Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   उ॒षो न जा॒रः पृ॒थु पाजो॑ अश्रे॒द्दवि॑द्युत॒द्दीद्य॒च्छोशु॑चानः ।
   वृषा॒ हरिः॒ शुचि॒रा भा॑ति भा॒सा धियो॑ हिन्वा॒न उ॑श॒तीर॑जीगः ॥

   उषो न जारः पृथु पाजो अश्रेद् दविद्युतद् दीद्यच् छोशुचानः |
   वृषा हरिः शुचिर् आ भाति भासा धियो हिन्वान उशतीर् अजीगः ||

   uṣó ná jāráḥ pṛthú pā́jo aśreddávidyutaddī́dyacchóśucānaḥ ǀ
   vṛ́ṣā háriḥ śúcirā́ bhāti bhāsā́ dhíyo hinvāná uśatī́rajīgaḥ ǁ

   uṣo na jāraḥ pṛthu pājo aśred davidyutad dīdyac chośucānaḥ |
   vṛṣā hariḥ śucir ā bhāti bhāsā dhiyo hinvāna uśatīr ajīgaḥ ||

   उ॒षः । न । जा॒रः । पृ॒थु । पाजः॑ । अ॒श्रे॒त् । दवि॑द्युतत् । दीद्य॑त् । शोशु॑चानः ।
   वृषा॑ । हरिः॑ । शुचिः॑ । आ । भा॒ति॒ । भा॒सा । धियः॑ । हि॒न्वा॒नः । उ॒श॒तीः । अ॒जी॒ग॒रिति॑ ॥

   उषः । न । जारः । पृथु । पाजः । अश्रेत् । दविद्युतत् । दीद्यत् । शोशुचानः ।
   वृषा । हरिः । शुचिः । आ । भाति । भासा । धियः । हिन्वानः । उशतीः । अजीगरिति ॥

   uṣáḥ ǀ ná ǀ jāráḥ ǀ pṛthú ǀ pā́jaḥ ǀ aśret ǀ dávidyutat ǀ dī́dyat ǀ śóśucānaḥ ǀ
   vṛ́ṣā ǀ háriḥ ǀ śúciḥ ǀ ā́ ǀ bhāti ǀ bhāsā́ ǀ dhíyaḥ ǀ hinvānáḥ ǀ uśatī́ḥ ǀ ajīgaríti ǁ

   uṣaḥ ǀ na ǀ jāraḥ ǀ pṛthu ǀ pājaḥ ǀ aśret ǀ davidyutat ǀ dīdyat ǀ śośucānaḥ ǀ
   vṛṣā ǀ hariḥ ǀ śuciḥ ǀ ā ǀ bhāti ǀ bhāsā ǀ dhiyaḥ ǀ hinvānaḥ ǀ uśatīḥ ǀ ajīgariti ǁ

   7.10.1 Aṣṭaka 5.2.13.1Anuvāka 7.1.93Interpretations

2. Ṛk 2

   स्व१॒॑र्ण वस्तो॑रु॒षसा॑मरोचि य॒ज्ञं त॑न्वा॒ना उ॒शिजो॒ न मन्म॑ ।
   अ॒ग्निर्जन्मा॑नि दे॒व आ वि वि॒द्वांद्र॒वद्दू॒तो दे॑व॒यावा॒ वनि॑ष्ठः ॥

   स्वर् ण वस्तोर् उषसाम् अरोचि यज्ञं तन्वाना उशिजो न मन्म |
   अग्निर् जन्मानि देव आ वि विद्वान् द्रवद् दूतो देवयावा वनिष्ठः ||

   svárṇá vástoruṣásāmaroci yajñám tanvānā́ uśíjo ná mánma ǀ
   agnírjánmāni devá ā́ ví vidvā́ndraváddūtó devayā́vā vániṣṭhaḥ ǁ

   svar ṇa vastor uṣasām aroci yajñaṃ tanvānā uśijo na manma |
   agnir janmāni deva ā vi vidvān dravad dūto devayāvā vaniṣṭhaḥ ||

   स्वः॑ । न । वस्तोः॑ । उ॒षसा॑म् । अ॒रो॒चि॒ । य॒ज्ञम् । त॒न्वा॒नाः । उ॒शिजः॑ । न । मन्म॑ ।
   अ॒ग्निः । जन्मा॑नि । दे॒वः । आ । वि । वि॒द्वान् । द्र॒वत् । दू॒तः । दे॒व॒ऽयावा॑ । वनि॑ष्ठः ॥

