Sūkta 42
- Devatā देवता
- 1-3: Varuṇa; 4-6: Aśvins
- Ṛṣi ऋषि
- Arcanānas Ātreya Or Nābhāka Kāṇva Or Virūpa Āṅgirasa
- Chandas छन्दस्
- Triṣṭubh, Anuṣṭubh
Metres by ṛk
1st set of styles triṣṭup (1-3); anuṣṭup (4-6)
2nd set of styles triṣṭubh (1-3); anuṣṭubh (4-6)
-
Ṛk 1
अस्त॑भ्ना॒द्द्यामसु॑रो वि॒श्ववे॑दा॒ अमि॑मीत वरि॒माणं॑ पृथि॒व्याः ।
आसी॑द॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ॥अस्तभ्नाद् द्याम् असुरो विश्ववेदा अमिमीत वरिमाणम् पृथिव्याः |
आसीदद् विश्वा भुवनानि सम्राड् विश्वेत् तानि वरुणस्य व्रतानि ||ástabhnāddyā́másuro viśvávedā ámimīta varimā́ṇam pṛthivyā́ḥ ǀ
ā́sīdadvíśvā bhúvanāni samrā́ḍvíśvéttā́ni váruṇasya vratā́ni ǁastabhnād dyām asuro viśvavedā amimīta varimāṇam pṛthivyāḥ |
āsīdad viśvā bhuvanāni samrāḍ viśvet tāni varuṇasya vratāni ||अस्त॑भ्नात् । द्याम् । असु॑रः । वि॒श्वऽवे॑दाः । अमि॑मीत । व॒रि॒माण॑म् । पृ॒थि॒व्याः ।
आ । अ॒सी॒द॒त् । विश्वा॑ । भुव॑नानि । स॒म्ऽराट् । विश्वा॑ । इत् । तानि॑ । वरु॑णस्य । व्र॒तानि॑ ॥अस्तभ्नात् । द्याम् । असुरः । विश्वऽवेदाः । अमिमीत । वरिमाणम् । पृथिव्याः ।
आ । असीदत् । विश्वा । भुवनानि । सम्ऽराट् । विश्वा । इत् । तानि । वरुणस्य । व्रतानि ॥ástabhnāt ǀ dyā́m ǀ ásuraḥ ǀ viśvá-vedāḥ ǀ ámimīta ǀ varimā́ṇam ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ
ā́ ǀ asīdat ǀ víśvā ǀ bhúvanāni ǀ sam-rā́ṭ ǀ víśvā ǀ ít ǀ tā́ni ǀ váruṇasya ǀ vratā́ni ǁastabhnāt ǀ dyām ǀ asuraḥ ǀ viśva-vedāḥ ǀ amimīta ǀ varimāṇam ǀ pṛthivyāḥ ǀ
ā ǀ asīdat ǀ viśvā ǀ bhuvanāni ǀ sam-rāṭ ǀ viśvā ǀ it ǀ tāni ǀ varuṇasya ǀ vratāni ǁ8.42.1 Aṣṭaka 6.3.28.1Anuvāka 8.5.166
-
Ṛk 2
ए॒वा वं॑दस्व॒ वरु॑णं बृ॒हंतं॑ नम॒स्या धीर॑म॒मृत॑स्य गो॒पां ।
स नः॒ शर्म॑ त्रि॒वरू॑थं॒ वि यं॑सत्पा॒तं नो॑ द्यावापृथिवी उ॒पस्थे॑ ॥एवा वन्दस्व वरुणम् बृहन्तं नमस्या धीरम् अमृतस्य गोपाम् |
स नः शर्म त्रिवरूथं वि यंसत् पातं नो द्यावापृथिवी उपस्थे ||evā́ vandasva váruṇam bṛhántam namasyā́ dhī́ramamṛ́tasya gopā́m ǀ
sá naḥ śárma trivárūtham ví yaṃsatpātám no dyāvāpṛthivī upásthe ǁevā vandasva varuṇam bṛhantaṃ namasyā dhīram amṛtasya gopām |
sa naḥ śarma trivarūthaṃ vi yaṃsat pātaṃ no dyāvāpṛthivī upasthe ||ए॒व । व॒न्द॒स्व॒ । वरु॑णम् । बृ॒हन्त॑म् । न॒म॒स्य । धीर॑म् । अ॒मृत॑स्य । गो॒पाम् ।
सः । नः॒ । शर्म॑ । त्रि॒ऽवरू॑थम् । वि । यं॒स॒त् । पा॒तम् । नः॒ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । उ॒पऽस्थे॑ ॥एव । वन्दस्व । वरुणम् । बृहन्तम् । नमस्य । धीरम् । अमृतस्य । गोपाम् ।
