Devatā देवता

Viśvedevās

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   ऊ॒र्ध्वो अ॒ग्निः सु॑म॒तिं वस्वो॑ अश्रेत्प्रती॒ची जू॒र्णिर्दे॒वता॑तिमेति ।
   भे॒जाते॒ अद्री॑ र॒थ्ये॑व॒ पंथा॑मृ॒तं होता॑ न इषि॒तो य॑जाति ॥

   ऊर्ध्वो अग्निः सुमतिं वस्वो अश्रेत् प्रतीची जूर्णिर् देवतातिम् एति |
   भेजाते अद्री रथ्येव पन्थाम् ऋतं होता न इषितो यजाति ||

   ūrdhvó agníḥ sumatím vásvo aśretpratīcī́ jūrṇírdevátātimeti ǀ
   bhejā́te ádrī rathyéva pánthāmṛtám hótā na iṣitó yajāti ǁ

   ūrdhvo agniḥ sumatiṃ vasvo aśret pratīcī jūrṇir devatātim eti |
   bhejāte adrī rathyeva panthām ṛtaṃ hotā na iṣito yajāti ||

   ऊ॒र्ध्वः । अ॒ग्निः । सु॒ऽम॒तिम् । वस्वः॑ । अ॒श्रे॒त् । प्र॒ती॒ची । जू॒र्णिः । दे॒वऽता॑तिम् । ए॒ति॒ ।
   भे॒जाते॒ इति॑ । अद्री॒ इति॑ । र॒थ्या॑ऽइव । पन्था॑म् । ऋ॒तम् । होता॑ । नः॒ । इ॒षि॒तः । य॒जा॒ति॒ ॥

   ऊर्ध्वः । अग्निः । सुऽमतिम् । वस्वः । अश्रेत् । प्रतीची । जूर्णिः । देवऽतातिम् । एति ।
   भेजाते इति । अद्री इति । रथ्याऽइव । पन्थाम् । ऋतम् । होता । नः । इषितः । यजाति ॥

   ūrdhváḥ ǀ agníḥ ǀ su-matím ǀ vásvaḥ ǀ aśret ǀ pratīcī́ ǀ jūrṇíḥ ǀ devá-tātim ǀ eti ǀ
   bhejā́te íti ǀ ádrī íti ǀ rathyā́-iva ǀ pánthām ǀ ṛtám ǀ hótā ǀ naḥ ǀ iṣitáḥ ǀ yajāti ǁ

   ūrdhvaḥ ǀ agniḥ ǀ su-matim ǀ vasvaḥ ǀ aśret ǀ pratīcī ǀ jūrṇiḥ ǀ deva-tātim ǀ eti ǀ
   bhejāte iti ǀ adrī iti ǀ rathyā-iva ǀ panthām ǀ ṛtam ǀ hotā ǀ naḥ ǀ iṣitaḥ ǀ yajāti ǁ

   7.39.1 Aṣṭaka 5.4.6.1Anuvāka 7.3.66Interpretations

2. Ṛk 2

   प्र वा॑वृजे सुप्र॒या ब॒र्हिरे॑षा॒मा वि॒श्पती॑व॒ बीरि॑ट इयाते ।
   वि॒शाम॒क्तोरु॒षसः॑ पू॒र्वहू॑तौ वा॒युः पू॒षा स्व॒स्तये॑ नि॒युत्वा॑न् ॥

   प्र वावृजे सुप्रया बर्हिर् एषाम् आ विश्पतीव बीरिट इयाते |
   विशाम् अक्तोर् उषसः पूर्वहूतौ वायुः पूषा स्वस्तये नियुत्वान् ||

   prá vāvṛje suprayā́ barhíreṣāmā́ viśpátīva bī́riṭa iyāte ǀ
   viśā́maktóruṣásaḥ pūrváhūtau vāyúḥ pūṣā́ svastáye niyútvān ǁ

   pra vāvṛje suprayā barhir eṣām ā viśpatīva bīriṭa iyāte |
   viśām aktor uṣasaḥ pūrvahūtau vāyuḥ pūṣā svastaye niyutvān ||

