Devatā देवता

1-11: Indra; 12: Indra, Devās

Ṛṣi ऋषि

Pragātha Kāṇva

Chandas छन्दस्

Gāyatrī, Anuṣṭubh, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   स पू॒र्व्यो म॒हानां॑ वे॒नः क्रतु॑भिरानजे ।
   यस्य॒ द्वारा॒ मनु॑ष्पि॒ता दे॒वेषु॒ धिय॑ आन॒जे ॥

   स पूर्व्यो महानां वेनः क्रतुभिर् आनजे |
   यस्य द्वारा मनुष् पिता देवेषु धिय आनजे ||

   sá pūrvyó mahā́nām venáḥ krátubhirānaje ǀ
   yásya dvā́rā mánuṣpitā́ devéṣu dhíya ānajé ǁ

   sa pūrvyo mahānāṃ venaḥ kratubhir ānaje |
   yasya dvārā manuṣ pitā deveṣu dhiya ānaje ||

   सः । पू॒र्व्यः । म॒हाना॑म् । वे॒नः । क्रतु॑ऽभिः । आ॒न॒जे॒ ।
   यस्य॑ । द्वारा॑ । मनुः॑ । पि॒ता । दे॒वेषु॑ । धियः॑ । आ॒न॒जे ॥

   सः । पूर्व्यः । महानाम् । वेनः । क्रतुऽभिः । आनजे ।
   यस्य । द्वारा । मनुः । पिता । देवेषु । धियः । आनजे ॥

   sáḥ ǀ pūrvyáḥ ǀ mahā́nām ǀ venáḥ ǀ krátu-bhiḥ ǀ ānaje ǀ
   yásya ǀ dvā́rā ǀ mánuḥ ǀ pitā́ ǀ devéṣu ǀ dhíyaḥ ǀ ānajé ǁ

   saḥ ǀ pūrvyaḥ ǀ mahānām ǀ venaḥ ǀ kratu-bhiḥ ǀ ānaje ǀ
   yasya ǀ dvārā ǀ manuḥ ǀ pitā ǀ deveṣu ǀ dhiyaḥ ǀ ānaje ǁ

   8.63.1 Aṣṭaka 6.4.42.1Anuvāka 8.7.51Interpretations

2. Ṛk 2

   दि॒वो मानं॒ नोत्स॑द॒न्त्सोम॑पृष्ठासो॒ अद्र॑यः ।
   उ॒क्था ब्रह्म॑ च॒ शंस्या॑ ॥

   दिवो मानं नोत् सदन् सोमपृष्ठासो अद्रयः |
   उक्था ब्रह्म च शंस्या ||

   divó mā́nam nótsadantsómapṛṣṭhāso ádrayaḥ ǀ
   ukthā́ bráhma ca śáṃsyā ǁ

   divo mānaṃ not sadan somapṛṣṭhāso adrayaḥ |
   ukthā brahma ca śaṃsyā ||

   दि॒वः । मान॑म् । न । उत् । स॒द॒न् । सोम॑ऽपृष्ठासः । अद्र॑यः ।
   उ॒क्था । ब्रह्म॑ । च॒ । शंस्या॑ ॥

   दिवः । मानम् । न । उत् । सदन् । सोमऽपृष्ठासः । अद्रयः ।
   उक्था । ब्रह्म । च । शंस्या ॥

   diváḥ ǀ mā́nam ǀ ná ǀ út ǀ sadan ǀ sóma-pṛṣṭhāsaḥ ǀ ádrayaḥ ǀ
   ukthā́ ǀ bráhma ǀ ca ǀ śáṃsyā ǁ

   divaḥ ǀ mānam ǀ na ǀ ut ǀ sadan ǀ soma-pṛṣṭhāsaḥ ǀ adrayaḥ ǀ
   ukthā ǀ brahma ǀ ca ǀ śaṃsyā ǁ

