Devatā देवता

1-20, 29-31, 33: Indra; 21-24: Pṛthuśravas Kānīta’s Dānastuti; 25-28, 32: Vāyu

Ṛṣi ऋषि

Vaśa Aśvya

Chandas छन्दस्

Gāyatrī, Bṛhatī, Paṅkti, Satobṛhatī, Pādanicṛt, Kakubh, Anuṣṭubh, Viparītā, Caturviṃśatikā Dvipadā, Pipīlikamadhyā Bṛhatī, Kakubh Nyaṅkuśirā, Virāj, Jagatī, Upariṣṭādbṛhatī, Viṣamapadā, Dvipadā Virāj, Uṣṇih

1. Ṛk 1

   त्वाव॑तः पुरूवसो व॒यमिं॑द्र प्रणेतः ।
   स्मसि॑ स्थातर्हरीणां ॥

   त्वावतः पुरूवसो वयम् इन्द्र प्रणेतः |
   स्मसि स्थातर् हरीणाम् ||

   tvā́vataḥ purūvaso vayámindra praṇetaḥ ǀ
   smási sthātarharīṇām ǁ

   tvāvataḥ purūvaso vayam indra praṇetaḥ |
   smasi sthātar harīṇām ||

   त्वाऽव॑तः । पु॒रु॒व॒सो॒ इति॑ पुरुऽवसो । व॒यम् । इ॒न्द्र॒ । प्र॒ने॒त॒रिति॑ प्रऽनेतः ।
   स्मसि॑ । स्था॒तः॒ । ह॒री॒णा॒म् ॥

   त्वाऽवतः । पुरुवसो इति पुरुऽवसो । वयम् । इन्द्र । प्रनेतरिति प्रऽनेतः ।
   स्मसि । स्थातः । हरीणाम् ॥

   tvā́-vataḥ ǀ puruvaso íti puru-vaso ǀ vayám ǀ indra ǀ pranetaríti pra-netaḥ ǀ
   smási ǀ sthātaḥ ǀ harīṇām ǁ

   tvā-vataḥ ǀ puruvaso iti puru-vaso ǀ vayam ǀ indra ǀ pranetariti pra-netaḥ ǀ
   smasi ǀ sthātaḥ ǀ harīṇām ǁ

   8.46.1 Aṣṭaka 6.4.1.1Anuvāka 8.6.106Interpretations

2. Ṛk 2

   त्वां हि स॒त्यम॑द्रिवो वि॒द्म दा॒तार॑मि॒षां ।
   वि॒द्म दा॒तारं॑ रयी॒णां ॥

   त्वां हि सत्यम् अद्रिवो विद्म दातारम् इषाम् |
   विद्म दातारं रयीणाम् ||

   tvā́m hí satyámadrivo vidmá dātā́ramiṣā́m ǀ
   vidmá dātā́ram rayīṇā́m ǁ

   tvāṃ hi satyam adrivo vidma dātāram iṣām |
   vidma dātāraṃ rayīṇām ||

   त्वाम् । हि । स॒त्यम् । अ॒द्रि॒ऽवः॒ । वि॒द्म । दा॒तार॑म् । इ॒षाम् ।
   वि॒द्म । दा॒तार॑म् । र॒यी॒णाम् ॥

   त्वाम् । हि । सत्यम् । अद्रिऽवः । विद्म । दातारम् । इषाम् ।
   विद्म । दातारम् । रयीणाम् ॥

   tvā́m ǀ hí ǀ satyám ǀ adri-vaḥ ǀ vidmá ǀ dātā́ram ǀ iṣā́m ǀ
   vidmá ǀ dātā́ram ǀ rayīṇā́m ǁ

   tvām ǀ hi ǀ satyam ǀ adri-vaḥ ǀ vidma ǀ dātāram ǀ iṣām ǀ
   vidma ǀ dātāram ǀ rayīṇām ǁ

   8.46.2 Aṣṭaka 6.4.1.2Anuvāka 8.6.107Interpretations

3. Ṛk 3

   आ यस्य॑ ते महि॒मानं॒ शत॑मूते॒ शत॑क्रतो ।
   गी॒र्भिर्गृ॒णंति॑ का॒रवः॑ ॥

   आ यस्य ते महिमानं शतमूते शतक्रतो |
   गीर्भिर् गृणन्ति कारवः ||

   ā́ yásya te mahimā́nam śátamūte śátakrato ǀ
   gīrbhírgṛṇánti kārávaḥ ǁ

   ā yasya te mahimānaṃ śatamūte śatakrato |
   gīrbhir gṛṇanti kāravaḥ ||

   आ । यस्य॑ । ते॒ । म॒हि॒मान॑म् । शत॑म्ऽऊते । शत॑क्रतो॒ इति॒ शत॑ऽक्रतो ।
   गीः॒ऽभिः । गृ॒णन्ति॑ । का॒रवः॑ ॥

   आ । यस्य । ते । महिमानम् । शतम्ऽऊते । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ।
   गीःऽभिः । गृणन्ति । कारवः ॥

   ā́ ǀ yásya ǀ te ǀ mahimā́nam ǀ śátam-ūte ǀ śátakrato íti śáta-krato ǀ
   gīḥ-bhíḥ ǀ gṛṇánti ǀ kārávaḥ ǁ

   ā ǀ yasya ǀ te ǀ mahimānam ǀ śatam-ūte ǀ śatakrato iti śata-krato ǀ
   gīḥ-bhiḥ ǀ gṛṇanti ǀ kāravaḥ ǁ

   8.46.3 Aṣṭaka 6.4.1.3Anuvāka 8.6.108Interpretations

4. Ṛk 4

   सु॒नी॒थो घा॒ स मर्त्यो॒ यं म॒रुतो॒ यम॑र्य॒मा ।
   मि॒त्रः पांत्य॒द्रुहः॑ ॥

   सुनीथो घा स मर्त्यो यम् मरुतो यम् अर्यमा |
   मित्रः पान्त्य् अद्रुहः ||

   sunīthó ghā sá mártyo yám marúto yámaryamā́ ǀ
   mitráḥ pā́ntyadrúhaḥ ǁ

   sunītho ghā sa martyo yam maruto yam aryamā |
   mitraḥ pānty adruhaḥ ||

   सु॒ऽनी॒थः । घ॒ । सः । मर्त्यः॑ । यम् । म॒रुतः॑ । यम् । अ॒र्य॒मा ।
   मि॒त्रः । पान्ति॑ । अ॒द्रुहः॑ ॥

   सुऽनीथः । घ । सः । मर्त्यः । यम् । मरुतः । यम् । अर्यमा ।
   मित्रः । पान्ति । अद्रुहः ॥

   su-nītháḥ ǀ gha ǀ sáḥ ǀ mártyaḥ ǀ yám ǀ marútaḥ ǀ yám ǀ aryamā́ ǀ
   mitráḥ ǀ pā́nti ǀ adrúhaḥ ǁ

   su-nīthaḥ ǀ gha ǀ saḥ ǀ martyaḥ ǀ yam ǀ marutaḥ ǀ yam ǀ aryamā ǀ
   mitraḥ ǀ pānti ǀ adruhaḥ ǁ

   8.46.4 Aṣṭaka 6.4.1.4Anuvāka 8.6.109Interpretations

5. Ṛk 5

   दधा॑नो॒ गोम॒दश्व॑वत्सु॒वीर्य॑मादि॒त्यजू॑त एधते ।
   सदा॑ रा॒या पु॑रु॒स्पृहा॑ ॥

   दधानो गोमद् अश्ववत् सुवीर्यम् आदित्यजूत एधते |
   सदा राया पुरुस्पृहा ||

   dádhāno gómadáśvavatsuvī́ryamādityájūta edhate ǀ
   sádā rāyā́ puruspṛ́hā ǁ

   dadhāno gomad aśvavat suvīryam ādityajūta edhate |
   sadā rāyā puruspṛhā ||

   दधा॑नः । गोऽम॑त् । अश्व॑ऽवत् । सु॒ऽवीर्य॑म् । आ॒दि॒त्यऽजू॑तः । ए॒ध॒ते॒ ।
   सदा॑ । रा॒या । पु॒रु॒ऽस्पृहा॑ ॥

   दधानः । गोऽमत् । अश्वऽवत् । सुऽवीर्यम् । आदित्यऽजूतः । एधते ।
   सदा । राया । पुरुऽस्पृहा ॥

   dádhānaḥ ǀ gó-mat ǀ áśva-vat ǀ su-vī́ryam ǀ ādityá-jūtaḥ ǀ edhate ǀ
   sádā ǀ rāyā́ ǀ puru-spṛ́hā ǁ

   dadhānaḥ ǀ go-mat ǀ aśva-vat ǀ su-vīryam ǀ āditya-jūtaḥ ǀ edhate ǀ
   sadā ǀ rāyā ǀ puru-spṛhā ǁ

