Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Gāyatrī

1. Ṛk 1

   उ॒प॒सद्या॑य मी॒ळ्हुष॑ आ॒स्ये॑ जुहुता ह॒विः ।
   यो नो॒ नेदि॑ष्ठ॒माप्यं॑ ॥

   उपसद्याय मीऌहुष आस्ये जुहुता हविः |
   यो नो नेदिष्ठम् आप्यम् ||

   upasádyāya mīḷhúṣa āsyé juhutā havíḥ ǀ
   yó no nédiṣṭhamā́pyam ǁ

   upasadyāya mīḷhuṣa āsye juhutā haviḥ |
   yo no nediṣṭham āpyam ||

   उ॒प॒ऽसद्या॑य । मी॒ळ्हुषे॑ । आ॒स्ये॑ । जु॒हु॒त॒ । ह॒विः ।
   यः । नः॒ । नेदि॑ष्ठम् । आप्य॑म् ॥

   उपऽसद्याय । मीळ्हुषे । आस्ये । जुहुत । हविः ।
   यः । नः । नेदिष्ठम् । आप्यम् ॥

   upa-sádyāya ǀ mīḷhúṣe ǀ āsyé ǀ juhuta ǀ havíḥ ǀ
   yáḥ ǀ naḥ ǀ nédiṣṭham ǀ ā́pyam ǁ

   upa-sadyāya ǀ mīḷhuṣe ǀ āsye ǀ juhuta ǀ haviḥ ǀ
   yaḥ ǀ naḥ ǀ nediṣṭham ǀ āpyam ǁ

   7.15.1 Aṣṭaka 5.2.18.1Anuvāka 7.1.112Interpretations

2. Ṛk 2

   यः पंच॑ चर्ष॒णीर॒भि नि॑ष॒साद॒ दमे॑दमे ।
   क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा॑ ॥

   यः पञ्च चर्षणीर् अभि निषसाद दमे-दमे |
   कविर् गृहपतिर् युवा ||

   yáḥ páñca carṣaṇī́rabhí niṣasā́da dámedame ǀ
   kavírgṛhápatiryúvā ǁ

   yaḥ pañca carṣaṇīr abhi niṣasāda dame-dame |
   kavir gṛhapatir yuvā ||

   यः । पञ्च॑ । च॒र्ष॒णीः । अ॒भि । नि॒ऽस॒साद॑ । दमे॑ऽदमे ।
   क॒विः । गृ॒हऽप॑तिः । युवा॑ ॥

   यः । पञ्च । चर्षणीः । अभि । निऽससाद । दमेऽदमे ।
   कविः । गृहऽपतिः । युवा ॥

   yáḥ ǀ páñca ǀ carṣaṇī́ḥ ǀ abhí ǀ ni-sasā́da ǀ dáme-dame ǀ
   kavíḥ ǀ gṛhá-patiḥ ǀ yúvā ǁ

   yaḥ ǀ pañca ǀ carṣaṇīḥ ǀ abhi ǀ ni-sasāda ǀ dame-dame ǀ
   kaviḥ ǀ gṛha-patiḥ ǀ yuvā ǁ

   7.15.2 Aṣṭaka 5.2.18.2Anuvāka 7.1.113Interpretations

3. Ṛk 3

   स नो॒ वेदो॑ अ॒मात्य॑म॒ग्नी र॑क्षतु वि॒श्वतः॑ ।
   उ॒तास्मान्पा॒त्वंह॑सः ॥

   स नो वेदो अमात्यम् अग्नी रक्षतु विश्वतः |
   उतास्मान् पात्व् अंहसः ||

   sá no védo amā́tyamagnī́ rakṣatu viśvátaḥ ǀ
   utā́smā́npātváṃhasaḥ ǁ

   sa no vedo amātyam agnī rakṣatu viśvataḥ |
   utāsmān pātv aṃhasaḥ ||

   सः । नः॒ । वेदः॑ । अ॒मात्य॑म् । अ॒ग्निः । र॒क्ष॒तु॒ । वि॒श्वतः॑ ।
   उ॒त । अ॒स्मान् । पा॒तु॒ । अंह॑सः ॥

