Ṛgveda · Maṇḍala 8

Sūkta 40

Agni, Indra · Nābhāka Kāṇva · 12 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni, Indra
Ṛṣi ऋषि
Nābhāka Kāṇva
Chandas छन्दस्
Mahāpaṅkti, Śakvarī, Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles jagatī (5, 7, 9); bhuriktriṣṭup (1, 11); svarāṭtriṣṭup (3, 4); nicṛjjagatī (8, 10); svarāṭśakvarī (2); bhurigjagatī (6); nicṛttriṣṭup (12)

2nd set of styles mahāpaṅkti (1, 3-11); śakvarī (2); triṣṭubh (12)

  1. Ṛk 1

    इंद्रा॑ग्नी यु॒वं सु नः॒ सहं॑ता॒ दास॑थो र॒यिं ।
    येन॑ दृ॒ळ्हा स॒मत्स्वा वी॒ळु चि॑त्साहिषी॒मह्य॒ग्निर्वने॑व॒ वात॒ इन्नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    इन्द्राग्नी युवं सु नः सहन्ता दासथो रयिम् |
    येन दृऌहा समत्स्व् आ वीऌउ चित् साहिषीमह्य् अग्निर् वनेव वात इन् नभन्ताम् अन्यके समे ||

    índrāgnī yuvám sú naḥ sáhantā dā́satho rayím ǀ
    yéna dṛḷhā́ samátsvā́ vīḷú citsāhiṣīmáhyagnírváneva vā́ta ínnábhantāmanyaké same ǁ

    indrāgnī yuvaṃ su naḥ sahantā dāsatho rayim |
    yena dṛḷhā samatsv ā vīḷu cit sāhiṣīmahy agnir vaneva vāta in nabhantām anyake same ||

    इन्द्रा॑ग्नी॒ इति॑ । यु॒वम् । सु । नः॒ । सह॑न्ता । दास॑थः । र॒यिम् ।
    येन॑ । दृ॒ळ्हा । स॒मत्ऽसु॑ । आ । वी॒ळु । चि॒त् । स॒हि॒षी॒महि॑ । अ॒ग्निः । वना॑ऽइव । वाते॑ । इत् । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    इन्द्राग्नी इति । युवम् । सु । नः । सहन्ता । दासथः । रयिम् ।
    येन । दृळ्हा । समत्ऽसु । आ । वीळु । चित् । सहिषीमहि । अग्निः । वनाऽइव । वाते । इत् । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    índrāgnī íti ǀ yuvám ǀ sú ǀ naḥ ǀ sáhantā ǀ dā́sathaḥ ǀ rayím ǀ
    yéna ǀ dṛḷhā́ ǀ samát-su ǀ ā́ ǀ vīḷú ǀ cit ǀ sahiṣīmáhi ǀ agníḥ ǀ vánā-iva ǀ vā́te ǀ ít ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    indrāgnī iti ǀ yuvam ǀ su ǀ naḥ ǀ sahantā ǀ dāsathaḥ ǀ rayim ǀ
    yena ǀ dṛḷhā ǀ samat-su ǀ ā ǀ vīḷu ǀ cit ǀ sahiṣīmahi ǀ agniḥ ǀ vanā-iva ǀ vāte ǀ it ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.1 Aṣṭaka 6.3.24.1Anuvāka 8.5.144

  2. Ṛk 2

    न॒हि वां॑ व॒व्रया॑म॒हेऽथेंद्र॒मिद्य॑जामहे॒ शवि॑ष्ठं नृ॒णां नरं॑ ।
    स नः॑ क॒दा चि॒दर्व॑ता॒ गम॒दा वाज॑सातये॒ गम॒दा मे॒धसा॑तये॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    नहि वां वव्रयामहे ऽथेन्द्रम् इद् यजामहे शविष्ठं नृणां नरम् |
    स नः कदा चिद् अर्वता गमद् आ वाजसातये गमद् आ मेधसातये नभन्ताम् अन्यके समे ||

    nahí vām vavráyāmahé’théndramídyajāmahe śáviṣṭham nṛṇā́m náram ǀ
    sá naḥ kadā́ cidárvatā gámadā́ vā́jasātaye gámadā́ medhásātaye nábhantāmanyaké same ǁ

    nahi vāṃ vavrayāmahe 'thendram id yajāmahe śaviṣṭhaṃ nṛṇāṃ naram |
    sa naḥ kadā cid arvatā gamad ā vājasātaye gamad ā medhasātaye nabhantām anyake same ||

