Ṛgveda 8.102 · Agni · Vande Mataram Library

1

त्वम॑ग्ने बृ॒हद्वयो॒ दधा॑सि देव दा॒शुषे॑ ।
क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा॑ ॥

त्वम् अग्ने बृहद् वयो दधासि देव दाशुषे |
कविर् गृहपतिर् युवा ||

tvámagne bṛhádváyo dádhāsi deva dāśúṣe ǀ
kavírgṛhápatiryúvā ǁ

tvam agne bṛhad vayo dadhāsi deva dāśuṣe |
kavir gṛhapatir yuvā ||

त्वम् । अ॒ग्ने॒ । बृ॒हत् । वयः॑ । दधा॑सि । दे॒व॒ । दा॒शुषे॑ ।
क॒विः । गृ॒हऽप॑तिः । युवा॑ ॥

त्वम् । अग्ने । बृहत् । वयः । दधासि । देव । दाशुषे ।
कविः । गृहऽपतिः । युवा ॥

tvám ǀ agne ǀ bṛhát ǀ váyaḥ ǀ dádhāsi ǀ deva ǀ dāśúṣe ǀ
kavíḥ ǀ gṛhá-patiḥ ǀ yúvā ǁ

tvam ǀ agne ǀ bṛhat ǀ vayaḥ ǀ dadhāsi ǀ deva ǀ dāśuṣe ǀ
kaviḥ ǀ gṛha-patiḥ ǀ yuvā ǁ

8.102.1 Aṣṭaka 6.7.9.0

2

स न॒ ईळा॑नया स॒ह दे॒वाँ अ॑ग्ने दुव॒स्युवा॑ ।
चि॒किद्वि॑भान॒वा व॑ह ॥

स न ईऌआनया सह देवां अग्ने दुवस्युवा |
चिकिद् विभानव् आ वह ||

sá na ī́ḷānayā sahá devā́m̐ agne duvasyúvā ǀ
cikídvibhānavā́ vaha ǁ

sa na īḷānayā saha devāṃ agne duvasyuvā |
cikid vibhānav ā vaha ||

सः । नः॒ । ईळा॑नया । स॒ह । दे॒वान् । अ॒ग्ने॒ । दु॒व॒स्युवा॑ ।
चि॒कित् । वि॒भा॒नो॒ इति॑ विऽभानो । आ । व॒ह॒ ॥

सः । नः । ईळानया । सह । देवान् । अग्ने । दुवस्युवा ।
चिकित् । विभानो इति विऽभानो । आ । वह ॥

sáḥ ǀ naḥ ǀ ī́ḷānayā ǀ sahá ǀ devā́n ǀ agne ǀ duvasyúvā ǀ
cikít ǀ vibhāno íti vi-bhāno ǀ ā́ ǀ vaha ǁ

saḥ ǀ naḥ ǀ īḷānayā ǀ saha ǀ devān ǀ agne ǀ duvasyuvā ǀ
cikit ǀ vibhāno iti vi-bhāno ǀ ā ǀ vaha ǁ

8.102.2 Aṣṭaka 6.7.9.0

3

त्वया॑ ह स्विद्यु॒जा व॒यं चोदि॑ष्ठेन यविष्ठ्य ।
अ॒भि ष्मो॒ वाज॑सातये ॥

त्वया ह स्विद् युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य |
अभि ष्मो वाजसातये ||

tváyā ha svidyujā́ vayám códiṣṭhena yaviṣṭhya ǀ
abhí ṣmo vā́jasātaye ǁ

tvayā ha svid yujā vayaṃ codiṣṭhena yaviṣṭhya |
abhi ṣmo vājasātaye ||

त्वया॑ । ह॒ । स्वि॒त् । यु॒जा । व॒यम् । चोदि॑ष्ठेन । य॒वि॒ष्ठ्य॒ ।
अ॒भि । स्मः॒ । वाज॑ऽसातये ॥

त्वया । ह । स्वित् । युजा । वयम् । चोदिष्ठेन । यविष्ठ्य ।
अभि । स्मः । वाजऽसातये ॥

tváyā ǀ ha ǀ svit ǀ yujā́ ǀ vayám ǀ códiṣṭhena ǀ yaviṣṭhya ǀ
abhí ǀ smaḥ ǀ vā́ja-sātaye ǁ

tvayā ǀ ha ǀ svit ǀ yujā ǀ vayam ǀ codiṣṭhena ǀ yaviṣṭhya ǀ
abhi ǀ smaḥ ǀ vāja-sātaye ǁ

