Devatā देवता

1: Mitra, Varuṇa, Sūrya; 2, 4: Sūrya; 3: Savitṛ; 5: Sūrya, Mitra, Varuṇa; 6: Aryaman, Mitra, Varuṇa

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   उद्वे॑ति सु॒भगो॑ वि॒श्वच॑क्षाः॒ साधा॑रणः॒ सूर्यो॒ मानु॑षाणां ।
   चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य दे॒वश्चर्मे॑व॒ यः स॒मवि॑व्य॒क्तमां॑सि ॥

   उद् व् एति सुभगो विश्वचक्षाः साधारणः सूर्यो मानुषाणाम् |
   चक्षुर् मित्रस्य वरुणस्य देवश् चर्मेव यः समविव्यक् तमांसि ||

   údveti subhágo viśvácakṣāḥ sā́dhāraṇaḥ sū́ryo mā́nuṣāṇām ǀ
   cákṣurmitrásya váruṇasya deváścármeva yáḥ samávivyaktámāṃsi ǁ

   ud v eti subhago viśvacakṣāḥ sādhāraṇaḥ sūryo mānuṣāṇām |
   cakṣur mitrasya varuṇasya devaś carmeva yaḥ samavivyak tamāṃsi ||

   उत् । ऊं॒ इति॑ । ए॒ति॒ । सु॒ऽभगः॑ । वि॒श्वऽच॑क्षाः । साधा॑रणः । सूर्यः॑ । मानु॑षाणाम् ।
   चक्षुः॑ । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । दे॒वः । चर्म॑ऽइव । यः । स॒म्ऽअवि॑व्यक् । तमां॑सि ॥

   उत् । ऊं इति । एति । सुऽभगः । विश्वऽचक्षाः । साधारणः । सूर्यः । मानुषाणाम् ।
   चक्षुः । मित्रस्य । वरुणस्य । देवः । चर्मऽइव । यः । सम्ऽअविव्यक् । तमांसि ॥

   út ǀ ūṃ íti ǀ eti ǀ su-bhágaḥ ǀ viśvá-cakṣāḥ ǀ sā́dhāraṇaḥ ǀ sū́ryaḥ ǀ mā́nuṣāṇām ǀ
   cákṣuḥ ǀ mitrásya ǀ váruṇasya ǀ deváḥ ǀ cárma-iva ǀ yáḥ ǀ sam-ávivyak ǀ támāṃsi ǁ

   ut ǀ ūṃ iti ǀ eti ǀ su-bhagaḥ ǀ viśva-cakṣāḥ ǀ sādhāraṇaḥ ǀ sūryaḥ ǀ mānuṣāṇām ǀ
   cakṣuḥ ǀ mitrasya ǀ varuṇasya ǀ devaḥ ǀ carma-iva ǀ yaḥ ǀ sam-avivyak ǀ tamāṃsi ǁ

   7.63.1 Aṣṭaka 5.5.5.1Anuvāka 7.4.76Interpretations

2. Ṛk 2

   उद्वे॑ति प्रसवी॒ता जना॑नां म॒हान्के॒तुर॑र्ण॒वः सूर्य॑स्य ।
   स॒मा॒नं च॒क्रं प॑र्या॒विवृ॑त्स॒न्यदे॑त॒शो वह॑ति धू॒र्षु यु॒क्तः ॥

   उद् व् एति प्रसवीता जनानाम् महान् केतुर् अर्णवः सूर्यस्य |
   समानं चक्रम् पर्याविवृत्सन् यद् एतशो वहति धूर्षु युक्तः ||

   údveti prasavītā́ jánānām mahā́nketúrarṇaváḥ sū́ryasya ǀ
   samānám cakrám paryāvívṛtsanyádetaśó váhati dhūrṣú yuktáḥ ǁ

   ud v eti prasavītā janānām mahān ketur arṇavaḥ sūryasya |
   samānaṃ cakram paryāvivṛtsan yad etaśo vahati dhūrṣu yuktaḥ ||