   8.63.2 Aṣṭaka 6.4.42.2Anuvāka 8.7.52Interpretations

3. Ṛk 3

   स वि॒द्वाँ अंगि॑रोभ्य॒ इंद्रो॒ गा अ॑वृणो॒दप॑ ।
   स्तु॒षे तद॑स्य॒ पौंस्यं॑ ॥

   स विद्वां अङ्गिरोभ्य इन्द्रो गा अवृणोद् अप |
   स्तुषे तद् अस्य पौंस्यम् ||

   sá vidvā́m̐ áṅgirobhya índro gā́ avṛṇodápa ǀ
   stuṣé tádasya páuṃsyam ǁ

   sa vidvāṃ aṅgirobhya indro gā avṛṇod apa |
   stuṣe tad asya pauṃsyam ||

   सः । वि॒द्वान् । अङ्गि॑रःऽभ्यः । इन्द्रः॑ । गाः । अ॒वृ॒णो॒त् । अप॑ ।
   स्तु॒षे । तत् । अ॒स्य॒ । पौंस्य॑म् ॥

   सः । विद्वान् । अङ्गिरःऽभ्यः । इन्द्रः । गाः । अवृणोत् । अप ।
   स्तुषे । तत् । अस्य । पौंस्यम् ॥

   sáḥ ǀ vidvā́n ǀ áṅgiraḥ-bhyaḥ ǀ índraḥ ǀ gā́ḥ ǀ avṛṇot ǀ ápa ǀ
   stuṣé ǀ tát ǀ asya ǀ páuṃsyam ǁ

   saḥ ǀ vidvān ǀ aṅgiraḥ-bhyaḥ ǀ indraḥ ǀ gāḥ ǀ avṛṇot ǀ apa ǀ
   stuṣe ǀ tat ǀ asya ǀ pauṃsyam ǁ

   8.63.3 Aṣṭaka 6.4.42.3Anuvāka 8.7.53Interpretations

4. Ṛk 4

   स प्र॒त्नथा॑ कविवृ॒ध इंद्रो॑ वा॒कस्य॑ व॒क्षणिः॑ ।
   शि॒वो अ॒र्कस्य॒ होम॑न्यस्म॒त्रा गं॒त्वव॑से ॥

   स प्रत्नथा कविवृध इन्द्रो वाकस्य वक्षणिः |
   शिवो अर्कस्य होमन्य् अस्मत्रा गन्त्व् अवसे ||

   sá pratnáthā kavivṛdhá índro vākásya vakṣáṇiḥ ǀ
   śivó arkásya hómanyasmatrā́ gantvávase ǁ

   sa pratnathā kavivṛdha indro vākasya vakṣaṇiḥ |
   śivo arkasya homany asmatrā gantv avase ||

   सः । प्र॒त्नऽथा॑ । क॒वि॒ऽवृ॒धः । इन्द्रः॑ । वा॒कस्य॑ । व॒क्षणिः॑ ।
   शि॒वः । अ॒र्कस्य॑ । होम॑नि । अ॒स्म॒ऽत्रा । ग॒न्तु॒ । अव॑से ॥

   सः । प्रत्नऽथा । कविऽवृधः । इन्द्रः । वाकस्य । वक्षणिः ।
   शिवः । अर्कस्य । होमनि । अस्मऽत्रा । गन्तु । अवसे ॥

   sáḥ ǀ pratná-thā ǀ kavi-vṛdháḥ ǀ índraḥ ǀ vākásya ǀ vakṣáṇiḥ ǀ
   śiváḥ ǀ arkásya ǀ hómani ǀ asma-trā́ ǀ gantu ǀ ávase ǁ

   saḥ ǀ pratna-thā ǀ kavi-vṛdhaḥ ǀ indraḥ ǀ vākasya ǀ vakṣaṇiḥ ǀ
   śivaḥ ǀ arkasya ǀ homani ǀ asma-trā ǀ gantu ǀ avase ǁ

