भागवतपुराणBhāgavatapurāṇa

BhāgavPur, 1, 13

13 of 114 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

विदुरस्तीर्थयात्रायां मैत्रेयादात्मनो गतिम् । (१।२)

vidurastīrthayātrāyāṃ maitreyādātmano gatim |

1.3१.३

ज्ञात्वागाद्धास्तिनपुरं तयावाप्तविवित्सितः ॥ (१।३)

jñātvāgāddhāstinapuraṃ tayāvāptavivitsitaḥ ||

2.1२.१

यावतः कृतवान् प्रश्नान् क्षत्ता कौषारवाग्रतः । (२।१)

yāvataḥ kṛtavān praśnān kṣattā kauṣāravāgrataḥ |

2.2२.२

जातैकभक्तिर्गोविन्दे तेभ्यश्चोपरराम ह ॥ (२।२)

jātaikabhaktirgovinde tebhyaścopararāma ha ||

3.1३.१

तं बन्धुम् आगतं दृष्ट्वा धर्मपुत्रः सहानुजः । (३।१)

taṃ bandhum āgataṃ dṛṣṭvā dharmaputraḥ sahānujaḥ |

3.2३.२

धृतराष्ट्रो युयुत्सुश्च सूतः शारद्वतः पृथा ॥ (३।२)

dhṛtarāṣṭro yuyutsuśca sūtaḥ śāradvataḥ pṛthā ||

4.1४.१

गान्धारी द्रौपदी ब्रह्मन् सुभद्रा चोत्तरा कृपी । (४।१)

gāndhārī draupadī brahman subhadrā cottarā kṛpī |

4.2४.२

अन्याश्च जामयः पाण्डोर्ज्ञातयः ससुताः स्त्रियः ॥ (४।२)

anyāśca jāmayaḥ pāṇḍorjñātayaḥ sasutāḥ striyaḥ ||

5.1५.१

प्रत्युज्जग्मुः प्रहर्षेण प्राणं तन्व इवागतम् । (५।१)

pratyujjagmuḥ praharṣeṇa prāṇaṃ tanva ivāgatam |

5.2५.२

अभिसंगम्य विधिवत् परिष्वङ्गाभिवादनैः ॥ (५।२)

abhisaṃgamya vidhivat pariṣvaṅgābhivādanaiḥ ||

6.1६.१

मुमुचुः प्रेमबाष्पौघं विरहौत्कण्ठ्यकातराः । (६।१)

mumucuḥ premabāṣpaughaṃ virahautkaṇṭhyakātarāḥ |

6.2६.२

राजा तम् अर्हयांचक्रे कृतासनपरिग्रहम् ॥ (६।२)

rājā tam arhayāṃcakre kṛtāsanaparigraham ||

7.1७.१

तं भुक्तवन्तं विश्रान्तम् आसीनं सुखम् आसने । (७।१)

taṃ bhuktavantaṃ viśrāntam āsīnaṃ sukham āsane |

7.2७.२

प्रश्रयावनतो राजा प्राह तेषां च शृण्वताम् ॥ (७।२)

praśrayāvanato rājā prāha teṣāṃ ca śṛṇvatām ||

8.1८.१

युधिष्ठिर उवाच । (८।१)

yudhiṣṭhira uvāca

8.2८.२

अपि स्मरथ नो युष्मत्पक्षच्छायासमेधितान् । (८।२)

api smaratha no yuṣmatpakṣacchāyāsamedhitān |

8.3८.३

विपद्गणाद्विषाग्न्यादेर्मोचिता यत् समातृकाः ॥ (८।३)

vipadgaṇādviṣāgnyādermocitā yat samātṛkāḥ ||

9.1९.१

कया वृत्त्या वर्तितं वश्चरद्भिः क्षितिमण्डलम् । (९।१)

kayā vṛttyā vartitaṃ vaścaradbhiḥ kṣitimaṇḍalam |

9.2९.२

तीर्थानि क्षेत्रमुख्यानि सेवितानीह भूतले ॥ (९।२)

tīrthāni kṣetramukhyāni sevitānīha bhūtale ||

10.1१०.१

भवद्विधा भागवतास्तीर्थभूताः स्वयं विभो । (१०।१)

bhavadvidhā bhāgavatāstīrthabhūtāḥ svayaṃ vibho |

10.2१०.२

तीर्थीकुर्वन्ति तीर्थानि स्वान्तःस्थेन गदाभृता ॥ (१०।२)

