ViPur, 3, 16
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रयान्ति तृप्तिं मांसैस्तु नित्यं वार्ध्रीणसामिषैः ॥ (२।२)
prayānti tṛptiṃ māṃsaistu nityaṃ vārdhrīṇasāmiṣaiḥ ||
प्रसातिकाः सनीवाराः श्यामाका द्विविधास्तथा । (५।१)
prasātikāḥ sanīvārāḥ śyāmākā dvividhāstathā |
वन्यौषधीप्रधानास्तु श्राद्धार्हाः पुरुषर्षभ ॥ (५।२)
vanyauṣadhīpradhānāstu śrāddhārhāḥ puruṣarṣabha ||
यवाः प्रियंगवो मुद्गा गोधूमा व्रीहयस्तिलाः । (६।१)
yavāḥ priyaṃgavo mudgā godhūmā vrīhayastilāḥ |
निष्पावाः कोविदाराश्च सर्षपाश्चात्र शोभनाः ॥ (६।२)
niṣpāvāḥ kovidārāśca sarṣapāścātra śobhanāḥ ||
वर्ज्यान्येतानि वै श्राद्धे यच्च वाचा न शस्यते ॥ (९।२)
varjyānyetāni vai śrāddhe yacca vācā na śasyate ||
नक्ताहृतमनुत्सृष्टं तृप्यते न च यत्र गौः । (१०।१)
naktāhṛtamanutsṛṣṭaṃ tṛpyate na ca yatra gauḥ |
दुर्गन्धि फेनिलं चाम्बु श्राद्धयोग्यं न पार्थिव ॥ (१०।२)
durgandhi phenilaṃ cāmbu śrāddhayogyaṃ na pārthiva ||
मार्गं च माहिषं चैव वर्जयेच्छ्राद्धकर्मणि ॥ (११।२)
mārgaṃ ca māhiṣaṃ caiva varjayecchrāddhakarmaṇi ||
षण्डापविद्धचण्डालपाषण्ड्युन्मत्तरोगिभिः । (१२।१)
ṣaṇḍāpaviddhacaṇḍālapāṣaṇḍyunmattarogibhiḥ |
श्राद्धे सुरा न पितरो भुञ्जते पुरुषर्षभ ॥ (१३।२)
śrāddhe surā na pitaro bhuñjate puruṣarṣabha ||
तस्मात्परिश्रिते कुर्याच्छ्राद्धं श्रद्धासमन्वितः । (१४।१)
tasmātpariśrite kuryācchrāddhaṃ śraddhāsamanvitaḥ |
उर्व्यां च तिलविक्षेपाद्यातुधानान्निवारयेत् ॥ (१४।२)
urvyāṃ ca tilavikṣepādyātudhānānnivārayet ||
न चैवाभिषवैर्मिश्रमन्नं पर्युषितं तथा ॥ (१५।२)
na caivābhiṣavairmiśramannaṃ paryuṣitaṃ tathā ||
श्रद्धासमन्वितैर्दत्तं पितृभ्यो नामगोत्रतः । (१६।१)
śraddhāsamanvitairdattaṃ pitṛbhyo nāmagotrataḥ |
अपि नस्ते भविष्यन्ति कुले सन्मार्गशीलिनः । (१८।१)
api naste bhaviṣyanti kule sanmārgaśīlinaḥ |
गयामुपेत्य ये पिण्डान्दास्यन्त्यस्माकमादरात् ॥ (१८।२)
gayāmupetya ye piṇḍāndāsyantyasmākamādarāt ||
अपि नः स कुले जायाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम् । (१९।१)
api naḥ sa kule jāyādyo no dadyāttrayodaśīm |
पायसं मधुसर्पिभ्यां वर्षासु च मघासु च ॥ (१९।२)
pāyasaṃ madhusarpibhyāṃ varṣāsu ca maghāsu ca ||
गौरीं वाप्युद्वहेत्कन्यां नीलं वा वृषमुत्सृजेत् । (२०।१)
gaurīṃ vāpyudvahetkanyāṃ nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.