Devatā देवता

1, 2, 4-6: Sarasvatī; 3: Sarasvat

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   प्र क्षोद॑सा॒ धाय॑सा सस्र ए॒षा सर॑स्वती ध॒रुण॒माय॑सी॒ पूः ।
   प्र॒बाब॑धाना र॒थ्ये॑व याति॒ विश्वा॑ अ॒पो म॑हि॒ना सिंधु॑र॒न्याः ॥

   प्र क्षोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणम् आयसी पूः |
   प्रबाबधाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुर् अन्याः ||

   prá kṣódasā dhā́yasā sasra eṣā́ sárasvatī dharu��ṇamā́yasī pū́ḥ ǀ
   prabā́badhānā rathyéva yāti víśvā apó mahinā́ síndhuranyā́ḥ ǁ

   pra kṣodasā dhāyasā sasra eṣā sarasvatī dharuṇam āyasī pūḥ |
   prabābadhānā rathyeva yāti viśvā apo mahinā sindhur anyāḥ ||

   प्र । क्षोद॑सा । धाय॑सा । स॒स्रे॒ । ए॒षा । सर॑स्वती । ध॒रुण॑म् । आय॑सी । पूः ।
   प्र॒ऽबाब॑धाना । र॒थ्या॑ऽइव । या॒ति॒ । विश्वाः॑ । अ॒पः । म॒हि॒ना । सिन्धुः॑ । अ॒न्याः ॥

   प्र । क्षोदसा । धायसा । सस्रे । एषा । सरस्वती । धरुणम् । आयसी । पूः ।
   प्रऽबाबधाना । रथ्याऽइव । याति । विश्वाः । अपः । महिना । सिन्धुः । अन्याः ॥

   prá ǀ kṣódasā ǀ dhā́yasā ǀ sasre ǀ eṣā́ ǀ sárasvatī ǀ dharúṇam ǀ ā́yasī ǀ pū́ḥ ǀ
   pra-bā́badhānā ǀ rathyā́-iva ǀ yāti ǀ víśvāḥ ǀ apáḥ ǀ mahinā́ ǀ síndhuḥ ǀ anyā́ḥ ǁ

   pra ǀ kṣodasā ǀ dhāyasā ǀ sasre ǀ eṣā ǀ sarasvatī ǀ dharuṇam ǀ āyasī ǀ pūḥ ǀ
   pra-bābadhānā ǀ rathyā-iva ǀ yāti ǀ viśvāḥ ǀ apaḥ ǀ mahinā ǀ sindhuḥ ǀ anyāḥ ǁ

   7.95.1 Aṣṭaka 5.6.19.1Anuvāka 7.6.40Interpretations

2. Ṛk 2

   एका॑चेत॒त्सर॑स्वती न॒दीनां॒ शुचि॑र्य॒ती गि॒रिभ्य॒ आ स॑मु॒द्रात् ।
   रा॒यश्चेतं॑ती॒ भुव॑नस्य॒ भूरे॑र्घृ॒तं पयो॑ दुदुहे॒ नाहु॑षाय ॥

   एकाचेतत् सरस्वती नदीनां शुचिर् यती गिरिभ्य आ समुद्रात् |
   रायश् चेतन्ती भुवनस्य भूरेर् घृतम् पयो दुदुहे नाहुषाय ||

   ékācetatsárasvatī nadī́nām śúciryatī́ giríbhya ā́ samudrā́t ǀ
   rāyáścétantī bhúvanasya bhū́rerghṛtám páyo duduhe nā́huṣāya ǁ

   ekācetat sarasvatī nadīnāṃ śucir yatī giribhya ā samudrāt |
   rāyaś cetantī bhuvanasya bhūrer ghṛtam payo duduhe nāhuṣāya ||

   एका॑ । अ॒चे॒त॒त् । सर॑स्वती । न॒दीना॑म् । शुचिः॑ । य॒ती । गि॒रिऽभ्यः॑ । आ । स॒मु॒द्रात् ।
   रा॒यः । चेत॑न्ती । भुव॑नस्य । भूरेः॑ । घृ॒तम् । पयः॑ । दु॒दु॒हे॒ । नाहु॑षाय ॥