   सः । नः । वेदः । अमात्यम् । अग्निः । रक्षतु । विश्वतः ।
   उत । अस्मान् । पातु । अंहसः ॥

   sáḥ ǀ naḥ ǀ védaḥ ǀ amā́tyam ǀ agníḥ ǀ rakṣatu ǀ viśvátaḥ ǀ
   utá ǀ asmā́n ǀ pātu ǀ áṃhasaḥ ǁ

   saḥ ǀ naḥ ǀ vedaḥ ǀ amātyam ǀ agniḥ ǀ rakṣatu ǀ viśvataḥ ǀ
   uta ǀ asmān ǀ pātu ǀ aṃhasaḥ ǁ

   7.15.3 Aṣṭaka 5.2.18.3Anuvāka 7.1.114Interpretations

4. Ṛk 4

   नवं॒ नु स्तोम॑म॒ग्नये॑ दि॒वः श्ये॒नाय॑ जीजनं ।
   वस्वः॑ कु॒विद्व॒नाति॑ नः ॥

   नवं नु स्तोमम् अग्नये दिवः श्येनाय जीजनम् |
   वस्वः कुविद् वनाति नः ||

   návam nú stómamagnáye diváḥ śyenā́ya jījanam ǀ
   vásvaḥ kuvídvanā́ti naḥ ǁ

   navaṃ nu stomam agnaye divaḥ śyenāya jījanam |
   vasvaḥ kuvid vanāti naḥ ||

   नव॑म् । नु । स्तोम॑म् । अ॒ग्नये॑ । दि॒वः । श्ये॒नाय॑ । जी॒ज॒न॒म् ।
   वस्वः॑ । कु॒वित् । व॒नाति॑ । नः॒ ॥

   नवम् । नु । स्तोमम् । अग्नये । दिवः । श्येनाय । जीजनम् ।
   वस्वः । कुवित् । वनाति । नः ॥

   návam ǀ nú ǀ stómam ǀ agnáye ǀ diváḥ ǀ śyenā́ya ǀ jījanam ǀ
   vásvaḥ ǀ kuvít ǀ vanā́ti ǀ naḥ ǁ

   navam ǀ nu ǀ stomam ǀ agnaye ǀ divaḥ ǀ śyenāya ǀ jījanam ǀ
   vasvaḥ ǀ kuvit ǀ vanāti ǀ naḥ ǁ

   7.15.4 Aṣṭaka 5.2.18.4Anuvāka 7.1.115Interpretations

5. Ṛk 5

   स्पा॒र्हा यस्य॒ श्रियो॑ दृ॒शे र॒यिर्वी॒रव॑तो यथा ।
   अग्रे॑ य॒ज्ञस्य॒ शोच॑तः ॥

   स्पार्हा यस्य श्रियो दृशे रयिर् वीरवतो यथा |
   अग्रे यज्ञस्य शोचतः ||

   spārhā́ yásya śríyo dṛśé rayírvīrávato yathā ǀ
   ágre yajñásya śócataḥ ǁ

   spārhā yasya śriyo dṛśe rayir vīravato yathā |
   agre yajñasya śocataḥ ||

   स्पा॒र्हाः । यस्य॑ । श्रियः॑ । दृ॒शे । र॒यिः । वी॒रऽव॑तः । य॒था॒ ।
   अग्रे॑ । य॒ज्ञस्य॑ । शोच॑तः ॥

   स्पार्हाः । यस्य । श्रियः । दृशे । रयिः । वीरऽवतः । यथा ।
   अग्रे । यज्ञस्य । शोचतः ॥

   spārhā́ḥ ǀ yásya ǀ śríyaḥ ǀ dṛśé ǀ rayíḥ ǀ vīrá-vataḥ ǀ yathā ǀ
   ágre ǀ yajñásya ǀ śócataḥ ǁ

   spārhāḥ ǀ yasya ǀ śriyaḥ ǀ dṛśe ǀ rayiḥ ǀ vīra-vataḥ ǀ yathā ǀ
   agre ǀ yajñasya ǀ śocataḥ ǁ

