Devatā देवता

Uṣas

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   उपो॑ रुरुचे युव॒तिर्न योषा॒ विश्वं॑ जी॒वं प्र॑सु॒वंती॑ च॒रायै॑ ।
   अभू॑द॒ग्निः स॒मिधे॒ मानु॑षाणा॒मक॒र्ज्योति॒र्बाध॑माना॒ तमां॑सि ॥

   उपो रुरुचे युवतिर् न योषा विश्वं जीवम् प्रसुवन्ती चरायै |
   अभूद् अग्निः समिधे मानुषाणाम् अकर् ज्योतिर् बाधमाना तमांसि ||

   úpo ruruce yuvatírná yóṣā víśvam jīvám prasuvántī carā́yai ǀ
   ábhūdagníḥ samídhe mā́nuṣāṇāmákarjyótirbā́dhamānā támāṃsi ǁ

   upo ruruce yuvatir na yoṣā viśvaṃ jīvam prasuvantī carāyai |
   abhūd agniḥ samidhe mānuṣāṇām akar jyotir bādhamānā tamāṃsi ||

   उपो॒ इति॑ । रु॒रु॒चे॒ । यु॒व॒तिः । न । योषा॑ । विश्व॑म् । जी॒वम् । प्र॒ऽसु॒वन्ती॑ । च॒रायै॑ ।
   अभू॑त् । अ॒ग्निः । स॒म्ऽइधे॑ । मानु॑षाणाम् । अकः॑ । ज्योतिः॑ । बाध॑माना । तमां॑सि ॥

   उपो इति । रुरुचे । युवतिः । न । योषा । विश्वम् । जीवम् । प्रऽसुवन्ती । चरायै ।
   अभूत् । अग्निः । सम्ऽइधे । मानुषाणाम् । अकः । ज्योतिः । बाधमाना । तमांसि ॥

   úpo íti ǀ ruruce ǀ yuvatíḥ ǀ ná ǀ yóṣā ǀ víśvam ǀ jīvám ǀ pra-suvántī ǀ carā́yai ǀ
   ábhūt ǀ agníḥ ǀ sam-ídhe ǀ mā́nuṣāṇām ǀ ákaḥ ǀ jyótiḥ ǀ bā́dhamānā ǀ támāṃsi ǁ

   upo iti ǀ ruruce ǀ yuvatiḥ ǀ na ǀ yoṣā ǀ viśvam ǀ jīvam ǀ pra-suvantī ǀ carāyai ǀ
   abhūt ǀ agniḥ ǀ sam-idhe ǀ mānuṣāṇām ǀ akaḥ ǀ jyotiḥ ǀ bādhamānā ǀ tamāṃsi ǁ

   7.77.1 Aṣṭaka 5.5.24.1Anuvāka 7.5.38Interpretations

2. Ṛk 2

   विश्वं॑ प्रती॒ची स॒प्रथा॒ उद॑स्था॒द्रुश॒द्वासो॒ बिभ्र॑ती शु॒क्रम॑श्वैत् ।
   हिर॑ण्यवर्णा सु॒दृशी॑कसंदृ॒ग्गवां॑ मा॒ता ने॒त्र्यह्ना॑मरोचि ॥

   विश्वम् प्रतीची सप्रथा उद् अस्थाद् रुशद् वासो बिभ्रती शुक्रम् अश्वैत् |
   हिरण्यवर्णा सुदृशीकसंदृग् गवाम् माता नेत्र्य् अह्नाम् अरोचि ||

   víśvam pratīcī́ sapráthā údasthādrúśadvā́so bíbhratī śukrámaśvait ǀ
   híraṇyavarṇā sudṛ́śīkasaṃdṛggávām mātā́ netryáhnāmaroci ǁ

   viśvam pratīcī saprathā ud asthād ruśad vāso bibhratī śukram aśvait |
   hiraṇyavarṇā sudṛśīkasaṃdṛg gavām mātā netry ahnām aroci ||

   विश्व॑म् । प्र॒ती॒ची । स॒ऽप्रथाः॑ । उत् । अ॒स्था॒त् । रुश॑त् । वासः॑ । बिभ्र॑ती । शु॒क्रम् । अ॒श्वै॒त् ।
   हिर॑ण्यऽवर्णा । सु॒दृशी॑कऽसन्दृक् । गवा॑म् । मा॒ता । ने॒त्री । अह्ना॑म् । अ॒रो॒चि॒ ॥

