Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   प्र वो॑ दे॒वं चि॑त्सहसा॒नम॒ग्निमश्वं॒ न वा॒जिनं॑ हिषे॒ नमो॑भिः ।
   भवा॑ नो दू॒तो अ॑ध्व॒रस्य॑ वि॒द्वांत्मना॑ दे॒वेषु॑ विविदे मि॒तद्रुः॑ ॥

   प्र वो देवं चित् सहसानम् अग्निम् अश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः |
   भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान् त्मना देवेषु विविदे मितद्रुः ||

   prá vo devám citsahasānámagnímáśvam ná vājínam hiṣe námobhiḥ ǀ
   bhávā no dūtó adhvarásya vidvā́ntmánā devéṣu vivide mitádruḥ ǁ

   pra vo devaṃ cit sahasānam agnim aśvaṃ na vājinaṃ hiṣe namobhiḥ |
   bhavā no dūto adhvarasya vidvān tmanā deveṣu vivide mitadruḥ ||

   प्र । वः॒ । दे॒वम् । चि॒त् । स॒ह॒सा॒नम् । अ॒ग्निम् । अश्व॑म् । न । वा॒जिन॑म् । हि॒षे॒ । नमः॑ऽभिः ।
   भव॑ । नः॒ । दू॒तः । अ॒ध्व॒रस्य॑ । वि॒द्वान् । त्मना॑ । दे॒वेषु॑ । वि॒वि॒दे॒ । मि॒तऽद्रुः॑ ॥

   प्र । वः । देवम् । चित् । सहसानम् । अग्निम् । अश्वम् । न । वाजिनम् । हिषे । नमःऽभिः ।
   भव । नः । दूतः । अध्वरस्य । विद्वान् । त्मना । देवेषु । विविदे । मितऽद्रुः ॥

   prá ǀ vaḥ ǀ devám ǀ cit ǀ sahasānám ǀ agním ǀ áśvam ǀ ná ǀ vājínam ǀ hiṣe ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ
   bháva ǀ naḥ ǀ dūtáḥ ǀ adhvarásya ǀ vidvā́n ǀ tmánā ǀ devéṣu ǀ vivide ǀ mitá-druḥ ǁ

   pra ǀ vaḥ ǀ devam ǀ cit ǀ sahasānam ǀ agnim ǀ aśvam ǀ na ǀ vājinam ǀ hiṣe ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ
   bhava ǀ naḥ ǀ dūtaḥ ǀ adhvarasya ǀ vidvān ǀ tmanā ǀ deveṣu ǀ vivide ǀ mita-druḥ ǁ

   7.7.1 Aṣṭaka 5.2.10.1Anuvāka 7.1.73Interpretations

2. Ṛk 2

   आ या॑ह्यग्ने प॒थ्या॒३॒॑ अनु॒ स्वा मं॒द्रो दे॒वानां॑ स॒ख्यं जु॑षा॒णः ।
   आ सानु॒ शुष्मै॑र्न॒दय॑न्पृथि॒व्या जंभे॑भि॒र्विश्व॑मु॒शध॒ग्वना॑नि ॥

   आ याह्य् अग्ने पथ्या अनु स्वा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः |
   आ सानु शुष्मैर् नदयन् पृथिव्या जम्भेभिर् विश्वम् उशधग् वनानि ||

   ā́ yāhyagne pathyā́ ánu svā́ mandró devā́nām sakhyám juṣāṇáḥ ǀ
   ā́ sā́nu śúṣmairnadáyanpṛthivyā́ jámbhebhirvíśvamuśádhagvánāni ǁ

   ā yāhy agne pathyā anu svā mandro devānāṃ sakhyaṃ juṣāṇaḥ |
   ā sānu śuṣmair nadayan pṛthivyā jambhebhir viśvam uśadhag vanāni ||

   आ । या॒हि॒ । अ॒ग्ने॒ । प॒थ्याः॑ । अनु॑ । स्वाः । म॒न्द्रः । दे॒वाना॑म् । स॒ख्यम् । जु॒षा॒णः ।
   आ । सानु॑ । शुष्मैः॑ । न॒दय॑न् । पृ॒थि॒व्याः । जम्भे॑भिः । विश्व॑म् । उ॒शध॑क् । वना॑नि ॥

   आ । याहि । अग्ने । पथ्याः । अनु । स्वाः । मन्द्रः । देवानाम् । सख्यम् । जुषाणः ।
   आ । सानु । शुष्मैः । नदयन् । पृथिव्याः । जम्भेभिः । विश्वम् । उशधक् । वनानि ॥