   8.46.5 Aṣṭaka 6.4.1.5Anuvāka 8.6.110Interpretations

6. Ṛk 6

   तमिंद्रं॒ दान॑मीमहे शवसा॒नमभी॑र्वं ।
   ईशा॑नं रा॒य ई॑महे ॥

   तम् इन्द्रं दानम् ईमहे शवसानम् अभीर्वम् |
   ईशानं राय ईमहे ||

   támíndram dā́namīmahe śavasānámábhīrvam ǀ
   ī́śānam rāyá īmahe ǁ

   tam indraṃ dānam īmahe śavasānam abhīrvam |
   īśānaṃ rāya īmahe ||

   तम् । इन्द्र॑म् । दान॑म् । ई॒म॒हे॒ । श॒व॒सा॒नम् । अभी॑र्वम् ।
   ईशा॑नम् । रा॒यः । ई॒म॒हे॒ ॥

   तम् । इन्द्रम् । दानम् । ईमहे । शवसानम् । अभीर्वम् ।
   ईशानम् । रायः । ईमहे ॥

   tám ǀ índram ǀ dā́nam ǀ īmahe ǀ śavasānám ǀ ábhīrvam ǀ
   ī́śānam ǀ rāyáḥ ǀ īmahe ǁ

   tam ǀ indram ǀ dānam ǀ īmahe ǀ śavasānam ǀ abhīrvam ǀ
   īśānam ǀ rāyaḥ ǀ īmahe ǁ

   8.46.6 Aṣṭaka 6.4.2.1Anuvāka 8.6.111Interpretations

7. Ṛk 7

   तस्मि॒न्हि संत्यू॒तयो॒ विश्वा॒ अभी॑रवः॒ सचा॑ ।
   तमा व॑हंतु॒ सप्त॑यः पुरू॒वसुं॒ मदा॑य॒ हर॑यः सु॒तं ॥

   तस्मिन् हि सन्त्य् ऊतयो विश्वा अभीरवः सचा |
   तम् आ वहन्तु सप्तयः पुरूवसुम् मदाय हरयः सुतम् ||

   tásminhí sántyūtáyo víśvā ábhīravaḥ sácā ǀ
   támā́ vahantu sáptayaḥ purūvásum mádāya hárayaḥ sutám ǁ

   tasmin hi santy ūtayo viśvā abhīravaḥ sacā |
   tam ā vahantu saptayaḥ purūvasum madāya harayaḥ sutam ||

   तस्मि॑न् । हि । सन्ति॑ । ऊ॒तयः॑ । विश्वाः॑ । अभी॑रवः । सचा॑ ।
   तम् । आ । व॒ह॒न्तु॒ । सप्त॑यः । पु॒रु॒ऽवसु॑म् । मदा॑य । हर॑यः । सु॒तम् ॥

   तस्मिन् । हि । सन्ति । ऊतयः । विश्वाः । अभीरवः । सचा ।
   तम् । आ । वहन्तु । सप्तयः । पुरुऽवसुम् । मदाय । हरयः । सुतम् ॥

   tásmin ǀ hí ǀ sánti ǀ ūtáyaḥ ǀ víśvāḥ ǀ ábhīravaḥ ǀ sácā ǀ
   tám ǀ ā́ ǀ vahantu ǀ sáptayaḥ ǀ puru-vásum ǀ mádāya ǀ hárayaḥ ǀ sutám ǁ

   tasmin ǀ hi ǀ santi ǀ ūtayaḥ ǀ viśvāḥ ǀ abhīravaḥ ǀ sacā ǀ
   tam ǀ ā ǀ vahantu ǀ saptayaḥ ǀ puru-vasum ǀ madāya ǀ harayaḥ ǀ sutam ǁ

   8.46.7 Aṣṭaka 6.4.2.2Anuvāka 8.6.112Interpretations

8. Ṛk 8

   यस्ते॒ मदो॒ वरे॑ण्यो॒ य इं॑द्र वृत्र॒हंत॑मः ।
   य आ॑द॒दिः स्व१॒॑र्नृभि॒र्यः पृत॑नासु दु॒ष्टरः॑ ॥

   यस् ते मदो वरेण्यो य इन्द्र वृत्रहन्तमः |
   य आददिः स्वर् नृभिर् यः पृतनासु दुष्टरः ||

   yáste mádo váreṇyo yá indra vṛtrahántamaḥ ǀ
   yá ādadíḥ svárnṛ́bhiryáḥ pṛ́tanāsu duṣṭáraḥ ǁ

   yas te mado vareṇyo ya indra vṛtrahantamaḥ |
   ya ādadiḥ svar nṛbhir yaḥ pṛtanāsu duṣṭaraḥ ||

   यः । ते॒ । मदः॑ । वरे॑ण्यः । यः । इ॒न्द्र॒ । वृ॒त्र॒हन्ऽत॑मः ।
   यः । आ॒ऽद॒दिः । स्वः॑ । नृऽभिः॑ । यः । पृत॑नासु । दु॒स्तरः॑ ॥

   यः । ते । मदः । वरेण्यः । यः । इन्द्र । वृत्रहन्ऽतमः ।
   यः । आऽददिः । स्वः । नृऽभिः । यः । पृतनासु । दुस्तरः ॥

   yáḥ ǀ te ǀ mádaḥ ǀ váreṇyaḥ ǀ yáḥ ǀ indra ǀ vṛtrahán-tamaḥ ǀ
   yáḥ ǀ ā-dadíḥ ǀ sváḥ ǀ nṛ́-bhiḥ ǀ yáḥ ǀ pṛ́tanāsu ǀ dustáraḥ ǁ

   yaḥ ǀ te ǀ madaḥ ǀ vareṇyaḥ ǀ yaḥ ǀ indra ǀ vṛtrahan-tamaḥ ǀ
   yaḥ ǀ ā-dadiḥ ǀ svaḥ ǀ nṛ-bhiḥ ǀ yaḥ ǀ pṛtanāsu ǀ dustaraḥ ǁ

   8.46.8 Aṣṭaka 6.4.2.3Anuvāka 8.6.113Interpretations

9. Ṛk 9

   यो दु॒ष्टरो॑ विश्ववार श्र॒वाय्यो॒ वाजे॒ष्वस्ति॑ तरु॒ता ।
   स नः॑ शविष्ठ॒ सव॒ना व॑सो गहि ग॒मेम॒ गोम॑ति व्र॒जे ॥

   यो दुष्टरो विश्ववार श्रवाय्यो वाजेष्व् अस्ति तरुता |
   स नः शविष्ठ सवना वसो गहि गमेम गोमति व्रजे ||

   yó duṣṭáro viśvavāra śravā́yyo vā́jeṣvásti tarutā́ ǀ
   sá naḥ śaviṣṭha sávanā́ vaso gahi gaméma gómati vrajé ǁ

   yo duṣṭaro viśvavāra śravāyyo vājeṣv asti tarutā |
   sa naḥ śaviṣṭha savanā vaso gahi gamema gomati vraje ||

   यः । दु॒स्तरः॑ । वि॒श्व॒ऽवा॒र॒ । श्र॒वाय्यः॑ । वाजे॑षु । अस्ति॑ । त॒रु॒ता ।
   सः । नः॒ । श॒वि॒ष्ठ॒ । सव॑ना । आ । व॒सो॒ इति॑ । ग॒हि॒ । ग॒मेम॑ । गोऽम॑ति । व्र॒जे ॥

   यः । दुस्तरः । विश्वऽवार । श्रवाय्यः । वाजेषु । अस्ति । तरुता ।
   सः । नः । शविष्ठ । सवना । आ । वसो इति । गहि । गमेम । गोऽमति । व्रजे ॥

   yáḥ ǀ dustáraḥ ǀ viśva-vāra ǀ śravā́yyaḥ ǀ vā́jeṣu ǀ ásti ǀ tarutā́ ǀ
   sáḥ ǀ naḥ ǀ śaviṣṭha ǀ sávanā ǀ ā́ ǀ vaso íti ǀ gahi ǀ gaméma ǀ gó-mati ǀ vrajé ǁ

   yaḥ ǀ dustaraḥ ǀ viśva-vāra ǀ śravāyyaḥ ǀ vājeṣu ǀ asti ǀ tarutā ǀ
   saḥ ǀ naḥ ǀ śaviṣṭha ǀ savanā ǀ ā ǀ vaso iti ǀ gahi ǀ gamema ǀ go-mati ǀ vraje ǁ

