Ṛgveda 8.23 · Agni · Vande Mataram Library

1

ईळि॑ष्वा॒ हि प्र॑ती॒व्यं१॒॑ यज॑स्व जा॒तवे॑दसं ।
च॒रि॒ष्णुधू॑म॒मगृ॑भीतशोचिषं ॥

ईऌइष्वा हि प्रतीव्यं यजस्व जातवेदसम् |
चरिष्णुधूमम् अगृभीतशोचिषम् ||

ī́ḷiṣvā hí pratīvyám yájasva jātávedasam ǀ
cariṣṇúdhūmamágṛbhītaśociṣam ǁ

īḷiṣvā hi pratīvyaṃ yajasva jātavedasam |
cariṣṇudhūmam agṛbhītaśociṣam ||

ईळि॑ष्व । हि । प्र॒ती॒व्य॑म् । यज॑स्व । जा॒तऽवे॑दसम् ।
च॒रि॒ष्णुऽधू॑मम् । अगृ॑भीतऽशोचिषम् ॥

ईळिष्व । हि । प्रतीव्यम् । यजस्व । जातऽवेदसम् ।
चरिष्णुऽधूमम् । अगृभीतऽशोचिषम् ॥

ī́ḷiṣva ǀ hí ǀ pratīvyám ǀ yájasva ǀ jātá-vedasam ǀ
cariṣṇú-dhūmam ǀ ágṛbhīta-śociṣam ǁ

īḷiṣva ǀ hi ǀ pratīvyam ǀ yajasva ǀ jāta-vedasam ǀ
cariṣṇu-dhūmam ǀ agṛbhīta-śociṣam ǁ

8.23.1 Aṣṭaka 6.2.9.1Anuvāka 8.4.37

2

दा॒मानं॑ विश्वचर्षणे॒ऽग्निं वि॑श्वमनो गि॒रा ।
उ॒त स्तु॑षे॒ विष्प॑र्धसो॒ रथा॑नां ॥

दामानं विश्वचर्षणे ऽग्निं विश्वमनो गिरा |
उत स्तुषे विष्पर्धसो रथानाम् ||

dāmā́nam viśvacarṣaṇe’gním viśvamano girā́ ǀ
utá stuṣe víṣpardhaso ráthānām ǁ

dāmānaṃ viśvacarṣaṇe 'gniṃ viśvamano girā |
uta stuṣe viṣpardhaso rathānām ||

दा॒मान॑म् । वि॒श्व॒ऽच॒र्ष॒णे॒ । अ॒ग्निम् । वि॒श्व॒ऽम॒नः॒ । गि॒रा ।
उ॒त । स्तु॒षे॒ । विऽस्प॑र्धसः । रथा॑नाम् ॥

दामानम् । विश्वऽचर्षणे । अग्निम् । विश्वऽमनः । गिरा ।
उत । स्तुषे । विऽस्पर्धसः । रथानाम् ॥

dāmā́nam ǀ viśva-carṣaṇe ǀ agním ǀ viśva-manaḥ ǀ girā́ ǀ
utá ǀ stuṣe ǀ ví-spardhasaḥ ǀ ráthānām ǁ

dāmānam ǀ viśva-carṣaṇe ǀ agnim ǀ viśva-manaḥ ǀ girā ǀ
uta ǀ stuṣe ǀ vi-spardhasaḥ ǀ rathānām ǁ

8.23.2 Aṣṭaka 6.2.9.2Anuvāka 8.4.38

3

येषा॑माबा॒ध ऋ॒ग्मिय॑ इ॒षः पृ॒क्षश्च॑ नि॒ग्रभे॑ ।
उ॒प॒विदा॒ वह्नि॑र्विंदते॒ वसु॑ ॥

येषाम् आबाध ऋग्मिय इषः पृक्षश् च निग्रभे |
उपविदा वह्निर् विन्दते वसु ||

yéṣāmābādhá ṛgmíya iṣáḥ pṛkṣáśca nigrábhe ǀ
upavídā váhnirvindate vásu ǁ

yeṣām ābādha ṛgmiya iṣaḥ pṛkṣaś ca nigrabhe |
upavidā vahnir vindate vasu ||

येषा॑म् । आ॒ऽबा॒धः । ऋ॒ग्मियः॑ । इ॒षः । पृ॒क्षः । च॒ । नि॒ऽग्रभे॑ ।
उ॒प॒ऽविदा॑ । वह्निः॑ । वि॒न्द॒ते॒ । वसु॑ ॥

येषाम् । आऽबाधः । ऋग्मियः । इषः । पृक्षः । च । निऽग्रभे ।
उपऽविदा । वह्निः । विन्दते । वसु ॥

yéṣām ǀ ā-bādháḥ ǀ ṛgmíyaḥ ǀ iṣáḥ ǀ pṛkṣáḥ ǀ ca ǀ ni-grábhe ǀ
upa-vídā ǀ váhniḥ ǀ vindate ǀ vásu ǁ

yeṣām ǀ ā-bādhaḥ ǀ ṛgmiyaḥ ǀ iṣaḥ ǀ pṛkṣaḥ ǀ ca ǀ ni-grabhe ǀ
upa-vidā ǀ vahniḥ ǀ vindate ǀ vasu ǁ

8.23.3 Aṣṭaka 6.2.9.3Anuvāka 8.4.39

4

उद॑स्य शो॒चिर॑स्थाद्दीदि॒युषो॒ व्य१॒॑जरं॑ ।
तपु॑र्जंभस्य सु॒द्युतो॑ गण॒श्रियः॑ ॥

उद् अस्य शोचिर् अस्थाद् दीदियुषो व्य् अजरम् |
तपुर्जम्भस्य सुद्युतो गणश्रियः ||

údasya śocírasthāddīdiyúṣo vyájáram ǀ
tápurjambhasya sudyúto gaṇaśríyaḥ ǁ

ud asya śocir asthād dīdiyuṣo vy ajaram |
tapurjambhasya sudyuto gaṇaśriyaḥ ||

उत् । अ॒स्य॒ । शो॒चिः । अ॒स्था॒त् । दी॒दि॒युषः॑ । वि । अ॒जर॑म् ।
तपुः॑ऽजम्भस्य । सु॒ऽद्युतः॑ । ग॒ण॒ऽश्रियः॑ ॥

उत् । अस्य । शोचिः । अस्थात् । दीदियुषः । वि । अजरम् ।
तपुःऽजम्भस्य । सुऽद्युतः । गणऽश्रियः ॥

