पराशर उवाच । (१।१)

चिन्तयन्निति गोविन्दमुपगम्य स यादवः । (१।२)

अक्रूरो ऽस्मीति चरणौ ननाम शिरसा हरेः ॥ (१।३)

सो ऽप्येनं ध्वजवज्राब्जकृतचिह्नेन पाणिना । (२।१)

संस्पृश्याकृष्य च प्रीत्या सुगाढं परिषस्वजे ॥ (२।२)

कृतसंवन्दनौ तेन यथावद्बलकेशवौ । (३।१)

ततः प्रविष्टौ संहृष्टौ तमादायात्ममन्दिरम् ॥ (३।२)

सह ताभ्यां तदाक्रूरः कृतसंवन्दनादिकः । (४।१)

भुक्तभोज्यो यथान्यायमाचचक्षे ततस्तयोः ॥ (४।२)

यथा निर्भर्त्स्यते तेन कंसेनानकदुन्दुभिः । (५।१)

यथा च देवकी देवी दानवेन दुरात्मना ॥ (५।२)

उग्रसेने यथा कंसः सुदुरात्मा च वर्तते । (६।१)

यं चैवार्थं समुद्दिश्य स कंसेन विसर्जितः ॥ (६।२)

तत् सर्वं विस्तराच्छ्रुत्वा भगवान्केशिसूदनः । (७।१)

उवाचाखिलमप्येतज्ज्ञातं दानपते मया ॥ (७।२)

करिष्ये च महाभाग यदत्रौपयिकं मतम् । (८।१)

विचिन्त्यं नान्यथैतत्ते विद्धि कंसं हतं मया ॥ (८।२)

अहं रामश्च मथुरां श्वो यास्यावः समं त्वया । (९।१)

गोपवृद्धाश्च यास्यन्ति ह्यादायोपायनं बहु ॥ (९।२)

निशेयं नीयतां वीर न चिन्तां कर्तुमर्हसि । (१०।१)

त्रिरात्राभ्यन्तरे कंसं हनिष्यामि सहानुगम् ॥ (१०।२)

पराशर उवाच । (११।१)

समादिश्य ततो गोपानक्रूरो ऽपि सकेशवः । (११।२)

सुष्वाप बलभद्रश्च नन्दगोपगृहे ततः ॥ (११।३)

ततः प्रभाते विमले कृष्णरामौ महामती । (१२।१)

अक्रूरेण समं गन्तुमुद्यतौ मथुरां प्रति ॥ (१२।२)

दृष्ट्वा गोपीजनः सास्रः श्लथद्वलयबाहुकः । (१३।१)

निशश्वासातिदुःखार्तः प्राह चेदं परस्परम् ॥ (१३।२)

मथुरां प्राप्य गोविन्दः कथं गोकुलमेष्यति । (१४।१)

नागरस्त्रीकलालापमधु श्रोत्रेण पास्यति ॥ (१४।२)

विलासिवाक्यपानेषु नागरीणां कृतास्पदम् । (१५।१)

चित्तमस्य कथं भूयो ग्राम्यगोपीषु यास्यति ॥ (१५।२)

सारं समस्तगोष्ठस्य विधिना हरता हरिम् । (१६।१)

प्रहृतं गोपयोषित्सु निर्घृणेन दुरात्मना ॥ (१६।२)

भावगर्भस्मितं वाक्यं विलासललिता गतिः । (१७।१)

नागरीणामतीवैतत्कटाक्षेक्षितमेव च ॥ (१७।२)

ग्राम्यो हरिरयं तासां विलासनिगडैर्युतः । (१८।१)

भवतीनां पुनः पार्श्वं कया युक्त्या समेष्यति ॥ (१८।२)

एषएष रथमारुह्य मथुरां याति केशवः । (१९।१)

क्रूरेणाक्रूरकेणात्र निराशेन प्रतारितः ॥ (१९।२)

किं न वेत्ति नृशंसो ऽयमनुरागपरं जनम् । (२०।१)

येनेमम् अक्ष्णोर् आह्लादं नयत्यन्यत्र नो हरिम् ॥ (२०।२)

एष रामेण सहितः प्रयात्यत्यन्तनिर्घृणः । (२१।१)

