Sign in

Ṛgveda · Maṇḍala 5 · Sūkta 41

Ṛk 5.41.20

Viśvedevās · Atri Bhauma

The whole sūkta Link

Saṃhitā

सिष॑क्तु न ऊर्ज॒व्य॑स्य पु॒ष्टेः ॥

सिषक्तु न ऊर्जव्यस्य पुष्टेः ||

síṣaktu na ūrjavyásya puṣṭéḥ ǁ

siṣaktu na ūrjavyasya puṣṭeḥ ||

Padapāṭha

सिस॑क्तु । नः॒ । ऊ॒र्ज॒व्य॑स्य । पु॒ष्टेः ॥

सिसक्तु । नः । ऊर्जव्यस्य । पुष्टेः ॥

sísaktu ǀ naḥ ǀ ūrjavyásya ǀ puṣṭéḥ ǁ

sisaktu ǀ naḥ ǀ ūrjavyasya ǀ puṣṭeḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk: 05.041.20
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk: 4.2.16.05
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk: 05.03.077
Devatā देवता: Viśvedevās
Ṛṣi ऋषि: Atri Bhauma
Chandas छन्दस्: Triṣṭubh, Atijagatī, Ekapadā Virāj
Svara स्वरः: धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Interpretations

Sāyaṇa

प्रशंतमेत्यष्टादशर्चंदशमंसूक्तं भौमस्यात्रेरार्षंत्रैष्टुभं पूर्वसूक्तेवैतदित्युक्तत्वात् इदमपिवैश्वदेवं तमुष्टुहीत्येकादशीरुद्रदेवत्या सप्तदश्येकपदा एतयोरुपांत्यैकपदेद्त्यनुक्रमिष्यमाणत्वात् अत्रानुक्रमणिका-प्रशंतमाड्भूनैकादशीरौद्रीति । विनियोगोलैंगिकः ।

Maharṣi Dayānanda

अन्वयः

यो विद्वान् भवेत् स न ऊर्जव्यस्य पुष्टेर्योगं सिषक्तु ॥२० ॥

मन्त्रविषयः

पुनस्तमेव विषयमाह ॥

पदार्थः

(सिषक्तु) परिचरतु (नः) अस्मान् (ऊर्जव्यस्य) बहुबलप्राप्तस्य (पुष्टेः) ॥२० ॥

भावार्थः

यो जगदुपकारी भवति स एव सर्वविद्यासम्बन्धं कर्त्तुमर्हति ॥२० ॥ अत्र विश्वेषां देवानां गुणवर्णन कृतमतोऽस्य सूक्तस्यार्थस्य पूर्वसूक्तार्थेन सह सङ्गतिर्वेद्या ॥ इत्येकचत्वारिंशत्तमं सूक्तं षोडशो वर्गश्च समाप्तः ॥

मन्त्रविषयः (हिन्दी)

फिर उसी विषय को कहते हैं ॥

पदार्थः (हिन्दी)

जो विद्वान् होवे वह (नः) हम लोगों को (ऊर्जव्यस्य) बहुत बल से प्राप्त (पुष्टेः) पुष्टि के योग का (सिषक्तु) सेवन करे ॥२० ॥

भावार्थः (हिन्दी)

जो जगत् का उपकार करनेवाला होता है, वही सम्पूर्ण विद्याओं के सम्बन्ध करने योग्य होता है ॥२० ॥ इस सूक्त में विश्वेदेवों के गुण वर्णन करने से इस सूक्त के अर्थ की इस से पूर्व सूक्त के अर्थ के साथ सङ्गति जाननी चाहिये ॥ यह इकतालीसवाँ सूक्त और सोलहवाँ वर्ग समाप्त हुआ ॥