út ǀ asya ǀ śocíḥ ǀ asthāt ǀ dīdiyúṣaḥ ǀ ví ǀ ajáram ǀ
tápuḥ-jambhasya ǀ su-dyútaḥ ǀ gaṇa-śríyaḥ ǁ

ut ǀ asya ǀ śociḥ ǀ asthāt ǀ dīdiyuṣaḥ ǀ vi ǀ ajaram ǀ
tapuḥ-jambhasya ǀ su-dyutaḥ ǀ gaṇa-śriyaḥ ǁ

8.23.4 Aṣṭaka 6.2.9.4Anuvāka 8.4.40

5

उदु॑ तिष्ठ स्वध्वर॒ स्तवा॑नो दे॒व्या कृ॒पा ।
अ॒भि॒ख्या भा॒सा बृ॑ह॒ता शु॑शु॒क्वनिः॑ ॥

उद् उ तिष्ठ स्वध्वर स्तवानो देव्या कृपा |
अभिख्या भासा बृहता शुशुक्वनिः ||

údu tiṣṭha svadhvara stávāno devyā́ kṛpā́ ǀ
abhikhyā́ bhāsā́ bṛhatā́ śuśukvániḥ ǁ

ud u tiṣṭha svadhvara stavāno devyā kṛpā |
abhikhyā bhāsā bṛhatā śuśukvaniḥ ||

उत् । ऊं॒ इति॑ । ति॒ष्ठ॒ । सु॒ऽअ॒ध्व॒र॒ । स्तवा॑नः । दे॒व्या । कृ॒पा ।
अ॒भि॒ऽख्या । भा॒सा । बृ॒ह॒ता । शु॒शु॒क्वनिः॑ ॥

उत् । ऊं इति । तिष्ठ । सुऽअध्वर । स्तवानः । देव्या । कृपा ।
अभिऽख्या । भासा । बृहता । शुशुक्वनिः ॥

út ǀ ūṃ íti ǀ tiṣṭha ǀ su-adhvara ǀ stávānaḥ ǀ devyā́ ǀ kṛpā́ ǀ
abhi-khyā́ ǀ bhāsā́ ǀ bṛhatā́ ǀ śuśukvániḥ ǁ

ut ǀ ūṃ iti ǀ tiṣṭha ǀ su-adhvara ǀ stavānaḥ ǀ devyā ǀ kṛpā ǀ
abhi-khyā ǀ bhāsā ǀ bṛhatā ǀ śuśukvaniḥ ǁ

8.23.5 Aṣṭaka 6.2.9.5Anuvāka 8.4.41

6

अग्ने॑ या॒हि सु॑श॒स्तिभि॑र्ह॒व्या जुह्वा॑न आनु॒षक् ।
यथा॑ दू॒तो ब॒भूथ॑ हव्य॒वाह॑नः ॥

अग्ने याहि सुशस्तिभिर् हव्या जुह्वान आनुषक् |
यथा दूतो बभूथ हव्यवाहनः ||

ágne yāhí suśastíbhirhavyā́ júhvāna ānuṣák ǀ
yáthā dūtó babhū́tha havyavā́hanaḥ ǁ

agne yāhi suśastibhir havyā juhvāna ānuṣak |
yathā dūto babhūtha havyavāhanaḥ ||

अग्ने॑ । या॒हि । सु॒श॒स्तिऽभिः॑ । ह॒व्या । जुह्वा॑नः । आ॒नु॒षक् ।
यथा॑ । दू॒तः । ब॒भूथ॑ । ह॒व्य॒ऽवाह॑नः ॥

अग्ने । याहि । सुशस्तिऽभिः । हव्या । जुह्वानः । आनुषक् ।
यथा । दूतः । बभूथ । हव्यऽवाहनः ॥

ágne ǀ yāhí ǀ suśastí-bhiḥ ǀ havyā́ ǀ júhvānaḥ ǀ ānuṣák ǀ
yáthā ǀ dūtáḥ ǀ babhū́tha ǀ havya-vā́hanaḥ ǁ

agne ǀ yāhi ǀ suśasti-bhiḥ ǀ havyā ǀ juhvānaḥ ǀ ānuṣak ǀ
yathā ǀ dūtaḥ ǀ babhūtha ǀ havya-vāhanaḥ ǁ

8.23.6 Aṣṭaka 6.2.10.1Anuvāka 8.4.42

7

अ॒ग्निं वः॑ पू॒र्व्यं हु॑वे॒ होता॑रं चर्षणी॒नां ।
तम॒या वा॒चा गृ॑णे॒ तमु॑ वः स्तुषे ॥

अग्निं वः पूर्व्यं हुवे होतारं चर्षणीनाम् |
तम् अया वाचा गृणे तम् उ व स्तुषे ||

agním vaḥ pūrvyám huve hótāram carṣaṇīnā́m ǀ
támayā́ vācā́ gṛṇe támu vaḥ stuṣe ǁ

agniṃ vaḥ pūrvyaṃ huve hotāraṃ carṣaṇīnām |
tam ayā vācā gṛṇe tam u va stuṣe ||

अ॒ग्निम् । वः॒ । पू॒र्व्यम् । हु॒वे॒ । होता॑रम् । च॒र्ष॒णी॒नाम् ।
तम् । अ॒या । वा॒चा । गृ॒णे॒ । तम् । ऊं॒ इति॑ । वः॒ । स्तु॒षे॒ ॥

अग्निम् । वः । पूर्व्यम् । हुवे । होतारम् । चर्षणीनाम् ।
तम् । अया । वाचा । गृणे । तम् । ऊं इति । वः । स्तुषे ॥

agním ǀ vaḥ ǀ pūrvyám ǀ huve ǀ hótāram ǀ carṣaṇīnā́m ǀ
tám ǀ ayā́ ǀ vācā́ ǀ gṛṇe ǀ tám ǀ ūṃ íti ǀ vaḥ ǀ stuṣe ǁ

agnim ǀ vaḥ ǀ pūrvyam ǀ huve ǀ hotāram ǀ carṣaṇīnām ǀ
tam ǀ ayā ǀ vācā ǀ gṛṇe ǀ tam ǀ ūṃ iti ǀ vaḥ ǀ stuṣe ǁ

8.23.7 Aṣṭaka 6.2.10.2Anuvāka 8.4.43

8

य॒ज्ञेभि॒रद्भु॑तक्रतुं॒ यं कृ॒पा सू॒दयं॑त॒ इत् ।
मि॒त्रं न जने॒ सुधि॑तमृ॒ताव॑नि ॥

यज्ञेभिर् अद्भुतक्रतुं यं कृपा सूदयन्त इत् |
मित्रं न जने सुधितम् ऋतावनि ||

yajñébhirádbhutakratum yám kṛpā́ sūdáyanta ít ǀ
mitrám ná jáne súdhitamṛtā́vani ǁ

yajñebhir adbhutakratuṃ yaṃ kṛpā sūdayanta it |
mitraṃ na jane sudhitam ṛtāvani ||

