श्रीशुक उवाच । (१।१)

अथ ब्रह्मात्मजैः देवैः प्रजेशैर् आवृतो ऽभ्यगात् । (१।२)

भवश् च भूतभव्येशो ययौ भूतगणैर् वृतः ॥ (१।३)

इन्द्रो मरुद्भिर् भगवान् आदित्या वसवो ऽश्विनौ । (२।१)

ऋभवो ऽङ्गिरसो रुद्रा विश्वे साध्याश् च देवताः ॥ (२।२)

गन्धर्वाप्सरसो नागाः सिद्धचारणगुह्यकाः । (३।१)

ऋषयः पितरश् चैव सविद्याधरकिंनराः ॥ (३।२)

द्वारकाम् उपसंजग्मुः सर्वे कृष्णदिदृक्षवः । (४।१)

वपुषा येन भगवान् नरलोकमनोरमः । (४।२)

यशो वितेने लोकेषु सर्वलोकमलापहम् ॥ (४।३)

तस्यां विभ्राजमानायां समृद्धायां महर्द्धिभिः । (५।१)

व्यचक्षतावितृप्ताक्षाः कृष्णम् अद्भुतदर्शनम् ॥ (५।२)

स्वर्गोद्यानोपगैर् माल्यैश् छादयन्तो यदूत्तमम् । (६।१)

गीर्भिश् चित्रपदार्थाभिस् तुष्टुवुर् जगदीश्वरम् ॥ (६।२)

श्रीदेवा ऊचुः । (७।१)

नताः स्म ते नाथ पदारविन्दं बुद्धीन्द्रियप्राणमनोवचोभिः । (७।२)

यच् चिन्त्यते ऽन्तर् हृदि भावयुक्तैर् मुमुक्षुभिः कर्ममयोरुपाशात् ॥ (७।३)

त्वं मायया त्रिगुणयात्मनि दुर्विभाव्यं व्यक्तं सृजस्य् अवसि लुम्पसि तद्गुणस्थः । (८।१)

नैतैर् भवान् अजित कर्मभिर् अज्यते वै यत् स्वे सुखे ऽव्यवहिते ऽभिरतो ऽनवद्यः ॥ (८।२)

शुद्धिर् नृणां न तु तथेड्य दुराशयानां विद्याश्रुताध्ययनदानतपःक्रियाभिः । (९।१)

सत्त्वात्मनाम् ऋषभ ते यशसि प्रवृद्धसच्छ्रद्धया श्रवणसम्भृतया यथा स्यात् ॥ (९।२)

स्यान् नस् तवाङ्घ्रिर् अशुभाशयधूमकेतुः क्षेमाय यो मुनिभिर् आर्द्रहृदोह्यमानः । (१०।१)

यः सात्वतैः समविभूतय आत्मवद्भिर् व्यूहे ऽर्चितः सवनशः स्वरतिक्रमाय ॥ (१०।२)

यश् चिन्त्यते प्रयतपाणिभिर् अध्वराग्नौ त्रय्या निरुक्तविधिनेश हविर् गृहीत्वा । (११।१)

अध्यात्मयोग उत योगिभिर् आत्ममायां जिज्ञासुभिः परमभागवतैः परीष्टः ॥ (११।२)

पर्युष्टया तव विभो वनमालयेयं संस्पर्धिनी भगवती प्रतिपत्नीवच् छ्रीः । (१२।१)

यः सुप्रणीतम् अमुयार्हणम् आददन् नो भूयात् सदाङ्घ्रिर् अशुभाशयधूमकेतुः ॥ (१२।२)

केतुस् त्रिविक्रमयुतस् त्रिपतत्पताको यस् ते भयाभयकरो ऽसुरदेवचम्वोः । (१३।१)

स्वर्गाय साधुषु खलेष्व् इतराय भूमन् पदः पुनातु भगवन् भजताम् अघं नः ॥ (१३।२)

नस्य् ओतगाव इव यस्य वशे भवन्ति ब्रह्मादयस् तनुभृतो मिथुर् अर्द्यमानाः । (१४।१)

कालस्य ते प्रकृतिपूरुषयोः परस्य शं नस् तनोतु चरणः पुरुषोत्तमस्य ॥ (१४।२)

अस्यासि हेतुर् उदयस्थितिसंयमानाम् अव्यक्तजीवमहताम् अपि कालम् आहुः । (१५।१)