   7.15.5 Aṣṭaka 5.2.18.5Anuvāka 7.1.116Interpretations

6. Ṛk 6

   सेमां वे॑तु॒ वष॑ट्कृतिम॒ग्निर्जु॑षत नो॒ गिरः॑ ।
   यजि॑ष्ठो हव्य॒वाह॑नः ॥

   सेमां वेतु वषट्कृतिम् अग्निर् जुषत नो गिरः |
   यजिष्ठो हव्यवाहनः ||

   sémā́m vetu váṣaṭkṛtimagnírjuṣata no gíraḥ ǀ
   yájiṣṭho havyavā́hanaḥ ǁ

   semāṃ vetu vaṣaṭkṛtim agnir juṣata no giraḥ |
   yajiṣṭho havyavāhanaḥ ||

   सः । इ॒माम् । वे॒तु॒ । वष॑ट्ऽकृतिम् । अ॒ग्निः । जु॒ष॒त॒ । नः॒ । गिरः॑ ।
   यजि॑ष्ठः । ह॒व्य॒ऽवाह॑नः ॥

   सः । इमाम् । वेतु । वषट्ऽकृतिम् । अग्निः । जुषत । नः । गिरः ।
   यजिष्ठः । हव्यऽवाहनः ॥

   sáḥ ǀ imā́m ǀ vetu ǀ váṣaṭ-kṛtim ǀ agníḥ ǀ juṣata ǀ naḥ ǀ gíraḥ ǀ
   yájiṣṭhaḥ ǀ havya-vā́hanaḥ ǁ

   saḥ ǀ imām ǀ vetu ǀ vaṣaṭ-kṛtim ǀ agniḥ ǀ juṣata ǀ naḥ ǀ giraḥ ǀ
   yajiṣṭhaḥ ǀ havya-vāhanaḥ ǁ

   7.15.6 Aṣṭaka 5.2.19.1Anuvāka 7.1.117Interpretations

7. Ṛk 7

   नि त्वा॑ नक्ष्य विश्पते द्यु॒मंतं॑ देव धीमहि ।
   सु॒वीर॑मग्न आहुत ॥

   नि त्वा नक्ष्य विश्पते द्युमन्तं देव धीमहि |
   सुवीरम् अग्न आहुत ||

   ní tvā nakṣya viśpate dyumántam deva dhīmahi ǀ
   suvī́ramagna āhuta ǁ

   ni tvā nakṣya viśpate dyumantaṃ deva dhīmahi |
   suvīram agna āhuta ||

   नि । त्वा॒ । न॒क्ष्य॒ । वि॒श्प॒ते॒ । द्यु॒ऽमन्त॑म् । दे॒व॒ । धी॒म॒हि॒ ।
   सु॒ऽवीर॑म् । अ॒ग्ने॒ । आ॒ऽहु॒त॒ ॥

   नि । त्वा । नक्ष्य । विश्पते । द्युऽमन्तम् । देव । धीमहि ।
   सुऽवीरम् । अग्ने । आऽहुत ॥

   ní ǀ tvā ǀ nakṣya ǀ viśpate ǀ dyu-mántam ǀ deva ǀ dhīmahi ǀ
   su-vī́ram ǀ agne ǀ ā-huta ǁ

   ni ǀ tvā ǀ nakṣya ǀ viśpate ǀ dyu-mantam ǀ deva ǀ dhīmahi ǀ
   su-vīram ǀ agne ǀ ā-huta ǁ

   7.15.7 Aṣṭaka 5.2.19.2Anuvāka 7.1.118Interpretations

8. Ṛk 8

   क्षप॑ उ॒स्रश्च॑ दीदिहि स्व॒ग्नय॒स्त्वया॑ व॒यं ।
   सु॒वीर॒स्त्वम॑स्म॒युः ॥

   क्षप उस्रश् च दीदिहि स्वग्नयस् त्वया वयम् |
   सुवीरस् त्वम् अस्मयुः ||

   kṣápa usráśca dīdihi svagnáyastváyā vayám ǀ
   suvī́rastvámasmayúḥ ǁ

   kṣapa usraś ca dīdihi svagnayas tvayā vayam |
   suvīras tvam asmayuḥ ||

   क्षपः॑ । उ॒स्रः । च॒ । दी॒दि॒हि॒ । सु॒ऽअ॒ग्नयः॑ । त्वया॑ । व॒यम् ।
   सु॒ऽवीरः॑ । त्वम् । अ॒स्म॒ऽयुः ॥

