Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Praskaṇva Kāṇva

Chandas छन्दस्

Bṛhatī, Satobṛhatī

1. Ṛk 1

   अ॒भि प्र वः॑ सु॒राध॑स॒मिंद्र॑मर्च॒ यथा॑ वि॒दे ।
   यो ज॑रि॒तृभ्यो॑ म॒घवा॑ पुरू॒वसुः॑ स॒हस्रे॑णेव॒ शिक्ष॑ति ॥

   अभि प्र वः सुराधसम् इन्द्रम् अर्च यथा विदे |
   यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ||

   abhí prá vaḥ surā́dhasamíndramarca yáthā vidé ǀ
   yó jaritṛ́bhyo maghávā purūvásuḥ sahásreṇeva śíkṣati ǁ

   abhi pra vaḥ surādhasam indram arca yathā vide |
   yo jaritṛbhyo maghavā purūvasuḥ sahasreṇeva śikṣati ||

   अ॒भि । प्र । वः॒ । सु॒ऽराध॑सम् । इन्द्र॑म् । अ॒र्च॒ । यथा॑ । वि॒दे ।
   यः । ज॒रि॒तृऽभ्यः॑ । म॒घऽवा॑ । पु॒रु॒ऽवसुः॑ । स॒हस्रे॑णऽइव । शिक्ष॑ति ॥

   अभि । प्र । वः । सुऽराधसम् । इन्द्रम् । अर्च । यथा । विदे ।
   यः । जरितृऽभ्यः । मघऽवा । पुरुऽवसुः । सहस्रेणऽइव । शिक्षति ॥

   abhí ǀ prá ǀ vaḥ ǀ su-rā́dhasam ǀ índram ǀ arca ǀ yáthā ǀ vidé ǀ
   yáḥ ǀ jaritṛ́-bhyaḥ ǀ maghá-vā ǀ puru-vásuḥ ǀ sahásreṇa-iva ǀ śíkṣati ǁ

   abhi ǀ pra ǀ vaḥ ǀ su-rādhasam ǀ indram ǀ arca ǀ yathā ǀ vide ǀ
   yaḥ ǀ jaritṛ-bhyaḥ ǀ magha-vā ǀ puru-vasuḥ ǀ sahasreṇa-iva ǀ śikṣati ǁ

   8.49.1 Aṣṭaka 6.4.14.1Anuvāka 8.6.172Interpretations

2. Ṛk 2

   श॒तानी॑केव॒ प्र जि॑गाति धृष्णु॒या हंति॑ वृ॒त्राणि॑ दा॒शुषे॑ ।
   गि॒रेरि॑व॒ प्र रसा॑ अस्य पिन्विरे॒ दत्रा॑णि पुरु॒भोज॑सः ॥

   शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे |
   गिरेर् इव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ||

   śatā́nīkeva prá jigāti dhṛṣṇuyā́ hánti vṛtrā́ṇi dāśúṣe ǀ
   girériva prá rásā asya pinvire dátrāṇi purubhójasaḥ ǁ

   śatānīkeva pra jigāti dhṛṣṇuyā hanti vṛtrāṇi dāśuṣe |
   girer iva pra rasā asya pinvire datrāṇi purubhojasaḥ ||

   श॒तानी॑काऽइव । प्र । जि॒गा॒ति॒ । धृ॒ष्णु॒ऽया । हन्ति॑ । वृ॒त्राणि॑ । दा॒शुषे॑ ।
   गि॒रेःऽइ॑व । प्र । रसाः॑ । अ॒स्य॒ । पि॒न्वि॒रे॒ । दत्रा॑णि । पु॒रु॒ऽभोज॑सः ॥

   शतानीकाऽइव । प्र । जिगाति । धृष्णुऽया । हन्ति । वृत्राणि । दाशुषे ।
   गिरेःऽइव । प्र । रसाः । अस्य । पिन्विरे । दत्राणि । पुरुऽभोजसः ॥