सो ऽयं त्रिणाभिर् अखिलापचये प्रवृत्तः कालो गभीररय उत्तमपूरुषस् त्वम् ॥ (१५।२)

त्वत्तः पुमान् समधिगम्य ययास्य वीर्यं धत्ते महान्तम् इव गर्भम् अमोघवीर्यः । (१६।१)

सो ऽयं तयानुगत आत्मन आण्डकोशं हैमं ससर्ज बहिर् आवरणैर् उपेतम् ॥ (१६।२)

तत् तस्थूषश् च जगतश् च भवान् अधीशो यन् माययोत्थगुणविक्रिययोपनीतान् । (१७।१)

अर्थाञ् जुषन्न् अपि हृषीकपते न लिप्तो ये ऽन्ये स्वतः परिहृताद् अपि बिभ्यति स्म ॥ (१७।२)

पत्न्यस् तु षोडशसहस्रम् अनङ्गबाणैर् यस्येन्द्रियं विमथितुं करणैर् न विभ्व्यः ॥ (१८।२)

विभ्व्यस् तवामृतकथोदवहास् त्रिलोक्याः पादावनेजसरितः शमलानि हन्तुम् । (१९।१)

आनुश्रवं श्रुतिभिर् अङ्घ्रिजम् अङ्गसङ्गैस् तीर्थद्वयं शुचिषदस् त उपस्पृशन्ति ॥ (१९।२)

श्रीबादरायणिर् उवाच । (२०।१)

इत्य् अभिष्टूय विबुधैः सेशः शतधृतिर् हरिम् । (२०।२)

अभ्यभाषत गोविन्दं प्रणम्याम्बरम् आश्रितः ॥ (२०।३)

श्रीब्रह्मोवाच । (२१।१)

भूमेर् भारावताराय पुरा विज्ञापितः प्रभो । (२१।२)

त्वम् अस्माभिर् अशेषात्मन् तत् तथैवोपपादितम् ॥ (२१।३)

धर्मश् च स्थापितः सत्सु सत्यसंधेषु वै त्वया । (२२।१)

कीर्तिश् च दिक्षु विक्षिप्ता सर्वलोकमलापहा ॥ (२२।२)

अवतीर्य यदोर् वंशे बिभ्रद् रूपम् अनुत्तमम् । (२३।१)

कर्माण्य् उद्दामवृत्तानि हिताय जगतो ऽकृथाः ॥ (२३।२)

यानि ते चरितानीश मनुष्याः साधवः कलौ । (२४।१)

शृण्वन्तः कीर्तयन्तश् च तरिष्यन्त्य् अञ्जसा तमः ॥ (२४।२)

यदुवंशे ऽवतीर्णस्य भवतः पुरुषोत्तम । (२५।१)

शरच्छतं व्यतीयाय पञ्चविंशाधिकं प्रभो ॥ (२५।२)

नाधुना ते ऽखिलाधार देवकार्यावशेषितम् । (२६।१)

कुलं च विप्रशापेन नष्टप्रायम् अभूद् इदम् ॥ (२६।२)

ततः स्वधाम परमं विशस्व यदि मन्यसे । (२७।१)

सलोकाल् लोकपालान् नः पाहि वैकुण्ठकिंकरान् ॥ (२७।२)

श्रीभगवान् उवाच । (२८।१)

अवधारितम् एतन् मे यद् आत्थ विबुधेश्वर । (२८।२)

कृतं वः कार्यम् अखिलं भूमेर् भारो ऽवतारितः ॥ (२८।३)

तद् इदं यादवकुलं वीर्यशौर्यश्रियोद्धतम् । (२९।१)

लोकं जिघृक्षद् रुद्धं मे वेलयेव महार्णवः ॥ (२९।२)

यद्य् असंहृत्य दृप्तानां यदूनां विपुलं कुलम् । (३०।१)

गन्तास्म्य् अनेन लोको ऽयम् उद्वेलेन विनङ्क्ष्यति ॥ (३०।२)

इदानीं नाश आरब्धः कुलस्य द्विजशापजः । (३१।१)

यास्यामि भवनं ब्रह्मन्न् एतदन्ते तवानघ ॥ (३१।२)

श्रीशुक उवाच । (३२।१)

इत्य् उक्तो लोकनाथेन स्वयम्भूः प्रणिपत्य तम् । (३२।२)