   एका । अचेतत् । सरस्वती । नदीनाम् । शुचिः । यती । गिरिऽभ्यः । आ । समुद्रात् ।
   रायः । चेतन्ती । भुवनस्य । भूरेः । घृतम् । पयः । दुदुहे । नाहुषाय ॥

   ékā ǀ acetat ǀ sárasvatī ǀ nadī́nām ǀ śúciḥ ǀ yatī́ ǀ girí-bhyaḥ ǀ ā́ ǀ samudrā́t ǀ
   rāyáḥ ǀ cétantī ǀ bhúvanasya ǀ bhū́reḥ ǀ ghṛtám ǀ páyaḥ ǀ duduhe ǀ nā́huṣāya ǁ

   ekā ǀ acetat ǀ sarasvatī ǀ nadīnām ǀ śuciḥ ǀ yatī ǀ giri-bhyaḥ ǀ ā ǀ samudrāt ǀ
   rāyaḥ ǀ cetantī ǀ bhuvanasya ǀ bhūreḥ ǀ ghṛtam ǀ payaḥ ǀ duduhe ǀ nāhuṣāya ǁ

   7.95.2 Aṣṭaka 5.6.19.2Anuvāka 7.6.41Interpretations

3. Ṛk 3

   स वा॑वृधे॒ नर्यो॒ योष॑णासु॒ वृषा॒ शिशु॑र्वृष॒भो य॒ज्ञिया॑सु ।
   स वा॒जिनं॑ म॒घव॑द्भ्यो दधाति॒ वि सा॒तये॑ त॒न्वं॑ मामृजीत ॥

   स वावृधे नर्यो योषणासु वृषा शिशुर् वृषभो यज्ञियासु |
   स वाजिनम् मघवद्भ्यो दधाति वि सातये तन्वम् मामृजीत ||

   sá vāvṛdhe náryo yóṣaṇāsu vṛ́ṣā śíśurvṛṣabhó yajñíyāsu ǀ
   sá vājínam maghávadbhyo dadhāti ví sātáye tanvám māmṛjīta ǁ

   sa vāvṛdhe naryo yoṣaṇāsu vṛṣā śiśur vṛṣabho yajñiyāsu |
   sa vājinam maghavadbhyo dadhāti vi sātaye tanvam māmṛjīta ||

   सः । व॒वृ॒धे॒ । नर्यः॑ । योष॑णासु । वृषा॑ । शिशुः॑ । वृ॒ष॒भः । य॒ज्ञिया॑सु ।
   सः । वा॒जिन॑म् । म॒घव॑त्ऽभ्यः । द॒धा॒ति॒ । वि । सा॒तये॑ । त॒न्व॑म् । म॒मृ॒जी॒त॒ ॥

   सः । ववृधे । नर्यः । योषणासु । वृषा । शिशुः । वृषभः । यज्ञियासु ।
   सः । वाजिनम् । मघवत्ऽभ्यः । दधाति । वि । सातये । तन्वम् । ममृजीत ॥

   sáḥ ǀ vavṛdhe ǀ náryaḥ ǀ yóṣaṇāsu ǀ vṛ́ṣā ǀ śíśuḥ ǀ vṛṣabháḥ ǀ yajñíyāsu ǀ
   sáḥ ǀ vājínam ǀ maghávat-bhyaḥ ǀ dadhāti ǀ ví ǀ sātáye ǀ tanvám ǀ mamṛjīta ǁ

   saḥ ǀ vavṛdhe ǀ naryaḥ ǀ yoṣaṇāsu ǀ vṛṣā ǀ śiśuḥ ǀ vṛṣabhaḥ ǀ yajñiyāsu ǀ
   saḥ ǀ vājinam ǀ maghavat-bhyaḥ ǀ dadhāti ǀ vi ǀ sātaye ǀ tanvam ǀ mamṛjīta ǁ