सः । नः । शर्म । त्रिऽवरूथम् । वि । यंसत् । पातम् । नः । द्यावापृथिवी इति । उपऽस्थे ॥evá ǀ vandasva ǀ váruṇam ǀ bṛhántam ǀ namasyá ǀ dhī́ram ǀ amṛ́tasya ǀ gopā́m ǀ
sáḥ ǀ naḥ ǀ śárma ǀ tri-várūtham ǀ ví ǀ yaṃsat ǀ pātám ǀ naḥ ǀ dyāvāpṛthivī íti ǀ upá-sthe ǁeva ǀ vandasva ǀ varuṇam ǀ bṛhantam ǀ namasya ǀ dhīram ǀ amṛtasya ǀ gopām ǀ
saḥ ǀ naḥ ǀ śarma ǀ tri-varūtham ǀ vi ǀ yaṃsat ǀ pātam ǀ naḥ ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ upa-sthe ǁ8.42.2 Aṣṭaka 6.3.28.2Anuvāka 8.5.167
-
Ṛk 3
इ॒मां धियं॒ शिक्ष॑माणस्य देव॒ क्रतुं॒ दक्षं॑ वरुण॒ सं शि॑शाधि ।
ययाति॒ विश्वा॑ दुरि॒ता तरे॑म सु॒तर्मा॑ण॒मधि॒ नावं॑ रुहेम ॥इमां धियं शिक्षमाणस्य देव क्रतुं दक्षं वरुण सं शिशाधि |
ययाति विश्वा दुरिता तरेम सुतर्माणम् अधि नावं रुहेम ||imā́m dhíyam śíkṣamāṇasya deva krátum dákṣam varuṇa sám śiśādhi ǀ
yáyā́ti víśvā duritā́ tárema sutármāṇamádhi nā́vam ruhema ǁimāṃ dhiyaṃ śikṣamāṇasya deva kratuṃ dakṣaṃ varuṇa saṃ śiśādhi |
yayāti viśvā duritā tarema sutarmāṇam adhi nāvaṃ ruhema ||इ॒माम् । धिय॑म् । शिक्ष॑माणस्य । दे॒व॒ । क्रतु॑म् । दक्ष॑म् । व॒रु॒ण॒ । सम् । शि॒शा॒धि॒ ।
यया॑ । अति॑ । विश्वा॑ । दुः॒ऽइ॒ता । तरे॑म । सु॒ऽतर्मा॑णम् । अधि॑ । नाव॑म् । रु॒हे॒म॒ ॥इमाम् । धियम् । शिक्षमाणस्य । देव । क्रतुम् । दक्षम् । वरुण । सम् । शिशाधि ।
यया । अति । विश्वा । दुःऽइता । तरेम । सुऽतर्माणम् । अधि । नावम् । रुहेम ॥imā́m ǀ dhíyam ǀ śíkṣamāṇasya ǀ deva ǀ krátum ǀ dákṣam ǀ varuṇa ǀ sám ǀ śiśādhi ǀ
yáyā ǀ áti ǀ víśvā ǀ duḥ-itā́ ǀ tárema ǀ su-tármāṇam ǀ ádhi ǀ nā́vam ǀ ruhema ǁimām ǀ dhiyam ǀ śikṣamāṇasya ǀ deva ǀ kratum ǀ dakṣam ǀ varuṇa ǀ sam ǀ śiśādhi ǀ
yayā ǀ ati ǀ viśvā ǀ duḥ-itā ǀ tarema ǀ su-tarmāṇam ǀ adhi ǀ nāvam ǀ ruhema ǁ8.42.3 Aṣṭaka 6.3.28.3Anuvāka 8.5.168
-
Ṛk 4
आ वां॒ ग्रावा॑णो अश्विना धी॒भिर्विप्रा॑ अचुच्यवुः ।
नास॑त्या॒ सोम॑पीतये॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥आ वां ग्रावाणो अश्विना धीभिर् विप्रा अचुच्यवुः |
नासत्या सोमपीतये नभन्ताम् अन्यके समे ||ā́ vām grā́vāṇo aśvinā dhībhírvíprā acucyavuḥ ǀ
nā́satyā sómapītaye nábhantāmanyaké same ǁā vāṃ grāvāṇo aśvinā dhībhir viprā acucyavuḥ |
nāsatyā somapītaye nabhantām anyake same ||आ । वा॒म् । ग्रावा॑णः । अ॒श्वि॒ना॒ । धी॒भिः । विप्राः॑ । अ॒चु॒च्य॒वुः॒ ।
नास॑त्या । सोम॑ऽपीतये । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥आ । वाम् । ग्रावाणः । अश्विना । धीभिः । विप्राः । अचुच्यवुः ।
नासत्या । सोमऽपीतये । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥ā́ ǀ vām ǀ grā́vāṇaḥ ǀ aśvinā ǀ dhībhíḥ ǀ víprāḥ ǀ acucyavuḥ ǀ