   स्वः । न । वस्तोः । उषसाम् । अरोचि । यज्ञम् । तन्वानाः । उशिजः । न । मन्म ।
   अग्निः । जन्मानि । देवः । आ । वि । विद्वान् । द्रवत् । दूतः । देवऽयावा । वनिष्ठः ॥

   sváḥ ǀ ná ǀ vástoḥ ǀ uṣásām ǀ aroci ǀ yajñám ǀ tanvānā́ḥ ǀ uśíjaḥ ǀ ná ǀ mánma ǀ
   agníḥ ǀ jánmāni ǀ deváḥ ǀ ā́ ǀ ví ǀ vidvā́n ǀ dravát ǀ dūtáḥ ǀ deva-yā́vā ǀ vániṣṭhaḥ ǁ

   svaḥ ǀ na ǀ vastoḥ ǀ uṣasām ǀ aroci ǀ yajñam ǀ tanvānāḥ ǀ uśijaḥ ǀ na ǀ manma ǀ
   agniḥ ǀ janmāni ǀ devaḥ ǀ ā ǀ vi ǀ vidvān ǀ dravat ǀ dūtaḥ ǀ deva-yāvā ǀ vaniṣṭhaḥ ǁ

   7.10.2 Aṣṭaka 5.2.13.2Anuvāka 7.1.94Interpretations

3. Ṛk 3

   अच्छा॒ गिरो॑ म॒तयो॑ देव॒यंती॑र॒ग्निं यं॑ति॒ द्रवि॑णं॒ भिक्ष॑माणाः ।
   सु॒सं॒दृशं॑ सु॒प्रती॑कं॒ स्वंचं॑ हव्य॒वाह॑मर॒तिं मानु॑षाणां ॥

   अच्छा गिरो मतयो देवयन्तीर् अग्निं यन्ति द्रविणम् भिक्षमाणाः |
   सुसंदृशं सुप्रतीकं स्वञ्चं हव्यवाहम् अरतिम् मानुषाणाम् ||

   ácchā gíro matáyo devayántīragním yanti dráviṇam bhíkṣamāṇāḥ ǀ
   susaṃdṛ́śam suprátīkam sváñcam havyavā́hamaratím mā́nuṣāṇām ǁ

   acchā giro matayo devayantīr agniṃ yanti draviṇam bhikṣamāṇāḥ |
   susaṃdṛśaṃ supratīkaṃ svañcaṃ havyavāham aratim mānuṣāṇām ||

   अच्छ॑ । गिरः॑ । म॒तयः॑ । दे॒व॒ऽयन्तीः॑ । अ॒ग्निम् । य॒न्ति॒ । द्रवि॑णम् । भिक्ष॑माणाः ।
   सु॒ऽस॒न्दृश॑म् । सु॒ऽप्रती॑कम् । सु॒ऽअञ्च॑म् । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । अ॒र॒तिम् । मानु॑षाणाम् ॥

   अच्छ । गिरः । मतयः । देवऽयन्तीः । अग्निम् । यन्ति । द्रविणम् । भिक्षमाणाः ।
   सुऽसन्दृशम् । सुऽप्रतीकम् । सुऽअञ्चम् । हव्यऽवाहम् । अरतिम् । मानुषाणाम् ॥

   áccha ǀ gíraḥ ǀ matáyaḥ ǀ deva-yántīḥ ǀ agním ǀ yanti ǀ dráviṇam ǀ bhíkṣamāṇāḥ ǀ
   su-sandṛ́śam ǀ su-prátīkam ǀ su-áñcam ǀ havya-vā́ham ǀ aratím ǀ mā́nuṣāṇām ǁ

   accha ǀ giraḥ ǀ matayaḥ ǀ deva-yantīḥ ǀ agnim ǀ yanti ǀ draviṇam ǀ bhikṣamāṇāḥ ǀ
   su-sandṛśam ǀ su-pratīkam ǀ su-añcam ǀ havya-vāham ǀ aratim ǀ mānuṣāṇām ǁ

   7.10.3 Aṣṭaka 5.2.13.3Anuvāka 7.1.95Interpretations

4. Ṛk 4

   इंद्रं॑ नो अग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषा॑ रु॒द्रं रु॒द्रेभि॒रा व॑हा बृ॒हंतं॑ ।
   आ॒दि॒त्येभि॒रदि॑तिं वि॒श्वज॑न्यां॒ बृह॒स्पति॒मृक्व॑भिर्वि॒श्ववा॑रं ॥

   इन्द्रं नो अग्ने वसुभिः सजोषा रुद्रं रुद्रेभिर् आ वहा बृहन्तम् |
   आदित्येभिर् अदितिं विश्वजन्याम् बृहस्पतिम् ऋक्वभिर् विश्ववारम् ||