   7.95.3 Aṣṭaka 5.6.19.3Anuvāka 7.6.42Interpretations

4. Ṛk 4

   उ॒त स्या नः॒ सर॑स्वती जुषा॒णोप॑ श्रवत्सु॒भगा॑ य॒ज्णे अ॒स्मिन् ।
   मि॒तज्ञु॑भिर्नम॒स्यै॑रिया॒ना रा॒या यु॒जा चि॒दुत्त॑रा॒ सखि॑भ्यः ॥

   उत स्या नः सरस्वती जुषाणोप श्रवत् सुभगा यज्णे अस्मिन् |
   मितज्ञुभिर् नमस्यैर् इयाना राया युजा चिद् उत्तरा सखिभ्यः ||

   utá syā́ naḥ sárasvatī juṣāṇópa śravatsubhágā yajṇé asmín ǀ
   mitájñubhirnamasyáiriyānā́ rāyā́ yujā́ cidúttarā sákhibhyaḥ ǁ

   uta syā naḥ sarasvatī juṣāṇopa śravat subhagā yajṇe asmin |
   mitajñubhir namasyair iyānā rāyā yujā cid uttarā sakhibhyaḥ ||

   उ॒त । स्या । नः॒ । सर॑स्वती । जु॒षा॒णा । उप॑ । श्र॒व॒त् । सु॒ऽभगा॑ । य॒ज्ञे । अ॒स्मिन् ।
   मि॒तज्ञु॑ऽभिः । न॒म॒स्यैः॑ । इ॒या॒ना । रा॒या । यु॒जा । चि॒त् । उत्ऽत॑रा । सखि॑ऽभ्यः ॥

   उत । स्या । नः । सरस्वती । जुषाणा । उप । श्रवत् । सुऽभगा । यज्ञे । अस्मिन् ।
   मितज्ञुऽभिः । नमस्यैः । इयाना । राया । युजा । चित् । उत्ऽतरा । सखिऽभ्यः ॥

   utá ǀ syā́ ǀ naḥ ǀ sárasvatī ǀ juṣāṇā́ ǀ úpa ǀ śravat ǀ su-bhágā ǀ yajñé ǀ asmín ǀ
   mitájñu-bhiḥ ǀ namasyáiḥ ǀ iyānā́ ǀ rāyā́ ǀ yujā́ ǀ cit ǀ út-tarā ǀ sákhi-bhyaḥ ǁ

   uta ǀ syā ǀ naḥ ǀ sarasvatī ǀ juṣāṇā ǀ upa ǀ śravat ǀ su-bhagā ǀ yajñe ǀ asmin ǀ
   mitajñu-bhiḥ ǀ namasyaiḥ ǀ iyānā ǀ rāyā ǀ yujā ǀ cit ǀ ut-tarā ǀ sakhi-bhyaḥ ǁ

   7.95.4 Aṣṭaka 5.6.19.4Anuvāka 7.6.43Interpretations

5. Ṛk 5

   इ॒मा जुह्वा॑ना यु॒ष्मदा नमो॑भिः॒ प्रति॒ स्तोमं॑ सरस्वति जुषस्व ।
   तव॒ शर्म॑न्प्रि॒यत॑मे॒ दधा॑ना॒ उप॑ स्थेयाम शर॒णं न वृ॒क्षं ॥

   इमा जुह्वाना युष्मद् आ नमोभिः प्रति स्तोमं सरस्वति जुषस्व |
   तव शर्मन् प्रियतमे दधाना उप स्थेयाम शरणं न वृक्षम् ||

   imā́ júhvānā yuṣmádā́ námobhiḥ práti stómam sarasvati juṣasva ǀ
   táva śármanpriyátame dádhānā úpa stheyāma śaraṇám ná vṛkṣám ǁ

   imā juhvānā yuṣmad ā namobhiḥ prati stomaṃ sarasvati juṣasva |
   tava śarman priyatame dadhānā upa stheyāma śaraṇaṃ na vṛkṣam ||