   8.63.4 Aṣṭaka 6.4.42.4Anuvāka 8.7.54Interpretations

5. Ṛk 5

   आदू॒ नु ते॒ अनु॒ क्रतुं॒ स्वाहा॒ वर॑स्य॒ यज्य॑वः ।
   श्वा॒त्रम॒र्का अ॑नूष॒तेंद्र॑ गो॒त्रस्य॑ दा॒वने॑ ॥

   आद् ऊ नु ते अनु क्रतुं स्वाहा वरस्य यज्यवः |
   श्वात्रम् अर्का अनूषतेन्द्र गोत्रस्य दावने ||

   ā́dū nú te ánu krátum svā́hā várasya yájyavaḥ ǀ
   śvātrámarkā́ anūṣaténdra gotrásya dāváne ǁ

   ād ū nu te anu kratuṃ svāhā varasya yajyavaḥ |
   śvātram arkā anūṣatendra gotrasya dāvane ||

   आत् । ऊं॒ इति॑ । नु । ते॒ । अनु॑ । क्रतु॑म् । स्वाहा॑ । वर॑स्य । यज्य॑वः ।
   श्वा॒त्रम् । अ॒र्काः । अ॒नू॒ष॒त॒ । इन्द्र॑ । गो॒त्रस्य॑ । दा॒वने॑ ॥

   आत् । ऊं इति । नु । ते । अनु । क्रतुम् । स्वाहा । वरस्य । यज्यवः ।
   श्वात्रम् । अर्काः । अनूषत । इन्द्र । गोत्रस्य । दावने ॥

   ā́t ǀ ūṃ íti ǀ nú ǀ te ǀ ánu ǀ krátum ǀ svā́hā ǀ várasya ǀ yájyavaḥ ǀ
   śvātrám ǀ arkā́ḥ ǀ anūṣata ǀ índra ǀ gotrásya ǀ dāváne ǁ

   āt ǀ ūṃ iti ǀ nu ǀ te ǀ anu ǀ kratum ǀ svāhā ǀ varasya ǀ yajyavaḥ ǀ
   śvātram ǀ arkāḥ ǀ anūṣata ǀ indra ǀ gotrasya ǀ dāvane ǁ

   8.63.5 Aṣṭaka 6.4.42.5Anuvāka 8.7.55Interpretations

6. Ṛk 6

   इंद्रे॒ विश्वा॑नि वी॒र्या॑ कृ॒तानि॒ कर्त्वा॑नि च ।
   यम॒र्का अ॑ध्व॒रं वि॒दुः ॥

   इन्द्रे विश्वानि वीर्या कृतानि कर्त्वानि च |
   यम् अर्का अध्वरं विदुः ||

   índre víśvāni vīryā́ kṛtā́ni kártvāni ca ǀ
   yámarkā́ adhvarám vidúḥ ǁ

   indre viśvāni vīryā kṛtāni kartvāni ca |
   yam arkā adhvaraṃ viduḥ ||

   इन्द्रे॑ । विश्वा॑नि । वी॒र्या॑ । कृ॒तानि॑ । कर्त्वा॑नि । च॒ ।
   यम् । अ॒र्काः । अ॒ध्व॒रम् । वि॒दुः ॥

   इन्द्रे । विश्वानि । वीर्या । कृतानि । कर्त्वानि । च ।
   यम् । अर्काः । अध्वरम् । विदुः ॥

   índre ǀ víśvāni ǀ vīryā́ ǀ kṛtā́ni ǀ kártvāni ǀ ca ǀ
   yám ǀ arkā́ḥ ǀ adhvarám ǀ vidúḥ ǁ

   indre ǀ viśvāni ǀ vīryā ǀ kṛtāni ǀ kartvāni ǀ ca ǀ
   yam ǀ arkāḥ ǀ adhvaram ǀ viduḥ ǁ