tīrthīkurvanti tīrthāni svāntaḥsthena gadābhṛtā ||

11.1११.१

अपि नः सुहृदस्तात बान्धवाः कृष्णदेवताः । (११।१)

api naḥ suhṛdastāta bāndhavāḥ kṛṣṇadevatāḥ |

11.2११.२

दृष्टाः श्रुता वा यदवः स्वपुर्यां सुखम् आसते ॥ (११।२)

dṛṣṭāḥ śrutā vā yadavaḥ svapuryāṃ sukham āsate ||

12.1१२.१

इत्युक्तो धर्मराजेन सर्वं तत् समवर्णयत् । (१२।१)

ityukto dharmarājena sarvaṃ tat samavarṇayat |

12.2१२.२

यथानुभूतं क्रमशो विना यदुकुलक्षयम् ॥ (१२।२)

yathānubhūtaṃ kramaśo vinā yadukulakṣayam ||

13.1१३.१

नन्वप्रियं दुर्विषहं नृणां स्वयम् उपस्थितम् । (१३।१)

nanvapriyaṃ durviṣahaṃ nṛṇāṃ svayam upasthitam |

13.2१३.२

नावेदयत् सकरुणो दुःखितान् द्रष्टुम् अक्षमः ॥ (१३।२)

nāvedayat sakaruṇo duḥkhitān draṣṭum akṣamaḥ ||

14.1१४.१

कंचित् कालम् अथावात्सीत् सत्कृतो देववत् सुखम् । (१४।१)

kaṃcit kālam athāvātsīt satkṛto devavat sukham |

14.2१४.२

भ्रातुर्ज्येष्ठस्य श्रेयस्कृत् सर्वेषां सुखम् आवहन् ॥ (१४।२)

bhrāturjyeṣṭhasya śreyaskṛt sarveṣāṃ sukham āvahan ||

15.1१५.१

अबिभ्रदर्यमा दण्डं यथावदघकारिषु । (१५।१)

abibhradaryamā daṇḍaṃ yathāvadaghakāriṣu |

15.2१५.२

यावद्दधार शूद्रत्वं शापाद्वर्षशतं यमः ॥ (१५।२)

yāvaddadhāra śūdratvaṃ śāpādvarṣaśataṃ yamaḥ ||

16.1१६.१

युधिष्ठिरो लब्धराज्यो दृष्ट्वा पौत्रं कुलंधरम् । (१६।१)

yudhiṣṭhiro labdharājyo dṛṣṭvā pautraṃ kulaṃdharam |

16.2१६.२

भ्रातृभिर्लोकपालाभैर्मुमुदे परया श्रिया ॥ (१६।२)

bhrātṛbhirlokapālābhairmumude parayā śriyā ||

17.1१७.१

एवं गृहेषु सक्तानां प्रमत्तानां तदीहया । (१७।१)

evaṃ gṛheṣu saktānāṃ pramattānāṃ tadīhayā |

17.2१७.२

अत्यक्रामदविज्ञातः कालः परमदुस्तरः ॥ (१७।२)

atyakrāmadavijñātaḥ kālaḥ paramadustaraḥ ||

18.1१८.१

विदुरस्तदभिप्रेत्य धृतराष्ट्रम् अभाषत । (१८।१)

vidurastadabhipretya dhṛtarāṣṭram abhāṣata |

18.2१८.२

राजन् निर्गम्यतां शीघ्रं पश्येदं भयम् आगतम् ॥ (१८।२)

rājan nirgamyatāṃ śīghraṃ paśyedaṃ bhayam āgatam ||

19.1१९.१

प्रतिक्रिया न यस्येह कुतश्चित् कर्हिचित् प्रभो । (१९।१)

pratikriyā na yasyeha kutaścit karhicit prabho |

19.2१९.२

स एष भगवान् कालः सर्वेषां नः समागतः ॥ (१९।२)

sa eṣa bhagavān kālaḥ sarveṣāṃ naḥ samāgataḥ ||

20.1२०.१

येन चैवाभिपन्नो ऽयं प्राणैः प्रियतमैरपि । (२०।१)

yena caivābhipanno 'yaṃ prāṇaiḥ priyatamairapi |

20.2२०.२

जनः सद्यो वियुज्येत किम् उतान्यैर्धनादिभिः ॥ (२०।२)

janaḥ sadyo viyujyeta kim utānyairdhanādibhiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

BhāgavPur, 1, 13

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit