिः सदैव हि । (२०।१)

सर्वेषां द्वीपवर्षाणां मेरुरुत्तरतो यतः ॥ (२०।२)

प्रभा विवस्वतो रात्रावस्तं गच्छति भास्करे । (२१।१)

विशत्यग्निम् अतो रात्रौ वह्निर्दूरात् प्रकाशते ॥ (२१।२)

वह्निपादस्तथा भानुं दिनेष्वाविशति द्विज । (२२।१)

अतीव वह्निसंयोगादतः सूर्यः प्रकाशते ॥ (२२।२)

तेजसी भास्कराग्नेये प्रकाशोष्णस्वरूपिणी । (२३।१)

परस्परानुप्रवेशाद् आप्यायेते दिवानिशम् ॥ (२३।२)

दक्षिणोत्तरभूम्यर्धे समुत्तिष्ठति भास्करे । (२४।१)

अहोरात्रं विशत्यम्भस्तमःप्राकाश्यशीलवत् ॥ (२४।२)

आताम्रा हि भवन्त्यापो दिवानक्तप्रवेशनात् । (२५।१)

दिनं विशति चैवाम्भो भास्करे ऽस्तमुपागते । (२५।२)

तस्माच्छुक्लीभवन्त्यापो नक्तम् अह्नः प्रवेशनात् ॥ (२५।३)

एवं पुष्करमध्ये तु यदा याति दिवाकरः । (२६।१)

त्रिंशद्भागं तु मेदिन्यास्तदा मौहूर्तिकी गतिः ॥ (२६।२)

कुलालचक्रपर्यन्तो भ्रमन्नेष दिवाकरः । (२७।१)

करोत्यहस्तथा रात्रिं विमुञ्चन्मेदिनीं द्विज ॥ (२७।२)

अयनस्योत्तरस्यादौ मकरं याति भास्करः । (२८।१)

ततः कुम्भं च मीनं च राशे राश्यन्तरं द्विज ॥ (२८।२)

त्रिष्वेतेष्वथ भुक्तेषु ततो वैषुवतीं गतिम् । (२९।१)

प्रयाति सविता कुर्वन्नहोरात्रं ततः समम् ॥ (२९।२)

ततो रात्रिः क्षयं याति वर्धते ऽनुदिनं दिनम् ॥ (३०।१)

ततश्च मिथुनस्यान्ते परां काष्ठाम् उपागतः । (३१।१)

राशिं कर्कटकं प्राप्य कुरुते दक्षिणायनम् ॥ (३१।२)

कुलालचक्रपर्यन्तो यथा शीघ्रं प्रवर्तते । (३२।१)

दक्षिणे प्रक्रमे सूर्यस्तथा शीघ्रं प्रवर्तते ॥ (३२।२)

अतिवेगितया कालं वायुवेगगतिश्चरन् । (३३।१)

तस्मात्प्रकृष्टां भूमिं तु कालेनाल्पेन गच्छति ॥ (३३।२)

सूर्यो द्वादशभिः शैघ्र्यान्मुहूर्तैर्दक्षिणायने । (३४।१)

त्रयोदशार्धम् ऋक्षाणाम् अह्ना तु चरते द्विज । (३४।२)

मुहूर्तैस्तावदृक्षाणि नक्तमष्टादशैश्चरन् ॥ (३४।३)

कुलालचक्रमध्यस्थो यथा मन्दं प्रसर्पति । (३५।१)

तथोदगयने सूर्यः सर्पते मन्दविक्रमः ॥ (३५।२)

तस्माद्दीर्घेण कालेन भूमिम् अल्पां तु गच्छति । (३६।१)

अष्टादशमुहूर्तं यदुत्तरायणपश्चिमम् ॥ (३६।२)

अहर्भवति तत्रापि चरते मन्दविक्रमः ॥ (३७।१)

त्रयोदशार्धम् अह्नैव ऋक्षाणां चरते रविः । (३८।१)

मुहूर्तैस्तावदृक्षाणि रात्रौ द्वादशभिश्चरन् ॥ (३८।२)

अधो मन्दतरं नाभ्यां चक्रं भ्रमति वै यथा । (३९।१)

मृत्पिण्ड इव मध्यस्थो ध्रुवो भ्रमति वै तथा ॥ (३९।२)

कुलालचक्रनाभिस्तु यथा तत्रैव वर्तते । (४०।१)

ध्रुवस्तथा हि मैत्रेय तत्रैव परिवर्तते ॥ (४०।२)