   8.63.6 Aṣṭaka 6.4.42.6Anuvāka 8.7.56Interpretations

7. Ṛk 7

   यत्पांच॑जन्यया वि॒शेंद्रे॒ घोषा॒ असृ॑क्षत ।
   अस्तृ॑णाद्ब॒र्हणा॑ वि॒पो॒३॒॑ऽर्यो मान॑स्य॒ स क्षयः॑ ॥

   यत् पाञ्चजन्यया विशेन्द्रे घोषा असृक्षत |
   अस्तृणाद् बर्हणा विपो ऽर्यो मानस्य स क्षयः ||

   yátpā́ñcajanyayā viśéndre ghóṣā ásṛkṣata ǀ
   ástṛṇādbarháṇā vipó’ryó mā́nasya sá kṣáyaḥ ǁ

   yat pāñcajanyayā viśendre ghoṣā asṛkṣata |
   astṛṇād barhaṇā vipo 'ryo mānasya sa kṣayaḥ ||

   यत् । पाञ्च॑ऽजन्यया । वि॒शा । इन्द्रे॑ । घोषाः॑ । असृ॑क्षत ।
   अस्तृ॑णात् । ब॒र्हणा॑ । वि॒पः । अ॒र्यः । मान॑स्य । सः । क्षयः॑ ॥

   यत् । पाञ्चऽजन्यया । विशा । इन्द्रे । घोषाः । असृक्षत ।
   अस्तृणात् । बर्हणा । विपः । अर्यः । मानस्य । सः । क्षयः ॥

   yát ǀ pā́ñca-janyayā ǀ viśā́ ǀ índre ǀ ghóṣāḥ ǀ ásṛkṣata ǀ
   ástṛṇāt ǀ barháṇā ǀ vipáḥ ǀ aryáḥ ǀ mā́nasya ǀ sáḥ ǀ kṣáyaḥ ǁ

   yat ǀ pāñca-janyayā ǀ viśā ǀ indre ǀ ghoṣāḥ ǀ asṛkṣata ǀ
   astṛṇāt ǀ barhaṇā ǀ vipaḥ ǀ aryaḥ ǀ mānasya ǀ saḥ ǀ kṣayaḥ ǁ

   8.63.7 Aṣṭaka 6.4.43.1Anuvāka 8.7.57Interpretations

8. Ṛk 8

   इ॒यमु॑ ते॒ अनु॑ष्टुतिश्चकृ॒षे तानि॒ पौंस्या॑ ।
   प्राव॑श्च॒क्रस्य॑ वर्त॒निं ॥

   इयम् उ ते अनुष्टुतिश् चकृषे तानि पौंस्या |
   प्रावश् चक्रस्य वर्तनिम् ||

   iyámu te ánuṣṭutiścakṛṣé tā́ni páuṃsyā ǀ
   prā́vaścakrásya vartaním ǁ

   iyam u te anuṣṭutiś cakṛṣe tāni pauṃsyā |
   prāvaś cakrasya vartanim ||

   इ॒यम् । ऊं॒ इति॑ । ते॒ । अनु॑ऽस्तुतिः । च॒कृ॒षे । तानि॑ । पौंस्या॑ ।
   प्र । आ॒वः॒ । च॒क्रस्य॑ । व॒र्त॒निम् ॥

   इयम् । ऊं इति । ते । अनुऽस्तुतिः । चकृषे । तानि । पौंस्या ।
   प्र । आवः । चक्रस्य । वर्तनिम् ॥

   iyám ǀ ūṃ íti ǀ te ǀ ánu-stutiḥ ǀ cakṛṣé ǀ tā́ni ǀ páuṃsyā ǀ
   prá ǀ āvaḥ ǀ cakrásya ǀ vartaním ǁ

   iyam ǀ ūṃ iti ǀ te ǀ anu-stutiḥ ǀ cakṛṣe ǀ tāni ǀ pauṃsyā ǀ
   pra ǀ āvaḥ ǀ cakrasya ǀ vartanim ǁ

   8.63.8 Aṣṭaka 6.4.43.2Anuvāka 8.7.58Interpretations

9. Ṛk 9

   अ॒स्य वृष्णो॒ व्योद॑न उ॒रु क्र॑मिष्ट जी॒वसे॑ ।
   यवं॒ न प॒श्व आ द॑दे ॥

   अस्य वृष्णो व्योदन उरु क्रमिष्ट जीवसे |
   यवं न पश्व आ ददे ||

   asyá vṛ́ṣṇo vyódana urú kramiṣṭa jīváse ǀ
   yávam ná paśvá ā́ dade ǁ

   asya vṛṣṇo vyodana uru kramiṣṭa jīvase |
   yavaṃ na paśva ā dade ||

   अ॒स्य । वृष्णः॑ । वि॒ऽओद॑ने । उ॒रु । क्र॒मि॒ष्ट॒ । जी॒वसे॑ ।
   यव॑म् । न । प॒श्वः । आ । द॒दे॒ ॥

   अस्य । वृष्णः । विऽओदने । उरु । क्रमिष्ट । जीवसे ।
   यवम् । न । पश्वः । आ । ददे ॥

   asyá ǀ vṛ́ṣṇaḥ ǀ vi-ódane ǀ urú ǀ kramiṣṭa ǀ jīváse ǀ
   yávam ǀ ná ǀ paśváḥ ǀ ā́ ǀ dade ǁ

   asya ǀ vṛṣṇaḥ ǀ vi-odane ǀ uru ǀ kramiṣṭa ǀ jīvase ǀ
   yavam ǀ na ǀ paśvaḥ ǀ ā ǀ dade ǁ

   8.63.9 Aṣṭaka 6.4.43.3Anuvāka 8.7.59Interpretations

10. Ṛk 10

    तद्दधा॑ना अव॒स्यवो॑ यु॒ष्माभि॒र्दक्ष॑पितरः ।
    स्याम॑ म॒रुत्व॑तो वृ॒धे ॥

    तद् दधाना अवस्यवो युष्माभिर् दक्षपितरः |
    स्याम मरुत्वतो वृधे ||

    táddádhānā avasyávo yuṣmā́bhirdákṣapitaraḥ ǀ
    syā́ma marútvato vṛdhé ǁ

    tad dadhānā avasyavo yuṣmābhir dakṣapitaraḥ |
    syāma marutvato vṛdhe ||

    तत् । दधा॑नाः । अ॒व॒स्यवः॑ । यु॒ष्माभिः॑ । दक्ष॑ऽपितरः ।
    स्याम॑ । म॒रुत्व॑तः । वृ॒धे ॥

    तत् । दधानाः । अवस्यवः । युष्माभिः । दक्षऽपितरः ।
    स्याम । मरुत्वतः । वृधे ॥

    tát ǀ dádhānāḥ ǀ avasyávaḥ ǀ yuṣmā́bhiḥ ǀ dákṣa-pitaraḥ ǀ
    syā́ma ǀ marútvataḥ ǀ vṛdhé ǁ

    tat ǀ dadhānāḥ ǀ avasyavaḥ ǀ yuṣmābhiḥ ǀ dakṣa-pitaraḥ ǀ
    syāma ǀ marutvataḥ ǀ vṛdhe ǁ

    8.63.10 Aṣṭaka 6.4.43.4Anuvāka 8.7.60Interpretations

11. Ṛk 11

    बळृ॒त्विया॑य॒ धाम्न॒ ऋक्व॑भिः शूर नोनुमः ।
    जेषा॑मेंद्र॒ त्वया॑ यु॒जा ॥

    बऌ ऋत्वियाय धाम्न ऋक्वभिः शूर नोनुमः |
    जेषामेन्द्र त्वया युजा ||

    báḷṛtvíyāya dhā́mna ṛ́kvabhiḥ śūra nonumaḥ ǀ
    jéṣāmendra tváyā yujā́ ǁ

    baḷ ṛtviyāya dhāmna ṛkvabhiḥ śūra nonumaḥ |
    jeṣāmendra tvayā yujā ||

    बट् । ऋ॒त्विया॑य । धाम्ने॑ । ऋक्व॑ऽभिः । शू॒र॒ । नो॒नु॒मः॒ ।
    जेषा॑म । इ॒न्द्र॒ । त्वया॑ । यु॒जा ॥