   ā́ ǀ yāhi ǀ agne ǀ pathyā́ḥ ǀ ánu ǀ svā́ḥ ǀ mandráḥ ǀ devā́nām ǀ sakhyám ǀ juṣāṇáḥ ǀ
   ā́ ǀ sā́nu ǀ śúṣmaiḥ ǀ nadáyan ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ jámbhebhiḥ ǀ víśvam ǀ uśádhak ǀ vánāni ǁ

   ā ǀ yāhi ǀ agne ǀ pathyāḥ ǀ anu ǀ svāḥ ǀ mandraḥ ǀ devānām ǀ sakhyam ǀ juṣāṇaḥ ǀ
   ā ǀ sānu ǀ śuṣmaiḥ ǀ nadayan ǀ pṛthivyāḥ ǀ jambhebhiḥ ǀ viśvam ǀ uśadhak ǀ vanāni ǁ

   7.7.2 Aṣṭaka 5.2.10.2Anuvāka 7.1.74Interpretations

3. Ṛk 3

   प्रा॒चीनो॑ य॒ज्ञः सुधि॑तं॒ हि ब॒र्हिः प्री॑णी॒ते अ॒ग्निरी॑ळि॒तो न होता॑ ।
   आ मा॒तरा॑ वि॒श्ववा॑रे हुवा॒नो यतो॑ यविष्ठ जज्ञि॒षे सु॒शेवः॑ ॥

   प्राचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः प्रीणीते अग्निर् ईऌइतो न होता |
   आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ||

   prācī́no yajñáḥ súdhitam hí barhíḥ prīṇīté agnírīḷitó ná hótā ǀ
   ā́ mātárā viśvávāre huvānó yáto yaviṣṭha jajñiṣé suśévaḥ ǁ

   prācīno yajñaḥ sudhitaṃ hi barhiḥ prīṇīte agnir īḷito na hotā |
   ā mātarā viśvavāre huvāno yato yaviṣṭha jajñiṣe suśevaḥ ||

   प्रा॒चीनः॑ । य॒ज्ञः । सुऽधि॑तम् । हि । ब॒र्हिः । प्री॒णी॒ते । अ॒ग्निः । ई॒ळि॒तः । न । होता॑ ।
   आ । मा॒तरा॑ । वि॒श्ववा॑रे॒ इति॑ वि॒श्वऽवा॑रे । हु॒वा॒नः । यतः॑ । य॒वि॒ष्ठ॒ । ज॒ज्ञि॒षे । सु॒ऽशेवः॑ ॥

   प्राचीनः । यज्ञः । सुऽधितम् । हि । बर्हिः । प्रीणीते । अग्निः । ईळितः । न । होता ।
   आ । मातरा । विश्ववारे इति विश्वऽवारे । हुवानः । यतः । यविष्ठ । जज्ञिषे । सुऽशेवः ॥

   prācī́naḥ ǀ yajñáḥ ǀ sú-dhitam ǀ hí ǀ barhíḥ ǀ prīṇīté ǀ agníḥ ǀ īḷitáḥ ǀ ná ǀ hótā ǀ
   ā́ ǀ mātárā ǀ viśvávāre íti viśvá-vāre ǀ huvānáḥ ǀ yátaḥ ǀ yaviṣṭha ǀ jajñiṣé ǀ su-śévaḥ ǁ

   prācīnaḥ ǀ yajñaḥ ǀ su-dhitam ǀ hi ǀ barhiḥ ǀ prīṇīte ǀ agniḥ ǀ īḷitaḥ ǀ na ǀ hotā ǀ
   ā ǀ mātarā ǀ viśvavāre iti viśva-vāre ǀ huvānaḥ ǀ yataḥ ǀ yaviṣṭha ǀ jajñiṣe ǀ su-śevaḥ ǁ

   7.7.3 Aṣṭaka 5.2.10.3Anuvāka 7.1.75Interpretations

4. Ṛk 4

   स॒द्यो अ॑ध्व॒रे र॑थि॒रं ज॑नंत॒ मानु॑षासो॒ विचे॑तसो॒ य ए॑षां ।
   वि॒शाम॑धायि वि॒श्पति॑र्दुरो॒णे॒३॒॑ऽग्निर्मं॒द्रो मधु॑वचा ऋ॒तावा॑ ॥

   सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम् |
   विशाम् अधायि विश्पतिर् दुरोणे ऽग्निर् मन्द्रो मधुवचा ऋतावा ||

   sadyó adhvaré rathirám jananta mā́nuṣāso vícetaso yá eṣām ǀ
   viśā́madhāyi viśpátirduroṇé’gnírmandró mádhuvacā ṛtā́vā ǁ

   sadyo adhvare rathiraṃ jananta mānuṣāso vicetaso ya eṣām |
   viśām adhāyi viśpatir duroṇe 'gnir mandro madhuvacā ṛtāvā ||