   8.46.9 Aṣṭaka 6.4.2.4Anuvāka 8.6.114Interpretations

10. Ṛk 10

    ग॒व्यो षु णो॒ यथा॑ पु॒राश्व॒योत र॑थ॒या ।
    व॒रि॒व॒स्य म॑हामह ॥

    गव्यो षु णो यथा पुराश्वयोत रथया |
    वरिवस्य महामह ||

    gavyó ṣú ṇo yáthā purā́śvayótá rathayā́ ǀ
    varivasyá mahāmaha ǁ

    gavyo ṣu ṇo yathā purāśvayota rathayā |
    varivasya mahāmaha ||

    ग॒व्यो इति॑ । सु । नः॒ । यथा॑ । पु॒रा । अ॒श्व॒ऽया । उ॒त । र॒थ॒ऽया ।
    व॒रि॒व॒स्य । म॒हा॒ऽम॒ह॒ ॥

    गव्यो इति । सु । नः । यथा । पुरा । अश्वऽया । उत । रथऽया ।
    वरिवस्य । महाऽमह ॥

    gavyó íti ǀ sú ǀ naḥ ǀ yáthā ǀ purā́ ǀ aśva-yā́ ǀ utá ǀ ratha-yā́ ǀ
    varivasyá ǀ mahā-maha ǁ

    gavyo iti ǀ su ǀ naḥ ǀ yathā ǀ purā ǀ aśva-yā ǀ uta ǀ ratha-yā ǀ
    varivasya ǀ mahā-maha ǁ

    8.46.10 Aṣṭaka 6.4.2.5Anuvāka 8.6.115Interpretations

11. Ṛk 11

    न॒हि ते॑ शूर॒ राध॒सोऽंतं॑ विं॒दामि॑ स॒त्रा ।
    द॒श॒स्या नो॑ मघव॒न्नू चि॑दद्रिवो॒ धियो॒ वाजे॑भिराविथ ॥

    नहि ते शूर राधसो ऽन्तं विन्दामि सत्रा |
    दशस्या नो मघवन् नू चिद् अद्रिवो धियो वाजेभिर् आविथ ||

    nahí te śūra rā́dhasó’ntam vindā́mi satrā́ ǀ
    daśasyā́ no maghavannū́ cidadrivo dhíyo vā́jebhirāvitha ǁ

    nahi te śūra rādhaso 'ntaṃ vindāmi satrā |
    daśasyā no maghavan nū cid adrivo dhiyo vājebhir āvitha ||

    न॒हि । ते॒ । शू॒र॒ । राध॑सः । अन्त॑म् । वि॒न्दामि॑ । स॒त्रा ।
    द॒श॒स्य । नः॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । नु । चि॒त् । अ॒द्रि॒ऽवः॒ । धियः॑ । वाजे॑भिः । आ॒वि॒थ॒ ॥

    नहि । ते । शूर । राधसः । अन्तम् । विन्दामि । सत्रा ।
    दशस्य । नः । मघऽवन् । नु । चित् । अद्रिऽवः । धियः । वाजेभिः । आविथ ॥

    nahí ǀ te ǀ śūra ǀ rā́dhasaḥ ǀ ántam ǀ vindā́mi ǀ satrā́ ǀ
    daśasyá ǀ naḥ ǀ magha-van ǀ nú ǀ cit ǀ adri-vaḥ ǀ dhíyaḥ ǀ vā́jebhiḥ ǀ āvitha ǁ

    nahi ǀ te ǀ śūra ǀ rādhasaḥ ǀ antam ǀ vindāmi ǀ satrā ǀ
    daśasya ǀ naḥ ǀ magha-van ǀ nu ǀ cit ǀ adri-vaḥ ǀ dhiyaḥ ǀ vājebhiḥ ǀ āvitha ǁ

    8.46.11 Aṣṭaka 6.4.3.1Anuvāka 8.6.116Interpretations

12. Ṛk 12

    य ऋ॒ष्वः श्रा॑व॒यत्स॑खा॒ विश्वेत्स वे॑द॒ जनि॑मा पुरुष्टु॒तः ।
    तं विश्वे॒ मानु॑षा यु॒गेंद्रं॑ हवंते तवि॒षं य॒तस्रु॑चः ॥

    य ऋष्वः श्रावयत्सखा विश्वेत् स वेद जनिमा पुरुष्टुतः |
    तं विश्वे मानुषा युगेन्द्रं हवन्ते तविषं यतस्रुचः ||

    yá ṛṣváḥ śrāvayátsakhā víśvétsá veda jánimā puruṣṭutáḥ ǀ
    tám víśve mā́nuṣā yugéndram havante taviṣám yatásrucaḥ ǁ

    ya ṛṣvaḥ śrāvayatsakhā viśvet sa veda janimā puruṣṭutaḥ |
    taṃ viśve mānuṣā yugendraṃ havante taviṣaṃ yatasrucaḥ ||

    यः । ऋ॒ष्वः । श्र॒व॒यत्ऽस॑खा । विश्वा॑ । इत् । सः । वे॒द॒ । जनि॑म । पु॒रु॒ऽस्तु॒तः ।
    तम् । विश्वे॑ । मानु॑षा । यु॒गा । इन्द्र॑म् । ह॒व॒न्ते॒ । त॒वि॒षम् । य॒तऽस्रु॑चः ॥

    यः । ऋष्वः । श्रवयत्ऽसखा । विश्वा । इत् । सः । वेद । जनिम । पुरुऽस्तुतः ।
    तम् । विश्वे । मानुषा । युगा । इन्द्रम् । हवन्ते । तविषम् । यतऽस्रुचः ॥

    yáḥ ǀ ṛṣváḥ ǀ śravayát-sakhā ǀ víśvā ǀ ít ǀ sáḥ ǀ veda ǀ jánima ǀ puru-stutáḥ ǀ
    tám ǀ víśve ǀ mā́nuṣā ǀ yugā́ ǀ índram ǀ havante ǀ taviṣám ǀ yatá-srucaḥ ǁ

    yaḥ ǀ ṛṣvaḥ ǀ śravayat-sakhā ǀ viśvā ǀ it ǀ saḥ ǀ veda ǀ janima ǀ puru-stutaḥ ǀ
    tam ǀ viśve ǀ mānuṣā ǀ yugā ǀ indram ǀ havante ǀ taviṣam ǀ yata-srucaḥ ǁ

    8.46.12 Aṣṭaka 6.4.3.2Anuvāka 8.6.117Interpretations

13. Ṛk 13

    स नो॒ वाजे॑ष्ववि॒ता पु॑रू॒वसुः॑ पुरःस्था॒ता म॒घवा॑ वृत्र॒हा भु॑वत् ॥

    स नो वाजेष्व् अविता पुरूवसुः पुरस्थाता मघवा वृत्रहा भुवत् ||

    sá no vā́jeṣvavitā́ purūvásuḥ puraḥsthātā́ maghávā vṛtrahā́ bhuvat ǁ

    sa no vājeṣv avitā purūvasuḥ purasthātā maghavā vṛtrahā bhuvat ||

    सः । नः॒ । वाजे॑षु । अ॒वि॒ता । पु॒रु॒ऽवसुः॑ । पु॒रः॒ऽस्था॒ता । म॒घऽवा॑ । वृ॒त्र॒ऽहा । भु॒व॒त् ॥

    सः । नः । वाजेषु । अविता । पुरुऽवसुः । पुरःऽस्थाता । मघऽवा । वृत्रऽहा । भुवत् ॥

    sáḥ ǀ naḥ ǀ vā́jeṣu ǀ avitā́ ǀ puru-vásuḥ ǀ puraḥ-sthātā́ ǀ maghá-vā ǀ vṛtra-hā́ ǀ bhuvat ǁ

    saḥ ǀ naḥ ǀ vājeṣu ǀ avitā ǀ puru-vasuḥ ǀ puraḥ-sthātā ǀ magha-vā ǀ vṛtra-hā ǀ bhuvat ǁ

    8.46.13 Aṣṭaka 6.4.3.3Anuvāka 8.6.118Interpretations

14. Ṛk 14

    अ॒भि वो॑ वी॒रमंध॑सो॒ मदे॑षु गाय गि॒रा म॒हा विचे॑तसं ।
    इंद्रं॒ नाम॒ श्रुत्यं॑ शा॒किनं॒ वचो॒ यथा॑ ॥

