Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Śruṣṭigu Kāṇva

Chandas छन्दस्

Bṛhatī, Satobṛhatī

1. Ṛk 1

   यथा॒ मनौ॒ सांव॑रणौ॒ सोम॑मिं॒द्रापि॑बः सु॒तं ।
   नीपा॑तिथौ मघव॒न्मेध्या॑तिथौ॒ पुष्टि॑गौ॒ श्रुष्टि॑गौ॒ सचा॑ ॥

   यथा मनौ सांवरणौ सोमम् इन्द्रापिबः सुतम् |
   नीपातिथौ मघवन् मेध्यातिथौ पुष्टिगौ श्रुष्टिगौ सचा ||

   yáthā mánau sā́ṃvaraṇau sómamindrā́pibaḥ sutám ǀ
   nī́pātithau maghavanmédhyātithau púṣṭigau śrúṣṭigau sácā ǁ

   yathā manau sāṃvaraṇau somam indrāpibaḥ sutam |
   nīpātithau maghavan medhyātithau puṣṭigau śruṣṭigau sacā ||

   यथा॑ । मनौ॑ । साम्ऽव॑रणौ । सोम॑म् । इ॒न्द्र॒ । अपि॑बः । सु॒तम् ।
   नीप॑ऽअतिथौ । म॒घ॒ऽव॒न् । मेध्य॑ऽअतिथौ । पुष्टि॑ऽगौ । श्रुष्टि॑ऽगौ । सचा॑ ॥

   यथा । मनौ । साम्ऽवरणौ । सोमम् । इन्द्र । अपिबः । सुतम् ।
   नीपऽअतिथौ । मघऽवन् । मेध्यऽअतिथौ । पुष्टिऽगौ । श्रुष्टिऽगौ । सचा ॥

   yáthā ǀ mánau ǀ sā́m-varaṇau ǀ sómam ǀ indra ǀ ápibaḥ ǀ sutám ǀ
   nī́pa-atithau ǀ magha-van ǀ médhya-atithau ǀ púṣṭi-gau ǀ śrúṣṭi-gau ǀ sácā ǁ

   yathā ǀ manau ǀ sām-varaṇau ǀ somam ǀ indra ǀ apibaḥ ǀ sutam ǀ
   nīpa-atithau ǀ magha-van ǀ medhya-atithau ǀ puṣṭi-gau ǀ śruṣṭi-gau ǀ sacā ǁ

   8.51.1 Aṣṭaka 6.4.18.1Anuvāka 8.6.192Interpretations

2. Ṛk 2

   पा॒र्ष॒द्वा॒णः प्रस्क॑ण्वं॒ सम॑सादय॒च्छया॑नं॒ जिव्रि॒मुद्धि॑तं ।
   स॒हस्रा॑ण्यसिषास॒द्गवा॒मृषि॒स्त्वोतो॒ दस्य॑वे॒ वृकः॑ ॥

   पार्षद्वाणः प्रस्कण्वं सम् असादयच् छयानं जिव्रिम् उद्धितम् |
   सहस्राण्य् असिषासद् गवाम् ऋषिस् त्वोतो दस्यवे वृकः ||

   pārṣadvāṇáḥ práskaṇvam sámasādayaccháyānam jívrimúddhitam ǀ
   sahásrāṇyasiṣāsadgávāmṛ́ṣistvóto dásyave vṛ́kaḥ ǁ

   pārṣadvāṇaḥ praskaṇvaṃ sam asādayac chayānaṃ jivrim uddhitam |
   sahasrāṇy asiṣāsad gavām ṛṣis tvoto dasyave vṛkaḥ ||

   पा॒र्ष॒द्वा॒णः । प्रस्क॑ण्वम् । सम् । अ॒सा॒द॒य॒त् । शया॑नम् । जिव्रि॑म् । उद्धि॑तम् ।
   स॒हस्रा॑णि । अ॒सि॒सा॒स॒त् । गवा॑म् । ऋषिः॑ । त्वाऽऊ॑तः । दस्य॑वे । वृकः॑ ॥