   स॒द्यः । अ॒ध्व॒रे । र॒थि॒रम् । ज॒न॒न्त॒ । मानु॑षासः । विऽचे॑तसः । यः । ए॒षा॒म् ।
   वि॒शाम् । अ॒धा॒यि॒ । वि॒श्पतिः॑ । दु॒रो॒णे । अ॒ग्निः । म॒न्द्रः । मधु॑ऽवचाः । ऋ॒तऽवा॑ ॥

   सद्यः । अध्वरे । रथिरम् । जनन्त । मानुषासः । विऽचेतसः । यः । एषाम् ।
   विशाम् । अधायि । विश्पतिः । दुरोणे । अग्निः । मन्द्रः । मधुऽवचाः । ऋतऽवा ॥

   sadyáḥ ǀ adhvaré ǀ rathirám ǀ jananta ǀ mā́nuṣāsaḥ ǀ ví-cetasaḥ ǀ yáḥ ǀ eṣām ǀ
   viśā́m ǀ adhāyi ǀ viśpátiḥ ǀ duroṇé ǀ agníḥ ǀ mandráḥ ǀ mádhu-vacāḥ ǀ ṛtá-vā ǁ

   sadyaḥ ǀ adhvare ǀ rathiram ǀ jananta ǀ mānuṣāsaḥ ǀ vi-cetasaḥ ǀ yaḥ ǀ eṣām ǀ
   viśām ǀ adhāyi ǀ viśpatiḥ ǀ duroṇe ǀ agniḥ ǀ mandraḥ ǀ madhu-vacāḥ ǀ ṛta-vā ǁ

   7.7.4 Aṣṭaka 5.2.10.4Anuvāka 7.1.76Interpretations

5. Ṛk 5

   असा॑दि वृ॒तो वह्नि॑राजग॒न्वान॒ग्निर्ब्र॒ह्मा नृ॒षद॑ने विध॒र्ता ।
   द्यौश्च॒ यं पृ॑थि॒वी वा॑वृ॒धाते॒ आ यं होता॒ यज॑ति वि॒श्ववा॑रं ॥

   असादि वृतो वह्निर् आजगन्वान् अग्निर् ब्रह्मा नृषदने विधर्ता |
   द्यौश् च यम् पृथिवी वावृधाते आ यं होता यजति विश्ववारम् ||

   ásādi vṛtó váhnirājaganvā́nagnírbrahmā́ nṛṣádane vidhartā́ ǀ
   dyáuśca yám pṛthivī́ vāvṛdhā́te ā́ yám hótā yájati viśvávāram ǁ

   asādi vṛto vahnir ājaganvān agnir brahmā nṛṣadane vidhartā |
   dyauś ca yam pṛthivī vāvṛdhāte ā yaṃ hotā yajati viśvavāram ||

   असा॑दि । वृ॒तः । वह्निः॑ । आ॒ऽज॒ग॒न्वान् । अ॒ग्निः । ब्र॒ह्मा । नृ॒ऽसद॑ने । वि॒ऽध॒र्ता ।
   द्यौः । च॒ । यम् । पृ॒थि॒वी । व॒वृ॒धाते॒ इति॑ । आ । यम् । होता॑ । यज॑ति । वि॒श्वऽवा॑रम् ॥

   असादि । वृतः । वह्निः । आऽजगन्वान् । अग्निः । ब्रह्मा । नृऽसदने । विऽधर्ता ।
   द्यौः । च । यम् । पृथिवी । ववृधाते इति । आ । यम् । होता । यजति । विश्वऽवारम् ॥

   ásādi ǀ vṛtáḥ ǀ váhniḥ ǀ ā-jaganvā́n ǀ agníḥ ǀ brahmā́ ǀ nṛ-sádane ǀ vi-dhartā́ ǀ
   dyáuḥ ǀ ca ǀ yám ǀ pṛthivī́ ǀ vavṛdhā́te íti ǀ ā́ ǀ yám ǀ hótā ǀ yájati ǀ viśvá-vāram ǁ

   asādi ǀ vṛtaḥ ǀ vahniḥ ǀ ā-jaganvān ǀ agniḥ ǀ brahmā ǀ nṛ-sadane ǀ vi-dhartā ǀ
   dyauḥ ǀ ca ǀ yam ǀ pṛthivī ǀ vavṛdhāte iti ǀ ā ǀ yam ǀ hotā ǀ yajati ǀ viśva-vāram ǁ

   7.7.5 Aṣṭaka 5.2.10.5Anuvāka 7.1.77Interpretations

6. Ṛk 6

   ए॒ते द्यु॒म्नेभि॒र्विश्व॒माति॑रंत॒ मंत्रं॒ ये वारं॒ नर्या॒ अत॑क्षन् ।
   प्र ये विश॑स्ति॒रंत॒ श्रोष॑माणा॒ आ ये मे॑ अ॒स्य दीध॑यन्नृ॒तस्य॑ ॥