य॒ज्ञेभिः॑ । अद्भु॑तऽक्रतुम् । यम् । कृ॒पा । सू॒दय॑न्ते । इत् ।
मि॒त्रम् । न । जने॑ । सुऽधि॑तम् । ऋ॒तऽव॑नि ॥

यज्ञेभिः । अद्भुतऽक्रतुम् । यम् । कृपा । सूदयन्ते । इत् ।
मित्रम् । न । जने । सुऽधितम् । ऋतऽवनि ॥

yajñébhiḥ ǀ ádbhuta-kratum ǀ yám ǀ kṛpā́ ǀ sūdáyante ǀ ít ǀ
mitrám ǀ ná ǀ jáne ǀ sú-dhitam ǀ ṛtá-vani ǁ

yajñebhiḥ ǀ adbhuta-kratum ǀ yam ǀ kṛpā ǀ sūdayante ǀ it ǀ
mitram ǀ na ǀ jane ǀ su-dhitam ǀ ṛta-vani ǁ

8.23.8 Aṣṭaka 6.2.10.3Anuvāka 8.4.44

9

ऋ॒तावा॑नमृतायवो य॒ज्ञस्य॒ साध॑नं गि॒रा ।
उपो॑ एनं जुजुषु॒र्नम॑सस्प॒दे ॥

ऋतावानम् ऋतायवो यज्ञस्य साधनं गिरा |
उपो एनं जुजुषुर् नमसस् पदे ||

ṛtā́vānamṛtāyavo yajñásya sā́dhanam girā́ ǀ
úpo enam jujuṣurnámasaspadé ǁ

ṛtāvānam ṛtāyavo yajñasya sādhanaṃ girā |
upo enaṃ jujuṣur namasas pade ||

ऋ॒तऽवा॑नम् । ऋ॒त॒ऽय॒वः॒ । य॒ज्ञस्य॑ । साध॑नम् । गि॒रा ।
उषः॑ । ए॒न॒म् । जु॒जु॒षुः॒ । नम॑सः । प॒दे ॥

ऋतऽवानम् । ऋतऽयवः । यज्ञस्य । साधनम् । गिरा ।
उषः । एनम् । जुजुषुः । नमसः । पदे ॥

ṛtá-vānam ǀ ṛta-yavaḥ ǀ yajñásya ǀ sā́dhanam ǀ girā́ ǀ
úṣaḥ ǀ enam ǀ jujuṣuḥ ǀ námasaḥ ǀ padé ǁ

ṛta-vānam ǀ ṛta-yavaḥ ǀ yajñasya ǀ sādhanam ǀ girā ǀ
uṣaḥ ǀ enam ǀ jujuṣuḥ ǀ namasaḥ ǀ pade ǁ

8.23.9 Aṣṭaka 6.2.10.4Anuvāka 8.4.45

10

अच्छा॑ नो॒ अंगि॑रस्तमं य॒ज्ञासो॑ यंतु सं॒यतः॑ ।
होता॒ यो अस्ति॑ वि॒क्ष्वा य॒शस्त॑मः ॥

अच्छा नो अङ्गिरस्तमं यज्ञासो यन्तु संयतः |
होता यो अस्ति विक्ष्व् आ यशस्तमः ||

ácchā no áṅgirastamam yajñā́so yantu saṃyátaḥ ǀ
hótā yó ásti vikṣvā́ yaśástamaḥ ǁ

acchā no aṅgirastamaṃ yajñāso yantu saṃyataḥ |
hotā yo asti vikṣv ā yaśastamaḥ ||

अच्छ॑ । नः॒ । अङ्गि॑रःऽतमम् । य॒ज्ञासः॑ । य॒न्तु॒ । स॒म्ऽयतः॑ ।
होता॑ । यः । अस्ति॑ । वि॒क्षु । आ । य॒शःऽत॑मः ॥

अच्छ । नः । अङ्गिरःऽतमम् । यज्ञासः । यन्तु । सम्ऽयतः ।
होता । यः । अस्ति । विक्षु । आ । यशःऽतमः ॥

áccha ǀ naḥ ǀ áṅgiraḥ-tamam ǀ yajñā́saḥ ǀ yantu ǀ sam-yátaḥ ǀ
hótā ǀ yáḥ ǀ ásti ǀ vikṣú ǀ ā́ ǀ yaśáḥ-tamaḥ ǁ

accha ǀ naḥ ǀ aṅgiraḥ-tamam ǀ yajñāsaḥ ǀ yantu ǀ sam-yataḥ ǀ
hotā ǀ yaḥ ǀ asti ǀ vikṣu ǀ ā ǀ yaśaḥ-tamaḥ ǁ

8.23.10 Aṣṭaka 6.2.10.5Anuvāka 8.4.46

11

अग्ने॒ तव॒ त्ये अ॑ज॒रेंधा॑नासो बृ॒हद्भाः ।
अश्वा॑ इव॒ वृष॑णस्तविषी॒यवः॑ ॥

अग्ने तव त्ये अजरेन्धानासो बृहद् भाः |
अश्वा इव वृषणस् तविषीयवः ||

ágne táva tyé ajaréndhānāso bṛhádbhā́ḥ ǀ
áśvā iva vṛ́ṣaṇastaviṣīyávaḥ ǁ

agne tava tye ajarendhānāso bṛhad bhāḥ |
aśvā iva vṛṣaṇas taviṣīyavaḥ ||

अग्ने॑ । तव॑ । त्ये । अ॒ज॒र॒ । इन्धा॑नासः । बृ॒हत् । भाः ।
अश्वाः॑ऽइव । वृष॑णः । त॒वि॒षी॒ऽयवः॑ ॥

अग्ने । तव । त्ये । अजर । इन्धानासः । बृहत् । भाः ।
अश्वाःऽइव । वृषणः । तविषीऽयवः ॥

ágne ǀ táva ǀ tyé ǀ ajara ǀ índhānāsaḥ ǀ bṛhát ǀ bhā́ḥ ǀ
áśvāḥ-iva ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ taviṣī-yávaḥ ǁ

agne ǀ tava ǀ tye ǀ ajara ǀ indhānāsaḥ ǀ bṛhat ǀ bhāḥ ǀ
aśvāḥ-iva ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ taviṣī-yavaḥ ǁ

8.23.11 Aṣṭaka 6.2.11.1Anuvāka 8.4.47

12

स त्वं न॑ ऊर्जां पते र॒यिं रा॑स्व सु॒वीर्यं॑ ।
प्राव॑ नस्तो॒के तन॑ये स॒मत्स्वा ॥

स त्वं न ऊर्जाम् पते रयिं रास्व सुवीर्यम् |
प्राव नस् तोके तनये समत्स्व् आ ||

sá tvám na ūrjām pate rayím rāsva suvī́ryam ǀ
prā́va nastoké tánaye samátsvā́ ǁ

sa tvaṃ na ūrjām pate rayiṃ rāsva suvīryam |
prāva nas toke tanaye samatsv ā ||

सः । त्वम् । नः॒ । ऊ॒र्जा॒म् । प॒ते॒ । र॒यिम् । रा॒स्व॒ । सु॒ऽवीर्य॑म् ।
प्र । अ॒व॒ । नः॒ । तो॒के । तन॑ये । स॒मत्ऽसु॑ । आ ॥

सः । त्वम् । नः । ऊर्जाम् । पते । रयिम् । रास्व । सुऽवीर्यम् ।
प्र । अव । नः । तोके । तनये । समत्ऽसु । आ ॥

sáḥ ǀ tvám ǀ naḥ ǀ ūrjām ǀ pate ǀ rayím ǀ rāsva ǀ su-vī́ryam ǀ
prá ǀ ava ǀ naḥ ǀ toké ǀ tánaye ǀ samát-su ǀ ā́ ǁ

saḥ ǀ tvam ǀ naḥ ǀ ūrjām ǀ pate ǀ rayim ǀ rāsva ǀ su-vīryam ǀ
pra ǀ ava ǀ naḥ ǀ toke ǀ tanaye ǀ samat-su ǀ ā ǁ

8.23.12 Aṣṭaka 6.2.11.2Anuvāka 8.4.48

13

यद्वा उ॑ वि॒श्पतिः॑ शि॒तः सुप्री॑तो॒ मनु॑षो वि॒शि ।
विश्वेद॒ग्निः प्रति॒ रक्षां॑सि सेधति ॥

यद् वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विशि |
विश्वेद् अग्निः प्रति रक्षांसि सेधति ||

yádvā́ u viśpátiḥ śitáḥ súprīto mánuṣo viśí ǀ
víśvédagníḥ práti rákṣāṃsi sedhati ǁ

yad vā u viśpatiḥ śitaḥ suprīto manuṣo viśi |
viśved agniḥ prati rakṣāṃsi sedhati ||

यत् । वै । ऊं॒ इति॑ । वि॒श्पतिः॑ । शि॒तः । सुऽप्री॑तः । मनु॑षः । वि॒शि ।
विश्वा॑ । इत् । अ॒ग्निः । प्रति॑ । रक्षां॑सि । से॒ध॒ति॒ ॥

यत् । वै । ऊं इति । विश्पतिः । शितः । सुऽप्रीतः । मनुषः । विशि ।
विश्वा । इत् । अग्निः । प्रति । रक्षांसि । सेधति ॥

yát ǀ vái ǀ ūṃ íti ǀ viśpátiḥ ǀ śitáḥ ǀ sú-prītaḥ ǀ mánuṣaḥ ǀ viśí ǀ
víśvā ǀ ít ǀ agníḥ ǀ práti ǀ rákṣāṃsi ǀ sedhati ǁ

yat ǀ vai ǀ ūṃ iti ǀ viśpatiḥ ǀ śitaḥ ǀ su-prītaḥ ǀ manuṣaḥ ǀ viśi ǀ
viśvā ǀ it ǀ agniḥ ǀ prati ǀ rakṣāṃsi ǀ sedhati ǁ

8.23.13 Aṣṭaka 6.2.11.3Anuvāka 8.4.49

14

श्रु॒ष्ट्य॑ग्ने॒ नव॑स्य मे॒ स्तोम॑स्य वीर विश्पते ।
नि मा॒यिन॒स्तपु॑षा र॒क्षसो॑ दह ॥

श्रुष्ट्य् अग्ने नवस्य मे स्तोमस्य वीर विश्पते |
नि मायिनस् तपुषा रक्षसो दह ||

śruṣṭyágne návasya me stómasya vīra viśpate ǀ
ní māyínastápuṣā rakṣáso daha ǁ

śruṣṭy agne navasya me stomasya vīra viśpate |
ni māyinas tapuṣā rakṣaso daha ||

श्रु॒ष्टी । अ॒ग्ने॒ । नव॑स्य । मे॒ । स्तोम॑स्य । वी॒र॒ । वि॒श्प॒ते॒ ।
नि । मा॒यिनः॑ । तपु॑षा । र॒क्षसः॑ । द॒ह॒ ॥

श्रुष्टी । अग्ने । नवस्य । मे । स्तोमस्य । वीर । विश्पते ।
नि । मायिनः । तपुषा । रक्षसः । दह ॥

śruṣṭī́ ǀ agne ǀ návasya ǀ me ǀ stómasya ǀ vīra ǀ viśpate ǀ
ní ǀ māyínaḥ ǀ tápuṣā ǀ rakṣásaḥ ǀ daha ǁ

śruṣṭī ǀ agne ǀ navasya ǀ me ǀ stomasya ǀ vīra ǀ viśpate ǀ
ni ǀ māyinaḥ ǀ tapuṣā ǀ rakṣasaḥ ǀ daha ǁ

8.23.14 Aṣṭaka 6.2.11.4Anuvāka 8.4.50

15

न तस्य॑ मा॒यया॑ च॒न रि॒पुरी॑शीत॒ मर्त्यः॑ ।
यो अ॒ग्नये॑ द॒दाश॑ ह॒व्यदा॑तिभिः ॥

न तस्य मायया चन रिपुर् ईशीत मर्त्यः |
यो अग्नये ददाश हव्यदातिभिः ||

ná tásya māyáyā caná ripúrīśīta mártyaḥ ǀ
yó agnáye dadā́śa havyádātibhiḥ ǁ

na tasya māyayā cana ripur īśīta martyaḥ |
yo agnaye dadāśa havyadātibhiḥ ||

न । तस्य॑ । मा॒यया॑ । च॒न । रि॒पुः । ई॒शी॒त॒ । मर्त्यः॑ ।
यः । अ॒ग्नये॑ । द॒दाश॑ । ह॒व्यदा॑तिऽभिः ॥

न । तस्य । मायया । चन । रिपुः । ईशीत । मर्त्यः ।
यः । अग्नये । ददाश । हव्यदातिऽभिः ॥

ná ǀ tásya ǀ māyáyā ǀ caná ǀ ripúḥ ǀ īśīta ǀ mártyaḥ ǀ
yáḥ ǀ agnáye ǀ dadā́śa ǀ havyádāti-bhiḥ ǁ

na ǀ tasya ǀ māyayā ǀ cana ǀ ripuḥ ǀ īśīta ǀ martyaḥ ǀ
yaḥ ǀ agnaye ǀ dadāśa ǀ havyadāti-bhiḥ ǁ

