Ṛgveda · Maṇḍala 7

Sūkta 88

Varuṇa · Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi · 7 ṛks

Link
Devatā देवता
Varuṇa
Ṛṣi ऋषि
Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛttriṣṭup (1-3, 6); virāṭtrisṭup (4, 5, 7)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    प्र शुं॒ध्युवं॒ वरु॑णाय॒ प्रेष्ठां॑ म॒तिं व॑सिष्ठ मी॒ळ्हुषे॑ भरस्व ।
    य ई॑म॒र्वांचं॒ कर॑ते॒ यज॑त्रं स॒हस्रा॑मघं॒ वृष॑णं बृ॒हंतं॑ ॥

    प्र शुन्ध्युवं वरुणाय प्रेष्ठाम् मतिं वसिष्ठ मीऌहुषे भरस्व |
    य ईम् अर्वाञ्चं करते यजत्रं सहस्रामघं वृषणम् बृहन्तम् ||

    prá śundhyúvam váruṇāya préṣṭhām matím vasiṣṭha mīḷhúṣe bharasva ǀ
    yá īmarvā́ñcam kárate yájatram sahásrāmagham vṛ́ṣaṇam bṛhántam ǁ

    pra śundhyuvaṃ varuṇāya preṣṭhām matiṃ vasiṣṭha mīḷhuṣe bharasva |
    ya īm arvāñcaṃ karate yajatraṃ sahasrāmaghaṃ vṛṣaṇam bṛhantam ||

    प्र । शु॒न्ध्युव॑म् । वरु॑णाय । प्रेष्ठा॑म् । म॒तिम् । व॒सि॒ष्ठ॒ । मी॒ळ्हुषे॑ । भ॒र॒स्व॒ ।
    यः । ई॒म् । अ॒र्वाञ्च॑म् । कर॑ते । यज॑त्रम् । स॒हस्र॑ऽमघम् । वृष॑णम् । बृ॒हन्त॑म् ॥

    प्र । शुन्ध्युवम् । वरुणाय । प्रेष्ठाम् । मतिम् । वसिष्ठ । मीळ्हुषे । भरस्व ।
    यः । ईम् । अर्वाञ्चम् । करते । यजत्रम् । सहस्रऽमघम् । वृषणम् । बृहन्तम् ॥

    prá ǀ śundhyúvam ǀ váruṇāya ǀ préṣṭhām ǀ matím ǀ vasiṣṭha ǀ mīḷhúṣe ǀ bharasva ǀ
    yáḥ ǀ īm ǀ arvā́ñcam ǀ kárate ǀ yájatram ǀ sahásra-magham ǀ vṛ́ṣaṇam ǀ bṛhántam ǁ

    pra ǀ śundhyuvam ǀ varuṇāya ǀ preṣṭhām ǀ matim ǀ vasiṣṭha ǀ mīḷhuṣe ǀ bharasva ǀ
    yaḥ ǀ īm ǀ arvāñcam ǀ karate ǀ yajatram ǀ sahasra-magham ǀ vṛṣaṇam ǀ bṛhantam ǁ

    7.88.1 Aṣṭaka 5.6.10.1Anuvāka 7.5.108

  2. Ṛk 2

    अधा॒ न्व॑स्य सं॒दृशं॑ जग॒न्वान॒ग्नेरनी॑कं॒ वरु॑णस्य मंसि ।
    स्व१॒॑र्यदश्म॑न्नधि॒पा उ॒ अंधो॒ऽभि मा॒ वपु॑र्दृ॒शये॑ निनीयात् ॥

    अधा न्व् अस्य संदृशं जगन्वान् अग्नेर् अनीकं वरुणस्य मंसि |
    स्वर् यद् अश्मन्न् अधिपा उ अन्धो ऽभि मा वपुर् दृशये निनीयात् ||

    ádhā nvásya saṃdṛ́śam jaganvā́nagnéránīkam váruṇasya maṃsi ǀ
    sváryádáśmannadhipā́ u ándho’bhí mā vápurdṛśáye ninīyāt ǁ

    adhā nv asya saṃdṛśaṃ jaganvān agner anīkaṃ varuṇasya maṃsi |
    svar yad aśmann adhipā u andho 'bhi mā vapur dṛśaye ninīyāt ||