सह देवगणैर् देवः स्वधाम समपद्यत ॥ (३२।३)

अथ तस्यां महोत्पातान् द्वारवत्यां समुत्थितान् । (३३।१)

विलोक्य भगवान् आह यदुवृद्धान् समागतान् ॥ (३३।२)

श्रीभगवान् उवाच । (३४।१)

एते वै सुमहोत्पाता व्युत्तिष्ठन्तीह सर्वतः । (३४।२)

शापश् च नः कुलस्यासीद् ब्राह्मणेभ्यो दुरत्ययः ॥ (३४।३)

न वस्तव्यम् इहास्माभिर् जिजीविषुभिर् आर्यकाः । (३५।१)

प्रभासं सुमहत्पुण्यं यास्यामो ऽद्यैव माचिरम् ॥ (३५।२)

यत्र स्नात्वा दक्षशापाद् गृहीतो यक्ष्मणोडुराट् । (३६।१)

विमुक्तः किल्बिषात् सद्यो भेजे भूयः कलोदयम् ॥ (३६।२)

वयं च तस्मिन्न् आप्लुत्य तर्पयित्वा पितॄन् सुरान् । (३७।१)

भोजयित्वोषिजो विप्रान् नानागुणवतान्धसा ॥ (३७।२)

तेषु दानानि पात्रेषु श्रद्धयोप्त्वा महान्ति वै । (३८।१)

वृजिनानि तरिष्यामो दानैर् नौभिर् इवार्णवम् ॥ (३८।२)

श्रीशुक उवाच । (३९।१)

एवं भगवतादिष्टा यादवाः कुरुनन्दन । (३९।२)

गन्तुं कृतधियस् तीर्थं स्यन्दनान् समयूयुजन् ॥ (३९।३)

तन् निरीक्ष्योद्धवो राजन् श्रुत्वा भगवतोदितम् । (४०।१)

दृष्ट्वारिष्टानि घोराणि नित्यं कृष्णम् अनुव्रतः ॥ (४०।२)

विविक्त उपसंगम्य जगताम् ईश्वरेश्वरम् । (४१।१)

प्रणम्य शिरसा पादौ प्राञ्जलिस् तम् अभाषत ॥ (४१।२)

श्रीउद्धव उवाच । (४२।१)

देवदेवेश योगेश पुण्यश्रवणकीर्तन । (४२।२)

संहृत्यैतत् कुलं नूनं लोकं संत्यक्ष्यते भवान् । (४२।३)

विप्रशापं समर्थो ऽपि प्रत्यहन् न यद् ईश्वरः ॥ (४२।४)

नाहं तवाङ्घ्रिकमलं क्षणार्धम् अपि केशव । (४३।१)

त्यक्तुं समुत्सहे नाथ स्वधाम नय माम् अपि ॥ (४३।२)

तव विक्रीडितं कृष्ण नॄणां परममङ्गलम् । (४४।१)

कर्णपीयूषम् आसाद्य त्यजन्त्य् अन्यस्पृहां जनाः ॥ (४४।२)

शय्यासनाटनस्थानस्नानक्रीडाशनादिषु । (४५।१)

कथं त्वां प्रियम् आत्मानं वयं भक्तास् त्यजेम हि ॥ (४५।२)

उच्छिष्टभोजिनो दासास् तव मायां जयेम हि ॥ (४६।२)

वातवसना य ऋषयः श्रमणा ऊर्ध्रमन्थिनः । (४७।१)

ब्रह्माख्यं धाम ते यान्ति शान्ताः संन्यासिनो ऽमलाः ॥ (४७।२)

वयं त्व् इह महायोगिन् भ्रमन्तः कर्मवर्त्मसु । (४८।१)

त्वद्वार्त्तया तरिष्यामस् तावकैर् दुस्तरं तमः ॥ (४८।२)

स्मरन्तः कीर्तयन्तस् ते कृतानि गदितानि च । (४९।१)

गत्युत्स्मितेक्षणक्ष्वेलि यन् नृलोकविडम्बनम् ॥ (४९।२)

श्रीशुक उवाच । (५०।१)

एवं विज्ञापितो राजन् भगवान् देवकीसुतः । (५०।२)

एकान्तिनं प्रियं भृत्यम् उद्धवं समभाषत ॥ (५०।३)