   उत् । ऊं॒ इति॑ । ए॒ति॒ । प्र॒ऽस॒वि॒ता । जना॑नाम् । म॒हान् । के॒तुः । अ॒र्ण॒वः । सूर्य॑स्य ।
   स॒मा॒नम् । च॒क्रम् । प॒रि॒ऽआ॒विवृ॑त्सन् । यत् । ए॒त॒शः । वह॑ति । धूः॒ऽसु । यु॒क्तः ॥

   उत् । ऊं इति । एति । प्रऽसविता । जनानाम् । महान् । केतुः । अर्णवः । सूर्यस्य ।
   समानम् । चक्रम् । परिऽआविवृत्सन् । यत् । एतशः । वहति । धूःऽसु । युक्तः ॥

   út ǀ ūṃ íti ǀ eti ǀ pra-savitā́ ǀ jánānām ǀ mahā́n ǀ ketúḥ ǀ arṇaváḥ ǀ sū́ryasya ǀ
   samānám ǀ cakrám ǀ pari-āvívṛtsan ǀ yát ǀ etaśáḥ ǀ váhati ǀ dhūḥ-sú ǀ yuktáḥ ǁ

   ut ǀ ūṃ iti ǀ eti ǀ pra-savitā ǀ janānām ǀ mahān ǀ ketuḥ ǀ arṇavaḥ ǀ sūryasya ǀ
   samānam ǀ cakram ǀ pari-āvivṛtsan ǀ yat ǀ etaśaḥ ǀ vahati ǀ dhūḥ-su ǀ yuktaḥ ǁ

   7.63.2 Aṣṭaka 5.5.5.2Anuvāka 7.4.77Interpretations

3. Ṛk 3

   वि॒भ्राज॑मान उ॒षसा॑मु॒पस्था॑द्रे॒भैरुदे॑त्यनुम॒द्यमा॑नः ।
   ए॒ष मे॑ दे॒वः स॑वि॒ता च॑च्छंद॒ यः स॑मा॒नं न प्र॑मि॒नाति॒ धाम॑ ॥

   विभ्राजमान उषसाम् उपस्थाद् रेभैर् उद् एत्य् अनुमद्यमानः |
   एष मे देवः सविता चच्छन्द यः समानं न प्रमिनाति धाम ||

   vibhrā́jamāna uṣásāmupásthādrebháirúdetyanumadyámānaḥ ǀ
   eṣá me deváḥ savitā́ cacchanda yáḥ samānám ná praminā́ti dhā́ma ǁ

   vibhrājamāna uṣasām upasthād rebhair ud ety anumadyamānaḥ |
   eṣa me devaḥ savitā cacchanda yaḥ samānaṃ na pramināti dhāma ||

   वि॒ऽभ्राज॑मानः । उ॒षसा॑म् । उ॒पऽस्था॑त् । रे॒भैः । उत् । ए॒ति॒ । अ॒नु॒ऽम॒द्यमा॑नः ।
   ए॒षः । मे॒ । दे॒वः । स॒वि॒ता । च॒च्छ॒न्द॒ । यः । स॒मा॒नम् । न । प्र॒ऽमि॒नाति॑ । धाम॑ ॥

   विऽभ्राजमानः । उषसाम् । उपऽस्थात् । रेभैः । उत् । एति । अनुऽमद्यमानः ।
   एषः । मे । देवः । सविता । चच्छन्द । यः । समानम् । न । प्रऽमिनाति । धाम ॥

   vi-bhrā́jamānaḥ ǀ uṣásām ǀ upá-sthāt ǀ rebháiḥ ǀ út ǀ eti ǀ anu-madyámānaḥ ǀ
   eṣáḥ ǀ me ǀ deváḥ ǀ savitā́ ǀ cacchanda ǀ yáḥ ǀ samānám ǀ ná ǀ pra-minā́ti ǀ dhā́ma ǁ

   vi-bhrājamānaḥ ǀ uṣasām ǀ upa-sthāt ǀ rebhaiḥ ǀ ut ǀ eti ǀ anu-madyamānaḥ ǀ
   eṣaḥ ǀ me ǀ devaḥ ǀ savitā ǀ cacchanda ǀ yaḥ ǀ samānam ǀ na ǀ pra-mināti ǀ dhāma ǁ