    अध॑ । नु । अ॒स्य॒ । स॒म्ऽदृश॑म् । ज॒ग॒न्वान् । अ॒ग्नेः । अनी॑कम् । वरु॑णस्य । मं॒सि॒ ।
    स्वः॑ । यत् । अश्म॑न् । अ॒धि॒ऽपाः । ऊं॒ इति॑ । अन्धः॑ । अ॒भि । मा॒ । वपुः॑ । दृ॒शये॑ । नि॒नी॒या॒त् ॥

    अध । नु । अस्य । सम्ऽदृशम् । जगन्वान् । अग्नेः । अनीकम् । वरुणस्य । मंसि ।
    स्वः । यत् । अश्मन् । अधिऽपाः । ऊं इति । अन्धः । अभि । मा । वपुः । दृशये । निनीयात् ॥

    ádha ǀ nú ǀ asya ǀ sam-dṛ́śam ǀ jaganvā́n ǀ agnéḥ ǀ ánīkam ǀ váruṇasya ǀ maṃsi ǀ
    sváḥ ǀ yát ǀ áśman ǀ adhi-pā́ḥ ǀ ūṃ íti ǀ ándhaḥ ǀ abhí ǀ mā ǀ vápuḥ ǀ dṛśáye ǀ ninīyāt ǁ

    adha ǀ nu ǀ asya ǀ sam-dṛśam ǀ jaganvān ǀ agneḥ ǀ anīkam ǀ varuṇasya ǀ maṃsi ǀ
    svaḥ ǀ yat ǀ aśman ǀ adhi-pāḥ ǀ ūṃ iti ǀ andhaḥ ǀ abhi ǀ mā ǀ vapuḥ ǀ dṛśaye ǀ ninīyāt ǁ

    7.88.2 Aṣṭaka 5.6.10.2Anuvāka 7.5.109

  3. Ṛk 3

    आ यद्रु॒हाव॒ वरु॑णश्च॒ नावं॒ प्र यत्स॑मु॒द्रमी॒रया॑व॒ मध्यं॑ ।
    अधि॒ यद॒पां स्नुभि॒श्चरा॑व॒ प्र प्रें॒ख ईं॑खयावहै शु॒भे कं ॥

    आ यद् रुहाव वरुणश् च नावम् प्र यत् समुद्रम् ईरयाव मध्यम् |
    अधि यद् अपां स्नुभिश् चराव प्र प्रेङ्ख ईङ्खयावहै शुभे कम् ||

    ā́ yádruhā́va váruṇaśca nā́vam prá yátsamudrámīráyāva mádhyam ǀ
    ádhi yádapā́m snúbhiścárāva prá preṅkhá īṅkhayāvahai śubhé kám ǁ

    ā yad ruhāva varuṇaś ca nāvam pra yat samudram īrayāva madhyam |
    adhi yad apāṃ snubhiś carāva pra preṅkha īṅkhayāvahai śubhe kam ||

    आ । यत् । रु॒हाव॑ । वरु॑णः । च॒ । नाव॑म् । प्र । यत् । स॒मु॒द्रम् । ई॒रया॑व । मध्य॑म् ।
    अधि॑ । यत् । अ॒पाम् । स्नुऽभिः॑ । चरा॑व । प्र । प्र॒ऽई॒ङ्खे । ई॒ङ्ख॒या॒व॒है॒ । शु॒भे । कम् ॥

    आ । यत् । रुहाव । वरुणः । च । नावम् । प्र । यत् । समुद्रम् । ईरयाव । मध्यम् ।
    अधि । यत् । अपाम् । स्नुऽभिः । चराव । प्र । प्रऽईङ्खे । ईङ्खयावहै । शुभे । कम् ॥

    ā́ ǀ yát ǀ ruhā́va ǀ váruṇaḥ ǀ ca ǀ nā́vam ǀ prá ǀ yát ǀ samudrám ǀ īráyāva ǀ mádhyam ǀ
    ádhi ǀ yát ǀ apā́m ǀ snú-bhiḥ ǀ cárāva ǀ prá ǀ pra-īṅkhé ǀ īṅkhayāvahai ǀ śubhé ǀ kám ǁ