8.23.15 Aṣṭaka 6.2.11.5Anuvāka 8.4.51

16

व्य॑श्वस्त्वा वसु॒विद॑मुक्ष॒ण्युर॑प्रीणा॒दृषिः॑ ।
म॒हो रा॒ये तमु॑ त्वा॒ समि॑धीमहि ॥

व्यश्वस् त्वा वसुविदम् उक्षण्युर् अप्रीणाद् ऋषिः |
महो राये तम् उ त्वा सम् इधीमहि ||

vyáśvastvā vasuvídamukṣaṇyúraprīṇādṛ́ṣiḥ ǀ
mahó rāyé támu tvā sámidhīmahi ǁ

vyaśvas tvā vasuvidam ukṣaṇyur aprīṇād ṛṣiḥ |
maho rāye tam u tvā sam idhīmahi ||

विऽअ॑श्वः । त्वा॒ । व॒सु॒ऽविद॑म् । उ॒क्ष॒ण्युः । अ॒प्री॒णा॒त् । ऋषिः॑ ।
म॒हः । रा॒ये । तम् । ऊं॒ इति॑ । त्वा॒ । सम् । इ॒धी॒म॒हि॒ ॥

विऽअश्वः । त्वा । वसुऽविदम् । उक्षण्युः । अप्रीणात् । ऋषिः ।
महः । राये । तम् । ऊं इति । त्वा । सम् । इधीमहि ॥

ví-aśvaḥ ǀ tvā ǀ vasu-vídam ǀ ukṣaṇyúḥ ǀ aprīṇāt ǀ ṛ́ṣiḥ ǀ
maháḥ ǀ rāyé ǀ tám ǀ ūṃ íti ǀ tvā ǀ sám ǀ idhīmahi ǁ

vi-aśvaḥ ǀ tvā ǀ vasu-vidam ǀ ukṣaṇyuḥ ǀ aprīṇāt ǀ ṛṣiḥ ǀ
mahaḥ ǀ rāye ǀ tam ǀ ūṃ iti ǀ tvā ǀ sam ǀ idhīmahi ǁ

8.23.16 Aṣṭaka 6.2.12.1Anuvāka 8.4.52

17

उ॒शना॑ का॒व्यस्त्वा॒ नि होता॑रमसादयत् ।
आ॒य॒जिं त्वा॒ मन॑वे जा॒तवे॑दसं ॥

उशना काव्यस् त्वा नि होतारम् असादयत् |
आयजिं त्वा मनवे जातवेदसम् ||

uśánā kāvyástvā ní hótāramasādayat ǀ
āyajím tvā mánave jātávedasam ǁ

uśanā kāvyas tvā ni hotāram asādayat |
āyajiṃ tvā manave jātavedasam ||

उ॒शना॑ । का॒व्यः । त्वा॒ । नि । होता॑रम् । अ॒सा॒द॒य॒त् ।
आ॒ऽय॒जिम् । त्वा॒ । मन॑वे । जा॒तऽवे॑दसम् ॥

उशना । काव्यः । त्वा । नि । होतारम् । असादयत् ।
आऽयजिम् । त्वा । मनवे । जातऽवेदसम् ॥

uśánā ǀ kāvyáḥ ǀ tvā ǀ ní ǀ hótāram ǀ asādayat ǀ
ā-yajím ǀ tvā ǀ mánave ǀ jātá-vedasam ǁ

uśanā ǀ kāvyaḥ ǀ tvā ǀ ni ǀ hotāram ǀ asādayat ǀ
ā-yajim ǀ tvā ǀ manave ǀ jāta-vedasam ǁ

8.23.17 Aṣṭaka 6.2.12.2Anuvāka 8.4.53

18

विश्वे॒ हि त्वा॑ स॒जोष॑सो दे॒वासो॑ दू॒तमक्र॑त ।
श्रु॒ष्टी दे॑व प्रथ॒मो य॒ज्ञियो॑ भुवः ॥

विश्वे हि त्वा सजोषसो देवासो दूतम् अक्रत |
श्रुष्टी देव प्रथमो यज्ञियो भुवः ||

víśve hí tvā sajóṣaso devā́so dūtámákrata ǀ
śruṣṭī́ deva prathamó yajñíyo bhuvaḥ ǁ

viśve hi tvā sajoṣaso devāso dūtam akrata |
śruṣṭī deva prathamo yajñiyo bhuvaḥ ||

विश्वे॑ । हि । त्वा॒ । स॒ऽजोष॑सः । दे॒वासः॑ । दू॒तम् । अक्र॑त ।
श्रु॒ष्टी । दे॒व॒ । प्र॒थ॒मः । य॒ज्ञियः॑ । भु॒वः॒ ॥

विश्वे । हि । त्वा । सऽजोषसः । देवासः । दूतम् । अक्रत ।
श्रुष्टी । देव । प्रथमः । यज्ञियः । भुवः ॥

víśve ǀ hí ǀ tvā ǀ sa-jóṣasaḥ ǀ devā́saḥ ǀ dūtám ǀ ákrata ǀ
śruṣṭī́ ǀ deva ǀ prathamáḥ ǀ yajñíyaḥ ǀ bhuvaḥ ǁ

viśve ǀ hi ǀ tvā ǀ sa-joṣasaḥ ǀ devāsaḥ ǀ dūtam ǀ akrata ǀ
śruṣṭī ǀ deva ǀ prathamaḥ ǀ yajñiyaḥ ǀ bhuvaḥ ǁ

8.23.18 Aṣṭaka 6.2.12.3Anuvāka 8.4.54

19

इ॒मं घा॑ वी॒रो अ॒मृतं॑ दू॒तं कृ॑ण्वीत॒ मर्त्यः॑ ।
पा॒व॒कं कृ॒ष्णव॑र्तनिं॒ विहा॑यसं ॥

इमं घा वीरो अमृतं दूतं कृण्वीत मर्त्यः |
पावकं कृष्णवर्तनिं विहायसम् ||

imám ghā vīró amṛ́tam dūtám kṛṇvīta mártyaḥ ǀ
pāvakám kṛṣṇávartanim víhāyasam ǁ

imaṃ ghā vīro amṛtaṃ dūtaṃ kṛṇvīta martyaḥ |
pāvakaṃ kṛṣṇavartaniṃ vihāyasam ||

इ॒मम् । घ॒ । वी॒रः । अ॒मृत॑म् । दू॒तम् । कृ॒ण्वी॒त॒ । मर्त्यः॑ ।
पा॒व॒कम् । कृ॒ष्णऽव॑र्तनिम् । विऽहा॑यसम् ॥