8.102.3 Aṣṭaka 6.7.9.0

4

औ॒र्व॒भृ॒गु॒वच्छुचि॑मप्नवान॒वदा हु॑वे ।
अ॒ग्निं स॑मु॒द्रवा॑ससं ॥

और्वभृगुवच् छुचिम् अप्नवानवद् आ हुवे |
अग्निं समुद्रवाससम् ||

aurvabhṛguvácchúcimapnavānavádā́ huve ǀ
agním samudrávāsasam ǁ

aurvabhṛguvac chucim apnavānavad ā huve |
agniṃ samudravāsasam ||

औ॒र्व॒भृ॒गु॒ऽवत् । शुचि॑म् । अ॒प्न॒वा॒न॒ऽवत् । आ । हु॒वे॒ ।
अ॒ग्निम् । स॒मु॒द्रऽवा॑ससम् ॥

और्वभृगुऽवत् । शुचिम् । अप्नवानऽवत् । आ । हुवे ।
अग्निम् । समुद्रऽवाससम् ॥

aurvabhṛgu-vát ǀ śúcim ǀ apnavāna-vát ǀ ā́ ǀ huve ǀ
agním ǀ samudrá-vāsasam ǁ

aurvabhṛgu-vat ǀ śucim ǀ apnavāna-vat ǀ ā ǀ huve ǀ
agnim ǀ samudra-vāsasam ǁ

8.102.4 Aṣṭaka 6.7.9.0

5

हु॒वे वात॑स्वनं क॒विं प॒र्जन्य॑क्रंद्यं॒ सहः॑ ।
अ॒ग्निं स॑मु॒द्रवा॑ससं ॥

हुवे वातस्वनं कविम् पर्जन्यक्रन्द्यं सहः |
अग्निं समुद्रवाससम् ||

huvé vā́tasvanam kavím parjányakrandyam sáhaḥ ǀ
agním samudrávāsasam ǁ

huve vātasvanaṃ kavim parjanyakrandyaṃ sahaḥ |
agniṃ samudravāsasam ||

हु॒वे । वात॑ऽस्वनम् । क॒विम् । प॒र्जन्य॑ऽक्रन्द्यम् । सहः॑ ।
अ॒ग्निम् । स॒मु॒द्रऽवा॑ससम् ॥

हुवे । वातऽस्वनम् । कविम् । पर्जन्यऽक्रन्द्यम् । सहः ।
अग्निम् । समुद्रऽवाससम् ॥

huvé ǀ vā́ta-svanam ǀ kavím ǀ parjánya-krandyam ǀ sáhaḥ ǀ
agním ǀ samudrá-vāsasam ǁ

huve ǀ vāta-svanam ǀ kavim ǀ parjanya-krandyam ǀ sahaḥ ǀ
agnim ǀ samudra-vāsasam ǁ

8.102.5 Aṣṭaka 6.7.9.0

6

आ स॒वं स॑वि॒तुर्य॑था॒ भग॑स्येव भु॒जिं हु॑वे ।
अ॒ग्निं स॑मु॒द्रवा॑ससं ॥

आ सवं सवितुर् यथा भगस्येव भुजिं हुवे |
अग्निं समुद्रवाससम् ||

ā́ savám savitúryathā bhágasyeva bhujím huve ǀ
agním samudrávāsasam ǁ

ā savaṃ savitur yathā bhagasyeva bhujiṃ huve |
agniṃ samudravāsasam ||

आ । स॒वम् । स॒वि॒तुः । य॒था॒ । भग॑स्यऽइव । भु॒जिम् । हु॒वे॒ ।
अ॒ग्निम् । स॒मु॒द्रऽवा॑ससम् ॥

आ । सवम् । सवितुः । यथा । भगस्यऽइव । भुजिम् । हुवे ।
अग्निम् । समुद्रऽवाससम् ॥

ā́ ǀ savám ǀ savitúḥ ǀ yathā ǀ bhágasya-iva ǀ bhujím ǀ huve ǀ
agním ǀ samudrá-vāsasam ǁ