    न॒हि । वा॒म् । व॒व्रया॑महे । अथ॑ । इन्द्र॑म् । इत् । य॒जा॒म॒हे॒ । शवि॑ष्ठम् । नृ॒णाम् । नर॑म् ।
    सः । नः॒ । क॒दा । चि॒त् । अर्व॑ता । गम॑त् । आ । वाज॑ऽसातये । गम॑त् । आ । मे॒धऽसा॑तये । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    नहि । वाम् । वव्रयामहे । अथ । इन्द्रम् । इत् । यजामहे । शविष्ठम् । नृणाम् । नरम् ।
    सः । नः । कदा । चित् । अर्वता । गमत् । आ । वाजऽसातये । गमत् । आ । मेधऽसातये । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    nahí ǀ vām ǀ vavráyāmahe ǀ átha ǀ índram ǀ ít ǀ yajāmahe ǀ śáviṣṭham ǀ nṛṇā́m ǀ náram ǀ
    sáḥ ǀ naḥ ǀ kadā́ ǀ cit ǀ árvatā ǀ gámat ǀ ā́ ǀ vā́ja-sātaye ǀ gámat ǀ ā́ ǀ medhá-sātaye ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    nahi ǀ vām ǀ vavrayāmahe ǀ atha ǀ indram ǀ it ǀ yajāmahe ǀ śaviṣṭham ǀ nṛṇām ǀ naram ǀ
    saḥ ǀ naḥ ǀ kadā ǀ cit ǀ arvatā ǀ gamat ǀ ā ǀ vāja-sātaye ǀ gamat ǀ ā ǀ medha-sātaye ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.2 Aṣṭaka 6.3.24.2Anuvāka 8.5.145

  3. Ṛk 3

    ता हि मध्यं॒ भरा॑णामिंद्रा॒ग्नी अ॑धिक्षि॒तः ।
    ता उ॑ कवित्व॒ना क॒वी पृ॒च्छ्यमा॑ना सखीय॒ते सं धी॒तम॑श्नुतं नरा॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    ता हि मध्यम् भराणाम् इन्द्राग्नी अधिक्षितः |
    ता उ कवित्वना कवी पृच्छ्यमाना सखीयते सं धीतम् अश्नुतं नरा नभन्ताम् अन्यके समे ||

    tā́ hí mádhyam bhárāṇāmindrāgnī́ adhikṣitáḥ ǀ
    tā́ u kavitvanā́ kavī́ pṛcchyámānā sakhīyaté sám dhītámaśnutam narā nábhantāmanyaké same ǁ

    tā hi madhyam bharāṇām indrāgnī adhikṣitaḥ |
    tā u kavitvanā kavī pṛcchyamānā sakhīyate saṃ dhītam aśnutaṃ narā nabhantām anyake same ||

    ता । हि । मध्य॑म् । भरा॑णाम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । अ॒धि॒ऽक्षि॒तः ।
    ता । ऊं॒ इति॑ । क॒वि॒ऽत्व॒ना । क॒वी इति॑ । पृ॒च्छ्यमा॑ना । स॒खि॒ऽय॒ते । सम् । धी॒तम् । अ॒श्नु॒त॒म् । न॒रा॒ । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    ता । हि । मध्यम् । भराणाम् । इन्द्राग्नी इति । अधिऽक्षितः ।
    ता । ऊं इति । कविऽत्वना । कवी इति । पृच्छ्यमाना । सखिऽयते । सम् । धीतम् । अश्नुतम् । नरा । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    tā́ ǀ hí ǀ mádhyam ǀ bhárāṇām ǀ indrāgnī́ íti ǀ adhi-kṣitáḥ ǀ
    tā́ ǀ ūṃ íti ǀ kavi-tvanā́ ǀ kavī́ íti ǀ pṛcchyámānā ǀ sakhi-yaté ǀ sám ǀ dhītám ǀ aśnutam ǀ narā ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    tā ǀ hi ǀ madhyam ǀ bharāṇām ǀ indrāgnī iti ǀ adhi-kṣitaḥ ǀ
    tā ǀ ūṃ iti ǀ kavi-tvanā ǀ kavī iti ǀ pṛcchyamānā ǀ sakhi-yate ǀ sam ǀ dhītam ǀ aśnutam ǀ narā ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.3 Aṣṭaka 6.3.24.3Anuvāka 8.5.146

