Ṛgveda · Maṇḍala 8 · Sūkta 10

Ṛk 8.10.6

Aśvins · Pragātha Kāṇva

The whole sūkta Link

Saṃhitā

यदं॒तरि॑क्षे॒ पत॑थः पुरुभुजा॒ यद्वे॒मे रोद॑सी॒ अनु॑ ।
यद्वा॑ स्व॒धाभि॑रधि॒तिष्ठ॑थो॒ रथ॒मत॒ आ या॑तमश्विना ॥

यद् अन्तरिक्षे पतथः पुरुभुजा यद् वेमे रोदसी अनु |
यद् वा स्वधाभिर् अधितिष्ठथो रथम् अत आ यातम् अश्विना ||

yádantárikṣe pátathaḥ purubhujā yádvemé ródasī ánu ǀ
yádvā svadhā́bhiradhitíṣṭhatho ráthamáta ā́ yātamaśvinā ǁ

yad antarikṣe patathaḥ purubhujā yad veme rodasī anu |
yad vā svadhābhir adhitiṣṭhatho ratham ata ā yātam aśvinā ||

Padapāṭha

यत् । अ॒न्तरि॑क्षे । पत॑थः । पु॒रु॒ऽभु॒जा॒ । यत् । वा॒ । इ॒मे इति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । अनु॑ ।
यत् । वा॒ । स्व॒धाभिः॑ । अ॒धि॒ऽतिष्ठ॑थः । रथ॑म् । अतः॑ । आ । या॒त॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ ॥

यत् । अन्तरिक्षे । पतथः । पुरुऽभुजा । यत् । वा । इमे इति । रोदसी इति । अनु ।
यत् । वा । स्वधाभिः । अधिऽतिष्ठथः । रथम् । अतः । आ । यातम् । अश्विना ॥

yát ǀ antárikṣe ǀ pátathaḥ ǀ puru-bhujā ǀ yát ǀ vā ǀ imé íti ǀ ródasī íti ǀ ánu ǀ
yát ǀ vā ǀ svadhā́bhiḥ ǀ adhi-tíṣṭhathaḥ ǀ rátham ǀ átaḥ ǀ ā́ ǀ yātam ǀ aśvinā ǁ

yat ǀ antarikṣe ǀ patathaḥ ǀ puru-bhujā ǀ yat ǀ vā ǀ ime iti ǀ rodasī iti ǀ anu ǀ
yat ǀ vā ǀ svadhābhiḥ ǀ adhi-tiṣṭhathaḥ ǀ ratham ǀ ataḥ ǀ ā ǀ yātam ǀ aśvinā ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
08.010.06
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
5.8.34.06
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
08.02.134
Devatā देवता
Aśvins
Ṛṣi ऋषि
Pragātha Kāṇva
Chandas छन्दस्
Bṛhatī, Madhyejyotis, Anuṣṭubh, Āstārapaṅkti, Satobṛhatī
Svara स्वरः
पञ्चमः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 8.10.6

Interpretations

Sāyaṇa

त्वमग्नेइति दशर्चं षष्ठं सूक्तं कण्वगोत्रस्य वत्सस्यार्षं आग्नेयम् आद्या प्रतिष्ठागायत्री अष्टकसप्तकषट्कोपेतत्वात् द्वितीयावर्धमाना षट्कसप्तकाष्टकोपेतत्वात् । तथाचोक्तं-षट्कसप्तकाष्टकैर्वर्धमाना विपरीताप्रतिष्ठेति । दशमीत्रिष्टुप् शिष्टागायत्र्यः । तथाचानुक्रान्तम्- त्वमग्नेदशवत्सआग्नेयेगायत्रे अन्त्यात्रिष्टुप् आद्याप्रतिष्ठोपाद्यावर्धमानेति । प्रातरनुवाकस्याग्नेयेक्रतौ गायत्रेछन्दस्याश्विनशस्त्रे च उत्तमाव- र्जमेतत्सूक्तं सूत्र्यतेहि-त्वमग्नेव्रतपाइत्युत्तमामुद्धरेदिति । व्रातपत्यां त्वमग्नेव्रतपाइति आद्यानुवाक्या । सूत्रितञ्च-त्वमग्ने व्रतपाअसि यद्वोवयंप्रमिनामव्रतानीति ।