ā ǀ savam ǀ savituḥ ǀ yathā ǀ bhagasya-iva ǀ bhujim ǀ huve ǀ
agnim ǀ samudra-vāsasam ǁ

8.102.6 Aṣṭaka 6.7.10.1Anuvāka 8.10.111

7

अ॒ग्निं वो॑ वृ॒धंत॑मध्व॒राणां॑ पुरू॒तमं॑ ।
अच्छा॒ नप्त्रे॒ सह॑स्वते ॥

अग्निं वो वृधन्तम् अध्वराणाम् पुरूतमम् |
अच्छा नप्त्रे सहस्वते ||

agním vo vṛdhántamadhvarā́ṇām purūtámam ǀ
ácchā náptre sáhasvate ǁ

agniṃ vo vṛdhantam adhvarāṇām purūtamam |
acchā naptre sahasvate ||

अ॒ग्निम् । वः॒ । वृ॒धन्त॑म् । अ॒ध्व॒राणा॑म् । पु॒रु॒ऽतम॑म् ।
अच्छ॑ । नप्त्रे॑ । सह॑स्वते ॥

अग्निम् । वः । वृधन्तम् । अध्वराणाम् । पुरुऽतमम् ।
अच्छ । नप्त्रे । सहस्वते ॥

agním ǀ vaḥ ǀ vṛdhántam ǀ adhvarā́ṇām ǀ puru-támam ǀ
áccha ǀ náptre ǀ sáhasvate ǁ

agnim ǀ vaḥ ǀ vṛdhantam ǀ adhvarāṇām ǀ puru-tamam ǀ
accha ǀ naptre ǀ sahasvate ǁ

8.102.7 Aṣṭaka 6.7.10.2Anuvāka 8.10.112

8

अ॒यं यथा॑ न आ॒भुव॒त्त्वष्टा॑ रू॒पेव॒ तक्ष्या॑ ।
अ॒स्य क्रत्वा॒ यश॑स्वतः ॥

अयं यथा न आभुवत् त्वष्टा रूपेव तक्ष्या |
अस्य क्रत्वा यशस्वतः ||

ayám yáthā na ābhúvattváṣṭā rūpéva tákṣyā ǀ
asyá krátvā yáśasvataḥ ǁ

ayaṃ yathā na ābhuvat tvaṣṭā rūpeva takṣyā |
asya kratvā yaśasvataḥ ||

अ॒यम् । यथा॑ । नः॒ । आ॒ऽभुव॑त् । त्वष्टा॑ । रू॒पाऽइ॑व । तक्ष्या॑ ।
अ॒स्य । क्रत्वा॑ । यश॑स्वतः ॥

अयम् । यथा । नः । आऽभुवत् । त्वष्टा । रूपाऽइव । तक्ष्या ।
अस्य । क्रत्वा । यशस्वतः ॥

ayám ǀ yáthā ǀ naḥ ǀ ā-bhúvat ǀ tváṣṭā ǀ rūpā́-iva ǀ tákṣyā ǀ
asyá ǀ krátvā ǀ yáśasvataḥ ǁ

ayam ǀ yathā ǀ naḥ ǀ ā-bhuvat ǀ tvaṣṭā ǀ rūpā-iva ǀ takṣyā ǀ
asya ǀ kratvā ǀ yaśasvataḥ ǁ

8.102.8 Aṣṭaka 6.7.10.3Anuvāka 8.10.113

9

अ॒यं विश्वा॑ अ॒भि श्रियो॒ऽग्निर्दे॒वेषु॑ पत्यते ।
आ वाजै॒रुप॑ नो गमत् ॥

अयं विश्वा अभि श्रियो ऽग्निर् देवेषु पत्यते |
आ वाजैर् उप नो गमत् ||

ayám víśvā abhí śríyo’gnírdevéṣu patyate ǀ
ā́ vā́jairúpa no gamat ǁ

ayaṃ viśvā abhi śriyo 'gnir deveṣu patyate |
ā vājair upa no gamat ||

अ॒यम् । विश्वाः॑ । अ॒भि । श्रियः॑ । अ॒ग्निः । दे॒वेषु॑ । प॒त्य॒ते॒ ।
आ । वाजैः॑ । उप॑ । नः॒ । ग॒म॒त् ॥