   7.63.3 Aṣṭaka 5.5.5.3Anuvāka 7.4.78Interpretations

4. Ṛk 4

   दि॒वो रु॒क्म उ॑रु॒चक्षा॒ उदे॑ति दू॒रेअ॑र्थस्त॒रणि॒र्भ्राज॑मानः ।
   नू॒नं जनाः॒ सूर्ये॑ण॒ प्रसू॑ता॒ अय॒न्नर्था॑नि कृ॒णव॒न्नपां॑सि ॥

   दिवो रुक्म उरुचक्षा उद् एति दूरेअर्थस् तरणिर् भ्राजमानः |
   नूनं जनाः सूर्येण प्रसूता अयन्न् अर्थानि कृणवन्न् अपांसि ||

   divó rukmá urucákṣā údeti dūréarthastaráṇirbhrā́jamānaḥ ǀ
   nūnám jánāḥ sū́ryeṇa prásūtā áyannárthāni kṛṇávannápāṃsi ǁ

   divo rukma urucakṣā ud eti dūrearthas taraṇir bhrājamānaḥ |
   nūnaṃ janāḥ sūryeṇa prasūtā ayann arthāni kṛṇavann apāṃsi ||

   दि॒वः । रु॒क्मः । उ॒रु॒ऽचक्षाः॑ । उत् । ए॒ति॒ । दू॒रेऽअ॑र्थः । त॒रणिः॑ । भ्राज॑मानः ।
   नू॒नम् । जनाः॑ । सूर्ये॑ण । प्रऽसू॑ताः । अय॑न् । अर्था॑नि । कृ॒णव॑न् । अपां॑सि ॥

   दिवः । रुक्मः । उरुऽचक्षाः । उत् । एति । दूरेऽअर्थः । तरणिः । भ्राजमानः ।
   नूनम् । जनाः । सूर्येण । प्रऽसूताः । अयन् । अर्थानि । कृणवन् । अपांसि ॥

   diváḥ ǀ rukmáḥ ǀ uru-cákṣāḥ ǀ út ǀ eti ǀ dūré-arthaḥ ǀ taráṇiḥ ǀ bhrā́jamānaḥ ǀ
   nūnám ǀ jánāḥ ǀ sū́ryeṇa ǀ prá-sūtāḥ ǀ áyan ǀ árthāni ǀ kṛṇávan ǀ ápāṃsi ǁ

   divaḥ ǀ rukmaḥ ǀ uru-cakṣāḥ ǀ ut ǀ eti ǀ dūre-arthaḥ ǀ taraṇiḥ ǀ bhrājamānaḥ ǀ
   nūnam ǀ janāḥ ǀ sūryeṇa ǀ pra-sūtāḥ ǀ ayan ǀ arthāni ǀ kṛṇavan ǀ apāṃsi ǁ

   7.63.4 Aṣṭaka 5.5.5.4Anuvāka 7.4.79Interpretations

5. Ṛk 5

   यत्रा॑ च॒क्रुर॒मृता॑ गा॒तुम॑स्मै श्ये॒नो न दीय॒न्नन्वे॑ति॒ पाथः॑ ।
   प्रति॑ वां॒ सूर॒ उदि॑ते विधेम॒ नमो॑भिर्मित्रावरुणो॒त ह॒व्यैः ॥

   यत्रा चक्रुर् अमृता गातुम् अस्मै श्येनो न दीयन्न् अन्व् एति पाथः |
   प्रति वां सूर उदिते विधेम नमोभिर् मित्रावरुणोत हव्यैः ||

   yátrā cakrúramṛ́tā gātúmasmai śyenó ná dī́yannánveti pā́thaḥ ǀ
   práti vām sū́ra údite vidhema námobhirmitrāvaruṇotá havyáiḥ ǁ

   yatrā cakrur amṛtā gātum asmai śyeno na dīyann anv eti pāthaḥ |
   prati vāṃ sūra udite vidhema namobhir mitrāvaruṇota havyaiḥ ||