   पार्षद्वाणः । प्रस्कण्वम् । सम् । असादयत् । शयानम् । जिव्रिम् । उद्धितम् ।
   सहस्राणि । असिसासत् । गवाम् । ऋषिः । त्वाऽऊतः । दस्यवे । वृकः ॥

   pārṣadvāṇáḥ ǀ práskaṇvam ǀ sám ǀ asādayat ǀ śáyānam ǀ jívrim ǀ úddhitam ǀ
   sahásrāṇi ǀ asisāsat ǀ gávām ǀ ṛ́ṣiḥ ǀ tvā́-ūtaḥ ǀ dásyave ǀ vṛ́kaḥ ǁ

   pārṣadvāṇaḥ ǀ praskaṇvam ǀ sam ǀ asādayat ǀ śayānam ǀ jivrim ǀ uddhitam ǀ
   sahasrāṇi ǀ asisāsat ǀ gavām ǀ ṛṣiḥ ǀ tvā-ūtaḥ ǀ dasyave ǀ vṛkaḥ ǁ

   8.51.2 Aṣṭaka 6.4.18.2Anuvāka 8.6.193Interpretations

3. Ṛk 3

   य उ॒क्थेभि॒र्न विं॒धते॑ चि॒किद्य ऋ॑षि॒चोद॑नः ।
   इंद्रं॒ तमच्छा॑ वद॒ नव्य॑स्या म॒त्यवि॑ष्यंतं॒ न भोज॑से ॥

   य उक्थेभिर् न विन्धते चिकिद् य ऋषिचोदनः |
   इन्द्रं तम् अच्छा वद नव्यस्या मत्य् अरिष्यन्तं न भोजसे ||

   yá ukthébhirná vindháte cikídyá ṛṣicódanaḥ ǀ
   índram támácchā vada návyasyā matyáviṣyantam ná bhójase ǁ

   ya ukthebhir na vindhate cikid ya ṛṣicodanaḥ |
   indraṃ tam acchā vada navyasyā maty ariṣyantaṃ na bhojase ||

   यः । उ॒क्थेभिः॑ । न । वि॒न्धते॑ । चि॒कित् । यः । ऋ॒षि॒ऽचोद॑नः ।
   इन्द्र॑म् । तम् । अच्छ॑ । व॒द॒ । नव्य॑स्या । म॒ती । अवि॑ष्यन्तम् । न । भोज॑से ॥

   यः । उक्थेभिः । न । विन्धते । चिकित् । यः । ऋषिऽचोदनः ।
   इन्द्रम् । तम् । अच्छ । वद । नव्यस्या । मती । अविष्यन्तम् । न । भोजसे ॥

   yáḥ ǀ ukthébhiḥ ǀ ná ǀ vindháte ǀ cikít ǀ yáḥ ǀ ṛṣi-códanaḥ ǀ
   índram ǀ tám ǀ áccha ǀ vada ǀ návyasyā ǀ matī́ ǀ áviṣyantam ǀ ná ǀ bhójase ǁ

   yaḥ ǀ ukthebhiḥ ǀ na ǀ vindhate ǀ cikit ǀ yaḥ ǀ ṛṣi-codanaḥ ǀ
   indram ǀ tam ǀ accha ǀ vada ǀ navyasyā ǀ matī ǀ aviṣyantam ǀ na ǀ bhojase ǁ

   8.51.3 Aṣṭaka 6.4.18.3Anuvāka 8.6.194Interpretations

4. Ṛk 4

   यस्मा॑ अ॒र्कं स॒प्तशी॑र्षाणमानृ॒चुस्त्रि॒धातु॑मुत्त॒मे प॒दे ।
   स त्वि१॒॑मा विश्वा॒ भुव॑नानि चिक्रद॒दादिज्ज॑निष्ट॒ पौंस्यं॑ ॥

   यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणम् आनृचुस् त्रिधातुम् उत्तमे पदे |
   स त्व् इमा विश्वा भुवनानि चिक्रदद् आद् इज् जनिष्ट पौंस्यम् ||

   yásmā arkám saptáśīrṣāṇamānṛcústridhā́tumuttamé padé ǀ
   sá tvímā́ víśvā bhúvanāni cikradadā́díjjaniṣṭa páuṃsyam ǁ

   yasmā arkaṃ saptaśīrṣāṇam ānṛcus tridhātum uttame pade |
   sa tv imā viśvā bhuvanāni cikradad ād ij janiṣṭa pauṃsyam ||