उभयोः काष्ठयोर्मध्ये भ्रमतो मण्डलानि च । (४१।१)

दिवा नक्तं च सूर्यस्य मन्दा शीघ्रा च वै गतिः ॥ (४१।२)

मन्दाह्नि यस्मिन्न् अयने शीघ्रा नक्तं तदा गतिः । (४२।१)

शीघ्रा निशि यदा चास्य तदा मन्दा दिवा गतिः ॥ (४२।२)

एकप्रमाणम् एवैष मार्गं याति दिवाकरः । (४३।१)

अहोरात्रेण यो भुङ्क्ते समस्ता राशयो द्विज ॥ (४३।२)

षड् एव राशयो भुङ्क्ते रात्रावन्यांश्च षड्दिवा ॥ (४४।१)

राशिप्रमाणजनिता दीर्घह्रस्वात्मता दिने । (४५।१)

तथा निशायां राशीनां प्रमाणैर्लघुदीर्घता ॥ (४५।२)

दिनादेर्दीर्घह्रस्वत्वं तद्भोगेनैव जायते । (४६।१)

उत्तरे प्रक्रमे शीघ्रा निशि मन्दा गतिर्दिवा ॥ (४६।२)

दक्षिणे त्वयने चैव विपरीता विवस्वतः ॥ (४७।१)

उषा रात्रिः समाख्याता व्युष्टिश्चाप्युच्यते दिनम् । (४८।१)

प्रोच्यते च तथा संध्या उषाव्युष्ट्योर्यद् अन्तरम् ॥ (४८।२)

संध्याकाले तु सम्प्राप्ते रौद्रे परमदारुणे । (४९।१)

मन्देहा राक्षसा घोराः सूर्यम् इच्छन्ति खादितुम् ॥ (४९।२)

प्रजापतिकृतः शापस्तेषां मैत्रेय रक्षसाम् । (५०।१)

अक्षयत्वं शरीराणां मरणं च दिने दिने ॥ (५०।२)

ततः सूर्यस्य तैर्युद्धं भवत्यत्यन्तदारुणम् । (५१।१)

ततो द्विजोत्तमास्तोयं यत्क्षिपन्ति महामुने ॥ (५१।२)

ॐकारब्रह्मसंयुक्तं गायत्र्या चाभिमन्त्रितम् । (५२।१)

तेन दह्यन्ति ते पापा वज्रीभूतेन वारिणा ॥ (५२।२)

अग्निहोत्रे हूयते या समन्त्रा प्रथमाहुतिः । (५३।१)

सूर्यो ज्योतिः सहस्रांशुस्तया दीप्यति भास्करः ॥ (५३।२)

ॐकारो भगवान् विष्णुस्त्रिधामा वचसां पतिः । (५४।१)

तदुच्चारणतस् ते तु विनाशं यान्ति राक्षसाः ॥ (५४।२)

वैष्णवो ऽंशः परः सूर्यो यो ऽन्तर्ज्योतिरसंप्लवम् । (५५।१)

अभिधायक ॐकारस् तस्य स प्रेरकः परः ॥ (५५।२)

तेन तत्प्रेरितं ज्योतिर्ॐकारेणाथ दीप्तिमत् । (५६।१)

दहत्यशेषरक्षांसि मन्देहाख्यान्यघानि वै ॥ (५६।२)

तस्मान्नोल्लङ्घनं कार्यं संध्योपासनकर्मणः । (५७।१)

स हन्ति सूर्यं संध्याया नोपास्तिं कुरुते हि यः ॥ (५७।२)

ततः प्रयाति भगवान् ब्राह्मणैरभिरक्षितः । (५८।१)

वालखिल्यादिभिश्चैव जगतः पालनोद्यतः ॥ (५८।२)

काष्ठा निमेषा दश पञ्च चैव त्रिंशच्च काष्ठा गणयेत् कलां ताम् । (५९।१)

त्रिंशत्कलाश्चैव भवेन्मुहूर्तस्तैस्त्रिंशता रात्र्यहनी समेते ॥ (५९।२)

ह्रासवृद्धी त्वहर्भागैर्दिवसानां यथाक्रमम् । (६०।१)

संध्या मुहूर्तमात्रा वै ह्रासवृद्धौ समा स्मृता ॥ (६०।२)

रेखाप्रभृत्यथादित्ये त्रिमुहूर्तगते तु वै । (६१।१)

प्रातः स्मृतस्ततः कालो भागश्चाह्नः स पञ्चमः ॥ (६१।२)

तस्मात्प्रातस्तनात् कालात् त्रिमुहूर्तस्तु संगवः । (६२।१)

मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तस्तु तस्मात्कालात्तु संगवात् ॥ (६२।२)

तस्मान्माध्याह्निकात्कालाद् अपराह्ण इति स्मृतः । (६३।१)

त्रय एव मुहूर्तास्तु कालभागः स्मृतो बुधैः ॥ (६३।२)

अपराह्णे व्यतीते तु कालः सायाह्न उच्यते । (६४।१)

दशपञ्चमुहूर्ताहो मुहूर्तास्त्रय एव च ॥ (६४।२)

दशपञ्चमुहूर्तं वै अहर्वैषुवतं स्मृतम् ॥ (६५।१)

वर्धते ऽहो ह्रसति च अयने दक्षिणोत्तरे । (६६।१)

अहस् तु ग्रसते रात्रिं रात्रिर्ग्रसति वासरम् ॥ (६६।२)

शरद्वसन्तयोर्मध्ये विषुवं तु विभाव्यते । (६७।१)

तुलामेषगते भानौ समरात्रिदिनं तु तत् ॥ (६७।२)

कर्कटावस्थिते भानौ दक्षिणायनम् उच्यते । (६८।१)

उत्तरायणमप्युक्तं मकरस्थे दिवाकरे ॥ (६८।२)

त्रिंशन्मुहूर्तं कथितम् अहोरात्रं तु यन्मया । (६९।१)

तानि पञ्चदश ब्रह्मन् पक्ष इत्यभिधीयते ॥ (६९।२)

मासः पक्षद्वयेनोक्तो द्वौ मासौ चार्कजावृतुः । (७०।१)

ऋतुत्रयं चाप्ययनं द्वे ऽयने वर्षसंज्ञिते ॥ (७०।२)

संवत्सरादयः पञ्च चतुर्मासविकल्पिताः । (७१।१)

निश्चयः सर्वकालस्य युगम् इत्यभिधीयते ॥ (७१।२)

संवत्सरस्तु प्रथमो द्वितीयः परिवत्सरः । (७२।१)

इद्वत्सरस् तृतीयस्तु चतुर्थश्चानुवत्सरः । (७२।२)

वत्सरः पञ्चमश्चात्र कालो ऽयं युगसंज्ञितः ॥ (७२।३)

यः श्वेतस्योत्तरे शैलः शृङ्गवानिति विश्रुतः । (७३।१)

त्रीणि तस्य तु शृङ्गाणि यैरसौ शृङ्गवान्स्मृतः ॥ (७३।२)

दक्षिणं चोत्तरं चैव मध्यं वैषुवतं तथा । (७४।१)

शरद्वसन्तयोर्मध्ये तद् भानुः प्रतिपद्यते । (७४।२)

मेषादौ च तुलादौ च मैत्रेय विषुवत्स्थितः ॥ (७४।३)

तदा तुल्यमहोरात्रं करोति तिमिरापहः । (७५।१)

दशपञ्चमुहूर्तं वै तदेतदुभयं स्मृतम् ॥ (७५।२)

प्रथमे कृत्तिकाभागे यदा भास्वांस्तदा शशी । (७६।१)

विशाखानां चतुर्थे ऽंशे मुने तिष्ठत्यसंशयम् ॥ (७६।२)

विशाखानां यदा सूर्यश्चरत्यंशं तृतीयकम् । (७७।१)

तदा चन्द्रं विजानीयात्कृत्तिकाशिरसि स्थितम् ॥ (७७।२)

तदैव विषुवाख्यो वै कालः पुण्यो ऽभिधीयते । (७८।१)

तदा दानानि देयानि देवेभ्यः प्रयतात्मभिः ॥ (७८।२)

ब्राह्मणेभ्यः पितृभ्यश्च मुखम् एतत्तु दानजम् । (७९।१)

दत्तदानस्तु विषुवे कृतकृत्यो ऽभिजायते ॥ (७९।२)

अहोरात्रार्धमासौ तु कलाः काष्ठाः क्षणास्तथा । (८०।१)

पौर्णमासी तथा ज्ञेया अमावास्या तथैव च । (८०।२)

सिनीवाली कुहूश्चैव राका चानुमतिस्तथा ॥ (८०।३)

तपस्तपस्यौ मधुमाधवौ च शुक्रः शुचिश्चायनम् उत्तरं स्यात् । (८१।१)

नभो नभस्यो ऽथ इषश्च सोर्जः सहःसहस्याविति दक्षिणं स्यात् ॥ (८१।२)