    अभि वो वीरम् अन्धसो मदेषु गाय गिरा महा विचेतसम् |
    इन्द्रं नाम श्रुत्यं शाकिनं वचो यथा ||

    abhí vo vīrámándhaso mádeṣu gāya girā́ mahā́ vícetasam ǀ
    índram nā́ma śrútyam śākínam váco yáthā ǁ

    abhi vo vīram andhaso madeṣu gāya girā mahā vicetasam |
    indraṃ nāma śrutyaṃ śākinaṃ vaco yathā ||

    अ॒भि । वः॒ । वी॒रम् । अन्ध॑सः । मदे॑षु । गा॒य॒ । गि॒रा । म॒हा । विऽचे॑तसम् ।
    इन्द्र॑म् । नाम॑ । श्रुत्य॑म् । शा॒किन॑म् । वचः॑ । यथा॑ ॥

    अभि । वः । वीरम् । अन्धसः । मदेषु । गाय । गिरा । महा । विऽचेतसम् ।
    इन्द्रम् । नाम । श्रुत्यम् । शाकिनम् । वचः । यथा ॥

    abhí ǀ vaḥ ǀ vīrám ǀ ándhasaḥ ǀ mádeṣu ǀ gāya ǀ girā́ ǀ mahā́ ǀ ví-cetasam ǀ
    índram ǀ nā́ma ǀ śrútyam ǀ śākínam ǀ vácaḥ ǀ yáthā ǁ

    abhi ǀ vaḥ ǀ vīram ǀ andhasaḥ ǀ madeṣu ǀ gāya ǀ girā ǀ mahā ǀ vi-cetasam ǀ
    indram ǀ nāma ǀ śrutyam ǀ śākinam ǀ vacaḥ ǀ yathā ǁ

    8.46.14 Aṣṭaka 6.4.3.4Anuvāka 8.6.119Interpretations

15. Ṛk 15

    द॒दी रेक्ण॑स्त॒न्वे॑ द॒दिर्वसु॑ द॒दिर्वाजे॑षु पुरुहूत वा॒जिनं॑ ।
    नू॒नमथ॑ ॥

    ददी रेक्णस् तन्वे ददिर् वसु ददिर् वाजेषु पुरुहूत वाजिनम् |
    नूनम् अथ ||

    dadī́ rékṇastanvé dadírvásu dadírvā́jeṣu puruhūta vājínam ǀ
    nūnámátha ǁ

    dadī rekṇas tanve dadir vasu dadir vājeṣu puruhūta vājinam |
    nūnam atha ||

    द॒दिः । रेक्णः॑ । त॒न्वे॑ । द॒दिः । वसु॑ । द॒दिः । वाजे॑षु । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । वा॒जिन॑म् ।
    नू॒नम् । अथ॑ ॥

    ददिः । रेक्णः । तन्वे । ददिः । वसु । ददिः । वाजेषु । पुरुऽहूत । वाजिनम् ।
    नूनम् । अथ ॥

    dadíḥ ǀ rékṇaḥ ǀ tanvé ǀ dadíḥ ǀ vásu ǀ dadíḥ ǀ vā́jeṣu ǀ puru-hūta ǀ vājínam ǀ
    nūnám ǀ átha ǁ

    dadiḥ ǀ rekṇaḥ ǀ tanve ǀ dadiḥ ǀ vasu ǀ dadiḥ ǀ vājeṣu ǀ puru-hūta ǀ vājinam ǀ
    nūnam ǀ atha ǁ

    8.46.15 Aṣṭaka 6.4.3.5Anuvāka 8.6.120Interpretations

16. Ṛk 16

    विश्वे॑षामिर॒ज्यंतं॒ वसू॑नां सास॒ह्वांसं॑ चिद॒स्य वर्प॑सः ।
    कृ॒प॒य॒तो नू॒नमत्यथ॑ ॥

    विश्वेषाम् इरज्यन्तं वसूनां सासह्वांसं चिद् अस्य वर्पसः |
    कृपयतो नूनम् अत्य् अथ ||

    víśveṣāmirajyántam vásūnām sāsahvā́ṃsam cidasyá várpasaḥ ǀ
    kṛpayató nūnámátyátha ǁ

    viśveṣām irajyantaṃ vasūnāṃ sāsahvāṃsaṃ cid asya varpasaḥ |
    kṛpayato nūnam aty atha ||

    विश्वे॑षाम् । इ॒र॒ज्यन्त॑म् । वसू॑नाम् । स॒स॒ह्वांस॑म् । चि॒त् । अ॒स्य । वर्प॑सः ।
    कृ॒प॒ऽय॒तः । नू॒नम् । अति॑ । अथ॑ ॥

    विश्वेषाम् । इरज्यन्तम् । वसूनाम् । ससह्वांसम् । चित् । अस्य । वर्पसः ।
    कृपऽयतः । नूनम् । अति । अथ ॥

    víśveṣām ǀ irajyántam ǀ vásūnām ǀ sasahvā́ṃsam ǀ cit ǀ asyá ǀ várpasaḥ ǀ
    kṛpa-yatáḥ ǀ nūnám ǀ áti ǀ átha ǁ

    viśveṣām ǀ irajyantam ǀ vasūnām ǀ sasahvāṃsam ǀ cit ǀ asya ǀ varpasaḥ ǀ
    kṛpa-yataḥ ǀ nūnam ǀ ati ǀ atha ǁ

    8.46.16 Aṣṭaka 6.4.4.1Anuvāka 8.6.121Interpretations

17. Ṛk 17

    म॒हः सु वो॒ अर॑मिषे॒ स्तवा॑महे मी॒ळ्हुषे॑ अरंग॒माय॒ जग्म॑ये ।
    य॒ज्ञेभि॑र्गी॒र्भिर्वि॒श्वम॑नुषां म॒रुता॑मियक्षसि॒ गाये॑ त्वा॒ नम॑सा गि॒रा ॥

    महः सु वो अरम् इषे स्तवामहे मीऌहुषे अरङ्गमाय जग्मये |
    यज्ञेभिर् गीर्भिर् विश्वमनुषाम् मरुताम् इयक्षसि गाये त्वा नमसा गिरा ||

    maháḥ sú vo áramiṣe stávāmahe mīḷhúṣe araṃgamā́ya jágmaye ǀ
    yajñébhirgīrbhírviśvámanuṣām marútāmiyakṣasi gā́ye tvā námasā girā́ ǁ

    mahaḥ su vo aram iṣe stavāmahe mīḷhuṣe araṅgamāya jagmaye |
    yajñebhir gīrbhir viśvamanuṣām marutām iyakṣasi gāye tvā namasā girā ||

    म॒हः । सु । वः॒ । अर॑म् । इ॒षे॒ । स्तवा॑महे । मी॒ळ्हुषे॑ । अ॒र॒म्ऽग॒माय॑ । जग्म॑ये ।
    य॒ज्ञेभिः॑ । गीः॒ऽभिः । वि॒श्वऽम॑नुषाम् । म॒रुता॑म् । इ॒य॒क्ष॒सि॒ । गाये॑ । त्वा॒ । नम॑सा । गि॒रा ॥

    महः । सु । वः । अरम् । इषे । स्तवामहे । मीळ्हुषे । अरम्ऽगमाय । जग्मये ।
    यज्ञेभिः । गीःऽभिः । विश्वऽमनुषाम् । मरुताम् । इयक्षसि । गाये । त्वा । नमसा । गिरा ॥

    maháḥ ǀ sú ǀ vaḥ ǀ áram ǀ iṣe ǀ stávāmahe ǀ mīḷhúṣe ǀ aram-gamā́ya ǀ jágmaye ǀ
    yajñébhiḥ ǀ gīḥ-bhíḥ ǀ viśvá-manuṣām ǀ marútām ǀ iyakṣasi ǀ gā́ye ǀ tvā ǀ námasā ǀ girā́ ǁ

    mahaḥ ǀ su ǀ vaḥ ǀ aram ǀ iṣe ǀ stavāmahe ǀ mīḷhuṣe ǀ aram-gamāya ǀ jagmaye ǀ
    yajñebhiḥ ǀ gīḥ-bhiḥ ǀ viśva-manuṣām ǀ marutām ǀ iyakṣasi ǀ gāye ǀ tvā ǀ namasā ǀ girā ǁ

    8.46.17 Aṣṭaka 6.4.4.2Anuvāka 8.6.122Interpretations

18. Ṛk 18

    ये पा॒तयं॑ते॒ अज्म॑भिर्गिरी॒णां स्नुभि॑रेषां ।
    य॒ज्ञं म॑हि॒ष्वणी॑नां सु॒म्नं तु॑वि॒ष्वणी॑नां॒ प्राध्व॒रे ॥