   क्षपः । उस्रः । च । दीदिहि । सुऽअग्नयः । त्वया । वयम् ।
   सुऽवीरः । त्वम् । अस्मऽयुः ॥

   kṣápaḥ ǀ usráḥ ǀ ca ǀ dīdihi ǀ su-agnáyaḥ ǀ tváyā ǀ vayám ǀ
   su-vī́raḥ ǀ tvám ǀ asma-yúḥ ǁ

   kṣapaḥ ǀ usraḥ ǀ ca ǀ dīdihi ǀ su-agnayaḥ ǀ tvayā ǀ vayam ǀ
   su-vīraḥ ǀ tvam ǀ asma-yuḥ ǁ

   7.15.8 Aṣṭaka 5.2.19.3Anuvāka 7.1.119Interpretations

9. Ṛk 9

   उप॑ त्वा सा॒तये॒ नरो॒ विप्रा॑सो यंति धी॒तिभिः॑ ।
   उपाक्ष॑रा सह॒स्रिणी॑ ॥

   उप त्वा सातये नरो विप्रासो यन्ति धीतिभिः |
   उपाक्षरा सहस्रिणी ||

   úpa tvā sātáye náro víprāso yanti dhītíbhiḥ ǀ
   úpā́kṣarā sahasríṇī ǁ

   upa tvā sātaye naro viprāso yanti dhītibhiḥ |
   upākṣarā sahasriṇī ||

   उप॑ । त्वा॒ । सा॒तये॑ । नरः॑ । विप्रा॑सः । य॒न्ति॒ । धी॒तिऽभिः॑ ।
   उप॑ । अक्ष॑रा । स॒ह॒स्रिणी॑ ॥

   उप । त्वा । सातये । नरः । विप्रासः । यन्ति । धीतिऽभिः ।
   उप । अक्षरा । सहस्रिणी ॥

   úpa ǀ tvā ǀ sātáye ǀ náraḥ ǀ víprāsaḥ ǀ yanti ǀ dhītí-bhiḥ ǀ
   úpa ǀ ákṣarā ǀ sahasríṇī ǁ

   upa ǀ tvā ǀ sātaye ǀ naraḥ ǀ viprāsaḥ ǀ yanti ǀ dhīti-bhiḥ ǀ
   upa ǀ akṣarā ǀ sahasriṇī ǁ

   7.15.9 Aṣṭaka 5.2.19.4Anuvāka 7.1.120Interpretations

10. Ṛk 10

    अ॒ग्नी रक्षां॑सि सेधति शु॒क्रशो॑चि॒रम॑र्त्यः ।
    शुचिः॑ पाव॒क ईड्यः॑ ॥

    अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिर् अमर्त्यः |
    शुचिः पावक ईड्यः ||

    agnī́ rákṣāṃsi sedhati śukráśocirámartyaḥ ǀ
    śúciḥ pāvaká ī́ḍyaḥ ǁ

    agnī rakṣāṃsi sedhati śukraśocir amartyaḥ |
    śuciḥ pāvaka īḍyaḥ ||

    अ॒ग्निः । रक्षां॑सि । से॒ध॒ति॒ । शु॒क्रऽशो॑चिः । अम॑र्त्यः ।
    शुचिः॑ । पा॒व॒कः । ईड्यः॑ ॥

    अग्निः । रक्षांसि । सेधति । शुक्रऽशोचिः । अमर्त्यः ।
    शुचिः । पावकः । ईड्यः ॥

    agníḥ ǀ rákṣāṃsi ǀ sedhati ǀ śukrá-śociḥ ǀ ámartyaḥ ǀ
    śúciḥ ǀ pāvakáḥ ǀ ī́ḍyaḥ ǁ

    agniḥ ǀ rakṣāṃsi ǀ sedhati ǀ śukra-śociḥ ǀ amartyaḥ ǀ
    śuciḥ ǀ pāvakaḥ ǀ īḍyaḥ ǁ