  4. Ṛk 4

    अ॒भ्य॑र्च नभाक॒वदिं॑द्रा॒ग्नी य॒जसा॑ गि॒रा ।
    ययो॒र्विश्व॑मि॒दं जग॑दि॒यं द्यौः पृ॑थि॒वी म॒ह्यु१॒॑पस्थे॑ बिभृ॒तो वसु॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    अभ्य् अर्च नभाकवद् इन्द्राग्नी यजसा गिरा |
    ययोर् विश्वम् इदं जगद् इयं द्यौः पृथिवी मह्य् उपस्थे बिभृतो वसु नभन्ताम् अन्यके समे ||

    abhyárca nabhākavádindrāgnī́ yajásā girā́ ǀ
    yáyorvíśvamidám jágadiyám dyáuḥ pṛthivī́ mahyúpásthe bibhṛtó vásu nábhantāmanyaké same ǁ

    abhy arca nabhākavad indrāgnī yajasā girā |
    yayor viśvam idaṃ jagad iyaṃ dyauḥ pṛthivī mahy upasthe bibhṛto vasu nabhantām anyake same ||

    अ॒भि । अ॒र्च॒ । न॒भा॒क॒ऽवत् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । य॒जसा॑ । गि॒रा ।
    ययोः॑ । विश्व॑म् । इ॒दम् । जग॑त् । इ॒यम् । द्यौः । पृ॒थि॒वी । म॒ही । उ॒पऽस्थे॑ । बि॒भृ॒तः । वसु॑ । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    अभि । अर्च । नभाकऽवत् । इन्द्राग्नी इति । यजसा । गिरा ।
    ययोः । विश्वम् । इदम् । जगत् । इयम् । द्यौः । पृथिवी । मही । उपऽस्थे । बिभृतः । वसु । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    abhí ǀ arca ǀ nabhāka-vát ǀ indrāgnī́ íti ǀ yajásā ǀ girā́ ǀ
    yáyoḥ ǀ víśvam ǀ idám ǀ jágat ǀ iyám ǀ dyáuḥ ǀ pṛthivī́ ǀ mahī́ ǀ upá-sthe ǀ bibhṛtáḥ ǀ vásu ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    abhi ǀ arca ǀ nabhāka-vat ǀ indrāgnī iti ǀ yajasā ǀ girā ǀ
    yayoḥ ǀ viśvam ǀ idam ǀ jagat ǀ iyam ǀ dyauḥ ǀ pṛthivī ǀ mahī ǀ upa-sthe ǀ bibhṛtaḥ ǀ vasu ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.4 Aṣṭaka 6.3.24.4Anuvāka 8.5.147

  5. Ṛk 5

    प्र ब्रह्मा॑णि नभाक॒वदिं॑द्रा॒ग्निभ्या॑मिरज्यत ।
    या स॒प्तबु॑ध्नमर्ण॒वं जि॒ह्मबा॑रमपोर्णु॒त इंद्र॒ ईशा॑न॒ ओज॑सा॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    प्र ब्रह्माणि नभाकवद् इन्द्राग्निभ्याम् इरज्यत |
    या सप्तबुध्नम् अर्णवं जिह्मबारम् अपोर्णुत इन्द्र ईशान ओजसा नभन्ताम् अन्यके समे ||

    prá bráhmāṇi nabhākavádindrāgníbhyāmirajyata ǀ
    yā́ saptábudhnamarṇavám jihmábāramaporṇutá índra ī́śāna ójasā nábhantāmanyaké same ǁ

    pra brahmāṇi nabhākavad indrāgnibhyām irajyata |
    yā saptabudhnam arṇavaṃ jihmabāram aporṇuta indra īśāna ojasā nabhantām anyake same ||

    प्र । ब्रह्मा॑णि । न॒भा॒क॒ऽवत् । इ॒न्द्रा॒ग्निऽभ्या॑म् । इ॒र॒ज्य॒त॒ ।
    या । स॒प्तऽबु॑ध्नम् । अ॒र्ण॒वम् । जि॒ह्मऽबा॑रम् । अ॒प॒ऽऊ॒र्णु॒तः । इन्द्रः॑ । ईशा॑नः । ओज॑सा । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    प्र । ब्रह्माणि । नभाकऽवत् । इन्द्राग्निऽभ्याम् । इरज्यत ।
    या । सप्तऽबुध्नम् । अर्णवम् । जिह्मऽबारम् । अपऽऊर्णुतः । इन्द्रः । ईशानः । ओजसा । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    prá ǀ bráhmāṇi ǀ nabhāka-vát ǀ indrāgní-bhyām ǀ irajyata ǀ
    yā́ ǀ saptá-budhnam ǀ arṇavám ǀ jihmá-bāram ǀ apa-ūrṇutáḥ ǀ índraḥ ǀ ī́śānaḥ ǀ ójasā ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    pra ǀ brahmāṇi ǀ nabhāka-vat ǀ indrāgni-bhyām ǀ irajyata ǀ
    yā ǀ sapta-budhnam ǀ arṇavam ǀ jihma-bāram ǀ apa-ūrṇutaḥ ǀ indraḥ ǀ īśānaḥ ǀ ojasā ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.5 Aṣṭaka 6.3.24.5Anuvāka 8.5.148

