Ṛgveda · Maṇḍala 7

Sūkta 96

Sarasvatī · Sarasvat · Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi · 6 ṛks

Link
Devatā देवता
1-3: Sarasvatī; 4-6: Sarasvat
Ṛṣi ऋषि
Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Chandas छन्दस्
Gāyatrī, Bṛhatī, Satobṛhatī, Prastārapaṅkti
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛdgāyatrī (4, 5); ārcītriṣṭup (1); bhurigārṣī (2); nicṛtpaṅkti (3); ārṣīgāyatrī (6)

2nd set of styles gāyatrī (4-6); bṛhatī (1); satobṛhatī (2); prastārapaṅkti (3)

  1. Ṛk 1

    बृ॒हदु॑ गायिषे॒ वचो॑ऽसु॒र्या॑ न॒दीनां॑ ।
    सर॑स्वती॒मिन्म॑हया सुवृ॒क्तिभिः॒ स्तोमै॑र्वसिष्ठ॒ रोद॑सी ॥

    बृहद् उ गायिषे वचो ऽसुर्या नदीनाम् |
    सरस्वतीम् इन् महया सुवृक्तिभि स्तोमैर् वसिष्ठ रोदसी ||

    bṛhádu gāyiṣe váco’suryā́ nadī́nām ǀ
    sárasvatīmínmahayā suvṛktíbhiḥ stómairvasiṣṭha ródasī ǁ

    bṛhad u gāyiṣe vaco 'suryā nadīnām |
    sarasvatīm in mahayā suvṛktibhi stomair vasiṣṭha rodasī ||

    बृ॒हत् । ऊं॒ इति॑ । गा॒यि॒षे॒ । वचः॑ । अ॒सु॒र्या॑ । न॒दीना॑म् ।
    सर॑स्वतीम् । इत् । म॒ह॒य॒ । सु॒वृ॒क्तिऽभिः॑ । स्तोमैः॑ । व॒सि॒ष्ठ॒ । रोद॑सी॒ इति॑ ॥

    बृहत् । ऊं इति । गायिषे । वचः । असुर्या । नदीनाम् ।
    सरस्वतीम् । इत् । महय । सुवृक्तिऽभिः । स्तोमैः । वसिष्ठ । रोदसी इति ॥

    bṛhát ǀ ūṃ íti ǀ gāyiṣe ǀ vácaḥ ǀ asuryā́ ǀ nadī́nām ǀ
    sárasvatīm ǀ ít ǀ mahaya ǀ suvṛktí-bhiḥ ǀ stómaiḥ ǀ vasiṣṭha ǀ ródasī íti ǁ

    bṛhat ǀ ūṃ iti ǀ gāyiṣe ǀ vacaḥ ǀ asuryā ǀ nadīnām ǀ
    sarasvatīm ǀ it ǀ mahaya ǀ suvṛkti-bhiḥ ǀ stomaiḥ ǀ vasiṣṭha ǀ rodasī iti ǁ

    7.96.1 Aṣṭaka 5.6.20.1Anuvāka 7.6.46

  2. Ṛk 2

    उ॒भे यत्ते॑ महि॒ना शु॑भ्रे॒ अंध॑सी अधिक्षि॒यंति॑ पू॒रवः॑ ।
    सा नो॑ बोध्यवि॒त्री म॒रुत्स॑खा॒ चोद॒ राधो॑ म॒घोनां॑ ॥

    उभे यत् ते महिना शुभ्रे अन्धसी अधिक्षियन्ति पूरवः |
    सा नो बोध्य् अवित्री मरुत्सखा चोद राधो मघोनाम् ||

    ubhé yátte mahinā́ śubhre ándhasī adhikṣiyánti pūrávaḥ ǀ
    sā́ no bodhyavitrī́ marútsakhā códa rā́dho maghónām ǁ

    ubhe yat te mahinā śubhre andhasī adhikṣiyanti pūravaḥ |
    sā no bodhy avitrī marutsakhā coda rādho maghonām ||

    उ॒भे इति॑ । यत् । ते॒ । म॒हि॒ना । शु॒भ्रे॒ । अन्ध॑सी॒ इति॑ । अ॒धि॒ऽक्षि॒यन्ति॑ । पू॒रवः॑ ।
    सा । नः॒ । बो॒धि॒ । अ॒वि॒त्री । म॒रुत्ऽस॑खा । चोद॑ । राधः॑ । म॒घोना॑म् ॥