अयम् । विश्वाः । अभि । श्रियः । अग्निः । देवेषु । पत्यते ।
आ । वाजैः । उप । नः । गमत् ॥

ayám ǀ víśvāḥ ǀ abhí ǀ śríyaḥ ǀ agníḥ ǀ devéṣu ǀ patyate ǀ
ā́ ǀ vā́jaiḥ ǀ úpa ǀ naḥ ǀ gamat ǁ

ayam ǀ viśvāḥ ǀ abhi ǀ śriyaḥ ǀ agniḥ ǀ deveṣu ǀ patyate ǀ
ā ǀ vājaiḥ ǀ upa ǀ naḥ ǀ gamat ǁ

8.102.9 Aṣṭaka 6.7.10.4Anuvāka 8.10.114

10

विश्वे॑षामि॒ह स्तु॑हि॒ होतॄ॑णां य॒शस्त॑मं ।
अ॒ग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यं ॥

विश्वेषाम् इह स्तुहि होतॄणां यशस्तमम् |
अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ||

víśveṣāmihá stuhi hótṝṇām yaśástamam ǀ
agním yajñéṣu pūrvyám ǁ

viśveṣām iha stuhi hotṝṇāṃ yaśastamam |
agniṃ yajñeṣu pūrvyam ||

विश्वे॑षाम् । इ॒ह । स्तु॒हि॒ । होतॄ॑णाम् । य॒शःऽत॑मम् ।
अ॒ग्निम् । य॒ज्ञेषु॑ । पू॒र्व्यम् ॥

विश्वेषाम् । इह । स्तुहि । होतॄणाम् । यशःऽतमम् ।
अग्निम् । यज्ञेषु । पूर्व्यम् ॥

víśveṣām ǀ ihá ǀ stuhi ǀ hótṝṇām ǀ yaśáḥ-tamam ǀ
agním ǀ yajñéṣu ǀ pūrvyám ǁ

viśveṣām ǀ iha ǀ stuhi ǀ hotṝṇām ǀ yaśaḥ-tamam ǀ
agnim ǀ yajñeṣu ǀ pūrvyam ǁ

8.102.10 Aṣṭaka 6.7.10.5Anuvāka 8.10.115

11

शी॒रं पा॑व॒कशो॑चिषं॒ ज्येष्ठो॒ यो दमे॒ष्वा ।
दी॒दाय॑ दीर्घ॒श्रुत्त॑मः ॥

शीरम् पावकशोचिषं ज्येष्ठो यो दमेष्व् आ |
दीदाय दीर्घश्रुत्तमः ||

śīrám pāvakáśociṣam jyéṣṭho yó dámeṣvā́ ǀ
dīdā́ya dīrghaśrúttamaḥ ǁ

śīram pāvakaśociṣaṃ jyeṣṭho yo dameṣv ā |
dīdāya dīrghaśruttamaḥ ||

शी॒रम् । पा॒व॒कऽशो॑चिषम् । ज्येष्ठः॑ । यः । दमे॑षु । आ ।
दी॒दाय॑ । दी॒र्घ॒श्रुत्ऽत॑मः ॥

शीरम् । पावकऽशोचिषम् । ज्येष्ठः । यः । दमेषु । आ ।
दीदाय । दीर्घश्रुत्ऽतमः ॥

śīrám ǀ pāvaká-śociṣam ǀ jyéṣṭhaḥ ǀ yáḥ ǀ dámeṣu ǀ ā́ ǀ
dīdā́ya ǀ dīrghaśrút-tamaḥ ǁ

śīram ǀ pāvaka-śociṣam ǀ jyeṣṭhaḥ ǀ yaḥ ǀ dameṣu ǀ ā ǀ
dīdāya ǀ dīrghaśrut-tamaḥ ǁ