   śatā́nīkā-iva ǀ prá ǀ jigāti ǀ dhṛṣṇu-yā́ ǀ hánti ǀ vṛtrā́ṇi ǀ dāśúṣe ǀ
   giréḥ-iva ǀ prá ǀ rásāḥ ǀ asya ǀ pinvire ǀ dátrāṇi ǀ puru-bhójasaḥ ǁ

   śatānīkā-iva ǀ pra ǀ jigāti ǀ dhṛṣṇu-yā ǀ hanti ǀ vṛtrāṇi ǀ dāśuṣe ǀ
   gireḥ-iva ǀ pra ǀ rasāḥ ǀ asya ǀ pinvire ǀ datrāṇi ǀ puru-bhojasaḥ ǁ

   8.49.2 Aṣṭaka 6.4.14.2Anuvāka 8.6.173Interpretations

3. Ṛk 3

   आ त्वा॑ सु॒तास॒ इंद॑वो॒ मदा॒ य इं॑द्र गिर्वणः ।
   आपो॒ न व॑ज्रि॒न्नन्वो॒क्यं१॒॑ सरः॑ पृ॒णंति॑ शूर॒ राध॑से ॥

   आ त्वा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः |
   आपो न वज्रिन्न् अन्व् ओक्यं सरः पृणन्ति शूर राधसे ||

   ā́ tvā sutā́sa índavo mádā yá indra girvaṇaḥ ǀ
   ā́po ná vajrinnánvokyám sáraḥ pṛṇánti śūra rā́dhase ǁ

   ā tvā sutāsa indavo madā ya indra girvaṇaḥ |
   āpo na vajrinn anv okyaṃ saraḥ pṛṇanti śūra rādhase ||

   आ । त्वा॒ । सु॒तासः॑ । इन्द॑वः । मदाः॑ । ये । इ॒न्द्र॒ । गि॒र्व॒णः॒ ।
   आपः॑ । न । व॒ज्रि॒न् । अनु॑ । ओ॒क्य॑म् । सरः॑ । पृ॒णन्ति॑ । शू॒र॒ । राध॑से ॥

   आ । त्वा । सुतासः । इन्दवः । मदाः । ये । इन्द्र । गिर्वणः ।
   आपः । न । वज्रिन् । अनु । ओक्यम् । सरः । पृणन्ति । शूर । राधसे ॥

   ā́ ǀ tvā ǀ sutā́saḥ ǀ índavaḥ ǀ mádāḥ ǀ yé ǀ indra ǀ girvaṇaḥ ǀ
   ā́paḥ ǀ ná ǀ vajrin ǀ ánu ǀ okyám ǀ sáraḥ ǀ pṛṇánti ǀ śūra ǀ rā́dhase ǁ

   ā ǀ tvā ǀ sutāsaḥ ǀ indavaḥ ǀ madāḥ ǀ ye ǀ indra ǀ girvaṇaḥ ǀ
   āpaḥ ǀ na ǀ vajrin ǀ anu ǀ okyam ǀ saraḥ ǀ pṛṇanti ǀ śūra ǀ rādhase ǁ

   8.49.3 Aṣṭaka 6.4.14.3Anuvāka 8.6.174Interpretations

4. Ṛk 4

   अ॒ने॒हसं॑ प्र॒तर॑णं वि॒वक्ष॑णं॒ मध्वः॒ स्वादि॑ष्ठमीं पिब ।
   आ यथा॑ मंदसा॒नः कि॒रासि॑ नः॒ प्र क्षु॒द्रेव॒ त्मना॑ धृ॒षत् ॥

   अनेहसम् प्रतरणं विवक्षणम् मध्वः स्वादिष्ठम् ईम् पिब |
   आ यथा मन्दसानः किरासि नः प्र क्षुद्रेव त्मना धृषत् ||

   anehásam pratáraṇam vivákṣaṇam mádhvaḥ svā́diṣṭhamīm piba ǀ
   ā́ yáthā mandasānáḥ kirā́si naḥ prá kṣudréva tmánā dhṛṣát ǁ

   anehasam prataraṇaṃ vivakṣaṇam madhvaḥ svādiṣṭham īm piba |
   ā yathā mandasānaḥ kirāsi naḥ pra kṣudreva tmanā dhṛṣat ||