    ये पातयन्ते अज्मभिर् गिरीणां स्नुभिर् एषाम् |
    यज्ञम् महिष्वणीनां सुम्नं तुविष्वणीनाम् प्राध्वरे ||

    yé pātáyante ájmabhirgirīṇā́m snúbhireṣām ǀ
    yajñám mahiṣváṇīnām sumnám tuviṣváṇīnām prā́dhvaré ǁ

    ye pātayante ajmabhir girīṇāṃ snubhir eṣām |
    yajñam mahiṣvaṇīnāṃ sumnaṃ tuviṣvaṇīnām prādhvare ||

    ये । पा॒तय॑न्ते । अज्म॑ऽभिः । गि॒री॒णाम् । स्नुऽभिः॑ । ए॒षा॒म् ।
    य॒ज्ञम् । म॒हि॒ऽस्वनी॑नाम् । सु॒म्नम् । तु॒वि॒ऽस्वनी॑नाम् । प्र । अ॒ध्व॒रे ॥

    ये । पातयन्ते । अज्मऽभिः । गिरीणाम् । स्नुऽभिः । एषाम् ।
    यज्ञम् । महिऽस्वनीनाम् । सुम्नम् । तुविऽस्वनीनाम् । प्र । अध्वरे ॥

    yé ǀ pātáyante ǀ ájma-bhiḥ ǀ girīṇā́m ǀ snú-bhiḥ ǀ eṣām ǀ
    yajñám ǀ mahi-svánīnām ǀ sumnám ǀ tuvi-svánīnām ǀ prá ǀ adhvaré ǁ

    ye ǀ pātayante ǀ ajma-bhiḥ ǀ girīṇām ǀ snu-bhiḥ ǀ eṣām ǀ
    yajñam ǀ mahi-svanīnām ǀ sumnam ǀ tuvi-svanīnām ǀ pra ǀ adhvare ǁ

    8.46.18 Aṣṭaka 6.4.4.3Anuvāka 8.6.123Interpretations

19. Ṛk 19

    प्र॒भं॒गं दु॑र्मती॒नामिंद्र॑ शवि॒ष्ठा भ॑र ।
    र॒यिम॒स्मभ्यं॒ युज्यं॑ चोदयन्मते॒ ज्येष्ठं॑ चोदयन्मते ॥

    प्रभङ्गं दुर्मतीनाम् इन्द्र शविष्ठा भर |
    रयिम् अस्मभ्यं युज्यं चोदयन्मते ज्येष्ठं चोदयन्मते ||

    prabhaṅgám durmatīnā́míndra śaviṣṭhā́ bhara ǀ
    rayímasmábhyam yújyam codayanmate jyéṣṭham codayanmate ǁ

    prabhaṅgaṃ durmatīnām indra śaviṣṭhā bhara |
    rayim asmabhyaṃ yujyaṃ codayanmate jyeṣṭhaṃ codayanmate ||

    प्र॒ऽभ॒ङ्गम् । दुः॒ऽम॒ती॒नाम् । इन्द्र॑ । श॒वि॒ष्ठ॒ । आ । भ॒र॒ ।
    र॒यिम् । अ॒स्मभ्य॑म् । युज्य॑म् । चो॒द॒य॒त्ऽम॒ते॒ । ज्येष्ठ॑म् । चो॒द॒य॒त्ऽम॒ते॒ ॥

    प्रऽभङ्गम् । दुःऽमतीनाम् । इन्द्र । शविष्ठ । आ । भर ।
    रयिम् । अस्मभ्यम् । युज्यम् । चोदयत्ऽमते । ज्येष्ठम् । चोदयत्ऽमते ॥

    pra-bhaṅgám ǀ duḥ-matīnā́m ǀ índra ǀ śaviṣṭha ǀ ā́ ǀ bhara ǀ
    rayím ǀ asmábhyam ǀ yújyam ǀ codayat-mate ǀ jyéṣṭham ǀ codayat-mate ǁ

    pra-bhaṅgam ǀ duḥ-matīnām ǀ indra ǀ śaviṣṭha ǀ ā ǀ bhara ǀ
    rayim ǀ asmabhyam ǀ yujyam ǀ codayat-mate ǀ jyeṣṭham ǀ codayat-mate ǁ

    8.46.19 Aṣṭaka 6.4.4.4Anuvāka 8.6.124Interpretations

20. Ṛk 20

    सनि॑तः॒ सुस॑नित॒रुग्र॒ चित्र॒ चेति॑ष्ठ॒ सूनृ॑त ।
    प्रा॒सहा॑ सम्रा॒ट् सहु॑रिं॒ सहं॑तं भु॒ज्युं वाजे॑षु॒ पूर्व्यं॑ ॥

    सनितः सुसनितर् उग्र चित्र चेतिष्ठ सूनृत |
    प्रासहा सम्राट् सहुरिं सहन्तम् भुज्युं वाजेषु पूर्व्यम् ||

    sánitaḥ súsanitarúgra cítra cétiṣṭha sū́nṛta ǀ
    prāsáhā samrāṭ sáhurim sáhantam bhujyúm vā́jeṣu pū́rvyam ǁ

    sanitaḥ susanitar ugra citra cetiṣṭha sūnṛta |
    prāsahā samrāṭ sahuriṃ sahantam bhujyuṃ vājeṣu pūrvyam ||

    सनि॑त॒रिति॑ । सुऽस॑नितः । उग्र॑ । चित्र॑ । चेति॑ष्ठ । सूनृ॑त ।
    प्र॒ऽसहा॑ । स॒म्ऽरा॒ट् । सहु॑रिम् । सह॑न्तम् । भु॒ज्युम् । वाजे॑षु । पूर्व्य॑म् ॥

    सनितरिति । सुऽसनितः । उग्र । चित्र । चेतिष्ठ । सूनृत ।
    प्रऽसहा । सम्ऽराट् । सहुरिम् । सहन्तम् । भुज्युम् । वाजेषु । पूर्व्यम् ॥

    sánitaríti ǀ sú-sanitaḥ ǀ úgra ǀ cítra ǀ cétiṣṭha ǀ sū́nṛta ǀ
    pra-sáhā ǀ sam-rāṭ ǀ sáhurim ǀ sáhantam ǀ bhujyúm ǀ vā́jeṣu ǀ pū́rvyam ǁ

    sanitariti ǀ su-sanitaḥ ǀ ugra ǀ citra ǀ cetiṣṭha ǀ sūnṛta ǀ
    pra-sahā ǀ sam-rāṭ ǀ sahurim ǀ sahantam ǀ bhujyum ǀ vājeṣu ǀ pūrvyam ǁ

    8.46.20 Aṣṭaka 6.4.4.5Anuvāka 8.6.125Interpretations

21. Ṛk 21

    आ स ए॑तु॒ य ईव॒दाँ अदे॑वः पू॒र्तमा॑द॒दे ।
    यथा॑ चि॒द्वशो॑ अ॒श्व्यः पृ॑थु॒श्रव॑सि कानी॒ते॒३॒॑ऽस्या व्युष्या॑द॒दे ॥

    आ स एतु य ईवद् आं अदेवः पूर्तम् आददे |
    यथा चिद् वशो अश्व्यः पृथुश्रवसि कानीते ऽस्या व्युष्य् आददे ||

    ā́ sá etu yá ī́vadā́m̐ ádevaḥ pūrtámādadé ǀ
    yáthā cidváśo aśvyáḥ pṛthuśrávasi kānīté’syā́ vyúṣyādadé ǁ

    ā sa etu ya īvad āṃ adevaḥ pūrtam ādade |
    yathā cid vaśo aśvyaḥ pṛthuśravasi kānīte 'syā vyuṣy ādade ||

    आ । सः । ए॒तु॒ । यः । ईव॑त् । आ । अदे॑वः । पू॒र्तम् । आ॒ऽद॒दे ।
    यथा॑ । चि॒त् । वशः॑ । अ॒श्व्यः । पृ॒थु॒ऽश्रव॑सि । कानी॒ते । अ॒स्याः । वि॒ऽउषि॑ । आ॒ऽद॒दे ॥

    आ । सः । एतु । यः । ईवत् । आ । अदेवः । पूर्तम् । आऽददे ।
    यथा । चित् । वशः । अश्व्यः । पृथुऽश्रवसि । कानीते । अस्याः । विऽउषि । आऽददे ॥

    ā́ ǀ sáḥ ǀ etu ǀ yáḥ ǀ ī́vat ǀ ā́ ǀ ádevaḥ ǀ pūrtám ǀ ā-dadé ǀ
    yáthā ǀ cit ǀ váśaḥ ǀ aśvyáḥ ǀ pṛthu-śrávasi ǀ kā́nīté ǀ asyā́ḥ ǀ vi-úṣi ǀ ā-dadé ǁ

    ā ǀ saḥ ǀ etu ǀ yaḥ ǀ īvat ǀ ā ǀ adevaḥ ǀ pūrtam ǀ ā-dade ǀ
    yathā ǀ cit ǀ vaśaḥ ǀ aśvyaḥ ǀ pṛthu-śravasi ǀ kānīte ǀ asyāḥ ǀ vi-uṣi ǀ ā-dade ǁ

    8.46.21 Aṣṭaka 6.4.5.1Anuvāka 8.6.126Interpretations

22. Ṛk 22

    ष॒ष्टिं स॒हस्राश्व्य॑स्या॒युता॑सन॒मुष्ट्रा॑नां विंश॒तिं श॒ता ।
    दश॒ श्यावी॑नां श॒ता दश॒ त्र्य॑रुषीणां॒ दश॒ गवां॑ स॒हस्रा॑ ॥

    षष्टिं सहस्राश्व्यस्यायुतासनम् उष्ट्रानां विंशतिं शता |
    दश श्यावीनां शता दश त्र्यरुषीणां दश गवां सहस्रा ||

    ṣaṣṭím sahásrā́śvyasyāyútāsanamúṣṭrānām viṃśatím śatā́ ǀ
    dáśa śyā́vīnām śatā́ dáśa tryáruṣīṇām dáśa gávām sahásrā ǁ

    ṣaṣṭiṃ sahasrāśvyasyāyutāsanam uṣṭrānāṃ viṃśatiṃ śatā |
    daśa śyāvīnāṃ śatā daśa tryaruṣīṇāṃ daśa gavāṃ sahasrā ||

    ष॒ष्टिम् । स॒हस्रा॑ । अश्व्य॑स्य । अ॒युता॑ । अ॒स॒न॒म् । उष्ट्रा॑नाम् । विं॒श॒तिम् । श॒ता ।
    दश॑ । श्यावी॑नाम् । श॒ता । दश॑ । त्रिऽअ॑रुषीणाम् । दश॑ । गवा॑म् । स॒हस्रा॑ ॥

    षष्टिम् । सहस्रा । अश्व्यस्य । अयुता । असनम् । उष्ट्रानाम् । विंशतिम् । शता ।
    दश । श्यावीनाम् । शता । दश । त्रिऽअरुषीणाम् । दश । गवाम् । सहस्रा ॥

    ṣaṣṭím ǀ sahásrā ǀ áśvyasya ǀ ayútā ǀ asanam ǀ úṣṭrānām ǀ viṃśatím ǀ śatā́ ǀ
    dáśa ǀ śyā́vīnām ǀ śatā́ ǀ dáśa ǀ trí-aruṣīṇām ǀ dáśa ǀ gávām ǀ sahásrā ǁ

    ṣaṣṭim ǀ sahasrā ǀ aśvyasya ǀ ayutā ǀ asanam ǀ uṣṭrānām ǀ viṃśatim ǀ śatā ǀ
    daśa ǀ śyāvīnām ǀ śatā ǀ daśa ǀ tri-aruṣīṇām ǀ daśa ǀ gavām ǀ sahasrā ǁ

    8.46.22 Aṣṭaka 6.4.5.2Anuvāka 8.6.127Interpretations

23. Ṛk 23

    दश॑ श्या॒वा ऋ॒धद्र॑यो वी॒तवा॑रास आ॒शवः॑ ।
    म॒थ्रा ने॒मिं नि वा॑वृतुः ॥

    दश श्यावा ऋधद्रयो वीतवारास आशवः |
    मथ्रा नेमिं नि वावृतुः ||

    dáśa śyāvā́ ṛdhádrayo vītávārāsa āśávaḥ ǀ
    mathrā́ nemím ní vāvṛtuḥ ǁ

    daśa śyāvā ṛdhadrayo vītavārāsa āśavaḥ |
    mathrā nemiṃ ni vāvṛtuḥ ||

    दश॑ । श्या॒वाः । ऋ॒धत्ऽर॑यः । वी॒तऽवा॑रासः । आ॒शवः॑ ।
    म॒थ्राः । ने॒मिम् । नि । व॒वृ॒तुः॒ ॥

    दश । श्यावाः । ऋधत्ऽरयः । वीतऽवारासः । आशवः ।
    मथ्राः । नेमिम् । नि । ववृतुः ॥

    dáśa ǀ śyāvā́ḥ ǀ ṛdhát-rayaḥ ǀ vītá-vārāsaḥ ǀ āśávaḥ ǀ
    mathrā́ḥ ǀ nemím ǀ ní ǀ vavṛtuḥ ǁ

    daśa ǀ śyāvāḥ ǀ ṛdhat-rayaḥ ǀ vīta-vārāsaḥ ǀ āśavaḥ ǀ
    mathrāḥ ǀ nemim ǀ ni ǀ vavṛtuḥ ǁ

    8.46.23 Aṣṭaka 6.4.5.3Anuvāka 8.6.128Interpretations

24. Ṛk 24

    दाना॑सः पृथु॒श्रव॑सः कानी॒तस्य॑ सु॒राध॑सः ।
    रथं॑ हिर॒ण्ययं॒ दद॒न्मंहि॑ष्ठः सू॒रिर॑भू॒द्वर्षि॑ष्ठमकृत॒ श्रवः॑ ॥

    दानासः पृथुश्रवसः कानीतस्य सुराधसः |
    रथं हिरण्ययं ददन् मंहिष्ठः सूरिर् अभूद् वर्षिष्ठम् अकृत श्रवः ||

    dā́nāsaḥ pṛthuśrávasaḥ kānītásya surā́dhasaḥ ǀ
    rátham hiraṇyáyam dádanmáṃhiṣṭhaḥ sūrírabhūdvárṣiṣṭhamakṛta śrávaḥ ǁ

    dānāsaḥ pṛthuśravasaḥ kānītasya surādhasaḥ |
    rathaṃ hiraṇyayaṃ dadan maṃhiṣṭhaḥ sūrir abhūd varṣiṣṭham akṛta śravaḥ ||

    दाना॑सः । पृ॒थु॒ऽश्रव॑सः । का॒नी॒तस्य॑ । सु॒ऽराध॑सः ।
    रथ॑म् । हि॒र॒ण्यय॑म् । दद॑त् । मंहि॑ष्ठः । सू॒रिः । अ॒भू॒त् । वर्षि॑ष्ठम् । अ॒कृ॒त॒ । श्रवः॑ ॥

    दानासः । पृथुऽश्रवसः । कानीतस्य । सुऽराधसः ।
    रथम् । हिरण्ययम् । ददत् । मंहिष्ठः । सूरिः । अभूत् । वर्षिष्ठम् । अकृत । श्रवः ॥

    dā́nāsaḥ ǀ pṛthu-śrávasaḥ ǀ kānītásya ǀ su-rā́dhasaḥ ǀ
    rátham ǀ hiraṇyáyam ǀ dádat ǀ máṃhiṣṭhaḥ ǀ sūríḥ ǀ abhūt ǀ várṣiṣṭham ǀ akṛta ǀ śrávaḥ ǁ

    dānāsaḥ ǀ pṛthu-śravasaḥ ǀ kānītasya ǀ su-rādhasaḥ ǀ
    ratham ǀ hiraṇyayam ǀ dadat ǀ maṃhiṣṭhaḥ ǀ sūriḥ ǀ abhūt ǀ varṣiṣṭham ǀ akṛta ǀ śravaḥ ǁ

    8.46.24 Aṣṭaka 6.4.5.4Anuvāka 8.6.129Interpretations

25. Ṛk 25

    आ नो॑ वायो म॒हे तने॑ या॒हि म॒खाय॒ पाज॑से ।
    व॒यं हि ते॑ चकृ॒मा भूरि॑ दा॒वने॑ स॒द्यश्चि॒न्महि॑ दा॒वने॑ ॥

    आ नो वायो महे तने याहि मखाय पाजसे |
    वयं हि ते चकृमा भूरि दावने सद्यश् चिन् महि दावने ||

    ā́ no vāyo mahé táne yāhí makhā́ya pā́jase ǀ
    vayám hí te cakṛmā́ bhū́ri dāváne sadyáścinmáhi dāváne ǁ

    ā no vāyo mahe tane yāhi makhāya pājase |
    vayaṃ hi te cakṛmā bhūri dāvane sadyaś cin mahi dāvane ||