   विश्वम् । प्रतीची । सऽप्रथाः । उत् । अस्थात् । रुशत् । वासः । बिभ्रती । शुक्रम् । अश्वैत् ।
   हिरण्यऽवर्णा । सुदृशीकऽसन्दृक् । गवाम् । माता । नेत्री । अह्नाम् । अरोचि ॥

   víśvam ǀ pratīcī́ ǀ sa-práthāḥ ǀ út ǀ asthāt ǀ rúśat ǀ vā́saḥ ǀ bíbhratī ǀ śukrám ǀ aśvait ǀ
   híraṇya-varṇā ǀ sudṛ́śīka-sandṛk ǀ gávām ǀ mātā́ ǀ netrī́ ǀ áhnām ǀ aroci ǁ

   viśvam ǀ pratīcī ǀ sa-prathāḥ ǀ ut ǀ asthāt ǀ ruśat ǀ vāsaḥ ǀ bibhratī ǀ śukram ǀ aśvait ǀ
   hiraṇya-varṇā ǀ sudṛśīka-sandṛk ǀ gavām ǀ mātā ǀ netrī ǀ ahnām ǀ aroci ǁ

   7.77.2 Aṣṭaka 5.5.24.2Anuvāka 7.5.39Interpretations

3. Ṛk 3

   दे॒वानां॒ चक्षुः॑ सु॒भगा॒ वहं॑ती श्वे॒तं नयं॑ती सु॒दृशी॑क॒मश्वं॑ ।
   उ॒षा अ॑दर्शि र॒श्मिभि॒र्व्य॑क्ता चि॒त्राम॑घा॒ विश्व॒मनु॒ प्रभू॑ता ॥

   देवानां चक्षुः सुभगा वहन्ती श्वेतं नयन्ती सुदृशीकम् अश्वम् |
   उषा अदर्शि रश्मिभिर् व्यक्ता चित्रामघा विश्वम् अनु प्रभूता ||

   devā́nām cákṣuḥ subhágā váhantī śvetám náyantī sudṛ́śīkamáśvam ǀ
   uṣā́ adarśi raśmíbhirvyáktā citrā́maghā víśvamánu prábhūtā ǁ

   devānāṃ cakṣuḥ subhagā vahantī śvetaṃ nayantī sudṛśīkam aśvam |
   uṣā adarśi raśmibhir vyaktā citrāmaghā viśvam anu prabhūtā ||

   दे॒वाना॑म् । चक्षुः॑ । सु॒ऽभगा॑ । वह॑न्ती । श्वे॒तम् । नय॑न्ती । सु॒ऽदृशी॑कम् । अश्व॑म् ।
   उ॒षाः । अ॒द॒र्शि॒ । र॒श्मिऽभिः॑ । विऽअ॑क्ता । चि॒त्रऽम॑घा । विश्व॑म् । अनु॑ । प्रऽभू॑ता ॥

   देवानाम् । चक्षुः । सुऽभगा । वहन्ती । श्वेतम् । नयन्ती । सुऽदृशीकम् । अश्वम् ।
   उषाः । अदर्शि । रश्मिऽभिः । विऽअक्ता । चित्रऽमघा । विश्वम् । अनु । प्रऽभूता ॥

   devā́nām ǀ cákṣuḥ ǀ su-bhágā ǀ váhantī ǀ śvetám ǀ náyantī ǀ su-dṛ́śīkam ǀ áśvam ǀ
   uṣā́ḥ ǀ adarśi ǀ raśmí-bhiḥ ǀ ví-aktā ǀ citrá-maghā ǀ víśvam ǀ ánu ǀ prá-bhūtā ǁ

   devānām ǀ cakṣuḥ ǀ su-bhagā ǀ vahantī ǀ śvetam ǀ nayantī ǀ su-dṛśīkam ǀ aśvam ǀ
   uṣāḥ ǀ adarśi ǀ raśmi-bhiḥ ǀ vi-aktā ǀ citra-maghā ǀ viśvam ǀ anu ǀ pra-bhūtā ǁ