   इ॒मा । जुह्वा॑नाः । यु॒ष्मत् । आ । नमः॑ऽभिः । प्रति॑ । स्तोम॑म् । स॒र॒स्व॒ति॒ । जु॒ष॒स्व॒ ।
   तव॑ । शर्म॑न् । प्रि॒यऽत॑मे । दधा॑नाः । उप॑ । स्थे॒या॒म॒ । श॒र॒णम् । न । वृ॒क्षम् ॥

   इमा । जुह्वानाः । युष्मत् । आ । नमःऽभिः । प्रति । स्तोमम् । सरस्वति । जुषस्व ।
   तव । शर्मन् । प्रियऽतमे । दधानाः । उप । स्थेयाम । शरणम् । न । वृक्षम् ॥

   imā́ ǀ júhvānāḥ ǀ yuṣmát ǀ ā́ ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ práti ǀ stómam ǀ sarasvati ǀ juṣasva ǀ
   táva ǀ śárman ǀ priyá-tame ǀ dádhānāḥ ǀ úpa ǀ stheyāma ǀ śaraṇám ǀ ná ǀ vṛkṣám ǁ

   imā ǀ juhvānāḥ ǀ yuṣmat ǀ ā ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ prati ǀ stomam ǀ sarasvati ǀ juṣasva ǀ
   tava ǀ śarman ǀ priya-tame ǀ dadhānāḥ ǀ upa ǀ stheyāma ǀ śaraṇam ǀ na ǀ vṛkṣam ǁ

   7.95.5 Aṣṭaka 5.6.19.5Anuvāka 7.6.44Interpretations

6. Ṛk 6

   अ॒यमु॑ ते सरस्वति॒ वसि॑ष्ठो॒ द्वारा॑वृ॒तस्य॑ सुभगे॒ व्या॑वः ।
   वर्ध॑ शुभ्रे स्तुव॒ते रा॑सि॒ वाजा॑न्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   अयम् उ ते सरस्वति वसिष्ठो द्वाराव् ऋतस्य सुभगे व्य् आवः |
   वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान् यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   ayámu te sarasvati vásiṣṭho dvā́rāvṛtásya subhage vyā́vaḥ ǀ
   várdha śubhre stuvaté rāsi vā́jānyūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   ayam u te sarasvati vasiṣṭho dvārāv ṛtasya subhage vy āvaḥ |
   vardha śubhre stuvate rāsi vājān yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   अ॒यम् । ऊं॒ इति॑ । ते॒ । स॒र॒स्व॒ति॒ । वसि॑ष्ठः । द्वारौ॑ । ऋ॒तस्य॑ । सु॒ऽभ॒गे॒ । वि । आ॒व॒रित्या॑वः ।
   वर्ध॑ । शु॒भ्रे॒ । स्तु॒व॒ते । रा॒सि॒ । वाजा॑न् । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   अयम् । ऊं इति । ते । सरस्वति । वसिष्ठः । द्वारौ । ऋतस्य । सुऽभगे । वि । आवरित्यावः ।
   वर्ध । शुभ्रे । स्तुवते । रासि । वाजान् । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   ayám ǀ ūṃ íti ǀ te ǀ sarasvati ǀ vásiṣṭhaḥ ǀ dvā́rau ǀ ṛtásya ǀ su-bhage ǀ ví ǀ āvarítyāvaḥ ǀ
   várdha ǀ śubhre ǀ stuvaté ǀ rāsi ǀ vā́jān ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   ayam ǀ ūṃ iti ǀ te ǀ sarasvati ǀ vasiṣṭhaḥ ǀ dvārau ǀ ṛtasya ǀ su-bhage ǀ vi ǀ āvarityāvaḥ ǀ
   vardha ǀ śubhre ǀ stuvate ǀ rāsi ǀ vājān ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   7.95.6 Aṣṭaka 5.6.19.6Anuvāka 7.6.45Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.