   यत्र॑ । च॒क्रुः । अ॒मृताः॑ । गा॒तुम् । अ॒स्मै॒ । श्ये॒नः । न । दीय॑न् । अनु॑ । ए॒ति॒ । पाथः॑ ।
   प्रति॑ । वा॒म् । सूरे॑ । उत्ऽइ॑ते । वि॒धे॒म॒ । नमः॑ऽभिः । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । उ॒त । ह॒व्यैः ॥

   यत्र । चक्रुः । अमृताः । गातुम् । अस्मै । श्येनः । न । दीयन् । अनु । एति । पाथः ।
   प्रति । वाम् । सूरे । उत्ऽइते । विधेम । नमःऽभिः । मित्रावरुणा । उत । हव्यैः ॥

   yátra ǀ cakrúḥ ǀ amṛ́tāḥ ǀ gātúm ǀ asmai ǀ śyenáḥ ǀ ná ǀ dī́yan ǀ ánu ǀ eti ǀ pā́thaḥ ǀ
   práti ǀ vām ǀ sū́re ǀ út-ite ǀ vidhema ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ mitrāvaruṇā ǀ utá ǀ havyáiḥ ǁ

   yatra ǀ cakruḥ ǀ amṛtāḥ ǀ gātum ǀ asmai ǀ śyenaḥ ǀ na ǀ dīyan ǀ anu ǀ eti ǀ pāthaḥ ǀ
   prati ǀ vām ǀ sūre ǀ ut-ite ǀ vidhema ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ mitrāvaruṇā ǀ uta ǀ havyaiḥ ǁ

   7.63.5 Aṣṭaka 5.5.5.5Anuvāka 7.4.80Interpretations

6. Ṛk 6

   नू मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मा न॒स्त्मने॑ तो॒काय॒ वरि॑वो दधंतु ।
   सु॒गा नो॒ विश्वा॑ सु॒पथा॑नि संतु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   नू मित्रो वरुणो अर्यमा नस् त्मने तोकाय वरिवो दधन्तु |
   सुगा नो विश्वा सुपथानि सन्तु यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   nū́ mitró váruṇo aryamā́ nastmáne tokā́ya várivo dadhantu ǀ
   sugā́ no víśvā supáthāni santu yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   nū mitro varuṇo aryamā nas tmane tokāya varivo dadhantu |
   sugā no viśvā supathāni santu yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   नु । मि॒त्रः । वरु॑णः । अ॒र्य॒मा । नः॒ । त्मने॑ । तो॒काय॑ । वरि॑वः । द॒ध॒न्तु॒ ।
   सु॒ऽगा । नः॒ । विश्वा॑ । सु॒ऽपथा॑नि । स॒न्तु॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   नु । मित्रः । वरुणः । अर्यमा । नः । त्मने । तोकाय । वरिवः । दधन्तु ।
   सुऽगा । नः । विश्वा । सुऽपथानि । सन्तु । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   nú ǀ mitráḥ ǀ váruṇaḥ ǀ aryamā́ ǀ naḥ ǀ tmáne ǀ tokā́ya ǀ várivaḥ ǀ dadhantu ǀ
   su-gā́ ǀ naḥ ǀ víśvā ǀ su-páthāni ǀ santu ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   nu ǀ mitraḥ ǀ varuṇaḥ ǀ aryamā ǀ naḥ ǀ tmane ǀ tokāya ǀ varivaḥ ǀ dadhantu ǀ
   su-gā ǀ naḥ ǀ viśvā ǀ su-pathāni ǀ santu ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   7.63.6 Aṣṭaka 5.5.5.6Anuvāka 7.4.81Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.