मैत्रेय उवाच । (१।१)

यदेतद्भगवानाह गणः सप्तविधो रवेः । (१।२)

मण्डले हिमतापादेः कारणं तन्मया श्रुतम् ॥ (१।३)

व्यापाराश्चापि कथिता गन्धर्वोरगरक्षसाम् । (२।१)

ऋषीणां वालखिल्यानां तथैवाप्सरसां गुरो ॥ (२।२)

यक्षाणां च रथे भानोर्विष्णुशक्तिधृतात्मनाम् । (३।१)

किं त्वादित्यस्य यत्कर्म तन्नात्रोक्तं त्वया मुने ॥ (३।२)

यदि सप्तगणो वारि हिममुष्णं च वर्षति । (४।१)

तत् किम् अत्र रवेर्येन वृष्टिः सूर्यादितीर्यते ॥ (४।२)

विवस्वानुदितो मध्ये यात्यस्तमिति किं जनः । (५।१)

ब्रवीत्येतत्समं कर्म यदि सप्तगणस्य तत् ॥ (५।२)

पराशर उवाच । (६।१)

मैत्रेय श्रूयताम् एतद्यद्भवान्परिपृच्छति । (६।२)

यथा सप्तगणे ऽप्येकः प्राधान्येनाधिको रविः ॥ (६।३)

या तु शक्तिः परा विष्णोरृग्यजुःसामसंज्ञिता । (७।१)

सैषा त्रयी तपत्यंहो जगतश्च हिनस्ति यत् ॥ (७।२)

सैष विष्णुः स्थितः स्थित्यां जगतः पालनोद्यतः । (८।१)

ऋग्यजुःसामभूतो ऽन्तः सवितुर्द्विज तिष्ठति ॥ (८।२)

मासि मासि रविर्यो यस्तत्र तत्र हि सा परा । (९।१)

त्रयीमयी विष्णुशक्तिरवस्थानं करोति वै ॥ (९।२)

ऋचस्तपन्ति पूर्वाह्णे मध्याह्ने च यजूंष्यथ । (१०।१)

बृहद्रथन्तरादीनि सामान्यह्नः क्षये रवौ ॥ (१०।२)

अंश एषा त्रयी विष्णोरृग्यजुःसामसंज्ञिता । (११।१)

विष्णुशक्तिरवस्थानं सदादित्ये करोति सा ॥ (११।२)

न केवलं रवेः शक्तिर्वैष्णवी सा त्रयीमयी । (१२।१)

ब्रह्माथ पुरुषो रुद्रस्त्रयम् एतत्त्रयीमयम् ॥ (१२।२)

सर्गादौ ऋङ्मयो ब्रह्मा स्थितौ विष्णुर्यजुर्मयः । (१३।१)

रुद्रः साममयो ऽन्ताय तस्मात्तस्याशुचिर्ध्वनिः ॥ (१३।२)

एवं सा सात्त्विकी शक्तिर्वैष्णवी या त्रयीमयी । (१४।१)

आत्मसप्तगणस्थं तं भास्वन्तमधितिष्ठति ॥ (१४।२)

तया चाधिष्ठितः सो ऽपि जाज्वलीति स्वरश्मिभिः । (१५।१)

तमः समस्तजगतां नाशं नयति चाखिलम् ॥ (१५।२)

स्तुवन्ति तं वै मुनयो गन्धर्वैर्गीयते पुरः । (१६।१)

नृत्यन्त्यप्सरसो यान्ति तस्य चानु निशाचराः ॥ (१६।२)

वहन्ति पन्नगा यक्षैः क्रियते ऽभीषुसंग्रहः । (१७।१)

वालखिल्यास्तथैवैनं परिवार्य समासते ॥ (१७।२)

नोदेता नास्तमेता च कदाचिच्छक्तिरूपधृक् । (१८।१)

विष्णुर् विष्णोः पृथक्तस्य गणः सप्तविधो ऽप्ययम् ॥ (१८।२)

स्तम्भस्थदर्पणस्यैति यो ऽयम् आसन्नतां नरः । (१९।१)

छायादर्शनसंयोगं स सम्प्राप्नोत्यथात्मनः ॥ (१९।२)

एवं सा वैष्णवी शक्तिर्नैवापैति ततो द्विज । (२०।१)

मासानुमासं भास्वन्तम् अध्यास्ते तत्र संस्थितम् ॥ (२०।२)

पितृदेवमनुष्यादीन्स सदाप्याययन् प्रभुः । (२१।१)

परिवर्तत्यहोरात्रकारणं सविता द्विज ॥ (२१।२)

सूर्यरश्मिः सुषुम्णो यस्तर्पितस्तेन चन्द्रमाः । (२२।१)

कृष्णपक्षे ऽमरैः शश्वत्पीयते वै सुधामयः ॥ (२२।२)

पीतं तं द्विकलं सोमं कृष्णपक्षक्षये द्विज । (२३।१)

पिबन्ति पितरस्तेषां भास्करात्तर्पणं तथा ॥ (२३।२)

आदत्ते रश्मिभिर्यं तु क्षितिसंस्थं रसं रविः । (२४।१)

तमुत्सृजति भूतानां पुष्ट्यर्थं सस्यवृद्धये ॥ (२४।२)

तेन प्रीणात्यशेषाणि भूतानि भगवान्रविः । (२५।१)

पितृदेवमनुष्यादीन् एवम् आप्याययत्यसौ ॥ (२५।२)

पक्षतृप्तिं तु देवानां पितॄणां चैव मासिकीम् । (२६।१)

शश्वत्तृप्तिं च मर्त्यानां मैत्रेयार्कः प्रयच्छति ॥ (२६।२)