लोकालोकस्तु यः शैलः प्रागुक्तो भवतो मया । (८२।१)

लोकपालास्तु चत्वारस्तत्र तिष्ठन्ति सुव्रताः ॥ (८२।२)

सुधामा शङ्खपाच्चैव कर्दमस्यात्मजौ द्विज । (८३।१)

हिरण्यरोमा चैवान्यश्चतुर्थः केतुमान् अपि ॥ (८३।२)

निर्द्वंद्वा निरभीमाना निस्तन्द्रा निष्परिग्रहाः । (८४।१)

लोकपालाः स्थिता ह्येते लोकालोके चतुर्दिशम् ॥ (८४।२)

उत्तरं यदगस्त्यस्य अजवीथ्याश्च दक्षिणम् । (८५।१)

पितृयानः स वै पन्था वैश्वानरपथाद्बहिः ॥ (८५।२)

तत्रासते महात्मान ऋषयो ये ऽग्निहोत्रिणः । (८६।१)

भूतारम्भकृतं ब्रह्म शंसन्त ऋत्विगुद्यताः । (८६।२)

लोकारम्भं प्रारभन्ते तेषां पन्थाः स दक्षिणः ॥ (८६।३)

चलितं ते पुनर्ब्रह्म स्थापयन्ति युगे युगे । (८७।१)

संतत्या तपसा चैव मर्यादाभिः श्रुतेन च ॥ (८७।२)

जायमानास्तु पूर्वे तु पश्चिमानां गृहेषु वै । (८८।१)

पश्चिमाश्चैव पूर्वेषां जायन्ते निधनेष्विह ॥ (८८।२)

एवम् आवर्तमानास्ते तिष्ठन्त्याभूतसंप्लवात् । (८९।१)

सवितुर्दक्षिणं मार्गं श्रिता ह्याचन्द्रतारकम् ॥ (८९।२)

नागवीथ्युत्तरं यच्च सप्तर्षिभ्यश्च दक्षिणम् । (९०।१)

उत्तरः सवितुः पन्था देवयानस्तु स स्मृतः ॥ (९०।२)

तत्र ते वशिनः सिद्धा विमला ब्रह्मचारिणः । (९१।१)

संततिं ते जुगुप्सन्ति तस्मान्मृत्युर्जितश्च तैः ॥ (९१।२)

अष्टाशीतिसहस्राणि यतीनाम् ऊर्ध्वरेतसाम् । (९२।१)

उदक्पन्थानम् अर्यम्णः श्रिता ह्याभूतसंप्लवात् ॥ (९२।२)

ते ऽसंप्रयोगाल्लोभस्य मैथुनस्य च वर्जनात् । (९३।१)

इच्छाद्वेषाप्रवृत्त्या च भूतारम्भविवर्जनात् ॥ (९३।२)

पुनश्चाकामसंयोगाच्छब्दादेर्दोषदर्शनात् । (९४।१)

इत्येभिः कारणैः शुद्धास्ते ऽमृतत्वं हि भेजिरे ॥ (९४।२)

आभूतसंप्लवं स्थानम् अमृतत्वं विभाव्यते । (९५।१)

त्रैलोक्यस्थितिकालो ऽयम् अपुनर्मार उच्यते ॥ (९५।२)

ब्रह्महत्याश्वमेधाभ्यां पापपुण्यकृतो विधिः । (९६।१)

आभूतसंप्लवान्तान्तं फलम् उक्तं तयोर्द्विज ॥ (९६।२)

यावन्मात्रप्रदेशे तु मैत्रेयावस्थितो ध्रुवः । (९७।१)

क्षयमायाति तावत्तु भूमेर् आभूतसंप्लवे ॥ (९७।२)

ऊर्ध्वोत्तरम् ऋषिभ्यस्तु ध्रुवो यत्र व्यवस्थितः । (९८।१)

एतद्विष्णुपदं दिव्यं तृतीयं व्योम्नि भास्वरम् ॥ (९८।२)

निर्धूतदोषपङ्कानां यतीनां संयतात्मनाम् । (९९।१)

स्थानं तत्परमं विप्र पुण्यपापपरिक्षये ॥ (९९।२)

अपुण्यपुण्योपरमे क्षीणाशेषाप्तिहेतवः । (१००।१)

यत्र गत्वा न शोचन्ति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ (१००।२)

धर्मध्रुवाद्यास्तिष्ठन्ति यत्र ते लोकसाक्षिणः । (१०१।१)

तत्सार्ष्ट्योत्पन्नयोगेद्धास्तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ (१०१।२)