   यस्मै॑ । अ॒र्कम् । स॒प्तऽशी॑र्षाणम् । आ॒नृ॒चुः । त्रि॒ऽधातु॑म् । उ॒त्ऽत॒मे । प॒दे ।
   सः । तु । इ॒मा । विश्वा॑ । भुव॑नानि । चि॒क्र॒द॒त् । आत् । इत् । ज॒नि॒ष्ट॒ । पौंस्य॑म् ॥

   यस्मै । अर्कम् । सप्तऽशीर्षाणम् । आनृचुः । त्रिऽधातुम् । उत्ऽतमे । पदे ।
   सः । तु । इमा । विश्वा । भुवनानि । चिक्रदत् । आत् । इत् । जनिष्ट । पौंस्यम् ॥

   yásmai ǀ arkám ǀ saptá-śīrṣāṇam ǀ ānṛcúḥ ǀ tri-dhā́tum ǀ ut-tamé ǀ padé ǀ
   sáḥ ǀ tú ǀ imā́ ǀ víśvā ǀ bhúvanāni ǀ cikradat ǀ ā́t ǀ ít ǀ janiṣṭa ǀ páuṃsyam ǁ

   yasmai ǀ arkam ǀ sapta-śīrṣāṇam ǀ ānṛcuḥ ǀ tri-dhātum ǀ ut-tame ǀ pade ǀ
   saḥ ǀ tu ǀ imā ǀ viśvā ǀ bhuvanāni ǀ cikradat ǀ āt ǀ it ǀ janiṣṭa ǀ pauṃsyam ǁ

   8.51.4 Aṣṭaka 6.4.18.4Anuvāka 8.6.195Interpretations

5. Ṛk 5

   यो नो॑ दा॒ता वसू॑ना॒मिंद्रं॒ तं हू॑महे व॒यं ।
   वि॒द्मा ह्य॑स्य सुम॒तिं नवी॑यसीं ग॒मेम॒ गोम॑ति व्र॒जे ॥

   यो नो दाता वसूनाम् इन्द्रं तं हूमहे वयम् |
   विद्मा ह्य् अस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति व्रजे ||

   yó no dātā́ vásūnāmíndram tám hūmahe vayám ǀ
   vidmā́ hyásya sumatím návīyasīm gaméma gómati vrajé ǁ

   yo no dātā vasūnām indraṃ taṃ hūmahe vayam |
   vidmā hy asya sumatiṃ navīyasīṃ gamema gomati vraje ||

   यः । नः॒ । दा॒ता । वसू॑नाम् । इन्द्र॑म् । तम् । हू॒म॒हे॒ । व॒यम् ।
   वि॒द्म । हि । अ॒स्य॒ । सु॒ऽम॒तिम् । नवी॑यसीम् । ग॒मेम॑ । गोऽम॑ति । व्र॒जे ॥

   यः । नः । दाता । वसूनाम् । इन्द्रम् । तम् । हूमहे । वयम् ।
   विद्म । हि । अस्य । सुऽमतिम् । नवीयसीम् । गमेम । गोऽमति । व्रजे ॥

   yáḥ ǀ naḥ ǀ dātā́ ǀ vásūnām ǀ índram ǀ tám ǀ hūmahe ǀ vayám ǀ
   vidmá ǀ hí ǀ asya ǀ su-matím ǀ návīyasīm ǀ gaméma ǀ gó-mati ǀ vrajé ǁ

   yaḥ ǀ naḥ ǀ dātā ǀ vasūnām ǀ indram ǀ tam ǀ hūmahe ǀ vayam ǀ
   vidma ǀ hi ǀ asya ǀ su-matim ǀ navīyasīm ǀ gamema ǀ go-mati ǀ vraje ǁ