8.102.11 Aṣṭaka 6.7.11.1Anuvāka 8.10.116

12

तमर्वं॑तं॒ न सा॑न॒सिं गृ॑णी॒हि वि॑प्र शु॒ष्मिणं॑ ।
मि॒त्रं न या॑त॒यज्ज॑नं ॥

तम् अर्वन्तं न सानसिं गृणीहि विप्र शुष्मिणम् |
मित्रं न यातयज्जनम् ||

támárvantam ná sānasím gṛṇīhí vipra śuṣmíṇam ǀ
mitrám ná yātayájjanam ǁ

tam arvantaṃ na sānasiṃ gṛṇīhi vipra śuṣmiṇam |
mitraṃ na yātayajjanam ||

तम् । अर्व॑न्तम् । न । सा॒न॒सिम् । गृ॒णी॒हि । वि॒प्र॒ । शु॒ष्मिण॑म् ।
मि॒त्रम् । न । या॒त॒यत्ऽज॑नम् ॥

तम् । अर्वन्तम् । न । सानसिम् । गृणीहि । विप्र । शुष्मिणम् ।
मित्रम् । न । यातयत्ऽजनम् ॥

tám ǀ árvantam ǀ ná ǀ sānasím ǀ gṛṇīhí ǀ vipra ǀ śuṣmíṇam ǀ
mitrám ǀ ná ǀ yātayát-janam ǁ

tam ǀ arvantam ǀ na ǀ sānasim ǀ gṛṇīhi ǀ vipra ǀ śuṣmiṇam ǀ
mitram ǀ na ǀ yātayat-janam ǁ

8.102.12 Aṣṭaka 6.7.11.2Anuvāka 8.10.117

13

उप॑ त्वा जा॒मयो॒ गिरो॒ देदि॑शतीर्हवि॒ष्कृतः॑ ।
वा॒योरनी॑के अस्थिरन् ॥

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर् हविष्कृतः |
वायोर् अनीके अस्थिरन् ||

úpa tvā jāmáyo gíro dédiśatīrhaviṣkṛ́taḥ ǀ
vāyóránīke asthiran ǁ

upa tvā jāmayo giro dediśatīr haviṣkṛtaḥ |
vāyor anīke asthiran ||

उप॑ । त्वा॒ । जा॒मयः॑ । गिरः॑ । देदि॑शतीः । ह॒विः॒ऽकृतः॑ ।
वा॒योः । अनी॑के । अ॒स्थि॒र॒न् ॥

उप । त्वा । जामयः । गिरः । देदिशतीः । हविःऽकृतः ।
वायोः । अनीके । अस्थिरन् ॥

úpa ǀ tvā ǀ jāmáyaḥ ǀ gíraḥ ǀ dédiśatīḥ ǀ haviḥ-kṛ́taḥ ǀ
vāyóḥ ǀ ánīke ǀ asthiran ǁ

upa ǀ tvā ǀ jāmayaḥ ǀ giraḥ ǀ dediśatīḥ ǀ haviḥ-kṛtaḥ ǀ
vāyoḥ ǀ anīke ǀ asthiran ǁ

8.102.13 Aṣṭaka 6.7.11.3Anuvāka 8.10.118

14

यस्य॑ त्रि॒धात्ववृ॑तं ब॒र्हिस्त॒स्थावसं॑दिनं ।
आप॑श्चि॒न्नि द॑धा प॒दं ॥

यस्य त्रिधात्व् अवृतम् बर्हिस् तस्थाव् असंदिनम् |
आपश् चिन् नि दधा पदम् ||

yásya tridhā́tvávṛtam barhístasthā́vásaṃdinam ǀ
ā́paścinní dadhā padám ǁ

yasya tridhātv avṛtam barhis tasthāv asaṃdinam |
āpaś cin ni dadhā padam ||

यस्य॑ । त्रि॒ऽधातु॑ । अवृ॑तम् । ब॒र्हिः । त॒स्थौ । अस॑म्ऽदिनम् ।
आपः॑ । चि॒त् । नि । द॒ध॒ । प॒दम् ॥

यस्य । त्रिऽधातु । अवृतम् । बर्हिः । तस्थौ । असम्ऽदिनम् ।
आपः । चित् । नि । दध । पदम् ॥

yásya ǀ tri-dhā́tu ǀ ávṛtam ǀ barhíḥ ǀ tastháu ǀ ásam-dinam ǀ
ā́paḥ ǀ cit ǀ ní ǀ dadha ǀ padám ǁ

yasya ǀ tri-dhātu ǀ avṛtam ǀ barhiḥ ǀ tasthau ǀ asam-dinam ǀ
āpaḥ ǀ cit ǀ ni ǀ dadha ǀ padam ǁ