   एते द्युम्नेभिर् विश्वम् आतिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन् |
   प्र ये विशस् तिरन्त श्रोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्न् ऋतस्य ||

   eté dyumnébhirvíśvamā́tiranta mántram yé vā́ram náryā átakṣan ǀ
   prá yé víśastiránta śróṣamāṇā ā́ yé me asyá dī́dhayannṛtásya ǁ

   ete dyumnebhir viśvam ātiranta mantraṃ ye vāraṃ naryā atakṣan |
   pra ye viśas tiranta śroṣamāṇā ā ye me asya dīdhayann ṛtasya ||

   ए॒ते । द्यु॒म्नेभिः॑ । विश्व॑म् । आ । अ॒ति॒र॒न्त॒ । मन्त्र॑म् । ये । वा॒ । अर॑म् । नर्याः॑ । अत॑क्षन् ।
   प्र । ये । विशः॑ । ति॒रन्त॑ । श्रोष॑माणाः । आ । ये । मे॒ । अ॒स्य । दीध॑यन् । ऋ॒तस्य॑ ॥

   एते । द्युम्नेभिः । विश्वम् । आ । अतिरन्त । मन्त्रम् । ये । वा । अरम् । नर्याः । अतक्षन् ।
   प्र । ये । विशः । तिरन्त । श्रोषमाणाः । आ । ये । मे । अस्य । दीधयन् । ऋतस्य ॥

   eté ǀ dyumnébhiḥ ǀ víśvam ǀ ā́ ǀ atiranta ǀ mántram ǀ yé ǀ vā ǀ áram ǀ náryāḥ ǀ átakṣan ǀ
   prá ǀ yé ǀ víśaḥ ǀ tiránta ǀ śróṣamāṇāḥ ǀ ā́ ǀ yé ǀ me ǀ asyá ǀ dī́dhayan ǀ ṛtásya ǁ

   ete ǀ dyumnebhiḥ ǀ viśvam ǀ ā ǀ atiranta ǀ mantram ǀ ye ǀ vā ǀ aram ǀ naryāḥ ǀ atakṣan ǀ
   pra ǀ ye ǀ viśaḥ ǀ tiranta ǀ śroṣamāṇāḥ ǀ ā ǀ ye ǀ me ǀ asya ǀ dīdhayan ǀ ṛtasya ǁ

   7.7.6 Aṣṭaka 5.2.10.6Anuvāka 7.1.78Interpretations

7. Ṛk 7

   नू त्वाम॑ग्न ईमहे॒ वसि॑ष्ठा ईशा॒नं सू॑नो सहसो॒ वसू॑नां ।
   इषं॑ स्तो॒तृभ्यो॑ म॒घव॑द्भ्य आनड्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   नू त्वाम् अग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम् |
   इषं स्तोतृभ्यो मघवद्भ्य आनड् यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   nū́ tvā́magna īmahe vásiṣṭhā īśānám sūno sahaso vásūnām ǀ
   íṣam stotṛ́bhyo maghávadbhya ānaḍyūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   nū tvām agna īmahe vasiṣṭhā īśānaṃ sūno sahaso vasūnām |
   iṣaṃ stotṛbhyo maghavadbhya ānaḍ yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   नु । त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । ई॒म॒हे॒ । वसि॑ष्ठाः । ई॒शा॒नम् । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । वसू॑नाम् ।
   इष॑म् । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । म॒घव॑त्ऽभ्यः । आ॒न॒ट् । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   नु । त्वाम् । अग्ने । ईमहे । वसिष्ठाः । ईशानम् । सूनो इति । सहसः । वसूनाम् ।
   इषम् । स्तोतृऽभ्यः । मघवत्ऽभ्यः । आनट् । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   nú ǀ tvā́m ǀ agne ǀ īmahe ǀ vásiṣṭhāḥ ǀ īśānám ǀ sūno íti ǀ sahasaḥ ǀ vásūnām ǀ
   íṣam ǀ stotṛ́-bhyaḥ ǀ maghávat-bhyaḥ ǀ ānaṭ ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   nu ǀ tvām ǀ agne ǀ īmahe ǀ vasiṣṭhāḥ ǀ īśānam ǀ sūno iti ǀ sahasaḥ ǀ vasūnām ǀ
   iṣam ǀ stotṛ-bhyaḥ ǀ maghavat-bhyaḥ ǀ ānaṭ ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   7.7.7 Aṣṭaka 5.2.10.7Anuvāka 7.1.79Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.