   अ॒ने॒हस॑म् । प्र॒ऽतर॑णम् । वि॒वक्ष॑णम् । मध्वः॑ । स्वादि॑ष्ठम् । ई॒म् । पि॒ब॒ ।
   आ । यथा॑ । म॒न्द॒सा॒नः । कि॒रासि॑ । नः॒ । प्र । क्षु॒द्राऽइ॑व । त्मना॑ । धृ॒षत् ॥

   अनेहसम् । प्रऽतरणम् । विवक्षणम् । मध्वः । स्वादिष्ठम् । ईम् । पिब ।
   आ । यथा । मन्दसानः । किरासि । नः । प्र । क्षुद्राऽइव । त्मना । धृषत् ॥

   anehásam ǀ pra-táraṇam ǀ vivákṣaṇam ǀ mádhvaḥ ǀ svā́diṣṭham ǀ īm ǀ piba ǀ
   ā́ ǀ yáthā ǀ mandasānáḥ ǀ kirā́si ǀ naḥ ǀ prá ǀ kṣudrā́-iva ǀ tmánā ǀ dhṛṣát ǁ

   anehasam ǀ pra-taraṇam ǀ vivakṣaṇam ǀ madhvaḥ ǀ svādiṣṭham ǀ īm ǀ piba ǀ
   ā ǀ yathā ǀ mandasānaḥ ǀ kirāsi ǀ naḥ ǀ pra ǀ kṣudrā-iva ǀ tmanā ǀ dhṛṣat ǁ

   8.49.4 Aṣṭaka 6.4.14.4Anuvāka 8.6.175Interpretations

5. Ṛk 5

   आ नः॒ स्तोम॒मुप॑ द्र॒वद्धि॑या॒नो अश्वो॒ न सोतृ॑भिः ।
   यं ते॑ स्वधावन्त्स्व॒दयं॑ति धे॒नव॒ इंद्र॒ कण्वे॑षु रा॒तयः॑ ॥

   आ न स्तोमम् उप द्रवद् धियानो अश्वो न सोतृभिः |
   यं ते स्वधावन् स्वदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ||

   ā́ naḥ stómamúpa draváddhiyānó áśvo ná sótṛbhiḥ ǀ
   yám te svadhāvantsvadáyanti dhenáva índra káṇveṣu rātáyaḥ ǁ

   ā na stomam upa dravad dhiyāno aśvo na sotṛbhiḥ |
   yaṃ te svadhāvan svadayanti dhenava indra kaṇveṣu rātayaḥ ||

   आ । नः॒ । स्तोम॑म् । उप॑ । द्र॒वत् । हि॒या॒नः । अश्वः॑ । न । सोतृ॑ऽभिः ।
   यम् । ते॒ । स्व॒धा॒ऽव॒न् । स्व॒दय॑न्ति । धे॒नवः॑ । इन्द्र॑ । कण्वे॑षु । रा॒तयः॑ ॥

   आ । नः । स्तोमम् । उप । द्रवत् । हियानः । अश्वः । न । सोतृऽभिः ।
   यम् । ते । स्वधाऽवन् । स्वदयन्ति । धेनवः । इन्द्र । कण्वेषु । रातयः ॥

   ā́ ǀ naḥ ǀ stómam ǀ úpa ǀ dravát ǀ hiyānáḥ ǀ áśvaḥ ǀ ná ǀ sótṛ-bhiḥ ǀ
   yám ǀ te ǀ svadhā-van ǀ svadáyanti ǀ dhenávaḥ ǀ índra ǀ káṇveṣu ǀ rātáyaḥ ǁ

   ā ǀ naḥ ǀ stomam ǀ upa ǀ dravat ǀ hiyānaḥ ǀ aśvaḥ ǀ na ǀ sotṛ-bhiḥ ǀ
   yam ǀ te ǀ svadhā-van ǀ svadayanti ǀ dhenavaḥ ǀ indra ǀ kaṇveṣu ǀ rātayaḥ ǁ