इमम् । घ । वीरः । अमृतम् । दूतम् । कृण्वीत । मर्त्यः ।
पावकम् । कृष्णऽवर्तनिम् । विऽहायसम् ॥

imám ǀ gha ǀ vīráḥ ǀ amṛ́tam ǀ dūtám ǀ kṛṇvīta ǀ mártyaḥ ǀ
pāvakám ǀ kṛṣṇá-vartanim ǀ ví-hāyasam ǁ

imam ǀ gha ǀ vīraḥ ǀ amṛtam ǀ dūtam ǀ kṛṇvīta ǀ martyaḥ ǀ
pāvakam ǀ kṛṣṇa-vartanim ǀ vi-hāyasam ǁ

8.23.19 Aṣṭaka 6.2.12.4Anuvāka 8.4.55

20

तं हु॑वेम य॒तस्रु॑चः सु॒भासं॑ शु॒क्रशो॑चिषं ।
वि॒शाम॒ग्निम॒जरं॑ प्र॒त्नमीड्यं॑ ॥

तं हुवेम यतस्रुचः सुभासं शुक्रशोचिषम् |
विशाम् अग्निम् अजरम् प्रत्नम् ईड्यम् ||

tám huvema yatásrucaḥ subhā́sam śukráśociṣam ǀ
viśā́magnímajáram pratnámī́ḍyam ǁ

taṃ huvema yatasrucaḥ subhāsaṃ śukraśociṣam |
viśām agnim ajaram pratnam īḍyam ||

तम् । हु॒वे॒म॒ । य॒तऽस्रु॑चः । सु॒ऽभास॑म् । शु॒क्रऽशो॑चिषम् ।
वि॒शाम् । अ॒ग्निम् । अ॒जर॑म् । प्र॒त्नम् । ईड्य॑म् ॥

तम् । हुवेम । यतऽस्रुचः । सुऽभासम् । शुक्रऽशोचिषम् ।
विशाम् । अग्निम् । अजरम् । प्रत्नम् । ईड्यम् ॥

tám ǀ huvema ǀ yatá-srucaḥ ǀ su-bhā́sam ǀ śukrá-śociṣam ǀ
viśā́m ǀ agním ǀ ajáram ǀ pratnám ǀ ī́ḍyam ǁ

tam ǀ huvema ǀ yata-srucaḥ ǀ su-bhāsam ǀ śukra-śociṣam ǀ
viśām ǀ agnim ǀ ajaram ǀ pratnam ǀ īḍyam ǁ

8.23.20 Aṣṭaka 6.2.12.5Anuvāka 8.4.56

21

यो अ॑स्मै ह॒व्यदा॑तिभि॒राहु॑तिं॒ मर्तोऽवि॑धत् ।
भूरि॒ पोषं॒ स ध॑त्ते वी॒रव॒द्यशः॑ ॥

यो अस्मै हव्यदातिभिर् आहुतिम् मर्तो ऽविधत् |
भूरि पोषं स धत्ते वीरवद् यशः ||

yó asmai havyádātibhirā́hutim mártó’vidhat ǀ
bhū́ri póṣam sá dhatte vīrávadyáśaḥ ǁ

yo asmai havyadātibhir āhutim marto 'vidhat |
bhūri poṣaṃ sa dhatte vīravad yaśaḥ ||

यः । अ॒स्मै॒ । ह॒व्यदा॑तिऽभिः । आऽहु॑तिम् । मर्तः॑ । अवि॑धत् ।
भूरि॑ । पोष॑म् । सः । ध॒त्ते॒ । वी॒रऽव॑त् । यशः॑ ॥

यः । अस्मै । हव्यदातिऽभिः । आऽहुतिम् । मर्तः । अविधत् ।
भूरि । पोषम् । सः । धत्ते । वीरऽवत् । यशः ॥

yáḥ ǀ asmai ǀ havyádāti-bhiḥ ǀ ā́-hutim ǀ mártaḥ ǀ ávidhat ǀ
bhū́ri ǀ póṣam ǀ sáḥ ǀ dhatte ǀ vīrá-vat ǀ yáśaḥ ǁ

yaḥ ǀ asmai ǀ havyadāti-bhiḥ ǀ ā-hutim ǀ martaḥ ǀ avidhat ǀ
bhūri ǀ poṣam ǀ saḥ ǀ dhatte ǀ vīra-vat ǀ yaśaḥ ǁ

8.23.21 Aṣṭaka 6.2.13.1Anuvāka 8.4.57

22

प्र॒थ॒मं जा॒तवे॑दसम॒ग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यं ।
प्रति॒ स्रुगे॑ति॒ नम॑सा ह॒विष्म॑ती ॥

प्रथमं जातवेदसम् अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् |
प्रति स्रुग् एति नमसा हविष्मती ||

prathamám jātávedasamagním yajñéṣu pūrvyám ǀ
práti srúgeti námasā havíṣmatī ǁ

prathamaṃ jātavedasam agniṃ yajñeṣu pūrvyam |
prati srug eti namasā haviṣmatī ||

प्र॒थ॒मम् । जा॒तऽवे॑दसम् । अ॒ग्निम् । य॒ज्ञेषु॑ । पू॒र्व्यम् ।
प्रति॑ । स्रुक् । ए॒ति॒ । नम॑सा । ह॒विष्म॑ती ॥

प्रथमम् । जातऽवेदसम् । अग्निम् । यज्ञेषु । पूर्व्यम् ।
प्रति । स्रुक् । एति । नमसा । हविष्मती ॥

prathamám ǀ jātá-vedasam ǀ agním ǀ yajñéṣu ǀ pūrvyám ǀ
práti ǀ srúk ǀ eti ǀ námasā ǀ havíṣmatī ǁ

prathamam ǀ jāta-vedasam ǀ agnim ǀ yajñeṣu ǀ pūrvyam ǀ
prati ǀ sruk ǀ eti ǀ namasā ǀ haviṣmatī ǁ

8.23.22 Aṣṭaka 6.2.13.2Anuvāka 8.4.58

23

आभि॑र्विधेमा॒ग्नये॒ ज्येष्ठा॑भिर्व्यश्व॒वत् ।
मंहि॑ष्ठाभिर्म॒तिभिः॑ शु॒क्रशो॑चिषे ॥

आभिर् विधेमाग्नये ज्येष्ठाभिर् व्यश्ववत् |
मंहिष्ठाभिर् मतिभिः शुक्रशोचिषे ||

ā́bhirvidhemāgnáye jyéṣṭhābhirvyaśvavát ǀ
máṃhiṣṭhābhirmatíbhiḥ śukráśociṣe ǁ

ābhir vidhemāgnaye jyeṣṭhābhir vyaśvavat |
maṃhiṣṭhābhir matibhiḥ śukraśociṣe ||

आभिः॑ । वि॒धे॒म॒ । अ॒ग्नये॑ । ज्येष्ठा॑भिः । व्य॒श्व॒ऽवत् ।
मंहि॑ष्ठाभिः । म॒तिऽभिः॑ । शु॒क्रऽशो॑चिषे ॥