   8.51.5 Aṣṭaka 6.4.18.5Anuvāka 8.6.196Interpretations

6. Ṛk 6

   यस्मै॒ त्वं व॑सो दा॒नाय॒ शिक्ष॑सि॒ स रा॒यस्पोष॑मश्नुते ।
   तं त्वा॑ व॒यं म॑घवन्निंद्र गिर्वणः सु॒तावं॑तो हवामहे ॥

   यस्मै त्वं वसो दानाय शिक्षसि स रायस् पोषम् अश्नुते |
   तं त्वा वयम् मघवन्न् इन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ||

   yásmai tvám vaso dānā́ya śíkṣasi sá rāyáspóṣamaśnute ǀ
   tám tvā vayám maghavannindra girvaṇaḥ sutā́vanto havāmahe ǁ

   yasmai tvaṃ vaso dānāya śikṣasi sa rāyas poṣam aśnute |
   taṃ tvā vayam maghavann indra girvaṇaḥ sutāvanto havāmahe ||

   यस्मै॑ । त्वम् । व॒सो॒ इति॑ । दा॒नाय॑ । शिक्ष॑सि । सः । रा॒यः । पोष॑म् । अ॒श्नु॒ते॒ ।
   तम् । त्वा॒ । व॒यम् । म॒घ॒ऽव॒न् । इ॒न्द्र॒ । गि॒र्व॒णः॒ । सु॒तऽव॑न्तः । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥

   यस्मै । त्वम् । वसो इति । दानाय । शिक्षसि । सः । रायः । पोषम् । अश्नुते ।
   तम् । त्वा । वयम् । मघऽवन् । इन्द्र । गिर्वणः । सुतऽवन्तः । हवामहे ॥

   yásmai ǀ tvám ǀ vaso íti ǀ dānā́ya ǀ śíkṣasi ǀ sáḥ ǀ rāyáḥ ǀ póṣam ǀ aśnute ǀ
   tám ǀ tvā ǀ vayám ǀ magha-van ǀ indra ǀ girvaṇaḥ ǀ sutá-vantaḥ ǀ havāmahe ǁ

   yasmai ǀ tvam ǀ vaso iti ǀ dānāya ǀ śikṣasi ǀ saḥ ǀ rāyaḥ ǀ poṣam ǀ aśnute ǀ
   tam ǀ tvā ǀ vayam ǀ magha-van ǀ indra ǀ girvaṇaḥ ǀ suta-vantaḥ ǀ havāmahe ǁ

   8.51.6 Aṣṭaka 6.4.19.1Anuvāka 8.6.197Interpretations

7. Ṛk 7

   क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेंद्र॑ सश्चसि दा॒शुषे॑ ।
   उपो॒पेन्नु म॑घव॒न्भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यते ॥

   कदा चन स्तरीर् असि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे |
   उपोपेन् नु मघवन् भूय इन् नु ते दानं देवस्य पृच्यते ||

   kadā́ caná starī́rasi néndra saścasi dāśúṣe ǀ
   úpopénnú maghavanbhū́ya ínnú te dā́nam devásya pṛcyate ǁ

   kadā cana starīr asi nendra saścasi dāśuṣe |
   upopen nu maghavan bhūya in nu te dānaṃ devasya pṛcyate ||

   क॒दा । च॒न । स्त॒रीः । अ॒सि॒ । न । इ॒न्द्र॒ । स॒श्च॒सि॒ । दा॒शुषे॑ ।
   उप॑ऽउप । इत् । नु । म॒घ॒ऽव॒न् । भूयः॑ । इत् । नु । ते॒ । दान॑म् । दे॒वस्य॑ । पृ॒च्य॒ते॒ ॥

   कदा । चन । स्तरीः । असि । न । इन्द्र । सश्चसि । दाशुषे ।
   उपऽउप । इत् । नु । मघऽवन् । भूयः । इत् । नु । ते । दानम् । देवस्य । पृच्यते ॥

   kadā́ ǀ caná ǀ starī́ḥ ǀ asi ǀ ná ǀ indra ǀ saścasi ǀ dāśúṣe ǀ
   úpa-upa ǀ ít ǀ nú ǀ magha-van ǀ bhū́yaḥ ǀ ít ǀ nú ǀ te ǀ dā́nam ǀ devásya ǀ pṛcyate ǁ

   kadā ǀ cana ǀ starīḥ ǀ asi ǀ na ǀ indra ǀ saścasi ǀ dāśuṣe ǀ
   upa-upa ǀ it ǀ nu ǀ magha-van ǀ bhūyaḥ ǀ it ǀ nu ǀ te ǀ dānam ǀ devasya ǀ pṛcyate ǁ

