सूत उवाच । (१।१)

एवं निशम्य भगवान् देवर्षेर्जन्म कर्म च । (१।२)

भूयः पप्रच्छ तं ब्रह्मन् व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ (१।३)

व्यास उवाच । (२।१)

भिक्षुभिर्विप्रवसिते विज्ञानादेष्टृभिस्तव । (२।२)

वर्तमानो वयस्याद्ये ततः किम् अकरोद्भवान् ॥ (२।३)

स्वायम्भुव कया वृत्त्या वर्तितं ते परं वयः । (३।१)

कथं चेदम् उदस्राक्षीः काले प्राप्ते कलेवरम् ॥ (३।२)

प्राक्कल्पविषयाम् एतां स्मृतिं ते मुनिसत्तम । (४।१)

न ह्य् एष व्यवधात् काल एष सर्वनिराकृतिः ॥ (४।२)

नारद उवाच । (५।१)

भिक्षुभिर्विप्रवसिते विज्ञानादेष्टृभिर्मम । (५।२)

वर्तमानो वयस्याद्ये तत एतद् अकारषम् ॥ (५।३)

एकात्मजा मे जननी योषिन् मूढा च किंकरी । (६।१)

मय्यात्मजे ऽनन्यगतौ चक्रे स्नेहानुबन्धनम् ॥ (६।२)

सास्वतन्त्रा न कल्पासीद्योगक्षेमं ममेच्छती । (७।१)

ईशस्य हि वशे लोको योषा दारुमयी यथा ॥ (७।२)

अहं च तद्ब्रह्मकुले ऊषिवांस् तदुपेक्षया । (८।१)

दिग्देशकालाव्युत्पन्नो बालकः पञ्चहायनः ॥ (८।२)

एकदा निर्गतां गेहाद् दुहन्तीं निशि गां पथि । (९।१)

सर्पो ऽदशत् पदा स्पृष्टः कृपणां कालचोदितः ॥ (९।२)

तदा तदहम् ईशस्य भक्तानां शम् अभीप्सतः । (१०।१)

अनुग्रहं मन्यमानः प्रातिष्ठं दिशम् उत्तराम् ॥ (१०।२)

स्फीताञ् जनपदांस्तत्र पुरग्रामव्रजाकरान् । (११।१)

खेटखर्वटवाटीश्च वनान्युपवनानि च ॥ (११।२)

चित्रधातुविचित्राद्रीन् इभभग्नभुजद्रुमान् । (१२।१)

जलाशयाञ्छिवजलान् नलिनीः सुरसेविताः ॥ (१२।२)

चित्रस्वनैः पत्त्ररथैर् विभ्रमद्भ्रमरश्रियः । (१३।१)

नलवेणुशरस्तन्ब कुशकीचकगह्वरम् ॥ (१३।२)

एक एवातियातो ऽहम् अद्राक्षं विपिनं महत् । (१४।१)

घोरं प्रतिभयाकारं व्यालोलूकशिवाजिरम् ॥ (१४।२)

परिश्रान्तेन्द्रियात्माहं तृट्परीतो बुभुक्षितः । (१५।१)

स्नात्वा पीत्वा ह्रदे नद्या उपस्पृष्टो गतश्रमः ॥ (१५।२)

तस्मिन् निर्मनुजे ऽरण्ये पिप्पलोपस्थ आश्रितः । (१६।१)

आत्मनात्मानम् आत्मस्थं यथाश्रुतम् अचिन्तयम् ॥ (१६।२)

ध्यायतश्चरणाम्भोजं भावनिर्जितचेतसा । (१७।१)

औत्कण्ठ्याश्रुकलाक्षस्य हृद्यासीन् मे शनैर्हरिः ॥ (१७।२)

प्रेमातिभरनिर्भिन्नः पुलकाङ्गो ऽतिनिर्वृतः । (१८।१)

आनन्दसम्प्लवे लीनो नापश्यम् उभयं मुने ॥ (१८।२)

रूपं भगवतो यत् तन् मनःकान्तं शुचापहम् । (१९।१)

अपश्यन् सहसोत्तस्थे वैक्लव्याद् दुर्मना इव ॥ (१९।२)

दिदृक्षुस्तदहं भूयः प्रणिधाय मनो हृदि । (२०।१)

वीक्षमाणो ऽपि नापश्यम् अवितृप्त इवातुरः ॥ (२०।२)

एवं यतन्तं विजने माम् आहागोचरो गिराम् । (२१।१)

गम्भीरश्लक्ष्णया वाचा शुचः प्रशमयन्न् इव ॥ (२१।२)

हन्तास्मिञ् जन्मनि भवान् मा मां द्रष्टुम् इहार्हति । (२२।१)

अविपक्वकषायाणां दुर्दर्शो ऽहं कुयोगिनाम् ॥ (२२।२)

सकृद्यद्दर्शितं रूपम् एतत् कामाय ते ऽनघ । (२३।१)

मत्कामः शनकैः साधु सर्वान् मुञ्चति हृच्छयान् ॥ (२३।२)

सत्सेवयादीर्घयापि जाता मयि दृढा मतिः । (२४।१)

हित्वावद्यम् इमं लोकं गन्ता मज्जनताम् असि ॥ (२४।२)

मतिर्मयि निबद्धेयं न विपद्येत कर्हिचित् । (२५।१)

प्रजासर्गनिरोधे ऽपि स्मृतिश्च मदनुग्रहात् ॥ (२५।२)

एतावद् उक्त्वोपरराम तन् महद् भूतं नभोलिङ्गम् अलिङ्गम् ईश्वरम् । (२६।१)

अहं च तस्मै महतां महीयसे शीर्ष्णावनामं विदधे ऽनुकम्पितः ॥ (२६।२)

नामान्यनन्तस्य हतत्रपः पठन् गुह्यानि भद्राणि कृतानि च स्मरन् । (२७।१)

गां पर्यटंस्तुष्टमना गतस्पृहः कालं प्रतीक्षन् विमदो विमत्सरः ॥ (२७।२)

एवं कृष्णमतेर्ब्रह्मन् नासक्तस्यामलात्मनः । (२८।१)

कालः प्रादुरभूत् काले तडित् सौदामनी यथा ॥ (२८।२)

प्रयुज्यमाने मयि तां शुद्धां भागवतीं तनुम् । (२९।१)

आरब्धकर्मनिर्वाणो न्यपतत् पाञ्चभौतिकः ॥ (२९।२)

कल्पान्त इदम् आदाय शयाने ऽम्भस्युदन्वतः । (३०।१)

शिशयिषोर् अनुप्राणं विविशे ऽन्तरहं विभोः ॥ (३०।२)

सहस्रयुगपर्यन्ते उत्थायेदं सिसृक्षतः । (३१।१)

मरीचिमिश्रा ऋषयः प्राणेभ्यो ऽहं च जज्ञिरे ॥ (३१।२)

अन्तर्बहिश्च लोकांस् त्रीन् पर्येम्यस्कन्दितव्रतः । (३२।१)

अनुग्रहान् महाविष्णोरविघातगतिः क्वचित् ॥ (३२।२)

देवदत्ताम् इमां वीणां स्वरब्रह्मविभूषिताम् । (३३।१)

मूर्छयित्वा हरिकथां गायमानश्चराम्यहम् ॥ (३३।२)

प्रगायतः स्ववीर्याणि तीर्थपादः प्रियश्रवाः । (३४।१)

आहूत इव मे शीघ्रं दर्शनं याति चेतसि ॥ (३४।२)

एतद्ध्यातुरचित्तानां मात्रास्पर्शेच्छया मुहुः । (३५।१)

भवसिन्धुप्लवो दृष्टो हरिचर्यानुवर्णनम् ॥ (३५।२)

यमादिभिर्योगपथैः कामलोभहतो मुहुः । (३६।१)

मुकुन्दसेवया यद्वत् तथात्माद्धा न शाम्यति ॥ (३६।२)

सर्वं तदिदम् आख्यातं यत् पृष्टो ऽहं त्वयानघ । (३७।१)

जन्मकर्मरहस्यं मे भवतश्चात्मतोषणम् ॥ (३७।२)

सूत उवाच । (३८।१)

एवं सम्भाष्य भगवान् नारदो वासवीसुतम् । (३८।२)

आमन्त्र्य वीणां रणयन् ययौ यादृच्छिको मुनिः ॥ (३८।३)

अहो देवर्षिर्धन्यो ऽयं यत्कीर्तिं शार्ङ्गधन्वनः । (३९।१)

गायन् माद्यन्न् इदं तन्त्र्या रमयत्यातुरं जगत् ॥ (३९।२)