    उभे इति । यत् । ते । महिना । शुभ्रे । अन्धसी इति । अधिऽक्षियन्ति । पूरवः ।
    सा । नः । बोधि । अवित्री । मरुत्ऽसखा । चोद । राधः । मघोनाम् ॥

    ubhé íti ǀ yát ǀ te ǀ mahinā́ ǀ śubhre ǀ ándhasī íti ǀ adhi-kṣiyánti ǀ pūrávaḥ ǀ
    sā́ ǀ naḥ ǀ bodhi ǀ avitrī́ ǀ marút-sakhā ǀ códa ǀ rā́dhaḥ ǀ maghónām ǁ

    ubhe iti ǀ yat ǀ te ǀ mahinā ǀ śubhre ǀ andhasī iti ǀ adhi-kṣiyanti ǀ pūravaḥ ǀ
    sā ǀ naḥ ǀ bodhi ǀ avitrī ǀ marut-sakhā ǀ coda ǀ rādhaḥ ǀ maghonām ǁ

    7.96.2 Aṣṭaka 5.6.20.2Anuvāka 7.6.47

  3. Ṛk 3

    भ॒द्रमिद्भ॒द्रा कृ॑णव॒त्सर॑स्व॒त्यक॑वारी चेतति वा॒जिनी॑वती ।
    गृ॒णा॒ना ज॑मदग्नि॒वत्स्तु॑वा॒ना च॑ वसिष्ठ॒वत् ॥

    भद्रम् इद् भद्रा कृणवत् सरस्वत्य् अकवारी चेतति वाजिनीवती |
    गृणाना जमदग्निवत् स्तुवाना च वसिष्ठवत् ||

    bhadrámídbhadrā́ kṛṇavatsárasvatyákavārī cetati vājínīvatī ǀ
    gṛṇānā́ jamadagnivátstuvānā́ ca vasiṣṭhavát ǁ

    bhadram id bhadrā kṛṇavat sarasvaty akavārī cetati vājinīvatī |
    gṛṇānā jamadagnivat stuvānā ca vasiṣṭhavat ||

    भ॒द्रम् । इत् । भ॒द्रा । कृ॒ण॒व॒त् । सर॑स्वती । अक॑वऽअरी । चे॒त॒ति॒ । वा॒जिनी॑ऽवती ।
    गृ॒णा॒ना । ज॒म॒द॒ग्नि॒ऽवत् । स्तु॒वा॒ना । च॒ । व॒सि॒ष्ठ॒ऽवत् ॥

    भद्रम् । इत् । भद्रा । कृणवत् । सरस्वती । अकवऽअरी । चेतति । वाजिनीऽवती ।
    गृणाना । जमदग्निऽवत् । स्तुवाना । च । वसिष्ठऽवत् ॥

    bhadrám ǀ ít ǀ bhadrā́ ǀ kṛṇavat ǀ sárasvatī ǀ ákava-arī ǀ cetati ǀ vājínī-vatī ǀ
    gṛṇānā́ ǀ jamadagni-vát ǀ stuvānā́ ǀ ca ǀ vasiṣṭha-vát ǁ

    bhadram ǀ it ǀ bhadrā ǀ kṛṇavat ǀ sarasvatī ǀ akava-arī ǀ cetati ǀ vājinī-vatī ǀ
    gṛṇānā ǀ jamadagni-vat ǀ stuvānā ǀ ca ǀ vasiṣṭha-vat ǁ

    7.96.3 Aṣṭaka 5.6.20.3Anuvāka 7.6.48

  4. Ṛk 4

    ज॒नी॒यंतो॒ न्वग्र॑वः पुत्री॒यंतः॑ सु॒दान॑वः ।
    सर॑स्वंतं हवामहे ॥

    जनीयन्तो न्व् अग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः |
    सरस्वन्तं हवामहे ||

    janīyánto nvágravaḥ putrīyántaḥ sudā́navaḥ ǀ
    sárasvantam havāmahe ǁ

    janīyanto nv agravaḥ putrīyantaḥ sudānavaḥ |
    sarasvantaṃ havāmahe ||

    ज॒नि॒ऽयन्तः॑ । नु । अग्र॑वः । पु॒त्रि॒ऽयन्तः॑ । सु॒ऽदान॑वः ।
    सर॑स्वन्तम् । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥

    जनिऽयन्तः । नु । अग्रवः । पुत्रिऽयन्तः । सुऽदानवः ।
    सरस्वन्तम् । हवामहे ॥

    jani-yántaḥ ǀ nú ǀ ágravaḥ ǀ putri-yántaḥ ǀ su-dā́navaḥ ǀ
    sárasvantam ǀ havāmahe ǁ

    jani-yantaḥ ǀ nu ǀ agravaḥ ǀ putri-yantaḥ ǀ su-dānavaḥ ǀ
    sarasvantam ǀ havāmahe ǁ

    7.96.4 Aṣṭaka 5.6.20.4Anuvāka 7.6.49

  5. Ṛk 5

    ये ते॑ सरस्व ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मंतो घृत॒श्चुतः॑ ।
    तेभि॑र्नोऽवि॒ता भ॑व ॥

    ये ते सरस्व ऊर्मयो मधुमन्तो घृतश्चुतः |
    तेभिर् नो ऽविता भव ||

    yé te sarasva ūrmáyo mádhumanto ghṛtaścútaḥ ǀ
    tébhirno’vitā́ bhava ǁ

    ye te sarasva ūrmayo madhumanto ghṛtaścutaḥ |
    tebhir no 'vitā bhava ||

    ये । ते॒ । स॒र॒स्वः॒ । ऊ॒र्मयः॑ । मधु॑ऽमन्तः । घृ॒त॒ऽश्चुतः॑ ।
    तेभिः॑ । नः॒ । अ॒वि॒ता । भ॒व॒ ॥

    ये । ते । सरस्वः । ऊर्मयः । मधुऽमन्तः । घृतऽश्चुतः ।
    तेभिः । नः । अविता । भव ॥

    yé ǀ te ǀ sarasvaḥ ǀ ūrmáyaḥ ǀ mádhu-mantaḥ ǀ ghṛta-ścútaḥ ǀ
    tébhiḥ ǀ naḥ ǀ avitā́ ǀ bhava ǁ

    ye ǀ te ǀ sarasvaḥ ǀ ūrmayaḥ ǀ madhu-mantaḥ ǀ ghṛta-ścutaḥ ǀ
    tebhiḥ ǀ naḥ ǀ avitā ǀ bhava ǁ

    7.96.5 Aṣṭaka 5.6.20.5Anuvāka 7.6.50

  6. Ṛk 6

    पी॒पि॒वांसं॒ सर॑स्वतः॒ स्तनं॒ यो वि॒श्वद॑र्शतः ।
    भ॒क्षी॒महि॑ प्र॒जामिषं॑ ॥

    पीपिवांसं सरस्वत स्तनं यो विश्वदर्शतः |
    भक्षीमहि प्रजाम् इषम् ||

    pīpivā́ṃsam sárasvataḥ stánam yó viśvádarśataḥ ǀ
    bhakṣīmáhi prajā́míṣam ǁ

    pīpivāṃsaṃ sarasvata stanaṃ yo viśvadarśataḥ |
    bhakṣīmahi prajām iṣam ||

    पी॒पि॒ऽवांस॑म् । सर॑स्वतः । स्तन॑म् । यः । वि॒श्वऽद॑र्शतः ।
    भ॒क्षी॒महि॑ । प्र॒ऽजाम् । इष॑म् ॥

    पीपिऽवांसम् । सरस्वतः । स्तनम् । यः । विश्वऽदर्शतः ।
    भक्षीमहि । प्रऽजाम् । इषम् ॥

    pīpi-vā́ṃsam ǀ sárasvataḥ ǀ stánam ǀ yáḥ ǀ viśvá-darśataḥ ǀ
    bhakṣīmáhi ǀ pra-jā́m ǀ íṣam ǁ

    pīpi-vāṃsam ǀ sarasvataḥ ǀ stanam ǀ yaḥ ǀ viśva-darśataḥ ǀ
    bhakṣīmahi ǀ pra-jām ǀ iṣam ǁ

    7.96.6 Aṣṭaka 5.6.20.6Anuvāka 7.6.51

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 7.96 · Sarasvatī · Sarasvat

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

I SING a lofty song, for she is mightiest, most divine of Streams. Sarasvatī will I exalt with hymns and lauds, and, O Vasiṣṭha, Heaven and Earth.

Ṛk 2

When in the fulness of their strength the Pūrus dwell, Beauteous One, on thy two grassy banks, Favour us thou who hast the Maruts for thy friends: stir up the bounty of our chiefs.

Ṛk 3

So may Sarasvatī auspicious send good luck; she, rich in spoil, is never niggardly in thought, When praised in jamadagni's way and lauded as Vasiṣṭha lauds.

Ṛk 4

We call upon Sarasvān, as unmarried men who long for wives, As liberal men who yearn for sons.

Ṛk 5

Be thou our kind protector, O Sarasvān, with those waves of thine Laden with sweets and dropping oil.