    आ । नः॒ । वा॒यो॒ इति॑ । म॒हे । तने॑ । या॒हि । म॒खाय॑ । पाज॑से ।
    व॒यम् । हि । ते॒ । च॒कृ॒म । भूरि॑ । दा॒वने॑ । स॒द्यः । चि॒त् । महि॑ । दा॒वने॑ ॥

    आ । नः । वायो इति । महे । तने । याहि । मखाय । पाजसे ।
    वयम् । हि । ते । चकृम । भूरि । दावने । सद्यः । चित् । महि । दावने ॥

    ā́ ǀ naḥ ǀ vāyo íti ǀ mahé ǀ táne ǀ yāhí ǀ makhā́ya ǀ pā́jase ǀ
    vayám ǀ hí ǀ te ǀ cakṛmá ǀ bhū́ri ǀ dāváne ǀ sadyáḥ ǀ cit ǀ máhi ǀ dāváne ǁ

    ā ǀ naḥ ǀ vāyo iti ǀ mahe ǀ tane ǀ yāhi ǀ makhāya ǀ pājase ǀ
    vayam ǀ hi ǀ te ǀ cakṛma ǀ bhūri ǀ dāvane ǀ sadyaḥ ǀ cit ǀ mahi ǀ dāvane ǁ

    8.46.25 Aṣṭaka 6.4.5.5Anuvāka 8.6.130Interpretations

26. Ṛk 26

    यो अश्वे॑भि॒र्वह॑ते॒ वस्त॑ उ॒स्रास्त्रिः स॒प्त स॑प्तती॒नां ।
    ए॒भिः सोमे॑भिः सोम॒सुद्भिः॑ सोमपा दा॒नाय॑ शुक्रपूतपाः ॥

    यो अश्वेभिर् वहते वस्त उस्रास् त्रिः सप्त सप्ततीनाम् |
    एभिः सोमेभिः सोमसुद्भिः सोमपा दानाय शुक्रपूतपाः ||

    yó áśvebhirváhate vásta usrā́stríḥ saptá saptatīnā́m ǀ
    ebhíḥ sómebhiḥ somasúdbhiḥ somapā dānā́ya śukrapūtapāḥ ǁ

    yo aśvebhir vahate vasta usrās triḥ sapta saptatīnām |
    ebhiḥ somebhiḥ somasudbhiḥ somapā dānāya śukrapūtapāḥ ||

    यः । अश्वे॑भिः । वह॑ते । वस्ते॑ । उ॒स्राः । त्रिः । स॒प्त । स॒प्त॒ती॒नाम् ।
    ए॒भिः । सोमे॑भिः । सो॒म॒सुत्ऽभिः॑ । सो॒म॒ऽपाः॒ । दा॒नाय॑ । शु॒क्र॒पू॒त॒ऽपाः॒ ॥

    यः । अश्वेभिः । वहते । वस्ते । उस्राः । त्रिः । सप्त । सप्ततीनाम् ।
    एभिः । सोमेभिः । सोमसुत्ऽभिः । सोमऽपाः । दानाय । शुक्रपूतऽपाः ॥

    yáḥ ǀ áśvebhiḥ ǀ váhate ǀ váste ǀ usrā́ḥ ǀ tríḥ ǀ saptá ǀ saptatīnā́m ǀ
    ebhíḥ ǀ sómebhiḥ ǀ somasút-bhiḥ ǀ soma-pāḥ ǀ dānā́ya ǀ śukrapūta-pāḥ ǁ

    yaḥ ǀ aśvebhiḥ ǀ vahate ǀ vaste ǀ usrāḥ ǀ triḥ ǀ sapta ǀ saptatīnām ǀ
    ebhiḥ ǀ somebhiḥ ǀ somasut-bhiḥ ǀ soma-pāḥ ǀ dānāya ǀ śukrapūta-pāḥ ǁ

    8.46.26 Aṣṭaka 6.4.6.1Anuvāka 8.6.131Interpretations

27. Ṛk 27

    यो म॑ इ॒मं चि॑दु॒ त्मनामं॑दच्चि॒त्रं दा॒वने॑ ।
    अ॒र॒ट्वे अक्षे॒ नहु॑षे सु॒कृत्व॑नि सु॒कृत्त॑राय सु॒क्रतुः॑ ॥

    यो म इमं चिद् उ त्मनामन्दच् चित्रं दावने |
    अरट्वे अक्षे नहुषे सुकृत्वनि सुकृत्तराय सुक्रतुः ||

    yó ma imám cidu tmánā́mandaccitrám dāváne ǀ
    araṭvé ákṣe náhuṣe sukṛ́tvani sukṛ́ttarāya sukrátuḥ ǁ

    yo ma imaṃ cid u tmanāmandac citraṃ dāvane |
    araṭve akṣe nahuṣe sukṛtvani sukṛttarāya sukratuḥ ||

    यः । मे॒ । इ॒मम् । चि॒त् । ऊं॒ इति॑ । त्मना॑ । अम॑न्दत् । चि॒त्रम् । दा॒वने॑ ।
    अ॒र॒ट्वे । अक्षे॑ । नहु॑षे । सु॒ऽकृत्व॑नि । सु॒कृत्ऽत॑राय । सु॒ऽक्रतुः॑ ॥

    यः । मे । इमम् । चित् । ऊं इति । त्मना । अमन्दत् । चित्रम् । दावने ।
    अरट्वे । अक्षे । नहुषे । सुऽकृत्वनि । सुकृत्ऽतराय । सुऽक्रतुः ॥

    yáḥ ǀ me ǀ imám ǀ cit ǀ ūṃ íti ǀ tmánā ǀ ámandat ǀ citrám ǀ dāváne ǀ
    araṭvé ǀ ákṣe ǀ náhuṣe ǀ su-kṛ́tvani ǀ sukṛ́t-tarāya ǀ su-krátuḥ ǁ

    yaḥ ǀ me ǀ imam ǀ cit ǀ ūṃ iti ǀ tmanā ǀ amandat ǀ citram ǀ dāvane ǀ
    araṭve ǀ akṣe ǀ nahuṣe ǀ su-kṛtvani ǀ sukṛt-tarāya ǀ su-kratuḥ ǁ

    8.46.27 Aṣṭaka 6.4.6.2Anuvāka 8.6.132Interpretations

28. Ṛk 28

    उ॒च॒थ्ये॒३॒॑ वपु॑षि॒ यः स्व॒राळु॒त वा॑यो घृत॒स्नाः ।
    अश्वे॑षितं॒ रजे॑षितं॒ शुने॑षितं॒ प्राज्म॒ तदि॒दं नु तत् ॥

    उचथ्ये वपुषि यः स्वराऌ उत वायो घृतस्नाः |
    अश्वेषितं रजेषितं शुनेषितम् प्राज्म तद् इदं नु तत् ||

    ucathyé vápuṣi yáḥ svarā́ḷutá vāyo ghṛtasnā́ḥ ǀ
    áśveṣitam rájeṣitam śúneṣitam prā́jma tádidám nú tát ǁ

    ucathye vapuṣi yaḥ svarāḷ uta vāyo ghṛtasnāḥ |
    aśveṣitaṃ rajeṣitaṃ śuneṣitam prājma tad idaṃ nu tat ||

    उ॒च॒थ्ये॑ । वपु॑षि । यः । स्व॒ऽराट् । उ॒त । वा॒यो॒ इति॑ । घृ॒त॒ऽस्नाः ।
    अश्व॑ऽइषितम् । रजः॑ऽइषितम् । शुना॑ऽइषितम् । प्र । अज्म॑ । तत् । इ॒दम् । नु । तत् ॥

    उचथ्ये । वपुषि । यः । स्वऽराट् । उत । वायो इति । घृतऽस्नाः ।
    अश्वऽइषितम् । रजःऽइषितम् । शुनाऽइषितम् । प्र । अज्म । तत् । इदम् । नु । तत् ॥

    ucathyé ǀ vápuṣi ǀ yáḥ ǀ sva-rā́ṭ ǀ utá ǀ vāyo íti ǀ ghṛta-snā́ḥ ǀ
    áśva-iṣitam ǀ rájaḥ-iṣitam ǀ śúnā-iṣitam ǀ prá ǀ ájma ǀ tát ǀ idám ǀ nú ǀ tát ǁ

    ucathye ǀ vapuṣi ǀ yaḥ ǀ sva-rāṭ ǀ uta ǀ vāyo iti ǀ ghṛta-snāḥ ǀ
    aśva-iṣitam ǀ rajaḥ-iṣitam ǀ śunā-iṣitam ǀ pra ǀ ajma ǀ tat ǀ idam ǀ nu ǀ tat ǁ