    ā ǀ yat ǀ ruhāva ǀ varuṇaḥ ǀ ca ǀ nāvam ǀ pra ǀ yat ǀ samudram ǀ īrayāva ǀ madhyam ǀ
    adhi ǀ yat ǀ apām ǀ snu-bhiḥ ǀ carāva ǀ pra ǀ pra-īṅkhe ǀ īṅkhayāvahai ǀ śubhe ǀ kam ǁ

    7.88.3 Aṣṭaka 5.6.10.3Anuvāka 7.5.110

  4. Ṛk 4

    वसि॑ष्ठं ह॒ वरु॑णो ना॒व्याधा॒दृषिं॑ चकार॒ स्वपा॒ महो॑भिः ।
    स्तो॒तारं॒ विप्रः॑ सुदिन॒त्वे अह्नां॒ यान्नु द्याव॑स्त॒तन॒न्यादु॒षासः॑ ॥

    वसिष्ठं ह वरुणो नाव्य् आधाद् ऋषिं चकार स्वपा महोभिः |
    स्तोतारं विप्रः सुदिनत्वे अह्नां यान् नु द्यावस् ततनन् याद् उषासः ||

    vásiṣṭham ha váruṇo nāvyā́dhādṛ́ṣim cakāra svápā máhobhiḥ ǀ
    stotā́ram vípraḥ sudinatvé áhnām yā́nnú dyā́vastatánanyā́duṣā́saḥ ǁ

    vasiṣṭhaṃ ha varuṇo nāvy ādhād ṛṣiṃ cakāra svapā mahobhiḥ |
    stotāraṃ vipraḥ sudinatve ahnāṃ yān nu dyāvas tatanan yād uṣāsaḥ ||

    वसि॑ष्ठम् । ह॒ । वरु॑णः । ना॒वि । आ । अ॒धा॒त् । ऋषि॑म् । च॒का॒र॒ । सु॒ऽअपाः॑ । महः॑ऽभिः ।
    स्तो॒तार॑म् । विप्रः॑ । सु॒दि॒न॒ऽत्वे । अह्ना॑म् । यात् । नु । द्यावः॑ । त॒तन॑न् । यात् । उ॒षसः॑ ॥

    वसिष्ठम् । ह । वरुणः । नावि । आ । अधात् । ऋषिम् । चकार । सुऽअपाः । महःऽभिः ।
    स्तोतारम् । विप्रः । सुदिनऽत्वे । अह्नाम् । यात् । नु । द्यावः । ततनन् । यात् । उषसः ॥

    vásiṣṭham ǀ ha ǀ váruṇaḥ ǀ nāví ǀ ā́ ǀ adhāt ǀ ṛ́ṣim ǀ cakāra ǀ su-ápāḥ ǀ máhaḥ-bhiḥ ǀ
    stotā́ram ǀ vípraḥ ǀ sudina-tvé ǀ áhnām ǀ yā́t ǀ nú ǀ dyā́vaḥ ǀ tatánan ǀ yā́t ǀ uṣásaḥ ǁ

    vasiṣṭham ǀ ha ǀ varuṇaḥ ǀ nāvi ǀ ā ǀ adhāt ǀ ṛṣim ǀ cakāra ǀ su-apāḥ ǀ mahaḥ-bhiḥ ǀ
    stotāram ǀ vipraḥ ǀ sudina-tve ǀ ahnām ǀ yāt ǀ nu ǀ dyāvaḥ ǀ tatanan ǀ yāt ǀ uṣasaḥ ǁ

    7.88.4 Aṣṭaka 5.6.10.4Anuvāka 7.5.111

  5. Ṛk 5

    क्व१॒॑ त्यानि॑ नौ स॒ख्या ब॑भूवुः॒ सचा॑वहे॒ यद॑वृ॒कं पु॒रा चि॑त् ।
    बृ॒हंतं॒ मानं॑ वरुण स्वधावः स॒हस्र॑द्वारं जगमा गृ॒हं ते॑ ॥

    क्व त्यानि नौ सख्या बभूवुः सचावहे यद् अवृकम् पुरा चित् |
    बृहन्तम् मानं वरुण स्वधावः सहस्रद्वारं जगमा गृहं ते ||

    kvá tyā́ni nau sakhyā́ babhūvuḥ sácāvahe yádavṛkám purā́ cit ǀ
    bṛhántam mā́nam varuṇa svadhāvaḥ sahásradvāram jagamā gṛhám te ǁ

    kva tyāni nau sakhyā babhūvuḥ sacāvahe yad avṛkam purā cit |
    bṛhantam mānaṃ varuṇa svadhāvaḥ sahasradvāraṃ jagamā gṛhaṃ te ||

    क्व॑ । त्यानि॑ । नौ॒ । स॒ख्या । ब॒भू॒वुः॒ । सचा॑वहे॒ इति॑ । यत् । अ॒वृ॒कम् । पु॒रा । चि॒त् ।
    बृ॒हन्त॑म् । मान॑म् । व॒रु॒ण॒ । स्व॒धा॒ऽवः॒ । स॒हस्र॑ऽद्वारम् । ज॒ग॒म॒ । गृ॒हम् । ते॒ ॥

    क्व । त्यानि । नौ । सख्या । बभूवुः । सचावहे इति । यत् । अवृकम् । पुरा । चित् ।
    बृहन्तम् । मानम् । वरुण । स्वधाऽवः । सहस्रऽद्वारम् । जगम । गृहम् । ते ॥

    kvá ǀ tyā́ni ǀ nau ǀ sakhyā́ ǀ babhūvuḥ ǀ sácāvahe íti ǀ yát ǀ avṛkám ǀ purā́ ǀ cit ǀ
    bṛhántam ǀ mā́nam ǀ varuṇa ǀ svadhā-vaḥ ǀ sahásra-dvāram ǀ jagama ǀ gṛhám ǀ te ǁ

    kva ǀ tyāni ǀ nau ǀ sakhyā ǀ babhūvuḥ ǀ sacāvahe iti ǀ yat ǀ avṛkam ǀ purā ǀ cit ǀ
    bṛhantam ǀ mānam ǀ varuṇa ǀ svadhā-vaḥ ǀ sahasra-dvāram ǀ jagama ǀ gṛham ǀ te ǁ

    7.88.5 Aṣṭaka 5.6.10.5Anuvāka 7.5.112

  6. Ṛk 6

    य आ॒पिर्नित्यो॑ वरुण प्रि॒यः संत्वामागां॑सि कृ॒णव॒त्सखा॑ ते ।
    मा त॒ एन॑स्वंतो यक्षिन्भुजेम यं॒धि ष्मा॒ विप्रः॑ स्तुव॒ते वरू॑थं ॥

    य आपिर् नित्यो वरुण प्रियः सन् त्वाम् आगांसि कृणवत् सखा ते |
    मा त एनस्वन्तो यक्षिन् भुजेम यन्धि ष्मा विप्र स्तुवते वरूथम् ||

    yá āpírnítyo varuṇa priyáḥ sántvā́mā́gāṃsi kṛṇávatsákhā te ǀ
    mā́ ta énasvanto yakṣinbhujema yandhí ṣmā vípraḥ stuvaté várūtham ǁ

    ya āpir nityo varuṇa priyaḥ san tvām āgāṃsi kṛṇavat sakhā te |
    mā ta enasvanto yakṣin bhujema yandhi ṣmā vipra stuvate varūtham ||

    यः । आ॒पिः । नित्यः॑ । व॒रु॒ण॒ । प्रि॒यः । सन् । त्वाम् । आगां॑सि । कृ॒णव॑त् । सखा॑ । ते॒ ।
    मा । ते॒ । एन॑स्वन्तः । य॒क्षि॒न् । भु॒जे॒म॒ । य॒न्धि । स्म॒ । विप्रः॑ । स्तु॒व॒ते । वरू॑थम् ॥

    यः । आपिः । नित्यः । वरुण । प्रियः । सन् । त्वाम् । आगांसि । कृणवत् । सखा । ते ।
    मा । ते । एनस्वन्तः । यक्षिन् । भुजेम । यन्धि । स्म । विप्रः । स्तुवते । वरूथम् ॥

    yáḥ ǀ āpíḥ ǀ nítyaḥ ǀ varuṇa ǀ priyáḥ ǀ sán ǀ tvā́m ǀ ā́gāṃsi ǀ kṛṇávat ǀ sákhā ǀ te ǀ
    mā́ ǀ te ǀ énasvantaḥ ǀ yakṣin ǀ bhujema ǀ yandhí ǀ sma ǀ vípraḥ ǀ stuvaté ǀ várūtham ǁ

    yaḥ ǀ āpiḥ ǀ nityaḥ ǀ varuṇa ǀ priyaḥ ǀ san ǀ tvām ǀ āgāṃsi ǀ kṛṇavat ǀ sakhā ǀ te ǀ
    mā ǀ te ǀ enasvantaḥ ǀ yakṣin ǀ bhujema ǀ yandhi ǀ sma ǀ vipraḥ ǀ stuvate ǀ varūtham ǁ

    7.88.6 Aṣṭaka 5.6.10.6Anuvāka 7.5.113

  7. Ṛk 7

    ध्रु॒वासु॑ त्वा॒सु क्षि॒तिषु॑ क्षि॒यंतो॒ व्य१॒॑स्मत्पाशं॒ वरु॑णो मुमोचत् ।
    अवो॑ वन्वा॒ना अदि॑तेरु॒पस्था॑द्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

    ध्रुवासु त्वासु क्षितिषु क्षियन्तो व्य् अस्मत् पाशं वरुणो मुमोचत् |
    अवो वन्वाना अदितेर् उपस्थाद् यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

    dhruvā́su tvāsú kṣitíṣu kṣiyánto vyásmátpā́śam váruṇo mumocat ǀ
    ávo vanvānā́ áditerupásthādyūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

    dhruvāsu tvāsu kṣitiṣu kṣiyanto vy asmat pāśaṃ varuṇo mumocat |
    avo vanvānā aditer upasthād yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

    ध्रु॒वासु॑ । त्वा॒ । आ॒सु । क्षि॒तिषु॑ । क्षि॒यन्तः॑ । वि । अ॒स्मत् । पाश॑म् । वरु॑णः । मु॒मो॒च॒त् ।
    अवः॑ । व॒न्वा॒नाः । अदि॑तेः । उ॒पऽस्था॑त् । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

    ध्रुवासु । त्वा । आसु । क्षितिषु । क्षियन्तः । वि । अस्मत् । पाशम् । वरुणः । मुमोचत् ।
    अवः । वन्वानाः । अदितेः । उपऽस्थात् । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

    dhruvā́su ǀ tvā ǀ āsú ǀ kṣitíṣu ǀ kṣiyántaḥ ǀ ví ǀ asmát ǀ pā́śam ǀ váruṇaḥ ǀ mumocat ǀ
    ávaḥ ǀ vanvānā́ḥ ǀ áditeḥ ǀ upá-sthāt ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

    dhruvāsu ǀ tvā ǀ āsu ǀ kṣitiṣu ǀ kṣiyantaḥ ǀ vi ǀ asmat ǀ pāśam ǀ varuṇaḥ ǀ mumocat ǀ
    avaḥ ǀ vanvānāḥ ǀ aditeḥ ǀ upa-sthāt ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

    7.88.7 Aṣṭaka 5.6.10.7Anuvāka 7.5.114

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 7.88 · Varuṇa

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

PRESENT to Varuṇa thine hymn, Vasiṣṭha, bright, most delightful to the Bounteous Giver, Who bringeth on to us the Bull, the lofty, the Holy, laden with a thousand treasures.

Ṛk 2

And now, as I am come before his presence, I take the face of Varuṇa for Agni's. So might he bring-Lord also of the darkness-the light in heaven that I may see its beauty!

Ṛk 3

When Varuṇa and I embark together and urge our boat into the midst of ocean, We, when we ride o’er ridges of the waters, will swing within that swing and there be happy.

Ṛk 4

Varuṇa placed Vasiṣṭha in the vessel, and deftly with his niight made him a Ṛṣi. When days shone bright the Sage made him a singer, while the heavens broadened and the Dawns were lengthened.

Ṛk 5

What hath become of those our ancient friendships, when without enmity we walked together? I, Varuṇa, thou glorious Lord, have entered thy lofty home, thine house with thousand portals.

Ṛk 6

If he, thy true ally, hath sinned against thee, still, Varuṇa, he is the friend thou lovedst. Let us not, Living One, as sinners I know thee: give shelter, as a Sage, to him who lauds thee.