   प्र । व॒वृ॒जे॒ । सु॒ऽप्र॒याः । ब॒र्हिः । ए॒षा॒म् । आ । वि॒श्पती॑ इ॒वेति॑ वि॒श्पती॑ऽइव । बीरि॑टे । इ॒या॒ते॒ इति॑ ।
   वि॒शाम् । अ॒क्तोः । उ॒षसः॑ । पू॒र्वऽहू॑तौ । वा॒युः । पू॒षा । स्व॒स्तये॑ । नि॒युत्वा॑न् ॥

   प्र । ववृजे । सुऽप्रयाः । बर्हिः । एषाम् । आ । विश्पती इवेति विश्पतीऽइव । बीरिटे । इयाते इति ।
   विशाम् । अक्तोः । उषसः । पूर्वऽहूतौ । वायुः । पूषा । स्वस्तये । नियुत्वान् ॥

   prá ǀ vavṛje ǀ su-prayā́ḥ ǀ barhíḥ ǀ eṣām ǀ ā́ ǀ viśpátī ivéti viśpátī-iva ǀ bī́riṭe ǀ iyāte íti ǀ
   viśā́m ǀ aktóḥ ǀ uṣásaḥ ǀ pūrvá-hūtau ǀ vāyúḥ ǀ pūṣā́ ǀ svastáye ǀ niyútvān ǁ

   pra ǀ vavṛje ǀ su-prayāḥ ǀ barhiḥ ǀ eṣām ǀ ā ǀ viśpatī iveti viśpatī-iva ǀ bīriṭe ǀ iyāte iti ǀ
   viśām ǀ aktoḥ ǀ uṣasaḥ ǀ pūrva-hūtau ǀ vāyuḥ ǀ pūṣā ǀ svastaye ǀ niyutvān ǁ

   7.39.2 Aṣṭaka 5.4.6.2Anuvāka 7.3.67Interpretations

3. Ṛk 3

   ज्म॒या अत्र॒ वस॑वो रंत दे॒वा उ॒रावं॒तरि॑क्षे मर्जयंत शु॒भ्राः ।
   अ॒र्वाक्प॒थ उ॑रुज्रयः कृणुध्वं॒ श्रोता॑ दू॒तस्य॑ ज॒ग्मुषो॑ नो अ॒स्य ॥

   ज्मया अत्र वसवो रन्त देवा उराव् अन्तरिक्षे मर्जयन्त शुभ्राः |
   अर्वाक् पथ उरुज्रयः कृणुध्वं श्रोता दूतस्य जग्मुषो नो अस्य ||

   jmayā́ átra vásavo ranta devā́ urā́vantárikṣe marjayanta śubhrā́ḥ ǀ
   arvā́kpathá urujrayaḥ kṛṇudhvam śrótā dūtásya jagmúṣo no asyá ǁ

   jmayā atra vasavo ranta devā urāv antarikṣe marjayanta śubhrāḥ |
   arvāk patha urujrayaḥ kṛṇudhvaṃ śrotā dūtasya jagmuṣo no asya ||

   ज्म॒याः । अत्र॑ । वस॑वः । र॒न्त॒ । दे॒वाः । उ॒रौ । अ॒न्तरि॑क्षे । म॒र्ज॒य॒न्त॒ । शु॒भ्राः ।
   अ॒र्वाक् । प॒थः । उ॒रु॒ऽज्र॒यः॒ । कृ॒णु॒ध्व॒म् । श्रोता॑ । दू॒तस्य॑ । ज॒ग्मुषः॑ । नः॒ । अ॒स्य ॥

