विष्णुपुराणViṣṇupurāṇa

ViPur, 3, 16

54 of 126 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

और्व उवाच । (१।१)

aurva uvāca

1.2१.२

हविष्यमत्स्यमांसैस्तु शशस्य शकुनस्य च । (१।२)

haviṣyamatsyamāṃsaistu śaśasya śakunasya ca |

1.3१.३

सौकरच्छागलैणेयरौरवैर्गवयेन च ॥ (१।३)

saukaracchāgalaiṇeyarauravairgavayena ca ||

2.1२.१

औरभ्रगव्यैश्च तथा मासवृद्ध्या पितामहाः । (२।१)

aurabhragavyaiśca tathā māsavṛddhyā pitāmahāḥ |

2.2२.२

प्रयान्ति तृप्तिं मांसैस्तु नित्यं वार्ध्रीणसामिषैः ॥ (२।२)

prayānti tṛptiṃ māṃsaistu nityaṃ vārdhrīṇasāmiṣaiḥ ||

3.1३.१

खड्गमांसमतीवात्र कालशाकं तथा मधु । (३।१)

khaḍgamāṃsamatīvātra kālaśākaṃ tathā madhu |

3.2३.२

शस्तानि कर्मण्यत्यन्ततृप्तिदानि नरेश्वर ॥ (३।२)

śastāni karmaṇyatyantatṛptidāni nareśvara ||

4.1४.१

गयामुपेत्य यः श्राद्धं करोति पृथिवीपते । (४।१)

gayāmupetya yaḥ śrāddhaṃ karoti pṛthivīpate |

4.2४.२

सफलं तस्य तज्जन्म जायते पितृतुष्टिदम् ॥ (४।२)

saphalaṃ tasya tajjanma jāyate pitṛtuṣṭidam ||

5.1५.१

प्रसातिकाः सनीवाराः श्यामाका द्विविधास्तथा । (५।१)

prasātikāḥ sanīvārāḥ śyāmākā dvividhāstathā |

5.2५.२

वन्यौषधीप्रधानास्तु श्राद्धार्हाः पुरुषर्षभ ॥ (५।२)

vanyauṣadhīpradhānāstu śrāddhārhāḥ puruṣarṣabha ||

6.1६.१

यवाः प्रियंगवो मुद्गा गोधूमा व्रीहयस्तिलाः । (६।१)

yavāḥ priyaṃgavo mudgā godhūmā vrīhayastilāḥ |

6.2६.२

निष्पावाः कोविदाराश्च सर्षपाश्चात्र शोभनाः ॥ (६।२)

niṣpāvāḥ kovidārāśca sarṣapāścātra śobhanāḥ ||

7.1७.१

अकृताग्रयणं यच्च धान्यजातं नरेश्वर । (७।१)

akṛtāgrayaṇaṃ yacca dhānyajātaṃ nareśvara |

7.2७.२

राजमाषान् अणूंश्चैव मसूरांश्च विवर्जयेत् ॥ (७।२)

rājamāṣān aṇūṃścaiva masūrāṃśca vivarjayet ||

8.1८.१

अलाबुं गृञ्जनं चैव पलाण्डुं पिण्डमूलकम् । (८।१)

alābuṃ gṛñjanaṃ caiva palāṇḍuṃ piṇḍamūlakam |

8.2८.२

गन्धारकं करम्भाणि लवणान्यौषराणि च ॥ (८।२)

gandhārakaṃ karambhāṇi lavaṇānyauṣarāṇi ca ||

9.1९.१

आरक्ताश्चैव निर्यासाः प्रत्यक्षलवणानि च । (९।१)

āraktāścaiva niryāsāḥ pratyakṣalavaṇāni ca |

9.2९.२

वर्ज्यान्येतानि वै श्राद्धे यच्च वाचा न शस्यते ॥ (९।२)

varjyānyetāni vai śrāddhe yacca vācā na śasyate ||

10.1१०.१

नक्ताहृतमनुत्सृष्टं तृप्यते न च यत्र गौः । (१०।१)

naktāhṛtamanutsṛṣṭaṃ tṛpyate na ca yatra gauḥ |

10.2१०.२

दुर्गन्धि फेनिलं चाम्बु श्राद्धयोग्यं न पार्थिव ॥ (१०।२)