  6. Ṛk 6

    अपि॑ वृश्च पुराण॒वद्व्र॒तते॑रिव गुष्पि॒तमोजो॑ दा॒सस्य॑ दंभय ।
    व॒यं तद॑स्य॒ संभृ॑तं॒ वस्विंद्रे॑ण॒ वि भ॑जेमहि॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    अपि वृश्च पुराणवद् व्रततेर् इव गुष्पितम् ओजो दासस्य दम्भय |
    वयं तद् अस्य सम्भृतं वस्व् इन्द्रेण वि भजेमहि नभन्ताम् अन्यके समे ||

    ápi vṛśca purāṇavádvratáteriva guṣpitámójo dāsásya dambhaya ǀ
    vayám tádasya sámbhṛtam vásvíndreṇa ví bhajemahi nábhantāmanyaké same ǁ

    api vṛśca purāṇavad vratater iva guṣpitam ojo dāsasya dambhaya |
    vayaṃ tad asya sambhṛtaṃ vasv indreṇa vi bhajemahi nabhantām anyake same ||

    अपि॑ । वृ॒श्च॒ । पु॒रा॒ण॒ऽवत् । व्र॒ततेः॑ऽइव । गु॒ष्पि॒तम् । ओजः॑ । दा॒सस्य॑ । द॒म्भ॒य॒ ।
    व॒यम् । तत् । अ॒स्य॒ । सम्ऽभृ॑तम् । वसु॑ । इन्द्रे॑ण । वि । भ॒जे॒म॒हि॒ । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    अपि । वृश्च । पुराणऽवत् । व्रततेःऽइव । गुष्पितम् । ओजः । दासस्य । दम्भय ।
    वयम् । तत् । अस्य । सम्ऽभृतम् । वसु । इन्द्रेण । वि । भजेमहि । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    ápi ǀ vṛśca ǀ purāṇa-vát ǀ vratáteḥ-iva ǀ guṣpitám ǀ ójaḥ ǀ dāsásya ǀ dambhaya ǀ
    vayám ǀ tát ǀ asya ǀ sám-bhṛtam ǀ vásu ǀ índreṇa ǀ ví ǀ bhajemahi ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    api ǀ vṛśca ǀ purāṇa-vat ǀ vratateḥ-iva ǀ guṣpitam ǀ ojaḥ ǀ dāsasya ǀ dambhaya ǀ
    vayam ǀ tat ǀ asya ǀ sam-bhṛtam ǀ vasu ǀ indreṇa ǀ vi ǀ bhajemahi ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.6 Aṣṭaka 6.3.24.6Anuvāka 8.5.149

  7. Ṛk 7

    यदिं॑द्रा॒ग्नी जना॑ इ॒मे वि॒ह्वयं॑ते॒ तना॑ गि॒रा ।
    अ॒स्माके॑भि॒र्नृभि॑र्व॒यं सा॑स॒ह्याम॑ पृतन्य॒तो व॑नु॒याम॑ वनुष्य॒तो नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    यद् इन्द्राग्नी जना इमे विह्वयन्ते तना गिरा |
    अस्माकेभिर् नृभिर् वयं सासह्याम पृतन्यतो वनुयाम वनुष्यतो नभन्ताम् अन्यके समे ||

    yádindrāgnī́ jánā imé vihváyante tánā girā́ ǀ
    asmā́kebhirnṛ́bhirvayám sāsahyā́ma pṛtanyató vanuyā́ma vanuṣyató nábhantāmanyaké same ǁ

    yad indrāgnī janā ime vihvayante tanā girā |
    asmākebhir nṛbhir vayaṃ sāsahyāma pṛtanyato vanuyāma vanuṣyato nabhantām anyake same ||