रथमारुह्य गोविन्दस्त्वर्यतामस्य वारणे ॥ (२१।२)

गुरूणामग्रतो वक्तुं किं ब्रवीषि न नः क्षमम् । (२२।१)

गुरवः किं करिष्यन्ति दग्धानां विरहाग्निना ॥ (२२।२)

नन्दगोपमुखा गोपा गन्तुमेते समुद्यताः । (२३।१)

नोद्यमं कुरुते कश्चिद्गोविन्दविनिवर्तने ॥ (२३।२)

सुप्रभाताद्य रजनी मथुरावासियोषिताम् । (२४।१)

पास्यन्त्यच्युतवक्त्राब्जं यासां नेत्रालिपङ्क्तयः ॥ (२४।२)

धन्यास्ते पथि ये कृष्णमितो यान्त्यनिवारिताः । (२५।१)

उद्वहिष्यन्ति पश्यन्तः स्वदेहं पुलकाञ्चितम् ॥ (२५।२)

मथुरानगरीपौरनयनानां महोत्सवः । (२६।१)

गोविन्दावयवैर्दृष्टैरतीवाद्य भविष्यति ॥ (२६।२)

को नु स्वप्नः सभाग्याभिर्दृष्टस्ताभिरधोक्षजम् । (२७।१)

विस्तारिकान्तिनयना या द्रक्ष्यन्त्यनिवारितम् ॥ (२७।२)

अहो गोपीजनस्यास्य दर्शयित्वा महानिधिम् । (२८।१)

उद्धृतान्यत्र नेत्राणि विधात्राकरुणात्मना ॥ (२८।२)

अनुरागेण शैथिल्यमस्मासु व्रजतो हरेः । (२९।१)

शैथिल्यम् उपयान्त्याशु करेषु वलयान्यपि ॥ (२९।२)

अक्रूरः क्रूरहृदयः शीघ्रं प्रेरयते हयान् । (३०।१)

एवमार्तासु योषित्सु घृणा कस्य न जायते ॥ (३०।२)

एष कृष्णरथस्योच्चैश्चक्ररेणुर्निरीक्ष्यताम् । (३१।१)

दूरीभूतो हरिर्येन सो ऽपि रेणुर्न लक्ष्यते ॥ (३१।२)

पराशर उवाच । (३२।१)

इत्येवम् अतिहार्देन गोपीजननिरीक्षितः । (३२।२)

तत्याज व्रजभूभागं सह रामेण केशवः ॥ (३२।३)

गच्छन्तो जवनाश्वेन रथेन यमुनातटम् । (३३।१)

प्राप्ता मध्याह्नसमये रामाक्रूरजनार्दनाः ॥ (३३।२)

अथाह कृष्णमक्रूरो भवद्भ्यां तावदास्यताम् । (३४।१)

यावत्करोमि कालिन्द्यामाह्निकार्हणमम्भसि ॥ (३४।२)

तथेत्युक्तस्ततः स्नातः स्वाचान्तः स महामतिः । (३५।१)

दध्यौ ब्रह्म परं विप्र प्रविश्य यमुनाजले ॥ (३५।२)

फणासहस्रमालाढ्यं बलभद्रं ददर्श सः । (३६।१)

कुन्दामलाङ्गम् उन्निद्रपद्मपत्रारुणेक्षणम् ॥ (३६।२)

वृतं वासुकिरम्भाद्यैर्महद्भिः पवनाशिभिः । (३७।१)

संस्तूयमानं गन्धर्वैर्वनमालाविभूषितम् ॥ (३७।२)

दधानमसिते वस्त्रे चारुपद्मावतंसकम् । (३८।१)

चारुकुण्डलिनं मत्तमन्तर्जलतले स्थितम् ॥ (३८।२)

तस्योत्सङ्गे घनश्याममाताम्रायतलोचनम् । (३९।१)

चतुर्बाहुमुदाराङ्गं चक्राद्यायुधभूषणम् ॥ (३९।२)

पीते वसानं वसने चित्रमाल्यविभूषणम् । (४०।१)

शक्रचापतडिन्मालाविचित्रमिव तोयदम् ॥ (४०।२)

श्रीवत्सवक्षसं चारुकेयूरमुकुटोज्ज्वलम् । (४१।१)