   7.77.3 Aṣṭaka 5.5.24.3Anuvāka 7.5.40Interpretations

4. Ṛk 4

   अंति॑वामा दू॒रे अ॒मित्र॑मुच्छो॒र्वीं गव्यू॑ति॒मभ॑यं कृधी नः ।
   या॒वय॒ द्वेष॒ आ भ॑रा॒ वसू॑नि चो॒दय॒ राधो॑ गृण॒ते म॑घोनि ॥

   अन्तिवामा दूरे अमित्रम् उच्छोर्वीं गव्यूतिम् अभयं कृधी नः |
   यावय द्वेष आ भरा वसूनि चोदय राधो गृणते मघोनि ||

   ántivāmā dūré amítramucchorvī́m gávyūtimábhayam kṛdhī naḥ ǀ
   yāváya dvéṣa ā́ bharā vásūni codáya rā́dho gṛṇaté maghoni ǁ

   antivāmā dūre amitram ucchorvīṃ gavyūtim abhayaṃ kṛdhī naḥ |
   yāvaya dveṣa ā bharā vasūni codaya rādho gṛṇate maghoni ||

   अन्ति॑ऽवामा । दू॒रे । अ॒मित्र॑म् । उ॒च्छ॒ । उ॒र्वीम् । गव्यू॑तिम् । अभ॑यम् । कृ॒धि॒ । नः॒ ।
   य॒वय॑ । द्वेषः॑ । आ । भ॒र॒ । वसू॑नि । चो॒दय॑ । राधः॑ । गृ॒ण॒ते । म॒घो॒नि॒ ॥

   अन्तिऽवामा । दूरे । अमित्रम् । उच्छ । उर्वीम् । गव्यूतिम् । अभयम् । कृधि । नः ।
   यवय । द्वेषः । आ । भर । वसूनि । चोदय । राधः । गृणते । मघोनि ॥

   ánti-vāmā ǀ dūré ǀ amítram ǀ uccha ǀ urvī́m ǀ gávyūtim ǀ ábhayam ǀ kṛdhi ǀ naḥ ǀ
   yaváya ǀ dvéṣaḥ ǀ ā́ ǀ bhara ǀ vásūni ǀ codáya ǀ rā́dhaḥ ǀ gṛṇaté ǀ maghoni ǁ

   anti-vāmā ǀ dūre ǀ amitram ǀ uccha ǀ urvīm ǀ gavyūtim ǀ abhayam ǀ kṛdhi ǀ naḥ ǀ
   yavaya ǀ dveṣaḥ ǀ ā ǀ bhara ǀ vasūni ǀ codaya ǀ rādhaḥ ǀ gṛṇate ǀ maghoni ǁ

   7.77.4 Aṣṭaka 5.5.24.4Anuvāka 7.5.41Interpretations

5. Ṛk 5

   अ॒स्मे श्रेष्ठे॑भिर्भा॒नुभि॒र्वि भा॒ह्युषो॑ देवि प्रति॒रंती॑ न॒ आयुः॑ ।
   इषं॑ च नो॒ दध॑ती विश्ववारे॒ गोम॒दश्वा॑व॒द्रथ॑वच्च॒ राधः॑ ॥

   अस्मे श्रेष्ठेभिर् भानुभिर् वि भाह्य् उषो देवि प्रतिरन्ती न आयुः |
   इषं च नो दधती विश्ववारे गोमद् अश्वावद् रथवच् च राधः ||

   asmé śréṣṭhebhirbhānúbhirví bhāhyúṣo devi pratirántī na ā́yuḥ ǀ
   íṣam ca no dádhatī viśvavāre gómadáśvāvadráthavacca rā́dhaḥ ǁ

   asme śreṣṭhebhir bhānubhir vi bhāhy uṣo devi pratirantī na āyuḥ |
   iṣaṃ ca no dadhatī viśvavāre gomad aśvāvad rathavac ca rādhaḥ ||