आभिः । विधेम । अग्नये । ज्येष्ठाभिः । व्यश्वऽवत् ।
मंहिष्ठाभिः । मतिऽभिः । शुक्रऽशोचिषे ॥

ā́bhiḥ ǀ vidhema ǀ agnáye ǀ jyéṣṭhābhiḥ ǀ vyaśva-vát ǀ
máṃhiṣṭhābhiḥ ǀ matí-bhiḥ ǀ śukrá-śociṣe ǁ

ābhiḥ ǀ vidhema ǀ agnaye ǀ jyeṣṭhābhiḥ ǀ vyaśva-vat ǀ
maṃhiṣṭhābhiḥ ǀ mati-bhiḥ ǀ śukra-śociṣe ǁ

8.23.23 Aṣṭaka 6.2.13.3Anuvāka 8.4.59

24

नू॒नम॑र्च॒ विहा॑यसे॒ स्तोमे॑भिः स्थूरयूप॒वत् ।
ऋषे॑ वैयश्व॒ दम्या॑या॒ग्नये॑ ॥

नूनम् अर्च विहायसे स्तोमेभि स्थूरयूपवत् |
ऋषे वैयश्व दम्यायाग्नये ||

nūnámarca víhāyase stómebhiḥ sthūrayūpavát ǀ
ṛ́ṣe vaiyaśva dámyāyāgnáye ǁ

nūnam arca vihāyase stomebhi sthūrayūpavat |
ṛṣe vaiyaśva damyāyāgnaye ||

नू॒नम् । अ॒र्च॒ । विऽहा॑यसे । स्तोमे॑भिः । स्थू॒र॒यू॒प॒ऽवत् ।
ऋषे॑ । वै॒य॒श्व॒ । दम्या॑य । अ॒ग्नये॑ ॥

नूनम् । अर्च । विऽहायसे । स्तोमेभिः । स्थूरयूपऽवत् ।
ऋषे । वैयश्व । दम्याय । अग्नये ॥

nūnám ǀ arca ǀ ví-hāyase ǀ stómebhiḥ ǀ sthūrayūpa-vát ǀ
ṛ́ṣe ǀ vaiyaśva ǀ dámyāya ǀ agnáye ǁ

nūnam ǀ arca ǀ vi-hāyase ǀ stomebhiḥ ǀ sthūrayūpa-vat ǀ
ṛṣe ǀ vaiyaśva ǀ damyāya ǀ agnaye ǁ

8.23.24 Aṣṭaka 6.2.13.4Anuvāka 8.4.60

25

अति॑थिं॒ मानु॑षाणां सू॒नुं वन॒स्पती॑नां ।
विप्रा॑ अ॒ग्निमव॑से प्र॒त्नमी॑ळते ॥

अतिथिम् मानुषाणां सूनुं वनस्पतीनाम् |
विप्रा अग्निम् अवसे प्रत्नम् ईऌअते ||

átithim mā́nuṣāṇām sūnúm vánaspátīnām ǀ
víprā agnímávase pratnámīḷate ǁ

atithim mānuṣāṇāṃ sūnuṃ vanaspatīnām |
viprā agnim avase pratnam īḷate ||

अति॑थिम् । मानु॑षाणाम् । सू॒नुम् । वन॒स्पती॑नाम् ।
विप्राः॑ । अ॒ग्निम् । अव॑से । प्र॒त्नम् । ई॒ळ॒ते॒ ॥

अतिथिम् । मानुषाणाम् । सूनुम् । वनस्पतीनाम् ।
विप्राः । अग्निम् । अवसे । प्रत्नम् । ईळते ॥

átithim ǀ mā́nuṣāṇām ǀ sūnúm ǀ vánaspátīnām ǀ
víprāḥ ǀ agním ǀ ávase ǀ pratnám ǀ īḷate ǁ

atithim ǀ mānuṣāṇām ǀ sūnum ǀ vanaspatīnām ǀ
viprāḥ ǀ agnim ǀ avase ǀ pratnam ǀ īḷate ǁ

8.23.25 Aṣṭaka 6.2.13.5Anuvāka 8.4.61

26

म॒हो विश्वाँ॑ अ॒भि ष॒तो॒३॒॑ऽभि ह॒व्यानि॒ मानु॑षा ।
अग्ने॒ नि ष॑त्सि॒ नम॒साधि॑ ब॒र्हिषि॑ ॥

महो विश्वां अभि षतो ऽभि हव्यानि मानुषा |
अग्ने नि षत्सि नमसाधि बर्हिषि ||

mahó víśvām̐ abhí ṣató’bhí havyā́ni mā́nuṣā ǀ
ágne ní ṣatsi námasā́dhi barhíṣi ǁ

maho viśvāṃ abhi ṣato 'bhi havyāni mānuṣā |
agne ni ṣatsi namasādhi barhiṣi ||

म॒हः । विश्वा॑न् । अ॒भि । स॒तः । अ॒भि । ह॒व्यानि॑ । मानु॑षा ।
अग्ने॑ । नि । स॒त्सि॒ । नम॑सा । अधि॑ । ब॒र्हिषि॑ ॥

महः । विश्वान् । अभि । सतः । अभि । हव्यानि । मानुषा ।
अग्ने । नि । सत्सि । नमसा । अधि । बर्हिषि ॥

maháḥ ǀ víśvān ǀ abhí ǀ satáḥ ǀ abhí ǀ havyā́ni ǀ mā́nuṣā ǀ
ágne ǀ ní ǀ satsi ǀ námasā ǀ ádhi ǀ barhíṣi ǁ

mahaḥ ǀ viśvān ǀ abhi ǀ sataḥ ǀ abhi ǀ havyāni ǀ mānuṣā ǀ
agne ǀ ni ǀ satsi ǀ namasā ǀ adhi ǀ barhiṣi ǁ

8.23.26 Aṣṭaka 6.2.14.1Anuvāka 8.4.62

27

वंस्वा॑ नो॒ वार्या॑ पु॒रु वंस्व॑ रा॒यः पु॑रु॒स्पृहः॑ ।
सु॒वीर्य॑स्य प्र॒जाव॑तो॒ यश॑स्वतः ॥

