Devatā देवता

Mitra, Varuṇa

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   उद्वां॒ चक्षु॑र्वरुण सु॒प्रती॑कं दे॒वयो॑रेति॒ सूर्य॑स्तत॒न्वान् ।
   अ॒भि यो विश्वा॒ भुव॑नानि॒ चष्टे॒ स म॒न्युं मर्त्ये॒ष्वा चि॑केत ॥

   उद् वां चक्षुर् वरुण सुप्रतीकं देवयोर् एति सूर्यस् ततन्वान् |
   अभि यो विश्वा भुवनानि चष्टे स मन्युम् मर्त्येष्व् आ चिकेत ||

   údvām cákṣurvaruṇa suprátīkam deváyoreti sū́ryastatanvā́n ǀ
   abhí yó víśvā bhúvanāni cáṣṭe sá manyúm mártyeṣvā́ ciketa ǁ

   ud vāṃ cakṣur varuṇa supratīkaṃ devayor eti sūryas tatanvān |
   abhi yo viśvā bhuvanāni caṣṭe sa manyum martyeṣv ā ciketa ||

   उत् । वा॒म् । चक्षुः॑ । व॒रु॒णा॒ । सु॒ऽप्रती॑कम् । दे॒वयोः॑ । ए॒ति॒ । सूर्यः॑ । त॒त॒न्वान् ।
   अ॒भि । यः । विश्वा॑ । भुव॑नानि । चष्टे॑ । सः । म॒न्युम् । मर्त्ये॑षु । आ । चि॒के॒त॒ ॥

   उत् । वाम् । चक्षुः । वरुणा । सुऽप्रतीकम् । देवयोः । एति । सूर्यः । ततन्वान् ।
   अभि । यः । विश्वा । भुवनानि । चष्टे । सः । मन्युम् । मर्त्येषु । आ । चिकेत ॥

   út ǀ vām ǀ cákṣuḥ ǀ varuṇā ǀ su-prátīkam ǀ deváyoḥ ǀ eti ǀ sū́ryaḥ ǀ tatanvā́n ǀ
   abhí ǀ yáḥ ǀ víśvā ǀ bhúvanāni ǀ cáṣṭe ǀ sáḥ ǀ manyúm ǀ mártyeṣu ǀ ā́ ǀ ciketa ǁ

   ut ǀ vām ǀ cakṣuḥ ǀ varuṇā ǀ su-pratīkam ǀ devayoḥ ǀ eti ǀ sūryaḥ ǀ tatanvān ǀ
   abhi ǀ yaḥ ǀ viśvā ǀ bhuvanāni ǀ caṣṭe ǀ saḥ ǀ manyum ǀ martyeṣu ǀ ā ǀ ciketa ǁ

   7.61.1 Aṣṭaka 5.5.3.1Anuvāka 7.4.63Interpretations

2. Ṛk 2

   प्र वां॒ स मि॑त्रावरुणावृ॒तावा॒ विप्रो॒ मन्मा॑नि दीर्घ॒श्रुदि॑यर्ति ।
   यस्य॒ ब्रह्मा॑णि सुक्रतू॒ अवा॑थ॒ आ यत्क्रत्वा॒ न श॒रदः॑ पृ॒णैथे॑ ॥

   प्र वां स मित्रावरुणाव् ऋतावा विप्रो मन्मानि दीर्घश्रुद् इयर्ति |
   यस्य ब्रह्माणि सुक्रतू अवाथ आ यत् क्रत्वा न शरदः पृणैथे ||

   prá vām sá mitrāvaruṇāvṛtā́vā vípro mánmāni dīrghaśrúdiyarti ǀ
   yásya bráhmāṇi sukratū ávātha ā́ yátkrátvā ná śarádaḥ pṛṇáithe ǁ

   pra vāṃ sa mitrāvaruṇāv ṛtāvā vipro manmāni dīrghaśrud iyarti |
   yasya brahmāṇi sukratū avātha ā yat kratvā na śaradaḥ pṛṇaithe ||

   प्र । वा॒म् । सः । मि॒त्रा॒व॒रु॒णौ॒ । ऋ॒तऽवा॑ । विप्रः॑ । मन्मा॑नि । दी॒र्घ॒ऽश्रुत् । इ॒य॒र्ति॒ ।
   यस्य॑ । ब्रह्मा॑णि । सु॒क्र॒तू॒ इति॑ सुऽक्रतू । अवा॑थः । आ । यत् । क्रत्वा॑ । न । श॒रदः॑ । पृ॒णैथे॒ इति॑ ॥