   8.49.5 Aṣṭaka 6.4.14.5Anuvāka 8.6.176Interpretations

6. Ṛk 6

   उ॒ग्रं न वी॒रं नम॒सोप॑ सेदिम॒ विभू॑ति॒मक्षि॑तावसुं ।
   उ॒द्रीव॑ वज्रिन्नव॒तो न सिं॑च॒ते क्षरं॑तींद्र धी॒तयः॑ ॥

   उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिम् अक्षितावसुम् |
   उद्रीव वज्रिन्न् अवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ||

   ugrám ná vīrám námasópa sedima víbhūtimákṣitāvasum ǀ
   udrī́va vajrinnavató ná siñcaté kṣárantīndra dhītáyaḥ ǁ

   ugraṃ na vīraṃ namasopa sedima vibhūtim akṣitāvasum |
   udrīva vajrinn avato na siñcate kṣarantīndra dhītayaḥ ||

   उ॒ग्रम् । न । वी॒रम् । नम॑सा । उप॑ । से॒दि॒म॒ । विऽभू॑तिम् । अक्षि॑तऽवसुम् ।
   उ॒द्रीऽइ॑व । व॒ज्रि॒न् । अ॒व॒तः । न । सि॒ञ्च॒ते । क्षर॑न्ति । इ॒न्द्र॒ । धी॒तयः॑ ॥

   उग्रम् । न । वीरम् । नमसा । उप । सेदिम । विऽभूतिम् । अक्षितऽवसुम् ।
   उद्रीऽइव । वज्रिन् । अवतः । न । सिञ्चते । क्षरन्ति । इन्द्र । धीतयः ॥

   ugrám ǀ ná ǀ vīrám ǀ námasā ǀ úpa ǀ sedima ǀ ví-bhūtim ǀ ákṣita-vasum ǀ
   udrī́-iva ǀ vajrin ǀ avatáḥ ǀ ná ǀ siñcaté ǀ kṣáranti ǀ indra ǀ dhītáyaḥ ǁ

   ugram ǀ na ǀ vīram ǀ namasā ǀ upa ǀ sedima ǀ vi-bhūtim ǀ akṣita-vasum ǀ
   udrī-iva ǀ vajrin ǀ avataḥ ǀ na ǀ siñcate ǀ kṣaranti ǀ indra ǀ dhītayaḥ ǁ

   8.49.6 Aṣṭaka 6.4.15.1Anuvāka 8.6.177Interpretations

7. Ṛk 7

   यद्ध॑ नू॒नं यद्वा॑ य॒ज्ञे यद्वा॑ पृथि॒व्यामधि॑ ।
   अतो॑ नो य॒ज्ञमा॒शुभि॑र्महेमत उ॒ग्र उ॒ग्रेभि॒रा ग॑हि ॥

   यद् ध नूनं यद् वा यज्ञे यद् वा पृथिव्याम् अधि |
   अतो नो यज्ञम् आशुभिर् महेमत उग्र उग्रेभिर् आ गहि ||

   yáddha nūnám yádvā yajñé yádvā pṛthivyā́mádhi ǀ
   áto no yajñámāśúbhirmahemata ugrá ugrébhirā́ gahi ǁ

   yad dha nūnaṃ yad vā yajñe yad vā pṛthivyām adhi |
   ato no yajñam āśubhir mahemata ugra ugrebhir ā gahi ||

   यत् । ह॒ । नू॒नम् । यत् । वा॒ । य॒ज्ञे । यत् । वा॒ । पृ॒थि॒व्याम् । अधि॑ ।
   अतः॑ । नः॒ । य॒ज्ञम् । आ॒शुऽभिः॑ । म॒हे॒ऽम॒ते॒ । उ॒ग्रः । उ॒ग्रेभिः॑ । आ । ग॒हि॒ ॥

