सूत उवाच । (१।१)

सम्प्रस्थिते द्वारकायां जिष्णौ बन्धुदिदृक्षया । (१।२)

ज्ञातुं च पुण्यश्लोकस्य कृष्णस्य च विचेष्टितम् ॥ (१।३)

व्यतीताः कतिचिन् मासास् तदा नायात् ततो ऽर्जुनः । (२।१)

ददर्श घोररूपाणि निमित्तानि कुरूद्वहः ॥ (२।२)

कालस्य च गतिं रौद्रां विपर्यस्तर्तुधर्मिणः । (३।१)

पापीयसीं नृणां वार्तां क्रोधलोभानृतात्मनाम् ॥ (३।२)

जिह्मप्रायं व्यवहृतं शाठ्यमिश्रं च सौहृदम् । (४।१)

पितृमातृसुहृद्भ्रातृदम्पतीनां च कल्कनम् ॥ (४।२)

निमित्तान्यत्यरिष्टानि काले त्वनुगते नृणाम् । (५।१)

लोभाद्यधर्मप्रकृतिं दृष्ट्वोवाचानुजं नृपः ॥ (५।२)

युधिष्ठिर उवाच । (६।१)

संप्रेषितो द्वारकायां जिष्णुर्बन्धुदिदृक्षया । (६।२)

ज्ञातुं च पुण्यश्लोकस्य कृष्णस्य च विचेष्टितम् ॥ (६।३)

गताः सप्ताधुना मासा भीमसेन तवानुजः । (७।१)

नायाति कस्य वा हेतोर् नाहं वेदेदम् अञ्जसा ॥ (७।२)

अपि देवर्षिणादिष्टः स कालो ऽयम् उपस्थितः । (८।१)

यदात्मनो ऽङ्गम् आक्रीडं भगवान् उत्सिसृक्षति ॥ (८।२)

यस्मान् नः सम्पदो राज्यं दाराः प्राणाः कुलं प्रजाः । (९।१)

आसन् सपत्नविजयो लोकाश्च यदनुग्रहात् ॥ (९।२)

पश्योत्पातान् नरव्याघ्र दिव्यान् भौमान् सदैहिकान् । (१०।१)

दारुणान् शंसतो ऽदूराद्भयं नो बुद्धिमोहनम् ॥ (१०।२)

ऊर्वक्षिबाहवो मह्यं स्फुरन्त्यङ्ग पुनः पुनः । (११।१)

वेपथुश्चापि हृदये आराद्दास्यन्ति विप्रियम् ॥ (११।२)

शिवैषोद्यन्तम् आदित्यम् अभिरौत्यनलानना । (१२।१)

माम् अङ्ग सारमेयो ऽयम् अभिरेभत्यभीरुवत् ॥ (१२।२)

शस्ताः कुर्वन्ति मां सव्यं दक्षिणं पशवो ऽपरे । (१३।१)

वाहांश्च पुरुषव्याघ्र लक्षये रुदतो मम ॥ (१३।२)

मृत्युदूतः कपोतो ऽयम् उलूकः कम्पयन् मनः । (१४।१)

प्रत्युलूकश्च कुह्वानैर् विश्वं वै शून्यम् इच्छतः ॥ (१४।२)

धूम्रा दिशः परिधयः कम्पते भूः सहाद्रिभिः । (१५।१)

निर्घातश्च महांस्तात साकं च स्तनयित्नुभिः ॥ (१५।२)

वायुर्वाति खरस्पर्शो रजसा विसृजंस्तमः । (१६।१)

असृग् वर्षन्ति जलदा बीभत्सम् इव सर्वतः ॥ (१६।२)

सूर्यं हतप्रभं पश्य ग्रहमर्दं मिथो दिवि । (१७।१)

ससङ्कुलैर्भूतगणैर्ज्वलिते इव रोदसी ॥ (१७।२)

नद्यो नदाश्च क्षुभिताः सरांसि च मनांसि च । (१८।१)

न ज्वलत्यग्निराज्येन कालो ऽयं किं विधास्यति ॥ (१८।२)

न पिबन्ति स्तनं वत्सा न दुह्यन्ति च मातरः । (१९।१)

रुदन्त्यश्रुमुखा गावो न हृष्यन्त्यृषभा व्रजे ॥ (१९।२)

दैवतानि रुदन्तीव स्विद्यन्ति ह्युच्चलन्ति च । (२०।१)

इमे जनपदा ग्रामाः पुरोद्यानाकराश्रमाः । (२०।२)

भ्रष्टश्रियो निरानन्दाः किम् अघं दर्शयन्ति नः ॥ (२०।३)

मन्य एतैर्महोत्पातैर्नूनं भगवतः पदैः । (२१।१)

अनन्यपुरुषश्रीभिर्हीना भूर्हतसौभगा ॥ (२१।२)

इति चिन्तयतस्तस्य दृष्टारिष्टेन चेतसा । (२२।१)

राज्ञः प्रत्यागमद्ब्रह्मन् यदुपुर्याः कपिध्वजः ॥ (२२।२)