8.102.14 Aṣṭaka 6.7.11.4Anuvāka 8.10.119

15

प॒दं दे॒वस्य॑ मी॒ळ्हुषोऽना॑धृष्टाभिरू॒तिभिः॑ ।
भ॒द्रा सूर्य॑ इवोप॒दृक् ॥

पदं देवस्य मीऌहुषो ऽनाधृष्टाभिर् ऊतिभिः |
भद्रा सूर्य इवोपदृक् ||

padám devásya mīḷhúṣó’nādhṛṣṭābhirūtíbhiḥ ǀ
bhadrā́ sū́rya ivopadṛ́k ǁ

padaṃ devasya mīḷhuṣo 'nādhṛṣṭābhir ūtibhiḥ |
bhadrā sūrya ivopadṛk ||

प॒दम् । दे॒वस्य॑ । मी॒ळ्हुषः॑ । अना॑धृष्टाभिः । ऊ॒तिऽभिः॑ ।
भ॒द्रा । सूर्यः॑ऽइव । उ॒प॒ऽदृक् ॥

पदम् । देवस्य । मीळ्हुषः । अनाधृष्टाभिः । ऊतिऽभिः ।
भद्रा । सूर्यःऽइव । उपऽदृक् ॥

padám ǀ devásya ǀ mīḷhúṣaḥ ǀ ánādhṛṣṭābhiḥ ǀ ūtí-bhiḥ ǀ
bhadrā́ ǀ sū́ryaḥ-iva ǀ upa-dṛ́k ǁ

padam ǀ devasya ǀ mīḷhuṣaḥ ǀ anādhṛṣṭābhiḥ ǀ ūti-bhiḥ ǀ
bhadrā ǀ sūryaḥ-iva ǀ upa-dṛk ǁ

8.102.15 Aṣṭaka 6.7.11.5Anuvāka 8.10.120

16

अग्ने॑ घृ॒तस्य॑ धी॒तिभि॑स्तेपा॒नो दे॑व शो॒चिषा॑ ।
आ दे॒वान्व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥

अग्ने घृतस्य धीतिभिस् तेपानो देव शोचिषा |
आ देवान् वक्षि यक्षि च ||

ágne ghṛtásya dhītíbhistepānó deva śocíṣā ǀ
ā́ devā́nvakṣi yákṣi ca ǁ

agne ghṛtasya dhītibhis tepāno deva śociṣā |
ā devān vakṣi yakṣi ca ||

अग्ने॑ । घृ॒तस्य॑ । धी॒तिऽभिः॑ । ते॒पा॒नः । दे॒व॒ । शो॒चिषा॑ ।
आ । दे॒वान् । व॒क्षि॒ । यक्षि॑ । च॒ ॥

अग्ने । घृतस्य । धीतिऽभिः । तेपानः । देव । शोचिषा ।
आ । देवान् । वक्षि । यक्षि । च ॥

ágne ǀ ghṛtásya ǀ dhītí-bhiḥ ǀ tepānáḥ ǀ deva ǀ śocíṣā ǀ
ā́ ǀ devā́n ǀ vakṣi ǀ yákṣi ǀ ca ǁ

agne ǀ ghṛtasya ǀ dhīti-bhiḥ ǀ tepānaḥ ǀ deva ǀ śociṣā ǀ
ā ǀ devān ǀ vakṣi ǀ yakṣi ǀ ca ǁ

8.102.16 Aṣṭaka 6.7.12.1Anuvāka 8.10.121

17

तं त्वा॑जनंत मा॒तरः॑ क॒विं दे॒वासो॑ अंगिरः ।
ह॒व्य॒वाह॒मम॑र्त्यं ॥

तं त्वाजनन्त मातरः कविं देवासो अङ्गिरः |
हव्यवाहम् अमर्त्यम् ||

tám tvājananta mātáraḥ kavím devā́so aṅgiraḥ ǀ
havyavā́hamámartyam ǁ

taṃ tvājananta mātaraḥ kaviṃ devāso aṅgiraḥ |
havyavāham amartyam ||

तम् । त्वा॒ । अ॒ज॒न॒न्त॒ । मा॒तरः॑ । क॒विम् । दे॒वासः॑ । अ॒ङ्गि॒रः॒ ।
ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । अम॑र्त्यम् ॥