वंस्वा नो वार्या पुरु वंस्व रायः पुरुस्पृहः |
सुवीर्यस्य प्रजावतो यशस्वतः ||

váṃsvā no vā́ryā purú váṃsva rāyáḥ puruspṛ́haḥ ǀ
suvī́ryasya prajā́vato yáśasvataḥ ǁ

vaṃsvā no vāryā puru vaṃsva rāyaḥ puruspṛhaḥ |
suvīryasya prajāvato yaśasvataḥ ||

वंस्व॑ । नः॒ । वार्या॑ । पु॒रु । वंस्व॑ । रा॒यः । पु॒रु॒ऽस्पृहः॑ ।
सु॒ऽवीर्य॑स्य । प्र॒जाऽव॑तः । यश॑स्वतः ॥

वंस्व । नः । वार्या । पुरु । वंस्व । रायः । पुरुऽस्पृहः ।
सुऽवीर्यस्य । प्रजाऽवतः । यशस्वतः ॥

váṃsva ǀ naḥ ǀ vā́ryā ǀ purú ǀ váṃsva ǀ rāyáḥ ǀ puru-spṛ́haḥ ǀ
su-vī́ryasya ǀ prajā́-vataḥ ǀ yáśasvataḥ ǁ

vaṃsva ǀ naḥ ǀ vāryā ǀ puru ǀ vaṃsva ǀ rāyaḥ ǀ puru-spṛhaḥ ǀ
su-vīryasya ǀ prajā-vataḥ ǀ yaśasvataḥ ǁ

8.23.27 Aṣṭaka 6.2.14.2Anuvāka 8.4.63

28

त्वं व॑रो सु॒षाम्णेऽग्ने॒ जना॑य चोदय ।
सदा॑ वसो रा॒तिं य॑विष्ठ॒ शश्व॑ते ॥

त्वं वरो सुषाम्णे ऽग्ने जनाय चोदय |
सदा वसो रातिं यविष्ठ शश्वते ||

tvám varo suṣā́mṇé’gne jánāya codaya ǀ
sádā vaso rātím yaviṣṭha śáśvate ǁ

tvaṃ varo suṣāmṇe 'gne janāya codaya |
sadā vaso rātiṃ yaviṣṭha śaśvate ||

त्वम् । व॒रो॒ इति॑ । सु॒ऽसाम्ने॑ । अग्ने॑ । जना॑य । चो॒द॒य॒ ।
सदा॑ । व॒सो॒ इति॑ । रा॒तिम् । य॒वि॒ष्ठ॒ । शश्व॑ते ॥

त्वम् । वरो इति । सुऽसाम्ने । अग्ने । जनाय । चोदय ।
सदा । वसो इति । रातिम् । यविष्ठ । शश्वते ॥

tvám ǀ varo íti ǀ su-sā́mne ǀ ágne ǀ jánāya ǀ codaya ǀ
sádā ǀ vaso íti ǀ rātím ǀ yaviṣṭha ǀ śáśvate ǁ

tvam ǀ varo iti ǀ su-sāmne ǀ agne ǀ janāya ǀ codaya ǀ
sadā ǀ vaso iti ǀ rātim ǀ yaviṣṭha ǀ śaśvate ǁ

8.23.28 Aṣṭaka 6.2.14.3Anuvāka 8.4.64

29

त्वं हि सु॑प्र॒तूरसि॒ त्वं नो॒ गोम॑ती॒रिषः॑ ।
म॒हो रा॒यः सा॒तिम॑ग्ने॒ अपा॑ वृधि ॥

त्वं हि सुप्रतूर् असि त्वं नो गोमतीर् इषः |
महो रायः सातिम् अग्ने अपा वृधि ||

tvám hí supratū́rási tvám no gómatīríṣaḥ ǀ
mahó rāyáḥ sātímagne ápā vṛdhi ǁ

tvaṃ hi supratūr asi tvaṃ no gomatīr iṣaḥ |
maho rāyaḥ sātim agne apā vṛdhi ||

त्वम् । हि । सु॒ऽप्र॒तूः । असि॑ । त्वम् । नः॒ । गोऽम॑तीः । इषः॑ ।
म॒हः । रा॒यः । सा॒तिम् । अ॒ग्ने॒ । अप॑ । वृ॒धि॒ ॥

त्वम् । हि । सुऽप्रतूः । असि । त्वम् । नः । गोऽमतीः । इषः ।
महः । रायः । सातिम् । अग्ने । अप । वृधि ॥

tvám ǀ hí ǀ su-pratū́ḥ ǀ ási ǀ tvám ǀ naḥ ǀ gó-matīḥ ǀ íṣaḥ ǀ
maháḥ ǀ rāyáḥ ǀ sātím ǀ agne ǀ ápa ǀ vṛdhi ǁ

tvam ǀ hi ǀ su-pratūḥ ǀ asi ǀ tvam ǀ naḥ ǀ go-matīḥ ǀ iṣaḥ ǀ
mahaḥ ǀ rāyaḥ ǀ sātim ǀ agne ǀ apa ǀ vṛdhi ǁ

8.23.29 Aṣṭaka 6.2.14.4Anuvāka 8.4.65

30

अग्ने॒ त्वं य॒शा अ॒स्या मि॒त्रावरु॑णा वह ।
ऋ॒तावा॑ना स॒म्राजा॑ पू॒तद॑क्षसा ॥

अग्ने त्वं यशा अस्य् आ मित्रावरुणा वह |
ऋतावाना सम्राजा पूतदक्षसा ||

ágne tvám yaśā́ asyā́ mitrā́váruṇā vaha ǀ
ṛtā́vānā samrā́jā pūtádakṣasā ǁ

agne tvaṃ yaśā asy ā mitrāvaruṇā vaha |
ṛtāvānā samrājā pūtadakṣasā ||

अग्ने॑ । त्वम् । य॒शाः । अ॒सि॒ । आ । मि॒त्रावरु॑णा । व॒ह॒ ।
ऋ॒तऽवा॑ना । स॒म्ऽराजा॑ । पू॒तऽद॑क्षसा ॥

अग्ने । त्वम् । यशाः । असि । आ । मित्रावरुणा । वह ।
ऋतऽवाना । सम्ऽराजा । पूतऽदक्षसा ॥

ágne ǀ tvám ǀ yaśā́ḥ ǀ asi ǀ ā́ ǀ mitrā́váruṇā ǀ vaha ǀ
ṛtá-vānā ǀ sam-rā́jā ǀ pūtá-dakṣasā ǁ

agne ǀ tvam ǀ yaśāḥ ǀ asi ǀ ā ǀ mitrāvaruṇā ǀ vaha ǀ
ṛta-vānā ǀ sam-rājā ǀ pūta-dakṣasā ǁ

8.23.30 Aṣṭaka 6.2.14.5Anuvāka 8.4.66

Ṛgveda 8.23 · Agni

Interpretations