    बट् । ऋत्वियाय । धाम्ने । ऋक्वऽभिः । शूर । नोनुमः ।
    जेषाम । इन्द्र । त्वया । युजा ॥

    báṭ ǀ ṛtvíyāya ǀ dhā́mne ǀ ṛ́kva-bhiḥ ǀ śūra ǀ nonumaḥ ǀ
    jéṣāma ǀ indra ǀ tváyā ǀ yujā́ ǁ

    baṭ ǀ ṛtviyāya ǀ dhāmne ǀ ṛkva-bhiḥ ǀ śūra ǀ nonumaḥ ǀ
    jeṣāma ǀ indra ǀ tvayā ǀ yujā ǁ

    8.63.11 Aṣṭaka 6.4.43.5Anuvāka 8.7.61Interpretations

12. Ṛk 12

    अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः॑ ।
    यः शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इंद्र॑ज्येष्ठा अ॒स्माँ अ॑वंतु दे॒वाः ॥

    अस्मे रुद्रा मेहना पर्वतासो वृत्रहत्ये भरहूतौ सजोषाः |
    यः शंसते स्तुवते धायि पज्र इन्द्रज्येष्ठा अस्मां अवन्तु देवाः ||

    asmé rudrā́ mehánā párvatāso vṛtrahátye bhárahūtau sajóṣāḥ ǀ
    yáḥ śáṃsate stuvaté dhā́yi pajrá índrajyeṣṭhā asmā́m̐ avantu devā́ḥ ǁ

    asme rudrā mehanā parvatāso vṛtrahatye bharahūtau sajoṣāḥ |
    yaḥ śaṃsate stuvate dhāyi pajra indrajyeṣṭhā asmāṃ avantu devāḥ ||

    अ॒स्मे इति॑ । रु॒द्राः । मे॒हना॑ । पर्व॑तासः । वृ॒त्र॒ऽहत्ये॑ । भर॑ऽहूतौ । स॒ऽजोषाः॑ ।
    यः । शंस॑ते । स्तु॒व॒ते । धायि॑ । प॒ज्रः । इन्द्र॑ऽज्येष्ठाः । अ॒स्मान् । अ॒व॒न्तु॒ । दे॒वाः ॥

    अस्मे इति । रुद्राः । मेहना । पर्वतासः । वृत्रऽहत्ये । भरऽहूतौ । सऽजोषाः ।
    यः । शंसते । स्तुवते । धायि । पज्रः । इन्द्रऽज्येष्ठाः । अस्मान् । अवन्तु । देवाः ॥

    asmé íti ǀ rudrā́ḥ ǀ mehánā ǀ párvatāsaḥ ǀ vṛtra-hátye ǀ bhára-hūtau ǀ sa-jóṣāḥ ǀ
    yáḥ ǀ śáṃsate ǀ stuvaté ǀ dhā́yi ǀ pajráḥ ǀ índra-jyeṣṭhāḥ ǀ asmā́n ǀ avantu ǀ devā́ḥ ǁ

    asme iti ǀ rudrāḥ ǀ mehanā ǀ parvatāsaḥ ǀ vṛtra-hatye ǀ bhara-hūtau ǀ sa-joṣāḥ ǀ
    yaḥ ǀ śaṃsate ǀ stuvate ǀ dhāyi ǀ pajraḥ ǀ indra-jyeṣṭhāḥ ǀ asmān ǀ avantu ǀ devāḥ ǁ

    8.63.12 Aṣṭaka 6.4.43.6Anuvāka 8.7.62Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.