तं पादयोर्निपतितम् अयथापूर्वम् आतुरम् । (२३।१)

अधोवदनम् अब्बिन्दून् सृजन्तं नयनाब्जयोः ॥ (२३।२)

विलोक्योद्विग्नहृदयो विच्छायम् अनुजं नृपः । (२४।१)

पृच्छति स्म सुहृन् मध्ये संस्मरन् नारदेरितम् ॥ (२४।२)

युधिष्ठिर उवाच । (२५।१)

कच्चिदानर्तपुर्यां नः स्वजनाः सुखम् आसते । (२५।२)

मधुभोजदशार्हार्हसात्वतान्धकवृष्णयः ॥ (२५।३)

शूरो मातामहः कच्चित् स्वस्त्यास्ते वाथ मारिषः । (२६।१)

मातुलः सानुजः कच्चित् कुशल्यानकदुन्दुभिः ॥ (२६।२)

सप्त स्वसारस्तत्पत्न्यो मातुलान्यः सहात्मजाः । (२७।१)

आसते सस्नुषाः क्षेमं देवकीप्रमुखाः स्वयम् ॥ (२७।२)

कच्चिद्राजाहुको जीवत्यसत्पुत्रो ऽस्य चानुजः । (२८।१)

हृदीकः ससुतो ऽक्रूरो जयन्तगदसारणाः ॥ (२८।२)

आसते कुशलं कच्चिद्ये च शत्रुजिदादयः । (२९।१)

कच्चिदास्ते सुखं रामो भगवान् सात्वतां प्रभुः ॥ (२९।२)

प्रद्युम्नः सर्ववृष्णीनां सुखम् आस्ते महारथः । (३०।१)

गम्भीररयो ऽनिरुद्धो वर्धते भगवान् उत ॥ (३०।२)

सुषेणश्चारुदेष्णश्च साम्बो जाम्बवतीसुतः । (३१।१)

अन्ये च कार्ष्णिप्रवराः सपुत्रा ऋषभादयः ॥ (३१।२)

तथैवानुचराः शौरेः श्रुतदेवोद्धवादयः । (३२।१)

सुनन्दनन्दशीर्षण्या ये चान्ये सात्वतर्षभाः ॥ (३२।२)

अपि स्वस्त्यासते सर्वे रामकृष्णभुजाश्रयाः । (३३।१)

अपि स्मरन्ति कुशलम् अस्माकं बद्धसौहृदाः ॥ (३३।२)

भगवान् अपि गोविन्दो ब्रह्मण्यो भक्तवत्सलः । (३४।१)

कच्चित् पुरे सुधर्मायां सुखम् आस्ते सुहृद्वृतः ॥ (३४।२)

मङ्गलाय च लोकानां क्षेमाय च भवाय च । (३५।१)

आस्ते यदुकुलाम्भोधावाद्यो ऽनन्तसखः पुमान् ॥ (३५।२)

यद्बाहुदण्डगुप्तायां स्वपुर्यां यदवो ऽर्चिताः । (३६।१)

क्रीडन्ति परमानन्दं महापौरुषिका इव ॥ (३६।२)

यत्पादशुश्रूषणमुख्यकर्मणा सत्यादयो द्व्यष्टसहस्रयोषितः । (३७।१)

निर्जित्य संख्ये त्रिदशांस्तदाशिषो हरन्ति वज्रायुधवल्लभोचिताः ॥ (३७।२)

यद्बाहुदण्डाभ्युदयानुजीविनो यदुप्रवीरा ह्यकुतोभया मुहुः । (३८।१)

अधिक्रमन्त्यङ्घ्रिभिराहृतां बलात् सभां सुधर्मां सुरसत्तमोचिताम् ॥ (३८।२)

कच्चित् ते ऽनामयं तात भ्रष्टतेजा विभासि मे । (३९।१)

अलब्धमानो ऽवज्ञातः किं वा तात चिरोषितः ॥ (३९।२)

कच्चिन् नाभिहतो ऽभावैः शब्दादिभिरमङ्गलैः । (४०।१)

न दत्तम् उक्तम् अर्थिभ्य आशया यत् प्रतिश्रुतम् ॥ (४०।२)

कच्चित् त्वं ब्राह्मणं बालं गां वृद्धं रोगिणं स्त्रियम् । (४१।१)

शरणोपसृतं सत्त्वं नात्याक्षीः शरणप्रदः ॥ (४१।२)

कच्चित् त्वं नागमो ऽगम्यां गम्यां वासत्कृतां स्त्रियम् । (४२।१)

पराजितो वाथ भवान् नोत्तमैर्नासमैः पथि ॥ (४२।२)

अपि स्वित् पर्यभुङ्क्थास्त्वं संभोज्यान् वृद्धबालकान् । (४३।१)

जुगुप्सितं कर्म किंचित् कृतवान् न यदक्षमम् ॥ (४३।२)

कच्चित् प्रेष्ठतमेनाथ हृदयेनात्मबन्धुना । (४४।१)

शून्यो ऽस्मि रहितो नित्यं मन्यसे ते ऽन्यथा न रुक् ॥ (४४।२)