सगर उवाच । (१।१)

कथितं चातुराश्रम्यं चातुर्वर्ण्यक्रियास्तथा । (१।२)

पुंसः क्रियामहं श्रोतुमिच्छामि द्विजसत्तम ॥ (१।३)

नित्यां नैमित्तिकीं काम्यां क्रियां पुंसामशेषतः । (२।१)

समाख्याहि भृगुश्रेष्ठ सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ (२।२)

और्व उवाच । (३।१)

यदेतदुक्तं भवता नित्यनैमित्तिकाश्रितम् । (३।२)

तदहं कथयिष्यामि शृणुष्वैकमना नृप ॥ (३।३)

जातस्य जातकर्मादि क्रियाकाण्डमशेषतः । (४।१)

पुत्रस्य कुर्वीत पिता श्राद्धं चाभ्युदयात्मकम् ॥ (४।२)

युग्मांस्तु प्राङ्मुखान्विप्रान्भोजयेन्मनुजेश्वर । (५।१)

यथावृत्ति तथा कुर्याद्दैवं पित्र्यं द्विजन्मनाम् ॥ (५।२)

दध्ना यवैः सबदरैर्मिश्रान्पिण्डान्मुदा युतः । (६।१)

नान्दीमुखेभ्यस्तीर्थेन दद्याद्दैवेन पार्थिव ॥ (६।२)

प्राजापत्येन वा सर्वमुपचारं प्रदक्षिणम् । (७।१)

कुर्वीत तत्तथाशेषवृद्धिकालेषु भूपते ॥ (७।२)

ततश्च नाम कुर्वीत पितैव दशमे ऽहनि । (८।१)

देवपूर्वं नराख्यं हि शर्मवर्मादिसंयुतम् ॥ (८।२)

शर्मेति ब्राह्मणस्योक्तं वर्मेति क्षत्रसंश्रयम् । (९।१)

गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः ॥ (९।२)

नार्थहीनं न चाशस्तं नापशब्दयुतं तथा । (१०।१)

नामङ्गल्यं जुगुप्स्यं वा नाम कुर्यात्समाक्षरम् ॥ (१०।२)

नातिदीर्घं न ह्रस्वं वा नातिगुर्वक्षरान्वितम् । (११।१)

सुखोच्चार्यं तु तन्नाम कुर्याद्यत्प्रवणाक्षरम् ॥ (११।२)

ततो ऽनन्तरसंस्कारसंस्कृतो गुरुवेश्मनि । (१२।१)

यथोक्तं विधिमाश्रित्य कुर्याद्विद्यापरिग्रहम् ॥ (१२।२)

गृहीतविद्यो गुरवे दत्त्वा च गुरुदक्षिणाम् । (१३।१)

गार्हस्थ्यमिच्छन्भूपाल कुर्याद्दारपरिग्रहम् ॥ (१३।२)

ब्रह्मचर्येण वा कालं कुर्यात्संकल्पपूर्वकम् । (१४।१)

गुरोः शुश्रूषणं कुर्यात्तत्पुत्रादेरथापि वा ॥ (१४।२)

वैखानसो वापि भवेत्परिव्राडथवेच्छया । (१५।१)

पूर्वसंकल्पितं यादृक् तादृक् कुर्यान्महीपते ॥ (१५।२)

वर्षैरेकगुणां भार्यामुद्वहेत्त्रिगुणः स्वयम् । (१६।१)

नातिकेशामकेशां वा नातिकृष्णां न पिङ्गलाम् ॥ (१६।२)

निसर्गतो विकलाङ्गीमधिकाङ्गीं च नोद्वहेत् । (१७।१)

नाविशुद्धां सरोमां वा ऽकुलजां वातिरोगिणीम् ॥ (१७।२)

न दुष्टां दुष्टवाचालां व्यङ्गिनीं पितृमातृतः । (१८।१)

न श्मश्रुव्यञ्जनवतीं न चैव पुरुषाकृतिम् ॥ (१८।२)

न घर्घरस्वरां क्षामवाक्यां काकस्वरां न च । (१९।१)

नातिबद्धेक्षणां तद्वद्वृत्ताक्षीं नोद्वहेत्स्त्रियम् ॥ (१९।२)

यस्याश्च लोमशे जङ्घे गुल्फौ यस्यास्तथोन्नतौ । (२०।१)

कूपो यस्या हसन्त्याश्च गण्डयोस्तां च नोद्वहेत् ॥ (२०।२)

नातिरूक्षच्छविं पाण्डुकरजाम् अरुणेक्षणाम् । (२१।१)

आपीनहस्तपादां च न कन्यामुद्वहेद्बुधः ॥ (२१।२)

न वामनां नातिदीर्घां नोद्वहेत्संहतभ्रुवम् । (२२।१)

न चातिच्छिद्रदशनां न करालमुखीं नरः ॥ (२२।२)

पञ्चमीं मातृपक्षाच्च पितृपक्षाच्च सप्तमीम् । (२३।१)

गृहस्थस्तूद्वहेत्कन्यां न्याय्येन विधिना नृप ॥ (२३।२)

ब्राह्मो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथासुरः । (२४।१)

गान्धर्वराक्षसौ चान्यौ पैशाचश्चाष्टमो ऽधमः ॥ (२४।२)

एतेषां यस्य यो धर्मो वर्णस्योक्तो महर्षिभिः । (२५।१)

कुर्वीत दाराहरणं तेनान्यं परिवर्जयेत् ॥ (२५।२)

सधर्मचारिणीं प्राप्य गार्हस्थ्यं सहितस्तया । (२६।१)

समुद्वहेद् ददात्येतत्सम्यगूढं महाफलम् ॥ (२६।२)