तम् । त्वा । अजनन्त । मातरः । कविम् । देवासः । अङ्गिरः ।
हव्यऽवाहम् । अमर्त्यम् ॥

tám ǀ tvā ǀ ajananta ǀ mātáraḥ ǀ kavím ǀ devā́saḥ ǀ aṅgiraḥ ǀ
havya-vā́ham ǀ ámartyam ǁ

tam ǀ tvā ǀ ajananta ǀ mātaraḥ ǀ kavim ǀ devāsaḥ ǀ aṅgiraḥ ǀ
havya-vāham ǀ amartyam ǁ

8.102.17 Aṣṭaka 6.7.12.2Anuvāka 8.10.122

18

प्रचे॑तसं त्वा क॒वेऽग्ने॑ दू॒तं वरे॑ण्यं ।
ह॒व्य॒वाहं॒ नि षे॑दिरे ॥

प्रचेतसं त्वा कवे ऽग्ने दूतं वरेण्यम् |
हव्यवाहं नि षेदिरे ||

prácetasam tvā kavé’gne dūtám váreṇyam ǀ
havyavā́ham ní ṣedire ǁ

pracetasaṃ tvā kave 'gne dūtaṃ vareṇyam |
havyavāhaṃ ni ṣedire ||

प्रऽचे॑तसम् । त्वा॒ । क॒वे॒ । अग्ने॑ । दू॒तम् । वरे॑ण्यम् ।
ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । नि । से॒दि॒रे॒ ॥

प्रऽचेतसम् । त्वा । कवे । अग्ने । दूतम् । वरेण्यम् ।
हव्यऽवाहम् । नि । सेदिरे ॥

prá-cetasam ǀ tvā ǀ kave ǀ ágne ǀ dūtám ǀ váreṇyam ǀ
havya-vā́ham ǀ ní ǀ sedire ǁ

pra-cetasam ǀ tvā ǀ kave ǀ agne ǀ dūtam ǀ vareṇyam ǀ
havya-vāham ǀ ni ǀ sedire ǁ

8.102.18 Aṣṭaka 6.7.12.3Anuvāka 8.10.123

19

न॒हि मे॒ अस्त्यघ्न्या॒ न स्वधि॑ति॒र्वन॑न्वति ।
अथै॑ता॒दृग्भ॑रामि ते ॥

नहि मे अस्त्य् अघ्न्या न स्वधितिर् वनन्वति |
अथैतादृग् भरामि ते ||

nahí me ástyághnyā ná svádhitirvánanvati ǀ
áthaitādṛ́gbharāmi te ǁ

nahi me asty aghnyā na svadhitir vananvati |
athaitādṛg bharāmi te ||

न॒हि । मे॒ । अस्ति॑ । अघ्न्या॑ । न । स्वऽधि॑तिः । वन॑न्ऽवति ।
अथ॑ । ए॒ता॒दृक् । भ॒रा॒मि॒ । ते॒ ॥

नहि । मे । अस्ति । अघ्न्या । न । स्वऽधितिः । वनन्ऽवति ।
अथ । एतादृक् । भरामि । ते ॥

nahí ǀ me ǀ ásti ǀ ághnyā ǀ ná ǀ svá-dhitiḥ ǀ vánan-vati ǀ
átha ǀ etādṛ́k ǀ bharāmi ǀ te ǁ

nahi ǀ me ǀ asti ǀ aghnyā ǀ na ǀ sva-dhitiḥ ǀ vanan-vati ǀ
atha ǀ etādṛk ǀ bharāmi ǀ te ǁ

8.102.19 Aṣṭaka 6.7.12.4Anuvāka 8.10.124

20

यद॑ग्ने॒ कानि॒ कानि॑ चि॒दा ते॒ दारू॑णि द॒ध्मसि॑ ।
ता जु॑षस्व यविष्ठ्य ॥

यद् अग्ने कानि कानि चिद् आ ते दारूणि दध्मसि |
ता जुषस्व यविष्ठ्य ||

yádagne kā́ni kā́ni cidā́ te dā́rūṇi dadhmási ǀ
tā́ juṣasva yaviṣṭhya ǁ

yad agne kāni kāni cid ā te dārūṇi dadhmasi |
tā juṣasva yaviṣṭhya ||

यत् । अ॒ग्ने॒ । कानि॑ । कानि॑ । चि॒त् । आ । ते॒ । दारू॑णि । द॒ध्मसि॑ ।
ता । जु॒ष॒स्व॒ । य॒वि॒ष्ठ्य॒ ॥