यत्रोतमेतत्प्रोतं च यद्भूतं सचराचरम् । (१०२।१)

भाव्यं च विश्वं मैत्रेय तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ (१०२।२)

दिवीव चक्षुराततं विततं यन्महात्मनाम् । (१०३।१)

विवेकज्ञानदृष्टं च तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ (१०३।२)

यस्मिन् प्रतिष्ठितो भास्वान् मेढीभूतः स्वयं ध्रुवः । (१०४।१)

ध्रुवे च सर्वज्योतींषि ज्योतिष्वम्भोमुचो द्विज ॥ (१०४।२)

मेघेषु संतता वृष्टिर्वृष्टेः सृष्टेश्च पोषणम् । (१०५।१)

आप्यायनं च सर्वेषां देवादीनां महामुने ॥ (१०५।२)

ततश्चाज्याहुतिद्वारा पोषितास्ते हविर्भुजः । (१०६।१)

वृष्टेः कारणतां यान्ति भूतानां स्थितये पुनः ॥ (१०६।२)

एवमेतत्पदं विष्णोस्तृतीयममलात्मकम् । (१०७।१)

आधारभूतं लोकानां त्रयाणां वृष्टिकारणम् ॥ (१०७।२)

ततः प्रभवति ब्रह्मन् सर्वपापहरा सरित् । (१०८।१)

गङ्गा देवाङ्गनाङ्गानाम् अनुलेपनपिञ्जरा ॥ (१०८।२)

वामपादाम्बुजाङ्गुष्ठनखस्रोतोविनिर्गताम् । (१०९।१)

विष्णोर्बिभर्ति यां भक्त्या शिरसाहर्निशं ध्रुवः ॥ (१०९।२)

ततः सप्तर्षयो यस्याः प्राणायामपरायणाः । (११०।१)

तिष्ठन्ति वीचिमालाभिरुह्यमानजटाजले ॥ (११०।२)

वार्योघैः संततैर्यस्याः प्लावितं शशिमण्डलम् । (१११।१)

भूयो ऽधिकतरां कान्तिं वहत्येतदुपक्षयम् ॥ (१११।२)

मेरुपृष्ठे पतत्युच्चैर्निष्क्रान्ता शशिमण्डलात् । (११२।१)

जगतः पावनार्थाय या प्रयाति चतुर्दिशम् ॥ (११२।२)

सीता चालकनन्दा च चक्षुर्भद्रा च संस्थिता । (११३।१)

एकैव या चतुर्भेदा दिग्भेदगतिलक्षणा ॥ (११३।२)

भेदं चालकनन्दाख्यं यस्याः शर्वो ऽपि दक्षिणम् । (११४।१)

दधार शिरसा प्रीत्या वर्षाणाम् अधिकं शतम् ॥ (११४।२)

शम्भोर्जटाकलापाच्च विनिष्क्रान्तास्थिशर्करान् । (११५।१)

प्लावयित्वा दिवं निन्ये या पापान्सगरात्मजान् ॥ (११५।२)

स्नातस्य सलिले यस्याः सद्यः पापं प्रणश्यति । (११६।१)

अपूर्वपुण्यप्राप्तिश्च सद्यो मैत्रेय जायते ॥ (११६।२)

दत्ताः पितृभ्यो यत्रापस्तनयैः श्रद्धयान्वितैः । (११७।१)

समात्रयं प्रयच्छन्ति तृप्तिं मैत्रेय दुर्लभाम् ॥ (११७।२)

यस्याम् इष्ट्वा महायज्ञैर्यज्ञेशं पुरुषोत्तमम् । (११८।१)

द्विजभूपाः पराम् ऋद्धिमवापुर्दिवि चेह च ॥ (११८।२)

स्नानाद्विधूतपापाच्च यज्जले यतयस्तथा । (११९।१)

केशवासक्तमनसः प्राप्ता निर्वाणमुत्तमम् ॥ (११९।२)

श्रुताभिलषिता दृष्टा स्पृष्टा पीतावगाहिता । (१२०।१)

या पावयति भूतानि कीर्तिता च दिने दिने ॥ (१२०।२)

गङ्गा गङ्गेति यन्नाम योजनानां शतेष्वपि । (१२१।१)

स्थितैरुच्चारितं हन्ति पापं जन्मत्रयार्जितम् ॥ (१२१।२)

यतः सा पावनायालं त्रयाणां जगताम् अपि । (१२२।१)

समुद्भूता परं तत्तु तृतीयं भगवत्पदम् ॥ (१२२।२)