   índram no agne vásubhiḥ sajóṣā rudrám rudrébhirā́ vahā bṛhántam ǀ
   ādityébhiráditim viśvájanyām bṛ́haspátimṛ́kvabhirviśvávāram ǁ

   indraṃ no agne vasubhiḥ sajoṣā rudraṃ rudrebhir ā vahā bṛhantam |
   ādityebhir aditiṃ viśvajanyām bṛhaspatim ṛkvabhir viśvavāram ||

   इन्द्र॑म् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । वसु॑ऽभिः । स॒ऽजोषाः॑ । रु॒द्रम् । रु॒द्रेभिः॑ । आ । व॒ह॒ । बृ॒हन्त॑म् ।
   आ॒दि॒त्येभिः॑ । अदि॑तिम् । वि॒श्वऽज॑न्याम् । बृह॒स्पति॑म् । ऋक्व॑ऽभिः । वि॒श्वऽवा॑रम् ॥

   इन्द्रम् । नः । अग्ने । वसुऽभिः । सऽजोषाः । रुद्रम् । रुद्रेभिः । आ । वह । बृहन्तम् ।
   आदित्येभिः । अदितिम् । विश्वऽजन्याम् । बृहस्पतिम् । ऋक्वऽभिः । विश्वऽवारम् ॥

   índram ǀ naḥ ǀ agne ǀ vásu-bhiḥ ǀ sa-jóṣāḥ ǀ rudrám ǀ rudrébhiḥ ǀ ā́ ǀ vaha ǀ bṛhántam ǀ
   ādityébhiḥ ǀ áditim ǀ viśvá-janyām ǀ bṛ́haspátim ǀ ṛ́kva-bhiḥ ǀ viśvá-vāram ǁ

   indram ǀ naḥ ǀ agne ǀ vasu-bhiḥ ǀ sa-joṣāḥ ǀ rudram ǀ rudrebhiḥ ǀ ā ǀ vaha ǀ bṛhantam ǀ
   ādityebhiḥ ǀ aditim ǀ viśva-janyām ǀ bṛhaspatim ǀ ṛkva-bhiḥ ǀ viśva-vāram ǁ

   7.10.4 Aṣṭaka 5.2.13.4Anuvāka 7.1.96Interpretations

5. Ṛk 5

   मं॒द्रं होता॑रमु॒शिजो॒ यवि॑ष्ठम॒ग्निं विश॑ ईळते अध्व॒रेषु॑ ।
   स हि क्षपा॑वाँ॒ अभ॑वद्रयी॒णामतं॑द्रो दू॒तो य॒जथा॑य दे॒वान् ॥

   मन्द्रं होतारम् उशिजो यविष्ठम् अग्निं विश ईऌअते अध्वरेषु |
   स हि क्षपावां अभवद् रयीणाम् अतन्द्रो दूतो यजथाय देवान् ||

   mandrám hótāramuśíjo yáviṣṭhamagním víśa īḷate adhvaréṣu ǀ
   sá hí kṣápāvām̐ ábhavadrayīṇā́mátandro dūtó yajáthāya devā́n ǁ

   mandraṃ hotāram uśijo yaviṣṭham agniṃ viśa īḷate adhvareṣu |
   sa hi kṣapāvāṃ abhavad rayīṇām atandro dūto yajathāya devān ||

   म॒न्द्रम् । होता॑रम् । उ॒शिजः॑ । यवि॑ष्ठम् । अ॒ग्निम् । विशः॑ । ई॒ळ॒ते॒ । अ॒ध्व॒रेषु॑ ।
   सः । हि । क्षपा॑ऽवान् । अभ॑वत् । र॒यी॒णाम् । अत॑न्द्रः । दू॒तः । य॒जथा॑य । दे॒वान् ॥

   मन्द्रम् । होतारम् । उशिजः । यविष्ठम् । अग्निम् । विशः । ईळते । अध्वरेषु ।
   सः । हि । क्षपाऽवान् । अभवत् । रयीणाम् । अतन्द्रः । दूतः । यजथाय । देवान् ॥

   mandrám ǀ hótāram ǀ uśíjaḥ ǀ yáviṣṭham ǀ agním ǀ víśaḥ ǀ īḷate ǀ adhvaréṣu ǀ
   sáḥ ǀ hí ǀ kṣápā-vān ǀ ábhavat ǀ rayīṇā́m ǀ átandraḥ ǀ dūtáḥ ǀ yajáthāya ǀ devā́n ǁ

   mandram ǀ hotāram ǀ uśijaḥ ǀ yaviṣṭham ǀ agnim ǀ viśaḥ ǀ īḷate ǀ adhvareṣu ǀ
   saḥ ǀ hi ǀ kṣapā-vān ǀ abhavat ǀ rayīṇām ǀ atandraḥ ǀ dūtaḥ ǀ yajathāya ǀ devān ǁ

   7.10.5 Aṣṭaka 5.2.13.5Anuvāka 7.1.97Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.