    8.46.28 Aṣṭaka 6.4.6.3Anuvāka 8.6.133Interpretations

29. Ṛk 29

    अध॑ प्रि॒यमि॑षि॒राय॑ ष॒ष्टिं स॒हस्रा॑सनं ।
    अश्वा॑ना॒मिन्न वृष्णां॑ ॥

    अध प्रियम् इषिराय षष्टिं सहस्रासनम् |
    अश्वानाम् इन् न वृष्णाम् ||

    ádha priyámiṣirā́ya ṣaṣṭím sahásrāsanam ǀ
    áśvānāmínná vṛ́ṣṇām ǁ

    adha priyam iṣirāya ṣaṣṭiṃ sahasrāsanam |
    aśvānām in na vṛṣṇām ||

    अध॑ । प्रि॒यम् । इ॒षि॒राय॑ । ष॒ष्टिम् । स॒हस्रा॑ । अ॒स॒न॒म् ।
    अश्वा॑नाम् । इत् । न । वृष्णा॑म् ॥

    अध । प्रियम् । इषिराय । षष्टिम् । सहस्रा । असनम् ।
    अश्वानाम् । इत् । न । वृष्णाम् ॥

    ádha ǀ priyám ǀ iṣirā́ya ǀ ṣaṣṭím ǀ sahásrā ǀ asanam ǀ
    áśvānām ǀ ít ǀ ná ǀ vṛ́ṣṇām ǁ

    adha ǀ priyam ǀ iṣirāya ǀ ṣaṣṭim ǀ sahasrā ǀ asanam ǀ
    aśvānām ǀ it ǀ na ǀ vṛṣṇām ǁ

    8.46.29 Aṣṭaka 6.4.6.4Anuvāka 8.6.134Interpretations

30. Ṛk 30

    गावो॒ न यू॒थमुप॑ यंति॒ वध्र॑य॒ उप॒ मा यं॑ति॒ वध्र॑यः ॥

    गावो न यूथम् उप यन्ति वध्रय उप मा यन्ति वध्रयः ||

    gā́vo ná yūthámúpa yanti vádhraya úpa mā́ yanti vádhrayaḥ ǁ

    gāvo na yūtham upa yanti vadhraya upa mā yanti vadhrayaḥ ||

    गावः॑ । न । यू॒थम् । उप॑ । य॒न्ति॒ । वध्र॑यः । उप॑ । मा॒ । आ । य॒न्ति॒ । वध्र॑यः ॥

    गावः । न । यूथम् । उप । यन्ति । वध्रयः । उप । मा । आ । यन्ति । वध्रयः ॥

    gā́vaḥ ǀ ná ǀ yūthám ǀ úpa ǀ yanti ǀ vádhrayaḥ ǀ úpa ǀ mā ǀ ā́ ǀ yanti ǀ vádhrayaḥ ǁ

    gāvaḥ ǀ na ǀ yūtham ǀ upa ǀ yanti ǀ vadhrayaḥ ǀ upa ǀ mā ǀ ā ǀ yanti ǀ vadhrayaḥ ǁ

    8.46.30 Aṣṭaka 6.4.6.5Anuvāka 8.6.135Interpretations

31. Ṛk 31

    अध॒ यच्चार॑थे ग॒णे श॒तमुष्ट्राँ॒ अचि॑क्रदत् ।
    अध॒ श्वित्ने॑षु विंश॒तिं श॒ता ॥

    अध यच् चारथे गणे शतम् उष्ट्रां अचिक्रदत् |
    अध श्वित्नेषु विंशतिं शता ||

    ádha yáccā́rathe gaṇé śatámúṣṭrām̐ ácikradat ǀ
    ádha śvítneṣu viṃśatím śatā́ ǁ

    adha yac cārathe gaṇe śatam uṣṭrāṃ acikradat |
    adha śvitneṣu viṃśatiṃ śatā ||

    अध॑ । यत् । चार॑थे । ग॒णे । श॒तम् । उष्ट्रा॑न् । अचि॑क्रदत् ।
    अध॑ । श्वित्ने॑षु । विं॒श॒तिम् । श॒ता ॥

    अध । यत् । चारथे । गणे । शतम् । उष्ट्रान् । अचिक्रदत् ।
    अध । श्वित्नेषु । विंशतिम् । शता ॥

    ádha ǀ yát ǀ cā́rathe ǀ gaṇé ǀ śatám ǀ úṣṭrān ǀ ácikradat ǀ
    ádha ǀ śvítneṣu ǀ viṃśatím ǀ śatā́ ǁ

    adha ǀ yat ǀ cārathe ǀ gaṇe ǀ śatam ǀ uṣṭrān ǀ acikradat ǀ
    adha ǀ śvitneṣu ǀ viṃśatim ǀ śatā ǁ

    8.46.31 Aṣṭaka 6.4.6.6Anuvāka 8.6.136Interpretations

32. Ṛk 32

    श॒तं दा॒से ब॑ल्बू॒थे विप्र॒स्तरु॑क्ष॒ आ द॑दे ।
    ते ते॑ वायवि॒मे जना॒ मदं॒तींद्र॑गोपा॒ मदं॑ति दे॒वगो॑पाः ॥

    शतं दासे बल्बूथे विप्रस् तरुक्ष आ ददे |
    ते ते वायव् इमे जना मदन्तीन्द्रगोपा मदन्ति देवगोपाः ||

    śatám dāsé balbūthé víprastárukṣa ā́ dade ǀ
    té te vāyavimé jánā mádantī́ndragopā mádanti devágopāḥ ǁ

    śataṃ dāse balbūthe vipras tarukṣa ā dade |
    te te vāyav ime janā madantīndragopā madanti devagopāḥ ||

    श॒तम् । दा॒से । ब॒ल्बू॒थे । विप्रः॑ । तरु॑क्षे । आ । द॒दे॒ ।
    ते । ते॒ । वा॒यो॒ इति॑ । इ॒मे । जनाः॑ । मद॑न्ति । इन्द्र॑ऽगोपाः । मद॑न्ति । दे॒वऽगो॑पाः ॥

    शतम् । दासे । बल्बूथे । विप्रः । तरुक्षे । आ । ददे ।
    ते । ते । वायो इति । इमे । जनाः । मदन्ति । इन्द्रऽगोपाः । मदन्ति । देवऽगोपाः ॥

    śatám ǀ dāsé ǀ balbūthé ǀ vípraḥ ǀ tárukṣe ǀ ā́ ǀ dade ǀ
    té ǀ te ǀ vāyo íti ǀ imé ǀ jánāḥ ǀ mádanti ǀ índra-gopāḥ ǀ mádanti ǀ devá-gopāḥ ǁ

    śatam ǀ dāse ǀ balbūthe ǀ vipraḥ ǀ tarukṣe ǀ ā ǀ dade ǀ
    te ǀ te ǀ vāyo iti ǀ ime ǀ janāḥ ǀ madanti ǀ indra-gopāḥ ǀ madanti ǀ deva-gopāḥ ǁ

    8.46.32 Aṣṭaka 6.4.6.7Anuvāka 8.6.137Interpretations

33. Ṛk 33

    अध॒ स्या योष॑णा म॒ही प्र॑ती॒ची वश॑म॒श्व्यं ।
    अधि॑रुक्मा॒ वि नी॑यते ॥

    अध स्या योषणा मही प्रतीची वशम् अश्व्यम् |
    अधिरुक्मा वि नीयते ||

    ádha syā́ yóṣaṇā mahī́ pratīcī́ váśamaśvyám ǀ
    ádhirukmā ví nīyate ǁ

    adha syā yoṣaṇā mahī pratīcī vaśam aśvyam |
    adhirukmā vi nīyate ||

    अध॑ । स्या । योष॑णा । म॒ही । प्र॒ती॒ची । वश॑म् । अ॒श्व्यम् ।
    अधि॑ऽरुक्मा । वि । नी॒य॒ते॒ ॥

    अध । स्या । योषणा । मही । प्रतीची । वशम् । अश्व्यम् ।
    अधिऽरुक्मा । वि । नीयते ॥

    ádha ǀ syā́ ǀ yóṣaṇā ǀ mahī́ ǀ pratīcī́ ǀ váśam ǀ aśvyám ǀ
    ádhi-rukmā ǀ ví ǀ nīyate ǁ

    adha ǀ syā ǀ yoṣaṇā ǀ mahī ǀ pratīcī ǀ vaśam ǀ aśvyam ǀ
    adhi-rukmā ǀ vi ǀ nīyate ǁ

    8.46.33 Aṣṭaka 6.4.6.8Anuvāka 8.6.138Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.