श्रीशुक उवाच । (१।१)

एवम् एतत् पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल । (१।२)

क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहम् ऋद्धिमत् ॥ (१।३)

यद् वा अयं मन्त्रकृद् वो भगवान् अखिलेश्वरः । (२।१)

पौरवेन्द्रगृहं हित्वा प्रविवेशात्मसात् कृतम् ॥ (२।२)

राजोवाच । (३।१)

कुत्र क्षत्तुर् भगवता मैत्रेयेणास संगमः । (३।२)

कदा वा सहसंवाद एतद् वर्णय नः प्रभो ॥ (३।३)

न ह्य् अल्पार्थोदयस् तस्य विदुरस्यामलात्मनः । (४।१)

तस्मिन् वरीयसि प्रश्नः साधुवादोपबृंहितः ॥ (४।२)

सूत उवाच । (५।१)

स एवम् ऋषिवर्यो ऽयं पृष्टो राज्ञा परीक्षिता । (५।२)

प्रत्य् आह तं सुबहुवित् प्रीतात्मा श्रूयताम् इति ॥ (५।३)

श्रीशुक उवाच । (६।१)

यदा तु राजा स्वसुतान् असाधून् पुष्णन् न धर्मेण विनष्टदृष्टिः । (६।२)

भ्रातुर् यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून् प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ (६।३)

यदा सभायां कुरुदेवदेव्याः केशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् । (७।१)

न वारयामास नृपः स्नुषायाः स्वास्रैर् हरन्त्याः कुचकुङ्कुमानि ॥ (७।२)

द्यूते त्व् अधर्मेण जितस्य साधोः सत्यावलम्बस्य वनं गतस्य । (८।१)

न याचतो ऽदात् समयेन दायं तमोजुषाणो यद् अजातशत्रोः ॥ (८।२)

यदा च पार्थप्रहितः सभायां जगद्गुरुर् यानि जगाद कृष्णः । (९।१)

न तानि पुंसाम् अमृतायनानि राजोरु मेने क्षतपुण्यलेशः ॥ (९।२)

यदोपहूतो भवनं प्रविष्टो मन्त्राय पृष्टः किल पूर्वजेन । (१०।१)

अथाह तन् मन्त्रदृशां वरीयान् यन् मन्त्रिणो वैदुरिकं वदन्ति ॥ (१०।२)

अजातशत्रोः प्रतियच्छ दायं तितिक्षतो दुर्विषहं तवागः । (११।१)

सहानुजो यत्र वृकोदराहिः श्वसन् रुषा यत् त्वम् अलं बिभेषि ॥ (११।२)

पार्थांस् तु देवो भगवान् मुकुन्दो गृहीतवान् सक्षितिदेवदेवः । (१२।१)

आस्ते स्वपुर्यां यदुदेवदेवो विनिर्जिताशेषनृदेवदेवः ॥ (१२।२)

स एष दोषः पुरुषद्विड् आस्ते गृहान् प्रविष्टो यम् अपत्यमत्या । (१३।१)

पुष्णासि कृष्णाद् विमुखो गतश्रीस् त्यजाश्व् अशैवं कुलकौशलाय ॥ (१३।२)

इत्य् ऊचिवांस् तत्र सुयोधनेन प्रवृद्धकोपस्फुरिताधरेण । (१४।१)

असत्कृतः सत्स्पृहणीयशीलः क्षत्ता सकर्णानुजसौबलेन ॥ (१४।२)

क एनम् अत्रोपजुहाव जिह्मं दास्याः सुतं यद्बलिनैव पुष्टः । (१५।१)

तस्मिन् प्रतीपः परकृत्य आस्ते निर्वास्यताम् आशु पुराच् छ्वसानः ॥ (१५।२)

स्वयं धनुर् द्वारि निधाय मायां भ्रातुः पुरो मर्मसु ताडितो ऽपि । (१६।१)