   अ॒स्मे इति॑ । श्रेष्ठे॑भिः । भा॒नुऽभिः॑ । वि । भा॒हि॒ । उषः॑ । दे॒वि॒ । प्र॒ऽति॒रन्ती॑ । नः॒ । आयुः॑ ।
   इष॑म् । च॒ । नः॒ । दध॑ती । वि॒श्व॒ऽवा॒रे॒ । गोऽम॑त् । अश्व॑ऽवत् । रथ॑ऽवत् । च॒ । राधः॑ ॥

   अस्मे इति । श्रेष्ठेभिः । भानुऽभिः । वि । भाहि । उषः । देवि । प्रऽतिरन्ती । नः । आयुः ।
   इषम् । च । नः । दधती । विश्वऽवारे । गोऽमत् । अश्वऽवत् । रथऽवत् । च । राधः ॥

   asmé íti ǀ śréṣṭhebhiḥ ǀ bhānú-bhiḥ ǀ ví ǀ bhāhi ǀ úṣaḥ ǀ devi ǀ pra-tirántī ǀ naḥ ǀ ā́yuḥ ǀ
   íṣam ǀ ca ǀ naḥ ǀ dádhatī ǀ viśva-vāre ǀ gó-mat ǀ áśva-vat ǀ rátha-vat ǀ ca ǀ rā́dhaḥ ǁ

   asme iti ǀ śreṣṭhebhiḥ ǀ bhānu-bhiḥ ǀ vi ǀ bhāhi ǀ uṣaḥ ǀ devi ǀ pra-tirantī ǀ naḥ ǀ āyuḥ ǀ
   iṣam ǀ ca ǀ naḥ ǀ dadhatī ǀ viśva-vāre ǀ go-mat ǀ aśva-vat ǀ ratha-vat ǀ ca ǀ rādhaḥ ǁ

   7.77.5 Aṣṭaka 5.5.24.5Anuvāka 7.5.42Interpretations

6. Ṛk 6

   यां त्वा॑ दिवो दुहितर्व॒र्धयं॒त्युषः॑ सुजाते म॒तिभि॒र्वसि॑ष्ठाः ।
   सास्मासु॑ धा र॒यिमृ॒ष्वं बृ॒हंतं॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   यां त्वा दिवो दुहितर् वर्धयन्त्य् उषः सुजाते मतिभिर् वसिष्ठाः |
   सास्मासु धा रयिम् ऋष्वम् बृहन्तं यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   yā́m tvā divo duhitarvardháyantyúṣaḥ sujāte matíbhirvásiṣṭhāḥ ǀ
   sā́smā́su dhā rayímṛṣvám bṛhántam yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   yāṃ tvā divo duhitar vardhayanty uṣaḥ sujāte matibhir vasiṣṭhāḥ |
   sāsmāsu dhā rayim ṛṣvam bṛhantaṃ yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   यान् । त्वा॒ । दि॒वः॒ । दु॒हि॒तः॒ । व॒र्धय॑न्ति । उषः॑ । सु॒ऽजा॒ते॒ । म॒तिऽभिः॑ । वसि॑ष्ठाः ।
   सा । अ॒स्मासु॑ । धाः॒ । र॒यिम् । ऋ॒ष्वम् । बृ॒हन्त॑म् । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   यान् । त्वा । दिवः । दुहितः । वर्धयन्ति । उषः । सुऽजाते । मतिऽभिः । वसिष्ठाः ।
   सा । अस्मासु । धाः । रयिम् । ऋष्वम् । बृहन्तम् । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   yā́n ǀ tvā ǀ divaḥ ǀ duhitaḥ ǀ vardháyanti ǀ úṣaḥ ǀ su-jāte ǀ matí-bhiḥ ǀ vásiṣṭhāḥ ǀ
   sā́ ǀ asmā́su ǀ dhāḥ ǀ rayím ǀ ṛṣvám ǀ bṛhántam ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   yān ǀ tvā ǀ divaḥ ǀ duhitaḥ ǀ vardhayanti ǀ uṣaḥ ǀ su-jāte ǀ mati-bhiḥ ǀ vasiṣṭhāḥ ǀ
   sā ǀ asmāsu ǀ dhāḥ ǀ rayim ǀ ṛṣvam ǀ bṛhantam ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   7.77.6 Aṣṭaka 5.5.24.6Anuvāka 7.5.43Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.