   ज्मयाः । अत्र । वसवः । रन्त । देवाः । उरौ । अन्तरिक्षे । मर्जयन्त । शुभ्राः ।
   अर्वाक् । पथः । उरुऽज्रयः । कृणुध्वम् । श्रोता । दूतस्य । जग्मुषः । नः । अस्य ॥

   jmayā́ḥ ǀ átra ǀ vásavaḥ ǀ ranta ǀ devā́ḥ ǀ uráu ǀ antárikṣe ǀ marjayanta ǀ śubhrā́ḥ ǀ
   arvā́k ǀ patháḥ ǀ uru-jrayaḥ ǀ kṛṇudhvam ǀ śrótā ǀ dūtásya ǀ jagmúṣaḥ ǀ naḥ ǀ asyá ǁ

   jmayāḥ ǀ atra ǀ vasavaḥ ǀ ranta ǀ devāḥ ǀ urau ǀ antarikṣe ǀ marjayanta ǀ śubhrāḥ ǀ
   arvāk ǀ pathaḥ ǀ uru-jrayaḥ ǀ kṛṇudhvam ǀ śrotā ǀ dūtasya ǀ jagmuṣaḥ ǀ naḥ ǀ asya ǁ

   7.39.3 Aṣṭaka 5.4.6.3Anuvāka 7.3.68Interpretations

4. Ṛk 4

   ते हि य॒ज्ञेषु॑ य॒ज्ञिया॑स॒ ऊमाः॑ स॒धस्थं॒ विश्वे॑ अ॒भि संति॑ दे॒वाः ।
   ताँ अ॑ध्व॒र उ॑श॒तो य॑क्ष्यग्ने श्रु॒ष्टी भगं॒ नास॑त्या॒ पुरं॑धिं ॥

   ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमाः सधस्थं विश्वे अभि सन्ति देवाः |
   तां अध्वर उशतो यक्ष्य् अग्ने श्रुष्टी भगं नासत्या पुरन्धिम् ||

   té hí yajñéṣu yajñíyāsa ū́māḥ sadhástham víśve abhí sánti devā́ḥ ǀ
   tā́m̐ adhvará uśató yakṣyagne śruṣṭī́ bhágam nā́satyā púraṃdhim ǁ

   te hi yajñeṣu yajñiyāsa ūmāḥ sadhasthaṃ viśve abhi santi devāḥ |
   tāṃ adhvara uśato yakṣy agne śruṣṭī bhagaṃ nāsatyā purandhim ||

   ते । हि । य॒ज्ञेषु॑ । य॒ज्ञिया॑सः । ऊमाः॑ । स॒धऽस्थ॑म् । विश्वे॑ । अ॒भि । सन्ति॑ । दे॒वाः ।
   तान् । अ॒ध्व॒रे । उ॒श॒तः । य॒क्षि॒ । अ॒ग्ने॒ । श्रु॒ष्टी । भग॑म् । नास॑त्या । पुर॑म्ऽधिम् ॥

   ते । हि । यज्ञेषु । यज्ञियासः । ऊमाः । सधऽस्थम् । विश्वे । अभि । सन्ति । देवाः ।
   तान् । अध्वरे । उशतः । यक्षि । अग्ने । श्रुष्टी । भगम् । नासत्या । पुरम्ऽधिम् ॥

   té ǀ hí ǀ yajñéṣu ǀ yajñíyāsaḥ ǀ ū́māḥ ǀ sadhá-stham ǀ víśve ǀ abhí ǀ sánti ǀ devā́ḥ ǀ
   tā́n ǀ adhvaré ǀ uśatáḥ ǀ yakṣi ǀ agne ǀ śruṣṭī́ ǀ bhágam ǀ nā́satyā ǀ púram-dhim ǁ

   te ǀ hi ǀ yajñeṣu ǀ yajñiyāsaḥ ǀ ūmāḥ ǀ sadha-stham ǀ viśve ǀ abhi ǀ santi ǀ devāḥ ǀ
   tān ǀ adhvare ǀ uśataḥ ǀ yakṣi ǀ agne ǀ śruṣṭī ǀ bhagam ǀ nāsatyā ǀ puram-dhim ǁ