    यत् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । जनाः॑ । इ॒मे । वि॒ऽह्वय॑न्ते । तना॑ । गि॒रा ।
    अ॒स्माके॑भिः । नृऽभिः॑ । व॒यम् । स॒स॒ह्याम॑ । पृ॒त॒न्य॒तः । व॒नु॒याम॑ । व॒नु॒ष्य॒तः । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    यत् । इन्द्राग्नी इति । जनाः । इमे । विऽह्वयन्ते । तना । गिरा ।
    अस्माकेभिः । नृऽभिः । वयम् । ससह्याम । पृतन्यतः । वनुयाम । वनुष्यतः । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    yát ǀ indrāgnī́ íti ǀ jánāḥ ǀ imé ǀ vi-hváyante ǀ tánā ǀ girā́ ǀ
    asmā́kebhiḥ ǀ nṛ́-bhiḥ ǀ vayám ǀ sasahyā́ma ǀ pṛtanyatáḥ ǀ vanuyā́ma ǀ vanuṣyatáḥ ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    yat ǀ indrāgnī iti ǀ janāḥ ǀ ime ǀ vi-hvayante ǀ tanā ǀ girā ǀ
    asmākebhiḥ ǀ nṛ-bhiḥ ǀ vayam ǀ sasahyāma ǀ pṛtanyataḥ ǀ vanuyāma ǀ vanuṣyataḥ ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.7 Aṣṭaka 6.3.25.1Anuvāka 8.5.150

  8. Ṛk 8

    या नु श्वे॒ताव॒वो दि॒व उ॒च्चरा॑त॒ उप॒ द्युभिः॑ ।
    इं॒द्रा॒ग्न्योरनु॑ व्र॒तमुहा॑ना यंति॒ सिंध॑वो॒ यान्त्सीं॑ बं॒धादमुं॑चतां॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    या नु श्वेताव् अवो दिव उच्चरात उप द्युभिः |
    इन्द्राग्न्योर् अनु व्रतम् उहाना यन्ति सिन्धवो यान् सीम् बन्धाद् अमुञ्चतां नभन्ताम् अन्यके समे ||

    yā́ nú śvetā́vavó divá uccárāta úpa dyúbhiḥ ǀ
    indrāgnyóránu vratámúhānā yanti síndhavo yā́ntsīm bandhā́dámuñcatām nábhantāmanyaké same ǁ

    yā nu śvetāv avo diva uccarāta upa dyubhiḥ |
    indrāgnyor anu vratam uhānā yanti sindhavo yān sīm bandhād amuñcatāṃ nabhantām anyake same ||

    या । नु । श्वे॒तौ । अ॒वः । दि॒वः । उ॒त्ऽचरा॑तः । उप॑ । द्युऽभिः॑ ।
    इ॒न्द्रा॒ग्न्योः । अनु॑ । व्र॒तम् । उहा॑नाः । य॒न्ति॒ । सिन्ध॑वः । यान् । सी॒म् । ब॒न्धात् । अमु॑ञ्चताम् । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    या । नु । श्वेतौ । अवः । दिवः । उत्ऽचरातः । उप । द्युऽभिः ।
    इन्द्राग्न्योः । अनु । व्रतम् । उहानाः । यन्ति । सिन्धवः । यान् । सीम् । बन्धात् । अमुञ्चताम् । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    yā́ ǀ nú ǀ śvetáu ǀ aváḥ ǀ diváḥ ǀ ut-cárātaḥ ǀ úpa ǀ dyú-bhiḥ ǀ
    indrāgnyóḥ ǀ ánu ǀ vratám ǀ úhānāḥ ǀ yanti ǀ síndhavaḥ ǀ yā́n ǀ sīm ǀ bandhā́t ǀ ámuñcatām ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    yā ǀ nu ǀ śvetau ǀ avaḥ ǀ divaḥ ǀ ut-carātaḥ ǀ upa ǀ dyu-bhiḥ ǀ
    indrāgnyoḥ ǀ anu ǀ vratam ǀ uhānāḥ ǀ yanti ǀ sindhavaḥ ǀ yān ǀ sīm ǀ bandhāt ǀ amuñcatām ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.8 Aṣṭaka 6.3.25.2Anuvāka 8.5.151