nā́satyā ǀ sóma-pītaye ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁā ǀ vām ǀ grāvāṇaḥ ǀ aśvinā ǀ dhībhiḥ ǀ viprāḥ ǀ acucyavuḥ ǀ
nāsatyā ǀ soma-pītaye ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ8.42.4 Aṣṭaka 6.3.28.4Anuvāka 8.5.169
-
Ṛk 5
यथा॑ वा॒मत्रि॑रश्विना गी॒र्भिर्विप्रो॒ अजो॑हवीत् ।
नास॑त्या॒ सोम॑पीतये॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥यथा वाम् अत्रिर् अश्विना गीर्भिर् विप्रो अजोहवीत् |
नासत्या सोमपीतये नभन्ताम् अन्यके समे ||yáthā vāmátriraśvinā gīrbhírvípro ájohavīt ǀ
nā́satyā sómapītaye nábhantāmanyaké same ǁyathā vām atrir aśvinā gīrbhir vipro ajohavīt |
nāsatyā somapītaye nabhantām anyake same ||यथा॑ । वा॒म् । अत्रिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । गीः॒ऽभिः । विप्रः॑ । अजो॑हवीत् ।
नास॑त्या । सोम॑ऽपीतये । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥यथा । वाम् । अत्रिः । अश्विना । गीःऽभिः । विप्रः । अजोहवीत् ।
नासत्या । सोमऽपीतये । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥yáthā ǀ vām ǀ átriḥ ǀ aśvinā ǀ gīḥ-bhíḥ ǀ vípraḥ ǀ ájohavīt ǀ
nā́satyā ǀ sóma-pītaye ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁyathā ǀ vām ǀ atriḥ ǀ aśvinā ǀ gīḥ-bhiḥ ǀ vipraḥ ǀ ajohavīt ǀ
nāsatyā ǀ soma-pītaye ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ8.42.5 Aṣṭaka 6.3.28.5Anuvāka 8.5.170
-
Ṛk 6
ए॒वा वा॑मह्व ऊ॒तये॒ यथाहु॑वंत॒ मेधि॑राः ।
नास॑त्या॒ सोम॑पीतये॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥एवा वाम् अह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः |
नासत्या सोमपीतये नभन्ताम् अन्यके समे ||evā́ vāmahva ūtáye yáthā́huvanta médhirāḥ ǀ
nā́satyā sómapītaye nábhantāmanyaké same ǁevā vām ahva ūtaye yathāhuvanta medhirāḥ |
nāsatyā somapītaye nabhantām anyake same ||ए॒व । वा॒म् । अ॒ह्वे॒ । ऊ॒तये॑ । यथा॑ । अहु॑वन्त । मेधि॑राः ।
नास॑त्या । सोम॑ऽपीतये । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥एव । वाम् । अह्वे । ऊतये । यथा । अहुवन्त । मेधिराः ।
नासत्या । सोमऽपीतये । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥evá ǀ vām ǀ ahve ǀ ūtáye ǀ yáthā ǀ áhuvanta ǀ médhirāḥ ǀ
nā́satyā ǀ sóma-pītaye ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁeva ǀ vām ǀ ahve ǀ ūtaye ǀ yathā ǀ ahuvanta ǀ medhirāḥ ǀ
nāsatyā ǀ soma-pītaye ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ8.42.6 Aṣṭaka 6.3.28.6Anuvāka 8.5.171
Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.