   यत् । ह । नूनम् । यत् । वा । यज्ञे । यत् । वा । पृथिव्याम् । अधि ।
   अतः । नः । यज्ञम् । आशुऽभिः । महेऽमते । उग्रः । उग्रेभिः । आ । गहि ॥

   yát ǀ ha ǀ nūnám ǀ yát ǀ vā ǀ yajñé ǀ yát ǀ vā ǀ pṛthivyā́m ǀ ádhi ǀ
   átaḥ ǀ naḥ ǀ yajñám ǀ āśú-bhiḥ ǀ mahe-mate ǀ ugráḥ ǀ ugrébhiḥ ǀ ā́ ǀ gahi ǁ

   yat ǀ ha ǀ nūnam ǀ yat ǀ vā ǀ yajñe ǀ yat ǀ vā ǀ pṛthivyām ǀ adhi ǀ
   ataḥ ǀ naḥ ǀ yajñam ǀ āśu-bhiḥ ǀ mahe-mate ǀ ugraḥ ǀ ugrebhiḥ ǀ ā ǀ gahi ǁ

   8.49.7 Aṣṭaka 6.4.15.2Anuvāka 8.6.178Interpretations

8. Ṛk 8

   अ॒जि॒रासो॒ हर॑यो॒ ये त॑ आ॒शवो॒ वाता॑ इव प्रस॒क्षिणः॑ ।
   येभि॒रप॑त्यं॒ मनु॑षः प॒रीय॑से॒ येभि॒र्विश्वं॒ स्व॑र्दृ॒शे ॥

   अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव प्रसक्षिणः |
   येभिर् अपत्यम् मनुषः परीयसे येभिर् विश्वं स्वर् दृशे ||

   ajirā́so hárayo yé ta āśávo vā́tā iva prasakṣíṇaḥ ǀ
   yébhirápatyam mánuṣaḥ parī́yase yébhirvíśvam svárdṛśé ǁ

   ajirāso harayo ye ta āśavo vātā iva prasakṣiṇaḥ |
   yebhir apatyam manuṣaḥ parīyase yebhir viśvaṃ svar dṛśe ||

   अ॒जि॒रासः॑ । हर॑यः । ये । ते॒ । आ॒शवः॑ । वाताः॑ऽइव । प्र॒ऽस॒क्षिणः॑ ।
   येभिः॑ । अप॑त्यम् । मनु॑षः । प॒रि॒ऽईय॑से । येभिः॑ । विश्व॑म् । स्वः॑ । दृ॒शे ॥

   अजिरासः । हरयः । ये । ते । आशवः । वाताःऽइव । प्रऽसक्षिणः ।
   येभिः । अपत्यम् । मनुषः । परिऽईयसे । येभिः । विश्वम् । स्वः । दृशे ॥

   ajirā́saḥ ǀ hárayaḥ ǀ yé ǀ te ǀ āśávaḥ ǀ vā́tāḥ-iva ǀ pra-sakṣíṇaḥ ǀ
   yébhiḥ ǀ ápatyam ǀ mánuṣaḥ ǀ pari-ī́yase ǀ yébhiḥ ǀ víśvam ǀ sváḥ ǀ dṛśé ǁ

   ajirāsaḥ ǀ harayaḥ ǀ ye ǀ te ǀ āśavaḥ ǀ vātāḥ-iva ǀ pra-sakṣiṇaḥ ǀ
   yebhiḥ ǀ apatyam ǀ manuṣaḥ ǀ pari-īyase ǀ yebhiḥ ǀ viśvam ǀ svaḥ ǀ dṛśe ǁ

   8.49.8 Aṣṭaka 6.4.15.3Anuvāka 8.6.179Interpretations

9. Ṛk 9

   ए॒ताव॑तस्त ईमह॒ इंद्र॑ सु॒म्नस्य॒ गोम॑तः ।
   यथा॒ प्रावो॑ मघव॒न्मेध्या॑तिथिं॒ यथा॒ नीपा॑तिथिं॒ धने॑ ॥