durgandhi phenilaṃ cāmbu śrāddhayogyaṃ na pārthiva ||

11.1११.१

क्षीरमेकशफानां यदौष्ट्रमाविकमेव च । (११।१)

kṣīramekaśaphānāṃ yadauṣṭramāvikameva ca |

11.2११.२

मार्गं च माहिषं चैव वर्जयेच्छ्राद्धकर्मणि ॥ (११।२)

mārgaṃ ca māhiṣaṃ caiva varjayecchrāddhakarmaṇi ||

12.1१२.१

षण्डापविद्धचण्डालपाषण्ड्युन्मत्तरोगिभिः । (१२।१)

ṣaṇḍāpaviddhacaṇḍālapāṣaṇḍyunmattarogibhiḥ |

12.2१२.२

कृकवाकुश्च नग्नैश्च वानरग्रामसूकरैः ॥ (१२।२)

kṛkavākuśca nagnaiśca vānaragrāmasūkaraiḥ ||

13.1१३.१

उदक्यासूतिकाशौचिमृतहारैश्च वीक्षिते । (१३।१)

udakyāsūtikāśaucimṛtahāraiśca vīkṣite |

13.2१३.२

श्राद्धे सुरा न पितरो भुञ्जते पुरुषर्षभ ॥ (१३।२)

śrāddhe surā na pitaro bhuñjate puruṣarṣabha ||

14.1१४.१

तस्मात्परिश्रिते कुर्याच्छ्राद्धं श्रद्धासमन्वितः । (१४।१)

tasmātpariśrite kuryācchrāddhaṃ śraddhāsamanvitaḥ |

14.2१४.२

उर्व्यां च तिलविक्षेपाद्यातुधानान्निवारयेत् ॥ (१४।२)

urvyāṃ ca tilavikṣepādyātudhānānnivārayet ||

15.1१५.१

न पूति नैवोपपन्नं केशकीटादिभिर्नृप । (१५।१)

na pūti naivopapannaṃ keśakīṭādibhirnṛpa |

15.2१५.२

न चैवाभिषवैर्मिश्रमन्नं पर्युषितं तथा ॥ (१५।२)

na caivābhiṣavairmiśramannaṃ paryuṣitaṃ tathā ||

16.1१६.१

श्रद्धासमन्वितैर्दत्तं पितृभ्यो नामगोत्रतः । (१६।१)

śraddhāsamanvitairdattaṃ pitṛbhyo nāmagotrataḥ |

16.2१६.२

यदाहारास्तु ते जातास्तदाहारत्वमेति तत् ॥ (१६।२)

yadāhārāstu te jātāstadāhāratvameti tat ||

17.1१७.१

श्रूयन्ते चापि पितृभिर्गीता गाथा महीपते । (१७।१)

śrūyante cāpi pitṛbhirgītā gāthā mahīpate |

17.2१७.२

इक्ष्वाकोर्मनुपुत्रस्य कलापोपवने पुरा ॥ (१७।२)

ikṣvākormanuputrasya kalāpopavane purā ||

18.1१८.१

अपि नस्ते भविष्यन्ति कुले सन्मार्गशीलिनः । (१८।१)

api naste bhaviṣyanti kule sanmārgaśīlinaḥ |

18.2१८.२

गयामुपेत्य ये पिण्डान्दास्यन्त्यस्माकमादरात् ॥ (१८।२)

gayāmupetya ye piṇḍāndāsyantyasmākamādarāt ||

19.1१९.१

अपि नः स कुले जायाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम् । (१९।१)

api naḥ sa kule jāyādyo no dadyāttrayodaśīm |

19.2१९.२

पायसं मधुसर्पिभ्यां वर्षासु च मघासु च ॥ (१९।२)

pāyasaṃ madhusarpibhyāṃ varṣāsu ca maghāsu ca ||

20.1२०.१

गौरीं वाप्युद्वहेत्कन्यां नीलं वा वृषमुत्सृजेत् । (२०।१)

gaurīṃ vāpyudvahetkanyāṃ nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet |

20.2२०.२

यजेत वाश्वमेधेन विधिवद्दक्षिणावता ॥ (२०।२)

yajeta vāśvamedhena vidhivaddakṣiṇāvatā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViPur, 3, 16

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit