Devatā देवता

Uṣas

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   उदु॒ ज्योति॑र॒मृतं॑ वि॒श्वज॑न्यं वि॒श्वान॑रः सवि॒ता दे॒वो अ॑श्रेत् ।
   क्रत्वा॑ दे॒वाना॑मजनिष्ट॒ चक्षु॑रा॒विर॑क॒र्भुव॑नं॒ विश्व॑मु॒षाः ॥

   उद् उ ज्योतिर् अमृतं विश्वजन्यं विश्वानरः सविता देवो अश्रेत् |
   क्रत्वा देवानाम् अजनिष्ट चक्षुर् आविर् अकर् भुवनं विश्वम् उषाः ||

   údu jyótiramṛ́tam viśvájanyam viśvā́naraḥ savitā́ devó aśret ǀ
   krátvā devā́nāmajaniṣṭa cákṣurāvírakarbhúvanam víśvamuṣā́ḥ ǁ

   ud u jyotir amṛtaṃ viśvajanyaṃ viśvānaraḥ savitā devo aśret |
   kratvā devānām ajaniṣṭa cakṣur āvir akar bhuvanaṃ viśvam uṣāḥ ||

   उत् । ऊं॒ इति॑ । ज्योतिः॑ । अ॒मृत॑म् । वि॒श्वऽज॑न्यम् । वि॒श्वान॑रः । स॒वि॒ता । दे॒वः । अ॒श्रे॒त् ।
   क्रत्वा॑ । दे॒वाना॑म् । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ । चक्षुः॑ । आ॒विः । अ॒कः॒ । भुव॑नम् । विश्व॑म् । उ॒षाः ॥

   उत् । ऊं इति । ज्योतिः । अमृतम् । विश्वऽजन्यम् । विश्वानरः । सविता । देवः । अश्रेत् ।
   क्रत्वा । देवानाम् । अजनिष्ट । चक्षुः । आविः । अकः । भुवनम् । विश्वम् । उषाः ॥

   út ǀ ūṃ íti ǀ jyótiḥ ǀ amṛ́tam ǀ viśvá-janyam ǀ viśvā́naraḥ ǀ savitā́ ǀ deváḥ ǀ aśret ǀ
   krátvā ǀ devā́nām ǀ ajaniṣṭa ǀ cákṣuḥ ǀ āvíḥ ǀ akaḥ ǀ bhúvanam ǀ víśvam ǀ uṣā́ḥ ǁ

   ut ǀ ūṃ iti ǀ jyotiḥ ǀ amṛtam ǀ viśva-janyam ǀ viśvānaraḥ ǀ savitā ǀ devaḥ ǀ aśret ǀ
   kratvā ǀ devānām ǀ ajaniṣṭa ǀ cakṣuḥ ǀ āviḥ ǀ akaḥ ǀ bhuvanam ǀ viśvam ǀ uṣāḥ ǁ

   7.76.1 Aṣṭaka 5.5.23.1Anuvāka 7.5.31Interpretations

2. Ṛk 2

   प्र मे॒ पंथा॑ देव॒याना॑ अदृश्र॒न्नम॑र्धंतो॒ वसु॑भि॒रिष्कृ॑तासः ।
   अभू॑दु के॒तुरु॒षसः॑ पु॒रस्ता॑त्प्रती॒च्यागा॒दधि॑ ह॒र्म्येभ्यः॑ ॥

   प्र मे पन्था देवयाना अदृश्रन्न् अमर्धन्तो वसुभिर् इष्कृतासः |
   अभूद् उ केतुर् उषसः पुरस्तात् प्रतीच्य् आगाद् अधि हर्म्येभ्यः ||

   prá me pánthā devayā́nā adṛśrannámardhanto vásubhiríṣkṛtāsaḥ ǀ
   ábhūdu ketúruṣásaḥ purástātpratīcyā́gādádhi harmyébhyaḥ ǁ

   pra me panthā devayānā adṛśrann amardhanto vasubhir iṣkṛtāsaḥ |
   abhūd u ketur uṣasaḥ purastāt pratīcy āgād adhi harmyebhyaḥ ||

   प्र । मे॒ । पन्थाः॑ । दे॒व॒ऽयानाः॑ । अ॒दृ॒श्र॒न् । अम॑र्धन्तः । वसु॑ऽभिः । इष्कृ॑तासः ।
   अभू॑त् । ऊं॒ इति॑ । के॒तुः । उ॒षसः॑ । पु॒रस्ता॑त् । प्र॒ती॒ची । आ । अ॒गा॒त् । अधि॑ । ह॒र्म्येभ्यः॑ ॥

   प्र । मे । पन्थाः । देवऽयानाः । अदृश्रन् । अमर्धन्तः । वसुऽभिः । इष्कृतासः ।
   अभूत् । ऊं इति । केतुः । उषसः । पुरस्तात् । प्रतीची । आ । अगात् । अधि । हर्म्येभ्यः ॥

   prá ǀ me ǀ pánthāḥ ǀ deva-yā́nāḥ ǀ adṛśran ǀ ámardhantaḥ ǀ vásu-bhiḥ ǀ íṣkṛtāsaḥ ǀ
   ábhūt ǀ ūṃ íti ǀ ketúḥ ǀ uṣásaḥ ǀ purástāt ǀ pratīcī́ ǀ ā́ ǀ agāt ǀ ádhi ǀ harmyébhyaḥ ǁ

   pra ǀ me ǀ panthāḥ ǀ deva-yānāḥ ǀ adṛśran ǀ amardhantaḥ ǀ vasu-bhiḥ ǀ iṣkṛtāsaḥ ǀ
   abhūt ǀ ūṃ iti ǀ ketuḥ ǀ uṣasaḥ ǀ purastāt ǀ pratīcī ǀ ā ǀ agāt ǀ adhi ǀ harmyebhyaḥ ǁ

   7.76.2 Aṣṭaka 5.5.23.2Anuvāka 7.5.32Interpretations

3. Ṛk 3

   तानीदहा॑नि बहु॒लान्या॑स॒न्या प्रा॒चीन॒मुदि॑ता॒ सूर्य॑स्य ।
   यतः॒ परि॑ जा॒र इ॑वा॒चरं॒त्युषो॑ ददृ॒क्षे न पुन॑र्य॒तीव॑ ॥

   तानीद् अहानि बहुलान्य् आसन् या प्राचीनम् उदिता सूर्यस्य |
   यतः परि जार इवाचरन्त्य् उषो ददृक्षे न पुनर् यतीव ||

   tā́nī́dáhāni bahulā́nyāsanyā́ prācī́namúditā sū́ryasya ǀ
   yátaḥ pári jārá ivācárantyúṣo dadṛkṣé ná púnaryatī́va ǁ

   tānīd ahāni bahulāny āsan yā prācīnam uditā sūryasya |
   yataḥ pari jāra ivācaranty uṣo dadṛkṣe na punar yatīva ||

   तानि॑ । इत् । अहा॑नि । ब॒हु॒लानि॑ । आ॒स॒न् । या । प्रा॒चीन॑म् । उत्ऽइ॑ता । सूर्य॑स्य ।
   यतः॑ । परि॑ । जा॒रःऽइ॑व । आ॒ऽचर॑न्ती । उषः॑ । द॒दृ॒क्षे । न । पुनः॑ । य॒तीऽइ॑व ॥

   तानि । इत् । अहानि । बहुलानि । आसन् । या । प्राचीनम् । उत्ऽइता । सूर्यस्य ।
   यतः । परि । जारःऽइव । आऽचरन्ती । उषः । ददृक्षे । न । पुनः । यतीऽइव ॥

   tā́ni ǀ ít ǀ áhāni ǀ bahulā́ni ǀ āsan ǀ yā́ ǀ prācī́nam ǀ út-itā ǀ sū́ryasya ǀ
   yátaḥ ǀ pári ǀ jāráḥ-iva ǀ ā-cárantī ǀ úṣaḥ ǀ dadṛkṣé ǀ ná ǀ púnaḥ ǀ yatī́-iva ǁ

   tāni ǀ it ǀ ahāni ǀ bahulāni ǀ āsan ǀ yā ǀ prācīnam ǀ ut-itā ǀ sūryasya ǀ
   yataḥ ǀ pari ǀ jāraḥ-iva ǀ ā-carantī ǀ uṣaḥ ǀ dadṛkṣe ǀ na ǀ punaḥ ǀ yatī-iva ǁ

   7.76.3 Aṣṭaka 5.5.23.3Anuvāka 7.5.33Interpretations

4. Ṛk 4

   त इद्दे॒वानां॑ सध॒माद॑ आसन्नृ॒तावा॑नः क॒वयः॑ पू॒र्व्यासः॑ ।
   गू॒ळ्हं ज्योतिः॑ पि॒तरो॒ अन्व॑विंदन्त्स॒त्यमं॑त्रा अजनयन्नु॒षासं॑ ॥

   त इद् देवानां सधमाद आसन्न् ऋतावानः कवयः पूर्व्यासः |
   गूऌहं ज्योतिः पितरो अन्व् अविन्दन् सत्यमन्त्रा अजनयन्न् उषासम् ||

   tá íddevā́nām sadhamā́da āsannṛtā́vānaḥ kaváyaḥ pūrvyā́saḥ ǀ
   gūḷhám jyótiḥ pitáro ánvavindantsatyámantrā ajanayannuṣā́sam ǁ

   ta id devānāṃ sadhamāda āsann ṛtāvānaḥ kavayaḥ pūrvyāsaḥ |
   gūḷhaṃ jyotiḥ pitaro anv avindan satyamantrā ajanayann uṣāsam ||

   ते । इत् । दे॒वाना॑म् । स॒ध॒ऽमादः॑ । आ॒स॒न् । ऋ॒तऽवा॑नः । क॒वयः॑ । पू॒र्व्यासः॑ ।
   गू॒ळ्हम् । ज्योतिः॑ । पि॒तरः॑ । अनु॑ । अ॒वि॒न्द॒न् । स॒त्यऽम॑न्त्राः । अ॒ज॒न॒य॒न् । उ॒षस॑म् ॥

   ते । इत् । देवानाम् । सधऽमादः । आसन् । ऋतऽवानः । कवयः । पूर्व्यासः ।
   गूळ्हम् । ज्योतिः । पितरः । अनु । अविन्दन् । सत्यऽमन्त्राः । अजनयन् । उषसम् ॥

   té ǀ ít ǀ devā́nām ǀ sadha-mā́daḥ ǀ āsan ǀ ṛtá-vānaḥ ǀ kaváyaḥ ǀ pūrvyā́saḥ ǀ
   gūḷhám ǀ jyótiḥ ǀ pitáraḥ ǀ ánu ǀ avindan ǀ satyá-mantrāḥ ǀ ajanayan ǀ uṣásam ǁ

   te ǀ it ǀ devānām ǀ sadha-mādaḥ ǀ āsan ǀ ṛta-vānaḥ ǀ kavayaḥ ǀ pūrvyāsaḥ ǀ
   gūḷham ǀ jyotiḥ ǀ pitaraḥ ǀ anu ǀ avindan ǀ satya-mantrāḥ ǀ ajanayan ǀ uṣasam ǁ

   7.76.4 Aṣṭaka 5.5.23.4Anuvāka 7.5.34Interpretations

5. Ṛk 5

   स॒मा॒न ऊ॒र्वे अधि॒ संग॑तासः॒ सं जा॑नते॒ न य॑तंते मि॒थस्ते ।
   ते दे॒वानां॒ न मि॑नंति व्र॒तान्यम॑र्धंतो॒ वसु॑भि॒र्याद॑मानाः ॥

   समान ऊर्वे अधि संगतासः सं जानते न यतन्ते मिथस् ते |
   ते देवानां न मिनन्ति व्रतान्य् अमर्धन्तो वसुभिर् यादमानाः ||

   samāná ūrvé ádhi sáṃgatāsaḥ sám jānate ná yatante mithásté ǀ
   té devā́nām ná minanti vratā́nyámardhanto vásubhiryā́damānāḥ ǁ

   samāna ūrve adhi saṃgatāsaḥ saṃ jānate na yatante mithas te |
   te devānāṃ na minanti vratāny amardhanto vasubhir yādamānāḥ ||

   स॒मा॒ने । ऊ॒र्वे । अधि॑ । सम्ऽग॑तासः । सम् । जा॒न॒ते॒ । न । य॒त॒न्ते॒ । मि॒थः । ते ।
   ते । दे॒वाना॑म् । न । मि॒न॒न्ति॒ । व्र॒तानि॑ । अम॑र्धन्तः । वसु॑ऽभिः । याद॑मानाः ॥

   समाने । ऊर्वे । अधि । सम्ऽगतासः । सम् । जानते । न । यतन्ते । मिथः । ते ।
   ते । देवानाम् । न । मिनन्ति । व्रतानि । अमर्धन्तः । वसुऽभिः । यादमानाः ॥

   samāné ǀ ūrvé ǀ ádhi ǀ sám-gatāsaḥ ǀ sám ǀ jānate ǀ ná ǀ yatante ǀ mitháḥ ǀ té ǀ
   té ǀ devā́nām ǀ ná ǀ minanti ǀ vratā́ni ǀ ámardhantaḥ ǀ vásu-bhiḥ ǀ yā́damānāḥ ǁ

   samāne ǀ ūrve ǀ adhi ǀ sam-gatāsaḥ ǀ sam ǀ jānate ǀ na ǀ yatante ǀ mithaḥ ǀ te ǀ
   te ǀ devānām ǀ na ǀ minanti ǀ vratāni ǀ amardhantaḥ ǀ vasu-bhiḥ ǀ yādamānāḥ ǁ

   7.76.5 Aṣṭaka 5.5.23.5Anuvāka 7.5.35Interpretations

6. Ṛk 6

   प्रति॑ त्वा॒ स्तोमै॑रीळते॒ वसि॑ष्ठा उष॒र्बुधः॑ सुभगे तुष्टु॒वांसः॑ ।
   गवां॑ ने॒त्री वाज॑पत्नी न उ॒च्छोषः॑ सुजाते प्रथ॒मा ज॑रस्व ॥

   प्रति त्वा स्तोमैर् ईऌअते वसिष्ठा उषर्बुधः सुभगे तुष्टुवांसः |
   गवां नेत्री वाजपत्नी न उच्छोषः सुजाते प्रथमा जरस्व ||

   práti tvā stómairīḷate vásiṣṭhā uṣarbúdhaḥ subhage tuṣṭuvā́ṃsaḥ ǀ
   gávām netrī́ vā́japatnī na ucchóṣaḥ sujāte prathamā́ jarasva ǁ

   prati tvā stomair īḷate vasiṣṭhā uṣarbudhaḥ subhage tuṣṭuvāṃsaḥ |
   gavāṃ netrī vājapatnī na ucchoṣaḥ sujāte prathamā jarasva ||

   प्रति॑ । त्वा॒ । स्तोमैः॑ । ई॒ळ॒ते॒ । वसि॑ष्ठाः । उ॒षः॒ऽबुधः॑ । सु॒ऽभ॒गे॒ । तु॒स्तु॒ऽवांसः॑ ।
   गवा॑म् । ने॒त्री । वाज॑ऽपत्नी । नः॒ । उ॒च्छ॒ । उषः॑ । सु॒ऽजा॒ते॒ । प्र॒थ॒मा । ज॒र॒स्व॒ ॥

   प्रति । त्वा । स्तोमैः । ईळते । वसिष्ठाः । उषःऽबुधः । सुऽभगे । तुस्तुऽवांसः ।
   गवाम् । नेत्री । वाजऽपत्नी । नः । उच्छ । उषः । सुऽजाते । प्रथमा । जरस्व ॥

   práti ǀ tvā ǀ stómaiḥ ǀ īḷate ǀ vásiṣṭhāḥ ǀ uṣaḥ-búdhaḥ ǀ su-bhage ǀ tustu-vā́ṃsaḥ ǀ
   gávām ǀ netrī́ ǀ vā́ja-patnī ǀ naḥ ǀ uccha ǀ úṣaḥ ǀ su-jāte ǀ prathamā́ ǀ jarasva ǁ

   prati ǀ tvā ǀ stomaiḥ ǀ īḷate ǀ vasiṣṭhāḥ ǀ uṣaḥ-budhaḥ ǀ su-bhage ǀ tustu-vāṃsaḥ ǀ
   gavām ǀ netrī ǀ vāja-patnī ǀ naḥ ǀ uccha ǀ uṣaḥ ǀ su-jāte ǀ prathamā ǀ jarasva ǁ

   7.76.6 Aṣṭaka 5.5.23.6Anuvāka 7.5.36Interpretations

7. Ṛk 7

   ए॒षा ने॒त्री राध॑सः सू॒नृता॑नामु॒षा उ॒च्छंती॑ रिभ्यते॒ वसि॑ष्ठैः ।
   दी॒र्घ॒श्रुतं॑ र॒यिम॒स्मे दधा॑ना यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   एषा नेत्री राधसः सूनृतानाम् उषा उच्छन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः |
   दीर्घश्रुतं रयिम् अस्मे दधाना यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   eṣā́ netrī́ rā́dhasaḥ sūnṛ́tānāmuṣā́ ucchántī ribhyate vásiṣṭhaiḥ ǀ
   dīrghaśrútam rayímasmé dádhānā yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   eṣā netrī rādhasaḥ sūnṛtānām uṣā ucchantī ribhyate vasiṣṭhaiḥ |
   dīrghaśrutaṃ rayim asme dadhānā yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   ए॒षा । ने॒त्री । राध॑सः । सू॒नृता॑नाम् । उ॒षाः । उ॒च्छन्ती॑ । रि॒भ्य॒ते॒ । वसि॑ष्ठैः ।
   दी॒र्घ॒ऽश्रुत॑म् । र॒यिम् । अ॒स्मे इति॑ । दधा॑ना । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   एषा । नेत्री । राधसः । सूनृतानाम् । उषाः । उच्छन्ती । रिभ्यते । वसिष्ठैः ।
   दीर्घऽश्रुतम् । रयिम् । अस्मे इति । दधाना । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   eṣā́ ǀ netrī́ ǀ rā́dhasaḥ ǀ sūnṛ́tānām ǀ uṣā́ḥ ǀ ucchántī ǀ ribhyate ǀ vásiṣṭhaiḥ ǀ
   dīrgha-śrútam ǀ rayím ǀ asmé íti ǀ dádhānā ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   eṣā ǀ netrī ǀ rādhasaḥ ǀ sūnṛtānām ǀ uṣāḥ ǀ ucchantī ǀ ribhyate ǀ vasiṣṭhaiḥ ǀ
   dīrgha-śrutam ǀ rayim ǀ asme iti ǀ dadhānā ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   7.76.7 Aṣṭaka 5.5.23.7Anuvāka 7.5.37Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.