   8.51.7 Aṣṭaka 6.4.19.2Anuvāka 8.6.198Interpretations

8. Ṛk 8

   प्र यो न॑न॒क्षे अ॒भ्योज॑सा॒ क्रिविं॑ व॒धैः शुष्णं॑ निघो॒षय॑न् ।
   य॒देदस्तं॑भीत्प्र॒थय॑न्न॒मूं दिव॒मादिज्ज॑निष्ट॒ पार्थि॑वः ॥

   प्र यो ननक्षे अभ्य् ओजसा क्रिविं वधैः शुष्णं निघोषयन् |
   यदेद् अस्तम्भीत् प्रथयन्न् अमूं दिवम् आद् इज् जनिष्ट पार्थिवः ||

   prá yó nanakṣé abhyójasā krívim vadháiḥ śúṣṇam nighoṣáyan ǀ
   yadédástambhītpratháyannamū́m dívamā́díjjaniṣṭa pā́rthivaḥ ǁ

   pra yo nanakṣe abhy ojasā kriviṃ vadhaiḥ śuṣṇaṃ nighoṣayan |
   yaded astambhīt prathayann amūṃ divam ād ij janiṣṭa pārthivaḥ ||

   प्र । यः । न॒न॒क्षे । अ॒भि । ओज॑सा । क्रिवि॑म् । व॒धैः । शुष्ण॑म् । नि॒ऽघो॒षय॑न् ।
   य॒दा । इत् । अस्त॑म्भीत् । प्र॒थय॑न् । अ॒मूम् । दिव॑म् । आत् । इत् । ज॒नि॒ष्ट॒ । पार्थि॑वः ॥

   प्र । यः । ननक्षे । अभि । ओजसा । क्रिविम् । वधैः । शुष्णम् । निऽघोषयन् ।
   यदा । इत् । अस्तम्भीत् । प्रथयन् । अमूम् । दिवम् । आत् । इत् । जनिष्ट । पार्थिवः ॥

   prá ǀ yáḥ ǀ nanakṣé ǀ abhí ǀ ójasā ǀ krívim ǀ vadháiḥ ǀ śúṣṇam ǀ ni-ghoṣáyan ǀ
   yadā́ ǀ ít ǀ ástambhīt ǀ pratháyan ǀ amū́m ǀ dívam ǀ ā́t ǀ ít ǀ janiṣṭa ǀ pā́rthivaḥ ǁ

   pra ǀ yaḥ ǀ nanakṣe ǀ abhi ǀ ojasā ǀ krivim ǀ vadhaiḥ ǀ śuṣṇam ǀ ni-ghoṣayan ǀ
   yadā ǀ it ǀ astambhīt ǀ prathayan ǀ amūm ǀ divam ǀ āt ǀ it ǀ janiṣṭa ǀ pārthivaḥ ǁ

   8.51.8 Aṣṭaka 6.4.19.3Anuvāka 8.6.199Interpretations

9. Ṛk 9

   यस्या॒यं विश्व॒ आर्यो॒ दासः॑ शेवधि॒पा अ॒रिः ।
   ति॒रश्चि॑द॒र्ये रुश॑मे॒ परी॑रवि॒ तुभ्येत्सो अ॑ज्यते र॒यिः ॥

   यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः |
   तिरश् चिद् अर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत् सो अज्यते रयिः ||

   yásyāyám víśva ā́ryo dā́saḥ śevadhipā́ aríḥ ǀ
   tiráścidaryé rúśame párīravi túbhyétsó ajyate rayíḥ ǁ

   yasyāyaṃ viśva āryo dāsaḥ śevadhipā ariḥ |
   tiraś cid arye ruśame parīravi tubhyet so ajyate rayiḥ ||