   एतावतस् त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः |
   यथा प्रावो मघवन् मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ||

   etā́vatasta īmaha índra sumnásya gómataḥ ǀ
   yáthā prā́vo maghavanmédhyātithim yáthā nī́pātithim dháne ǁ

   etāvatas ta īmaha indra sumnasya gomataḥ |
   yathā prāvo maghavan medhyātithiṃ yathā nīpātithiṃ dhane ||

   ए॒ताव॑तः । ते॒ । ई॒म॒हे॒ । इन्द्र॑ । सु॒म्नस्य॑ । गोऽम॑तः ।
   यथा॑ । प्र । आवः॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । मेध्य॑ऽअतिथिम् । यथा॑ । नीप॑ऽअतिथिम् । धने॑ ॥

   एतावतः । ते । ईमहे । इन्द्र । सुम्नस्य । गोऽमतः ।
   यथा । प्र । आवः । मघऽवन् । मेध्यऽअतिथिम् । यथा । नीपऽअतिथिम् । धने ॥

   etā́vataḥ ǀ te ǀ īmahe ǀ índra ǀ sumnásya ǀ gó-mataḥ ǀ
   yáthā ǀ prá ǀ ā́vaḥ ǀ magha-van ǀ médhya-atithim ǀ yáthā ǀ nī́pa-atithim ǀ dháne ǁ

   etāvataḥ ǀ te ǀ īmahe ǀ indra ǀ sumnasya ǀ go-mataḥ ǀ
   yathā ǀ pra ǀ āvaḥ ǀ magha-van ǀ medhya-atithim ǀ yathā ǀ nīpa-atithim ǀ dhane ǁ

   8.49.9 Aṣṭaka 6.4.15.4Anuvāka 8.6.180Interpretations

10. Ṛk 10

    यथा॒ कण्वे॑ मघवंत्र॒सद॑स्यवि॒ यथा॑ प॒क्थे दश॑व्रजे ।
    यथा॒ गोश॑र्ये॒ अस॑नोर्ऋ॒जिश्व॒नींद्र॒ गोम॒द्धिर॑ण्यवत् ॥

    यथा कण्वे मघवन् त्रसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे |
    यथा गोशर्ये असनोर् ऋजिश्वनीन्द्र गोमद् धिरण्यवत् ||

    yáthā káṇve maghavantrasádasyavi yáthā pakthé dáśavraje ǀ
    yáthā góśarye ásanorṛjíśvanī́ndra gómaddhíraṇyavat ǁ

    yathā kaṇve maghavan trasadasyavi yathā pakthe daśavraje |
    yathā gośarye asanor ṛjiśvanīndra gomad dhiraṇyavat ||

    यथा॑ । कण्वे॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । त्र॒सद॑स्यवि । यथा॑ । प॒क्थे । दश॑ऽव्रजे ।
    यथा॑ । गोऽश॑र्ये । अस॑नोः । ऋ॒जिश्व॑नि । इन्द्र॑ । गोऽम॑त् । हिर॑ण्यऽवत् ॥

    यथा । कण्वे । मघऽवन् । त्रसदस्यवि । यथा । पक्थे । दशऽव्रजे ।
    यथा । गोऽशर्ये । असनोः । ऋजिश्वनि । इन्द्र । गोऽमत् । हिरण्यऽवत् ॥

    yáthā ǀ káṇve ǀ magha-van ǀ trasádasyavi ǀ yáthā ǀ pakthé ǀ dáśa-vraje ǀ
    yáthā ǀ gó-śarye ǀ ásanoḥ ǀ ṛjíśvani ǀ índra ǀ gó-mat ǀ híraṇya-vat ǁ

    yathā ǀ kaṇve ǀ magha-van ǀ trasadasyavi ǀ yathā ǀ pakthe ǀ daśa-vraje ǀ
    yathā ǀ go-śarye ǀ asanoḥ ǀ ṛjiśvani ǀ indra ǀ go-mat ǀ hiraṇya-vat ǁ

    8.49.10 Aṣṭaka 6.4.15.5Anuvāka 8.6.181Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.