ददर्श कृष्णमक्लिष्टं पुण्डरीकावतंसकम् ॥ (४१।२)

सनन्दनाद्यैर्मुनिभिः सिद्धयोगैरकल्मषैः । (४२।१)

विचिन्त्यमानं तत्रस्थैर्नासाग्रन्यस्तलोचनैः ॥ (४२।२)

बलकृष्णौ तथाक्रूरः प्रत्यभिज्ञाय विस्मितः । (४३।१)

सो ऽचिन्तयद्रथाच्छीघ्रं कथमत्रागताविति ॥ (४३।२)

विवक्षोः स्तम्भयामास वाचं तस्य जनार्दनः । (४४।१)

ततो निष्क्रम्य सलिलाद्रथमभ्यागतः पुनः ॥ (४४।२)

ददर्श तत्र चैवोभौ रथस्योपर्यधिष्ठितौ । (४५।१)

रामकृष्णौ यथापूर्वं मनुष्यवपुषान्वितौ ॥ (४५।२)

निमग्नश्च पुनस्तोये स ददर्श तथैव तौ । (४६।१)

संस्तूयमानौ गन्धर्वमुनिसिद्धमहोरगैः ॥ (४६।२)

ततो विज्ञातसद्भावः स तु दानपतिस्तदा । (४७।१)

तुष्टाव सर्वविज्ञानमयमच्युतमीश्वरम् ॥ (४७।२)

अक्रूर उवाच । (४८।१)

सन्मात्ररूपिणे ऽचिन्त्यमहिम्ने परमात्मने । (४८।२)

व्यापिने नैकरूपैकस्वरूपाय नमो नमः ॥ (४८।३)

सत्यरूपाय ते ऽचिन्त्यहविर्भूताय ते नमः । (४९।१)

नमो ऽविज्ञेयरूपाय पराय प्रकृतेः प्रभो ॥ (४९।२)

भूतात्मा चेन्द्रियात्मा च प्रधानात्मा तथा भवान् । (५०।१)

आत्मा च परमात्मा च त्वमेकः पञ्चधा स्थितः ॥ (५०।२)

प्रसीद सर्वसर्वात्मन् क्षराक्षरमयेश्वर । (५१।१)

ब्रह्मविष्णुशिवाख्याभिः कल्पनाभिरुदीरितः ॥ (५१।२)

अनाख्येयस्वरूपात्मन्न् अनाख्येयप्रयोजन । (५२।१)

अनाख्येयाभिधानं त्वां नतो ऽस्मि परमेश्वर ॥ (५२।२)

न यत्र नाथ विद्यन्ते नामजात्यादिकल्पनाः । (५३।१)

तद्ब्रह्म परमं नित्यमविकारि भवानज ॥ (५३।२)

न कल्पनामृते ऽर्थस्य सर्वस्याधिगमो यतः । (५४।१)

ततः कृष्णाच्युतानन्तविष्णुसंज्ञाभिरीड्यसे ॥ (५४।२)

सर्वार्थास्त्वमज विकल्पनाभिरेतद्देवाद्यं जगदखिलं त्वमेव विश्वम् । (५५।१)

विश्वात्मंस्त्वमिति विकारभावहीनः सर्वस्मिन्न हि भवतो ऽस्ति किंचिदन्यत् ॥ (५५।२)

त्वं ब्रह्मा पशुपतिरर्यमा विधाता धाता त्वं त्रिदशपतिः समीरणो ऽग्निः । (५६।१)

तोयेशो धनपतिरन्तकस्त्वमेको भिन्नार्थैर्जगदभिपासि शक्तिभेदैः ॥ (५६।२)

विश्वं भवान्सृजति सूर्यगभस्तिरूपो विश्वं च ते गुणमयो ऽयमज प्रपञ्चः । (५७।१)

रूपं परं सद् इति वाचकम् अक्षरं यज्ज्ञानात्मने सदसते प्रणतो ऽस्मि तस्मै ॥ (५७।२)

ॐ नमो वासुदेवाय नमः संकर्षणाय ते । (५८।१)

प्रद्युम्नाय नमस्तुभ्यम् अनिरुद्धाय ते नमः ॥ (५८।२)