   प्र । वाम् । सः । मित्रावरुणौ । ऋतऽवा । विप्रः । मन्मानि । दीर्घऽश्रुत् । इयर्ति ।
   यस्य । ब्रह्माणि । सुक्रतू इति सुऽक्रतू । अवाथः । आ । यत् । क्रत्वा । न । शरदः । पृणैथे इति ॥

   prá ǀ vām ǀ sáḥ ǀ mitrāvaruṇau ǀ ṛtá-vā ǀ vípraḥ ǀ mánmāni ǀ dīrgha-śrút ǀ iyarti ǀ
   yásya ǀ bráhmāṇi ǀ sukratū íti su-kratū ǀ ávāthaḥ ǀ ā́ ǀ yát ǀ krátvā ǀ ná ǀ śarádaḥ ǀ pṛṇáithe íti ǁ

   pra ǀ vām ǀ saḥ ǀ mitrāvaruṇau ǀ ṛta-vā ǀ vipraḥ ǀ manmāni ǀ dīrgha-śrut ǀ iyarti ǀ
   yasya ǀ brahmāṇi ǀ sukratū iti su-kratū ǀ avāthaḥ ǀ ā ǀ yat ǀ kratvā ǀ na ǀ śaradaḥ ǀ pṛṇaithe iti ǁ

   7.61.2 Aṣṭaka 5.5.3.2Anuvāka 7.4.64Interpretations

3. Ṛk 3

   प्रोरोर्मि॑त्रावरुणा पृथि॒व्याः प्र दि॒व ऋ॒ष्वाद्बृ॑ह॒तः सु॑दानू ।
   स्पशो॑ दधाथे॒ ओष॑धीषु वि॒क्ष्वृध॑ग्य॒तो अनि॑मिषं॒ रक्ष॑माणा ॥

   प्रोरोर् मित्रावरुणा पृथिव्याः प्र दिव ऋष्वाद् बृहतः सुदानू |
   स्पशो दधाथे ओषधीषु विक्ष्व् ऋधग् यतो अनिमिषं रक्षमाणा ||

   prórórmitrāvaruṇā pṛthivyā́ḥ prá divá ṛṣvā́dbṛhatáḥ sudānū ǀ
   spáśo dadhāthe óṣadhīṣu vikṣvṛ́dhagyató ánimiṣam rákṣamāṇā ǁ

   proror mitrāvaruṇā pṛthivyāḥ pra diva ṛṣvād bṛhataḥ sudānū |
   spaśo dadhāthe oṣadhīṣu vikṣv ṛdhag yato animiṣaṃ rakṣamāṇā ||

   प्र । उ॒रोः । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । पृ॒थि॒व्याः । प्र । दि॒वः । ऋ॒ष्वात् । बृ॒ह॒तः । सु॒दा॒नू॒ इति॑ सुऽदानू ।
   स्पशः॑ । द॒धा॒थे॒ इति॑ । ओष॑धीषु । वि॒क्षु । ऋध॑क् । य॒तः । अनि॑ऽमिषम् । रक्ष॑माणा ॥

   प्र । उरोः । मित्रावरुणा । पृथिव्याः । प्र । दिवः । ऋष्वात् । बृहतः । सुदानू इति सुऽदानू ।
   स्पशः । दधाथे इति । ओषधीषु । विक्षु । ऋधक् । यतः । अनिऽमिषम् । रक्षमाणा ॥

   prá ǀ uróḥ ǀ mitrāvaruṇā ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ prá ǀ diváḥ ǀ ṛṣvā́t ǀ bṛhatáḥ ǀ sudānū íti su-dānū ǀ
   spáśaḥ ǀ dadhāthe íti ǀ óṣadhīṣu ǀ vikṣú ǀ ṛ́dhak ǀ yatáḥ ǀ áni-miṣam ǀ rákṣamāṇā ǁ

   pra ǀ uroḥ ǀ mitrāvaruṇā ǀ pṛthivyāḥ ǀ pra ǀ divaḥ ǀ ṛṣvāt ǀ bṛhataḥ ǀ sudānū iti su-dānū ǀ
   spaśaḥ ǀ dadhāthe iti ǀ oṣadhīṣu ǀ vikṣu ǀ ṛdhak ǀ yataḥ ǀ ani-miṣam ǀ rakṣamāṇā ǁ

   7.61.3 Aṣṭaka 5.5.3.3Anuvāka 7.4.65Interpretations

4. Ṛk 4

   शंसा॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धाम॒ शुष्मो॒ रोद॑सी बद्बधे महि॒त्वा ।
   अय॒न्मासा॒ अय॑ज्वनाम॒वीराः॒ प्र य॒ज्ञम॑न्मा वृ॒जनं॑ तिराते ॥

   शंसा मित्रस्य वरुणस्य धाम शुष्मो रोदसी बद्बधे महित्वा |
   अयन् मासा अयज्वनाम् अवीराः प्र यज्ञमन्मा वृजनं तिराते ||

   śáṃsā mitrásya váruṇasya dhā́ma śúṣmo ródasī badbadhe mahitvā́ ǀ
   áyanmā́sā áyajvanāmavī́rāḥ prá yajñámanmā vṛjánam tirāte ǁ

   śaṃsā mitrasya varuṇasya dhāma śuṣmo rodasī badbadhe mahitvā |
   ayan māsā ayajvanām avīrāḥ pra yajñamanmā vṛjanaṃ tirāte ||

   शंस॑ । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । धाम॑ । शुष्मः॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । ब॒द्ब॒धे॒ । म॒हि॒ऽत्वा ।
   अय॑न् । मासाः॑ । अय॑ज्वनाम् । अ॒वीराः॑ । प्र । य॒ज्ञऽम॑न्मा । वृ॒जन॑म् । ति॒रा॒ते॒ ॥

   शंस । मित्रस्य । वरुणस्य । धाम । शुष्मः । रोदसी इति । बद्बधे । महिऽत्वा ।
   अयन् । मासाः । अयज्वनाम् । अवीराः । प्र । यज्ञऽमन्मा । वृजनम् । तिराते ॥

   śáṃsa ǀ mitrásya ǀ váruṇasya ǀ dhā́ma ǀ śúṣmaḥ ǀ ródasī íti ǀ badbadhe ǀ mahi-tvā́ ǀ
   áyan ǀ mā́sāḥ ǀ áyajvanām ǀ avī́rāḥ ǀ prá ǀ yajñá-manmā ǀ vṛjánam ǀ tirāte ǁ

   śaṃsa ǀ mitrasya ǀ varuṇasya ǀ dhāma ǀ śuṣmaḥ ǀ rodasī iti ǀ badbadhe ǀ mahi-tvā ǀ
   ayan ǀ māsāḥ ǀ ayajvanām ǀ avīrāḥ ǀ pra ǀ yajña-manmā ǀ vṛjanam ǀ tirāte ǁ

   7.61.4 Aṣṭaka 5.5.3.4Anuvāka 7.4.66Interpretations

5. Ṛk 5

   अमू॑रा॒ विश्वा॑ वृषणावि॒मा वां॒ न यासु॑ चि॒त्रं ददृ॑शे॒ न य॒क्षं ।
   द्रुहः॑ सचंते॒ अनृ॑ता॒ जना॑नां॒ न वां॑ नि॒ण्यान्य॒चिते॑ अभूवन् ॥

   अमूरा विश्वा वृषणाव् इमा वां न यासु चित्रं ददृशे न यक्षम् |
   द्रुहः सचन्ते अनृता जनानां न वां निण्यान्य् अचिते अभूवन् ||

   ámūrā víśvā vṛṣaṇāvimā́ vām ná yā́su citrám dádṛśe ná yakṣám ǀ
   drúhaḥ sacante ánṛtā jánānām ná vām niṇyā́nyacíte abhūvan ǁ

   amūrā viśvā vṛṣaṇāv imā vāṃ na yāsu citraṃ dadṛśe na yakṣam |
   druhaḥ sacante anṛtā janānāṃ na vāṃ niṇyāny acite abhūvan ||

   अमू॑रा । विश्वा॑ । वृ॒ष॒णौ॒ । इ॒माः । वा॒म् । न । यासु॑ । चि॒त्रम् । ददृ॑शे । न । य॒क्षम् ।
   द्रुहः॑ । स॒च॒न्ते॒ । अनृ॑ता । जना॑नाम् । न । वा॒म् । नि॒ण्यानि॑ । अ॒चिते॑ । अ॒भू॒व॒न् ॥

   अमूरा । विश्वा । वृषणौ । इमाः । वाम् । न । यासु । चित्रम् । ददृशे । न । यक्षम् ।
   द्रुहः । सचन्ते । अनृता । जनानाम् । न । वाम् । निण्यानि । अचिते । अभूवन् ॥

   ámūrā ǀ víśvā ǀ vṛṣaṇau ǀ imā́ḥ ǀ vām ǀ ná ǀ yā́su ǀ citrám ǀ dádṛśe ǀ ná ǀ yakṣám ǀ
   drúhaḥ ǀ sacante ǀ ánṛtā ǀ jánānām ǀ ná ǀ vām ǀ niṇyā́ni ǀ acíte ǀ abhūvan ǁ

   amūrā ǀ viśvā ǀ vṛṣaṇau ǀ imāḥ ǀ vām ǀ na ǀ yāsu ǀ citram ǀ dadṛśe ǀ na ǀ yakṣam ǀ
   druhaḥ ǀ sacante ǀ anṛtā ǀ janānām ǀ na ǀ vām ǀ niṇyāni ǀ acite ǀ abhūvan ǁ

   7.61.5 Aṣṭaka 5.5.3.5Anuvāka 7.4.67Interpretations

6. Ṛk 6

   समु॑ वां य॒ज्ञं म॑हयं॒ नमो॑भिर्हु॒वे वां॑ मित्रावरुणा स॒बाधः॑ ।
   प्र वां॒ मन्मा॑न्यृ॒चसे॒ नवा॑नि कृ॒तानि॒ ब्रह्म॑ जुजुषन्नि॒मानि॑ ॥

   सम् उ वां यज्ञम् महयं नमोभिर् हुवे वाम् मित्रावरुणा सबाधः |
   प्र वाम् मन्मान्य् ऋचसे नवानि कृतानि ब्रह्म जुजुषन्न् इमानि ||

   sámu vām yajñám mahayam námobhirhuvé vām mitrāvaruṇā sabā́dhaḥ ǀ
   prá vām mánmānyṛcáse návāni kṛtā́ni bráhma jujuṣannimā́ni ǁ

   sam u vāṃ yajñam mahayaṃ namobhir huve vām mitrāvaruṇā sabādhaḥ |
   pra vām manmāny ṛcase navāni kṛtāni brahma jujuṣann imāni ||

   सम् । ऊं॒ इति॑ । वा॒म् । य॒ज्ञम् । म॒ह॒य॒म् । नमः॑ऽभिः । हु॒वे । वा॒म् । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । स॒ऽबाधः॑ ।
   प्र । वा॒म् । मन्मा॑नि । ऋ॒चसे॑ । नवा॑नि । कृ॒तानि॑ । ब्रह्म॑ । जु॒जु॒ष॒न् । इ॒मानि॑ ॥

   सम् । ऊं इति । वाम् । यज्ञम् । महयम् । नमःऽभिः । हुवे । वाम् । मित्रावरुणा । सऽबाधः ।
   प्र । वाम् । मन्मानि । ऋचसे । नवानि । कृतानि । ब्रह्म । जुजुषन् । इमानि ॥

   sám ǀ ūṃ íti ǀ vām ǀ yajñám ǀ mahayam ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ huvé ǀ vām ǀ mitrāvaruṇā ǀ sa-bā́dhaḥ ǀ
   prá ǀ vām ǀ mánmāni ǀ ṛcáse ǀ návāni ǀ kṛtā́ni ǀ bráhma ǀ jujuṣan ǀ imā́ni ǁ

   sam ǀ ūṃ iti ǀ vām ǀ yajñam ǀ mahayam ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ huve ǀ vām ǀ mitrāvaruṇā ǀ sa-bādhaḥ ǀ
   pra ǀ vām ǀ manmāni ǀ ṛcase ǀ navāni ǀ kṛtāni ǀ brahma ǀ jujuṣan ǀ imāni ǁ

   7.61.6 Aṣṭaka 5.5.3.6Anuvāka 7.4.68Interpretations

7. Ṛk 7

   इ॒यं दे॑व पु॒रोहि॑तिर्यु॒वभ्यां॑ य॒ज्ञेषु॑ मित्रावरुणावकारि ।
   विश्वा॑नि दु॒र्गा पि॑पृतं ति॒रो नो॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   इयं देव पुरोहितिर् युवभ्यां यज्ञेषु मित्रावरुणाव् अकारि |
   विश्वानि दुर्गा पिपृतं तिरो नो यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   iyám deva puróhitiryuvábhyām yajñéṣu mitrāvaruṇāvakāri ǀ
   víśvāni durgā́ pipṛtam tiró no yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   iyaṃ deva purohitir yuvabhyāṃ yajñeṣu mitrāvaruṇāv akāri |
   viśvāni durgā pipṛtaṃ tiro no yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   इ॒यम् । दे॒व॒ । पु॒रःऽहि॑तिः । यु॒वऽभ्या॑म् । य॒ज्ञेषु॑ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णौ॒ । अ॒का॒रि॒ ।
   विश्वा॑नि । दुः॒ऽगा । पि॒पृ॒त॒म् । ति॒रः । नः॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   इयम् । देव । पुरःऽहितिः । युवऽभ्याम् । यज्ञेषु । मित्रावरुणौ । अकारि ।
   विश्वानि । दुःऽगा । पिपृतम् । तिरः । नः । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   iyám ǀ deva ǀ puráḥ-hitiḥ ǀ yuvá-bhyām ǀ yajñéṣu ǀ mitrāvaruṇau ǀ akāri ǀ
   víśvāni ǀ duḥ-gā́ ǀ pipṛtam ǀ tiráḥ ǀ naḥ ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   iyam ǀ deva ǀ puraḥ-hitiḥ ǀ yuva-bhyām ǀ yajñeṣu ǀ mitrāvaruṇau ǀ akāri ǀ
   viśvāni ǀ duḥ-gā ǀ pipṛtam ǀ tiraḥ ǀ naḥ ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   7.61.7 Aṣṭaka 5.5.3.7Anuvāka 7.4.69Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.