    7.15.10 Aṣṭaka 5.2.19.5Anuvāka 7.1.121Interpretations

11. Ṛk 11

    स नो॒ राधां॒स्या भ॒रेशा॑नः सहसो यहो ।
    भग॑श्च दातु॒ वार्यं॑ ॥

    स नो राधांस्य् आ भरेशानः सहसो यहो |
    भगश् च दातु वार्यम् ||

    sá no rā́dhāṃsyā́ bharéśānaḥ sahaso yaho ǀ
    bhágaśca dātu vā́ryam ǁ

    sa no rādhāṃsy ā bhareśānaḥ sahaso yaho |
    bhagaś ca dātu vāryam ||

    सः । नः॒ । राधां॑सि । आ । भ॒र॒ । ईशा॑नः । स॒ह॒सः॒ । य॒हो॒ इति॑ ।
    भगः॑ । च॒ । दा॒तु॒ । वार्य॑म् ॥

    सः । नः । राधांसि । आ । भर । ईशानः । सहसः । यहो इति ।
    भगः । च । दातु । वार्यम् ॥

    sáḥ ǀ naḥ ǀ rā́dhāṃsi ǀ ā́ ǀ bhara ǀ ī́śānaḥ ǀ sahasaḥ ǀ yaho íti ǀ
    bhágaḥ ǀ ca ǀ dātu ǀ vā́ryam ǁ

    saḥ ǀ naḥ ǀ rādhāṃsi ǀ ā ǀ bhara ǀ īśānaḥ ǀ sahasaḥ ǀ yaho iti ǀ
    bhagaḥ ǀ ca ǀ dātu ǀ vāryam ǁ

    7.15.11 Aṣṭaka 5.2.20.1Anuvāka 7.1.122Interpretations

12. Ṛk 12

    त्वम॑ग्ने वी॒रव॒द्यशो॑ दे॒वश्च॑ सवि॒ता भगः॑ ।
    दिति॑श्च दाति॒ वार्यं॑ ॥

    त्वम् अग्ने वीरवद् यशो देवश् च सविता भगः |
    दितिश् च दाति वार्यम् ||

    tvámagne vīrávadyáśo deváśca savitā́ bhágaḥ ǀ
    dítiśca dāti vā́ryam ǁ

    tvam agne vīravad yaśo devaś ca savitā bhagaḥ |
    ditiś ca dāti vāryam ||

    त्वम् । अ॒ग्ने॒ । वी॒रऽव॑त् । यशः॑ । दे॒वः । च॒ । स॒वि॒ता । भगः॑ ।
    दितिः॑ । च॒ । दा॒ति॒ । वार्य॑म् ॥

    त्वम् । अग्ने । वीरऽवत् । यशः । देवः । च । सविता । भगः ।
    दितिः । च । दाति । वार्यम् ॥

    tvám ǀ agne ǀ vīrá-vat ǀ yáśaḥ ǀ deváḥ ǀ ca ǀ savitā́ ǀ bhágaḥ ǀ
    dítiḥ ǀ ca ǀ dāti ǀ vā́ryam ǁ

    tvam ǀ agne ǀ vīra-vat ǀ yaśaḥ ǀ devaḥ ǀ ca ǀ savitā ǀ bhagaḥ ǀ
    ditiḥ ǀ ca ǀ dāti ǀ vāryam ǁ

    7.15.12 Aṣṭaka 5.2.20.2Anuvāka 7.1.123Interpretations

13. Ṛk 13

    अग्ने॒ रक्षा॑ णो॒ अंह॑सः॒ प्रति॑ ष्म देव॒ रीष॑तः ।
    तपि॑ष्ठैर॒जरो॑ दह ॥

    अग्ने रक्षा णो अंहसः प्रति ष्म देव रीषतः |
    तपिष्ठैर् अजरो दह ||

    ágne rákṣā ṇo áṃhasaḥ práti ṣma deva rī́ṣataḥ ǀ
    tápiṣṭhairajáro daha ǁ

    agne rakṣā ṇo aṃhasaḥ prati ṣma deva rīṣataḥ |
    tapiṣṭhair ajaro daha ||

    अग्ने॑ । रक्ष॑ । नः॒ । अंह॑सः । प्रति॑ । स्म॒ । दे॒व॒ । रिष॑तः ।
    तपि॑ष्ठैः । अ॒जरः॑ । द॒ह॒ ॥

    अग्ने । रक्ष । नः । अंहसः । प्रति । स्म । देव । रिषतः ।
    तपिष्ठैः । अजरः । दह ॥

    ágne ǀ rákṣa ǀ naḥ ǀ áṃhasaḥ ǀ práti ǀ sma ǀ deva ǀ ríṣataḥ ǀ
    tápiṣṭhaiḥ ǀ ajáraḥ ǀ daha ǁ

    agne ǀ rakṣa ǀ naḥ ǀ aṃhasaḥ ǀ prati ǀ sma ǀ deva ǀ riṣataḥ ǀ
    tapiṣṭhaiḥ ǀ ajaraḥ ǀ daha ǁ

    7.15.13 Aṣṭaka 5.2.20.3Anuvāka 7.1.124Interpretations

14. Ṛk 14

    अधा॑ म॒ही न॒ आय॒स्यना॑धृष्टो॒ नृपी॑तये ।
    पूर्भ॑वा श॒तभु॑जिः ॥

    अधा मही न आयस्य् अनाधृष्टो नृपीतये |
    पूर् भवा शतभुजिः ||

    ádhā mahī́ na ā́yasyánādhṛṣṭo nṛ́pītaye ǀ
    pū́rbhavā śatábhujiḥ ǁ

    adhā mahī na āyasy anādhṛṣṭo nṛpītaye |
    pūr bhavā śatabhujiḥ ||

    अग्ने॑ । म॒ही । नः॒ । आय॑सी । अना॑धृष्टः । नृऽपी॑तये ।
    पूः । भ॒व॒ । श॒तऽभु॑जिः ॥

    अग्ने । मही । नः । आयसी । अनाधृष्टः । नृऽपीतये ।
    पूः । भव । शतऽभुजिः ॥

    ágne ǀ mahī́ ǀ naḥ ǀ ā́yasī ǀ ánādhṛṣṭaḥ ǀ nṛ́-pītaye ǀ
    pū́ḥ ǀ bhava ǀ śatá-bhujiḥ ǁ

    agne ǀ mahī ǀ naḥ ǀ āyasī ǀ anādhṛṣṭaḥ ǀ nṛ-pītaye ǀ
    pūḥ ǀ bhava ǀ śata-bhujiḥ ǁ

    7.15.14 Aṣṭaka 5.2.20.4Anuvāka 7.1.125Interpretations

15. Ṛk 15

    त्वं नः॑ पा॒ह्यंह॑सो॒ दोषा॑वस्तरघाय॒तः ।
    दिवा॒ नक्त॑मदाभ्य ॥

    त्वं नः पाह्य् अंहसो दोषावस्तर् अघायतः |
    दिवा नक्तम् अदाभ्य ||

    tvám naḥ pāhyáṃhaso dóṣāvastaraghāyatáḥ ǀ
    dívā náktamadābhya ǁ

    tvaṃ naḥ pāhy aṃhaso doṣāvastar aghāyataḥ |
    divā naktam adābhya ||

    त्वम् । नः॒ । पा॒हि॒ । अंह॑सः । दोषा॑ऽवस्तः । अ॒घ॒ऽय॒तः ।
    दिवा॑ । नक्त॑म् । अ॒दा॒भ्य॒ ॥

    त्वम् । नः । पाहि । अंहसः । दोषाऽवस्तः । अघऽयतः ।
    दिवा । नक्तम् । अदाभ्य ॥

    tvám ǀ naḥ ǀ pāhi ǀ áṃhasaḥ ǀ dóṣā-vastaḥ ǀ agha-yatáḥ ǀ
    dívā ǀ náktam ǀ adābhya ǁ

    tvam ǀ naḥ ǀ pāhi ǀ aṃhasaḥ ǀ doṣā-vastaḥ ǀ agha-yataḥ ǀ
    divā ǀ naktam ǀ adābhya ǁ

    7.15.15 Aṣṭaka 5.2.20.5Anuvāka 7.1.126Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.