  9. Ṛk 9

    पू॒र्वीष्ट॑ इं॒द्रोप॑मातयः पू॒र्वीरु॒त प्रश॑स्तयः॒ सूनो॑ हि॒न्वस्य॑ हरिवः ।
    वस्वो॑ वी॒रस्या॒पृचो॒ या नु साधं॑त नो॒ धियो॒ नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    पूर्वीष् ट इन्द्रोपमातयः पूर्वीर् उत प्रशस्तयः सूनो हिन्वस्य हरिवः |
    वस्वो वीरस्यापृचो या नु साधन्त नो धियो नभन्ताम् अन्यके समे ||

    pūrvī́ṣṭa indrópamātayaḥ pūrvī́rutá práśastayaḥ sū́no hinvásya harivaḥ ǀ
    vásvo vīrásyāpṛ́co yā́ nú sā́dhanta no dhíyo nábhantāmanyaké same ǁ

    pūrvīṣ ṭa indropamātayaḥ pūrvīr uta praśastayaḥ sūno hinvasya harivaḥ |
    vasvo vīrasyāpṛco yā nu sādhanta no dhiyo nabhantām anyake same ||

    पू॒र्वीः । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । उप॑ऽमातयः । पू॒र्वीः । उ॒त । प्रऽश॑स्तयः । सूनो॒ इति॑ । हि॒न्वस्य॑ । ह॒रि॒ऽवः॒ ।
    वस्वः॑ । वी॒रस्य॑ । आ॒ऽपृचः॑ । याः । नु । साध॑न्त । नः॒ । धियः॑ । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    पूर्वीः । ते । इन्द्र । उपऽमातयः । पूर्वीः । उत । प्रऽशस्तयः । सूनो इति । हिन्वस्य । हरिऽवः ।
    वस्वः । वीरस्य । आऽपृचः । याः । नु । साधन्त । नः । धियः । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    pūrvī́ḥ ǀ te ǀ indra ǀ úpa-mātayaḥ ǀ pūrvī́ḥ ǀ utá ǀ prá-śastayaḥ ǀ sū́no íti ǀ hinvásya ǀ hari-vaḥ ǀ
    vásvaḥ ǀ vīrásya ǀ ā-pṛ́caḥ ǀ yā́ḥ ǀ nú ǀ sā́dhanta ǀ naḥ ǀ dhíyaḥ ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    pūrvīḥ ǀ te ǀ indra ǀ upa-mātayaḥ ǀ pūrvīḥ ǀ uta ǀ pra-śastayaḥ ǀ sūno iti ǀ hinvasya ǀ hari-vaḥ ǀ
    vasvaḥ ǀ vīrasya ǀ ā-pṛcaḥ ǀ yāḥ ǀ nu ǀ sādhanta ǀ naḥ ǀ dhiyaḥ ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.9 Aṣṭaka 6.3.25.3Anuvāka 8.5.152

  10. Ṛk 10

    तं शि॑शीता सुवृ॒क्तिभि॑स्त्वे॒षं सत्वा॑नमृ॒ग्मियं॑ ।
    उ॒तो नु चि॒द्य ओज॑सा॒ शुष्ण॑स्यां॒डानि॒ भेद॑ति॒ जेष॒त्स्व॑र्वतीर॒पो नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    तं शिशीता सुवृक्तिभिस् त्वेषं सत्वानम् ऋग्मियम् |
    उतो नु चिद् य ओजसा शुष्णस्याण्डानि भेदति जेषत् स्वर्वतीर् अपो नभन्ताम् अन्यके समे ||

    tám śiśītā suvṛktíbhistveṣám sátvānamṛgmíyam ǀ
    utó nú cidyá ójasā śúṣṇasyāṇḍā́ni bhédati jéṣatsvárvatīrapó nábhantāmanyaké same ǁ

    taṃ śiśītā suvṛktibhis tveṣaṃ satvānam ṛgmiyam |
    uto nu cid ya ojasā śuṣṇasyāṇḍāni bhedati jeṣat svarvatīr apo nabhantām anyake same ||

    तम् । शि॒शी॒त॒ । सु॒वृ॒क्तिऽभिः॑ । त्वे॒षम् । सत्वा॑नम् । ऋ॒ग्मिय॑म् ।
    उ॒तो इति॑ । नु । चि॒त् । यः । ओज॑सा । शुष्ण॑स्य । आ॒ण्डानि॑ । भेद॑ति । जेष॑त् । स्वः॑ऽवतीः । अ॒पः । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    तम् । शिशीत । सुवृक्तिऽभिः । त्वेषम् । सत्वानम् । ऋग्मियम् ।
    उतो इति । नु । चित् । यः । ओजसा । शुष्णस्य । आण्डानि । भेदति । जेषत् । स्वःऽवतीः । अपः । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    tám ǀ śiśīta ǀ suvṛktí-bhiḥ ǀ tveṣám ǀ sátvānam ǀ ṛgmíyam ǀ
    utó íti ǀ nú ǀ cit ǀ yáḥ ǀ ójasā ǀ śúṣṇasya ǀ āṇḍā́ni ǀ bhédati ǀ jéṣat ǀ sváḥ-vatīḥ ǀ apáḥ ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    tam ǀ śiśīta ǀ suvṛkti-bhiḥ ǀ tveṣam ǀ satvānam ǀ ṛgmiyam ǀ
    uto iti ǀ nu ǀ cit ǀ yaḥ ǀ ojasā ǀ śuṣṇasya ǀ āṇḍāni ǀ bhedati ǀ jeṣat ǀ svaḥ-vatīḥ ǀ apaḥ ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.10 Aṣṭaka 6.3.25.4Anuvāka 8.5.153

  11. Ṛk 11

    तं शि॑शीता स्वध्व॒रं स॒त्यं सत्वा॑नमृ॒त्वियं॑ ।
    उ॒तो नु चि॒द्य ओह॑त आं॒डा शुष्ण॑स्य॒ भेद॒त्यजैः॒ स्व॑र्वतीर॒पो नभं॑तामन्य॒के स॑मे ॥

    तं शिशीता स्वध्वरं सत्यं सत्वानम् ऋत्वियम् |
    उतो नु चिद् य ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदत्य् अजैः स्वर्वतीर् अपो नभन्ताम् अन्यके समे ||

    tám śiśītā svadhvarám satyám sátvānamṛtvíyam ǀ
    utó nú cidyá óhata āṇḍā́ śúṣṇasya bhédatyájaiḥ svárvatīrapó nábhantāmanyaké same ǁ

    taṃ śiśītā svadhvaraṃ satyaṃ satvānam ṛtviyam |
    uto nu cid ya ohata āṇḍā śuṣṇasya bhedaty ajaiḥ svarvatīr apo nabhantām anyake same ||

    तम् । शि॒शी॒त॒ । सु॒ऽअ॒ध्व॒रम् । स॒त्यम् । सत्वा॑नम् । ऋ॒त्विय॑म् ।
    उ॒तो इति॑ । नु । चि॒त् । यः । ओह॑ते । आ॒ण्डा । शुष्ण॑स्य । भेद॑ति । अजैः॑ । स्वः॑ऽवतीः । अ॒पः । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥

    तम् । शिशीत । सुऽअध्वरम् । सत्यम् । सत्वानम् । ऋत्वियम् ।
    उतो इति । नु । चित् । यः । ओहते । आण्डा । शुष्णस्य । भेदति । अजैः । स्वःऽवतीः । अपः । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥

    tám ǀ śiśīta ǀ su-adhvarám ǀ satyám ǀ sátvānam ǀ ṛtvíyam ǀ
    utó íti ǀ nú ǀ cit ǀ yáḥ ǀ óhate ǀ āṇḍā́ ǀ śúṣṇasya ǀ bhédati ǀ ájaiḥ ǀ sváḥ-vatīḥ ǀ apáḥ ǀ nábhantām ǀ anyaké ǀ same ǁ

    tam ǀ śiśīta ǀ su-adhvaram ǀ satyam ǀ satvānam ǀ ṛtviyam ǀ
    uto iti ǀ nu ǀ cit ǀ yaḥ ǀ ohate ǀ āṇḍā ǀ śuṣṇasya ǀ bhedati ǀ ajaiḥ ǀ svaḥ-vatīḥ ǀ apaḥ ǀ nabhantām ǀ anyake ǀ same ǁ

    8.40.11 Aṣṭaka 6.3.25.5Anuvāka 8.5.154

  12. Ṛk 12

    ए॒वेंद्रा॒ग्निभ्यां॑ पितृ॒वन्नवी॑यो मंधातृ॒वदं॑गिर॒स्वद॑वाचि ।
    त्रि॒धातु॑ना॒ शर्म॑णा पातम॒स्मान्व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णां ॥

    एवेन्द्राग्निभ्याम् पितृवन् नवीयो मन्धातृवद् अङ्गिरस्वद् अवाचि |
    त्रिधातुना शर्मणा पातम् अस्मान् वयं स्याम पतयो रयीणाम् ||

    evéndrāgníbhyām pitṛvánnávīyo mandhātṛvádaṅgirasvádavāci ǀ
    tridhā́tunā śármaṇā pātamasmā́nvayám syāma pátayo rayīṇā́m ǁ

    evendrāgnibhyām pitṛvan navīyo mandhātṛvad aṅgirasvad avāci |
    tridhātunā śarmaṇā pātam asmān vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||

    ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्निऽभ्या॑म् । पि॒तृ॒ऽवत् । नवी॑यः । म॒न्धा॒तृ॒ऽवत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒वा॒चि॒ ।
    त्रि॒ऽधातु॑ना । शर्म॑णा । पा॒त॒म् । अ॒स्मान् । व॒यम् । स्या॒म॒ । पत॑यः । र॒यी॒णाम् ॥

    एव । इन्द्राग्निऽभ्याम् । पितृऽवत् । नवीयः । मन्धातृऽवत् । अङ्गिरस्वत् । अवाचि ।
    त्रिऽधातुना । शर्मणा । पातम् । अस्मान् । वयम् । स्याम । पतयः । रयीणाम् ॥

    evá ǀ indrāgní-bhyām ǀ pitṛ-vát ǀ návīyaḥ ǀ mandhātṛ-vát ǀ aṅgirasvát ǀ avāci ǀ
    tri-dhā́tunā ǀ śármaṇā ǀ pātam ǀ asmā́n ǀ vayám ǀ syāma ǀ pátayaḥ ǀ rayīṇā́m ǁ

    eva ǀ indrāgni-bhyām ǀ pitṛ-vat ǀ navīyaḥ ǀ mandhātṛ-vat ǀ aṅgirasvat ǀ avāci ǀ
    tri-dhātunā ǀ śarmaṇā ǀ pātam ǀ asmān ǀ vayam ǀ syāma ǀ patayaḥ ǀ rayīṇām ǁ

    8.40.12 Aṣṭaka 6.3.25.6Anuvāka 8.5.155

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 8.40 · Agni, Indra

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

O Indra, O Fire, forceful you give to us the treasure by which we shall overcome in our battles even all that is firm and strong, as Fire the trees in a wind,—let all that are alien be rent asunder. (348)

Ṛk 2

May we not shut you away from us, then may we truly worship Indra with sacrifice, the god most potent of the gods; may he sometime come to us with the war-horse, may he come to us for the winning of the plenitudes, for the winning of the purity,9—let all that are alien be rent asunder. (348)

Ṛk 3

For they, Indra and Fire, dwell in the midst of mellays; gods, seers, questioned, they by their seerhood gain for one who seeks their friendship the knowledge won by the thought, —let all that are alien be rent asunder. (349)

Ṛk 4

To Indra and the Fire sing the illumined chant even as Nabhaka, doing them homage with sacrifice and speech, whose is all this world and this heaven and great earth bear for them in their lap the treasures,—let all that are alien be rent asunder. (349)

Ṛk 5

Even as Nabhaka direct towards Indra and Fire the Words who uncovered the sea of the seven foundations with its dim10 doors,—even Indra ruling all by his might,—let all that are alien be rent asunder. (349)

Ṛk 6

Even as of old cleave like clustering mass of a creeper, crush the might of the demon; that wealth amassed by him may we by Indra share,—let all that are alien be rent asunder. (349)

Ṛk 7

When, O Indra, O Fire, these who are here call you with speech and act, may we overcome by our men those who battle against us, may we conquer those who would conquer us,—let all that are alien be rent asunder. (350)

Ṛk 8

White gods are they who from below ascend to the heavens by their lights; according to the law of the working of Indra and Fire, flowing move the Rivers whom they loosed from bondage to every side,—let all that are alien be rent asunder. (350)

Ṛk 9

O Indra, O thou of the bright horses, O begetter of the shining hero, the shooter who strikes into his mark, many are thy measurings of things, many thy expressions of the truth which accomplish11 our thoughts,—let all that are alien be rent asunder. (350)

Ṛk 10

Intensify him by your purifications, the brilliant warrior with the illumined word, even him who with might breaks the serpent-eggs of Shushna,may he conquer the waters that bear the light of the Sun-world,—let all that are alien be rent asunder. (350)

Ṛk 11

Intensify him who is perfect in the rite of the path, the true warrior who follows the law of the Truth; it is he who observes, who breaks the serpent-eggs of Shushna, conquers the waters that bear the light of the Sun-world,—let all that are alien be rent asunder. (351)

Ṛk 12

So has the new word been spoken to Indra and to Fire, even as by my father, by Mandhata, by the Angiras; protect us with triple peace, may we be masters of the riches. (351)