यत् । अग्ने । कानि । कानि । चित् । आ । ते । दारूणि । दध्मसि ।
ता । जुषस्व । यविष्ठ्य ॥

yát ǀ agne ǀ kā́ni ǀ kā́ni ǀ cit ǀ ā́ ǀ te ǀ dā́rūṇi ǀ dadhmási ǀ
tā́ ǀ juṣasva ǀ yaviṣṭhya ǁ

yat ǀ agne ǀ kāni ǀ kāni ǀ cit ǀ ā ǀ te ǀ dārūṇi ǀ dadhmasi ǀ
tā ǀ juṣasva ǀ yaviṣṭhya ǁ

8.102.20 Aṣṭaka 6.7.12.5Anuvāka 8.10.125

21

यदत्त्यु॑प॒जिह्वि॑का॒ यद्व॒म्रो अ॑ति॒सर्प॑ति ।
सर्वं॒ तद॑स्तु ते घृ॒तं ॥

यद् अत्त्य् उपजिह्विका यद् वम्रो अतिसर्पति |
सर्वं तद् अस्तु ते घृतम् ||

yádáttyupajíhvikā yádvamró atisárpati ǀ
sárvam tádastu te ghṛtám ǁ

yad atty upajihvikā yad vamro atisarpati |
sarvaṃ tad astu te ghṛtam ||

यत् । अत्ति॑ । उ॒प॒ऽजिह्वि॑का । यत् । व॒म्रः । अ॒ति॒ऽसर्प॑ति ।
सर्व॑म् । तत् । अ॒स्तु॒ । ते॒ । घृ॒तम् ॥

यत् । अत्ति । उपऽजिह्विका । यत् । वम्रः । अतिऽसर्पति ।
सर्वम् । तत् । अस्तु । ते । घृतम् ॥

yát ǀ átti ǀ upa-jíhvikā ǀ yát ǀ vamráḥ ǀ ati-sárpati ǀ
sárvam ǀ tát ǀ astu ǀ te ǀ ghṛtám ǁ

yat ǀ atti ǀ upa-jihvikā ǀ yat ǀ vamraḥ ǀ ati-sarpati ǀ
sarvam ǀ tat ǀ astu ǀ te ǀ ghṛtam ǁ

8.102.21 Aṣṭaka 6.7.12.6Anuvāka 8.10.126

22

अ॒ग्निमिंधा॑नो॒ मन॑सा॒ धियं॑ सचेत॒ मर्त्यः॑ ।
अ॒ग्निमी॑धे वि॒वस्व॑भिः ॥

अग्निम् इन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः |
अग्निम् ईधे विवस्वभिः ||

agnímíndhāno mánasā dhíyam saceta mártyaḥ ǀ
agnímīdhe vivásvabhiḥ ǁ

agnim indhāno manasā dhiyaṃ saceta martyaḥ |
agnim īdhe vivasvabhiḥ ||

अ॒ग्निम् । इन्धा॑नः । मन॑सा । धिय॑म् । स॒चे॒त॒ । मर्त्यः॑ ।
अ॒ग्निम् । ई॒धे॒ । वि॒वस्व॑ऽभिः ॥

अग्निम् । इन्धानः । मनसा । धियम् । सचेत । मर्त्यः ।
अग्निम् । ईधे । विवस्वऽभिः ॥

agním ǀ índhānaḥ ǀ mánasā ǀ dhíyam ǀ saceta ǀ mártyaḥ ǀ
agním ǀ īdhe ǀ vivásva-bhiḥ ǁ

agnim ǀ indhānaḥ ǀ manasā ǀ dhiyam ǀ saceta ǀ martyaḥ ǀ
agnim ǀ īdhe ǀ vivasva-bhiḥ ǁ

8.102.22 Aṣṭaka 6.7.12.7Anuvāka 8.10.127

Ṛgveda 8.102 · Agni

Interpretations