   यस्य॑ । अ॒यम् । विश्वः॑ । आर्यः॑ । दासः॑ । शे॒व॒धि॒ऽपाः । अ॒रिः ।
   ति॒रः । चि॒त् । अ॒र्ये । रुश॑मे । पवी॑रवि । तुभ्य॑ । इत् । सः । अ॒ज्य॒ते॒ । र॒यिः ॥

   यस्य । अयम् । विश्वः । आर्यः । दासः । शेवधिऽपाः । अरिः ।
   तिरः । चित् । अर्ये । रुशमे । पवीरवि । तुभ्य । इत् । सः । अज्यते । रयिः ॥

   yásya ǀ ayám ǀ víśvaḥ ǀ ā́ryaḥ ǀ dā́saḥ ǀ śevadhi-pā́ḥ ǀ aríḥ ǀ
   tiráḥ ǀ cit ǀ aryé ǀ rúśame ǀ pávīravi ǀ túbhya ǀ ít ǀ sáḥ ǀ ajyate ǀ rayíḥ ǁ

   yasya ǀ ayam ǀ viśvaḥ ǀ āryaḥ ǀ dāsaḥ ǀ śevadhi-pāḥ ǀ ariḥ ǀ
   tiraḥ ǀ cit ǀ arye ǀ ruśame ǀ pavīravi ǀ tubhya ǀ it ǀ saḥ ǀ ajyate ǀ rayiḥ ǁ

   8.51.9 Aṣṭaka 6.4.19.4Anuvāka 8.6.200Interpretations

10. Ṛk 10

    तु॒र॒ण्यवो॒ मधु॑मंतं घृत॒श्चुतं॒ विप्रा॑सो अ॒र्कमा॑नृचुः ।
    अ॒स्मे र॒यिः प॑प्रथे॒ वृष्ण्यं॒ शवो॒ऽस्मे सु॑वा॒नास॒ इंद॑वः ॥

    तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कम् आनृचुः |
    अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवो ऽस्मे सुवानास इन्दवः ||

    turaṇyávo mádhumantam ghṛtaścútam víprāso arkámānṛcuḥ ǀ
    asmé rayíḥ paprathe vṛ́ṣṇyam śávo’smé suvānā́sa índavaḥ ǁ

    turaṇyavo madhumantaṃ ghṛtaścutaṃ viprāso arkam ānṛcuḥ |
    asme rayiḥ paprathe vṛṣṇyaṃ śavo 'sme suvānāsa indavaḥ ||

    तु॒र॒ण्यवः॑ । मधु॑ऽमन्तम् । घृ॒त॒ऽश्चुत॑म् । विप्रा॑सः । अ॒र्कम् । आ॒नृ॒चुः॒ ।
    अ॒स्मे इति॑ । र॒यिः । प॒प्र॒थे॒ । वृष्ण्य॑म् । शवः॑ । अ॒स्मे इति॑ । सु॒वा॒नासः॑ । इन्द॑वः ॥

    तुरण्यवः । मधुऽमन्तम् । घृतऽश्चुतम् । विप्रासः । अर्कम् । आनृचुः ।
    अस्मे इति । रयिः । पप्रथे । वृष्ण्यम् । शवः । अस्मे इति । सुवानासः । इन्दवः ॥

    turaṇyávaḥ ǀ mádhu-mantam ǀ ghṛta-ścútam ǀ víprāsaḥ ǀ arkám ǀ ānṛcuḥ ǀ
    asmé íti ǀ rayíḥ ǀ paprathe ǀ vṛ́ṣṇyam ǀ śávaḥ ǀ asmé íti ǀ suvānā́saḥ ǀ índavaḥ ǁ

    turaṇyavaḥ ǀ madhu-mantam ǀ ghṛta-ścutam ǀ viprāsaḥ ǀ arkam ǀ ānṛcuḥ ǀ
    asme iti ǀ rayiḥ ǀ paprathe ǀ vṛṣṇyam ǀ śavaḥ ǀ asme iti ǀ suvānāsaḥ ǀ indavaḥ ǁ

    8.51.10 Aṣṭaka 6.4.19.5Anuvāka 8.6.201Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.