   7.39.4 Aṣṭaka 5.4.6.4Anuvāka 7.3.69Interpretations

5. Ṛk 5

   आग्ने॒ गिरो॑ दि॒व आ पृ॑थि॒व्या मि॒त्रं व॑ह॒ वरु॑ण॒मिंद्र॑म॒ग्निं ।
   आर्य॒मण॒मदि॑तिं॒ विष्णु॑मेषां॒ सर॑स्वती म॒रुतो॑ मादयंतां ॥

   आग्ने गिरो दिव आ पृथिव्या मित्रं वह वरुणम् इन्द्रम् अग्निम् |
   आर्यमणम् अदितिं विष्णुम् एषां सरस्वती मरुतो मादयन्ताम् ||

   ā́gne gíro divá ā́ pṛthivyā́ mitrám vaha váruṇamíndramagním ǀ
   ā́ryamáṇamáditim víṣṇumeṣām sárasvatī marúto mādayantām ǁ

   āgne giro diva ā pṛthivyā mitraṃ vaha varuṇam indram agnim |
   āryamaṇam aditiṃ viṣṇum eṣāṃ sarasvatī maruto mādayantām ||

   आ । अ॒ग्ने॒ । गिरः॑ । दि॒वः । आ । पृ॒थि॒व्याः । मि॒त्रम् । व॒ह॒ । वरु॑णम् । इन्द्र॑म् । अ॒ग्निम् ।
   आ । अ॒र्य॒मण॑म् । अदि॑तिम् । विष्णु॑म् । ए॒षा॒म् । सर॑स्वती । म॒रुतः॑ । मा॒द॒य॒न्ता॒म् ॥

   आ । अग्ने । गिरः । दिवः । आ । पृथिव्याः । मित्रम् । वह । वरुणम् । इन्द्रम् । अग्निम् ।
   आ । अर्यमणम् । अदितिम् । विष्णुम् । एषाम् । सरस्वती । मरुतः । मादयन्ताम् ॥

   ā́ ǀ agne ǀ gíraḥ ǀ diváḥ ǀ ā́ ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ mitrám ǀ vaha ǀ váruṇam ǀ índram ǀ agním ǀ
   ā́ ǀ aryamáṇam ǀ áditim ǀ víṣṇum ǀ eṣām ǀ sárasvatī ǀ marútaḥ ǀ mādayantām ǁ

   ā ǀ agne ǀ giraḥ ǀ divaḥ ǀ ā ǀ pṛthivyāḥ ǀ mitram ǀ vaha ǀ varuṇam ǀ indram ǀ agnim ǀ
   ā ǀ aryamaṇam ǀ aditim ǀ viṣṇum ǀ eṣām ǀ sarasvatī ǀ marutaḥ ǀ mādayantām ǁ

   7.39.5 Aṣṭaka 5.4.6.5Anuvāka 7.3.70Interpretations

6. Ṛk 6

   र॒रे ह॒व्यं म॒तिभि॑र्य॒ज्ञिया॑नां॒ नक्ष॒त्कामं॒ मर्त्या॑ना॒मसि॑न्वन् ।
   धाता॑ र॒यिम॑विद॒स्यं स॑दा॒सां स॑क्षी॒महि॒ युज्ये॑भि॒र्नु दे॒वैः ॥

   ररे हव्यम् मतिभिर् यज्ञियानां नक्षत् कामम् मर्त्यानाम् असिन्वन् |
   धाता रयिम् अविदस्यं सदासां सक्षीमहि युज्येभिर् नु देवैः ||

   raré havyám matíbhiryajñíyānām nákṣatkā́mam mártyānāmásinvan ǀ
   dhā́tā rayímavidasyám sadāsā́m sakṣīmáhi yújyebhirnú deváiḥ ǁ

   rare havyam matibhir yajñiyānāṃ nakṣat kāmam martyānām asinvan |
   dhātā rayim avidasyaṃ sadāsāṃ sakṣīmahi yujyebhir nu devaiḥ ||

   र॒रे । ह॒व्यम् । म॒तिऽभिः॑ । य॒ज्ञिया॑नाम् । नक्ष॑त् । काम॑म् । मर्त्या॑नाम् । असि॑न्वन् ।
   धात॑ । र॒यिम् । अ॒वि॒ऽद॒स्यम् । स॒दा॒ऽसाम् । स॒क्षी॒महि॑ । युज्ये॑भिः । नु । दे॒वैः ॥

   ररे । हव्यम् । मतिऽभिः । यज्ञियानाम् । नक्षत् । कामम् । मर्त्यानाम् । असिन्वन् ।
   धात । रयिम् । अविऽदस्यम् । सदाऽसाम् । सक्षीमहि । युज्येभिः । नु । देवैः ॥

   raré ǀ havyám ǀ matí-bhiḥ ǀ yajñíyānām ǀ nákṣat ǀ kā́mam ǀ mártyānām ǀ ásinvan ǀ
   dhā́ta ǀ rayím ǀ avi-dasyám ǀ sadā-sā́m ǀ sakṣīmáhi ǀ yújyebhiḥ ǀ nú ǀ deváiḥ ǁ

   rare ǀ havyam ǀ mati-bhiḥ ǀ yajñiyānām ǀ nakṣat ǀ kāmam ǀ martyānām ǀ asinvan ǀ
   dhāta ǀ rayim ǀ avi-dasyam ǀ sadā-sām ǀ sakṣīmahi ǀ yujyebhiḥ ǀ nu ǀ devaiḥ ǁ

   7.39.6 Aṣṭaka 5.4.6.6Anuvāka 7.3.71Interpretations

7. Ṛk 7

   नू रोद॑सी अ॒भिष्टु॑ते॒ वसि॑ष्ठैर्ऋ॒तावा॑नो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः ।
   यच्छं॑तु चं॒द्रा उ॑प॒मं नो॑ अ॒र्कं यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   नू रोदसी अभिष्टुते वसिष्ठैर् ऋतावानो वरुणो मित्रो अग्निः |
   यच्छन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कं यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   nū́ ródasī abhíṣṭute vásiṣṭhairṛtā́vāno váruṇo mitró agníḥ ǀ
   yácchantu candrā́ upamám no arkám yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   nū rodasī abhiṣṭute vasiṣṭhair ṛtāvāno varuṇo mitro agniḥ |
   yacchantu candrā upamaṃ no arkaṃ yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   नु । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒भिस्तु॑ते॒ इत्य॒भिऽस्तु॑ते । वसि॑ष्ठैः । ऋ॒तऽवा॑नः । वरु॑णः । मि॒त्रः । अ॒ग्निः ।
   यच्छ॑न्तु । च॒न्द्राः । उ॒प॒ऽमम् । नः॒ । अ॒र्कम् । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   नु । रोदसी इति । अभिस्तुते इत्यभिऽस्तुते । वसिष्ठैः । ऋतऽवानः । वरुणः । मित्रः । अग्निः ।
   यच्छन्तु । चन्द्राः । उपऽमम् । नः । अर्कम् । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   nú ǀ ródasī íti ǀ abhístute ítyabhí-stute ǀ vásiṣṭhaiḥ ǀ ṛtá-vānaḥ ǀ váruṇaḥ ǀ mitráḥ ǀ agníḥ ǀ
   yácchantu ǀ candrā́ḥ ǀ upa-mám ǀ naḥ ǀ arkám ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   nu ǀ rodasī iti ǀ abhistute ityabhi-stute ǀ vasiṣṭhaiḥ ǀ ṛta-vānaḥ ǀ varuṇaḥ ǀ mitraḥ ǀ agniḥ ǀ
   yacchantu ǀ candrāḥ ǀ upa-mam ǀ naḥ ǀ arkam ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   7.39.7 Aṣṭaka 5.4.6.7Anuvāka 7.3.72Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.