स इत्थम् अत्युल्बणकर्णबाणैर् गतव्यथो ऽयाद् उरु मानयानः ॥ (१६।२)

स निर्गतः कौरवपुण्यलब्धो गजाह्वयात् तीर्थपदः पदानि । (१७।१)

अन्वाक्रमत् पुण्यचिकीर्षयोर्व्याम् अधिष्ठितो यानि सहस्रमूर्तिः ॥ (१७।२)

पुरेषु पुण्योपवनाद्रिकुञ्जेष्व् अपङ्कतोयेषु सरित्सरःसु । (१८।१)

अनन्तलिङ्गैः समलंकृतेषु चचार तीर्थायतनेष्व् अनन्यः ॥ (१८।२)

गां पर्यटन् मेध्यविविक्तवृत्तिः सदाप्लुतो ऽधः शयनो ऽवधूतः । (१९।१)

अलक्षितः स्वैर् अवधूतवेषो व्रतानि चेरे हरितोषणानि ॥ (१९।२)

इत्थं व्रजन् भारतम् एव वर्षं कालेन यावद् गतवान् प्रभासम् । (२०।१)

तावच् छशास क्षितिम् एक चक्राम्ल् एकातपत्राम् अजितेन पार्थः ॥ (२०।२)

तत्राथ शुश्राव सुहृद्विनष्टिं वनं यथा वेणुजवह्निसंश्रयम् । (२१।१)

संस्पर्धया दग्धम् अथानुशोचन् सरस्वतीं प्रत्यग् इयाय तूष्णीम् ॥ (२१।२)

तस्यां त्रितस्योशनसो मनोश् च पृथोर् अथाग्नेर् असितस्य वायोः । (२२।१)

तीर्थं सुदासस्य गवां गुहस्य यच् छ्राद्धदेवस्य स आसिषेवे ॥ (२२।२)

अन्यानि चेह द्विजदेवदेवैः कृतानि नानायतनानि विष्णोः । (२३।१)

प्रत्यङ्गमुख्याङ्कितमन्दिराणि यद्दर्शनात् कृष्णम् अनुस्मरन्ति ॥ (२३।२)

ततस् त्व् अतिव्रज्य सुराष्ट्रम् ऋद्धं सौवीरमत्स्यान् कुरुजाङ्गलांश् च । (२४।१)

कालेन तावद् यमुनाम् उपेत्य तत्रोद्धवं भागवतं ददर्श ॥ (२४।२)

स वासुदेवानुचरं प्रशान्तं बृहस्पतेः प्राक् तनयं प्रतीतम् । (२५।१)

आलिङ्ग्य गाढं प्रणयेन भद्रं स्वानाम् अपृच्छद् भगवत्प्रजानाम् ॥ (२५।२)

कच्चित् पुराणौ पुरुषौ स्वनाभ्यपाद्मानुवृत्त्येह किलावतीर्णौ । (२६।१)

आसात उर्व्याः कुशलं विधाय कृतक्षणौ कुशलं शूरगेहे ॥ (२६।२)

कच्चित् कुरूणां परमः सुहृन् नो भामः स आस्ते सुखम् अङ्ग शौरिः । (२७।१)

यो वै स्वस्णां पितृवद् ददाति वरान् वदान्यो वरतर्पणेन ॥ (२७।२)

कच्चिद् वरूथाधिपतिर् यदूनां प्रद्युम्न आस्ते सुखम् अङ्ग वीरः । (२८।१)

यं रुक्मिणी भगवतो ऽभिलेभे आराध्य विप्रान् स्मरम् आदिसर्गे ॥ (२८।२)

कच्चित् सुखं सात्वतवृष्णिभोजदाशार्हकाणाम् अधिपः स आस्ते । (२९।१)

यम् अभ्यषिञ्चच् छतपत्त्रनेत्रो नृपासनाशां परिहृत्य दूरात् ॥ (२९।२)

कच्चिद्धरेः सौम्य सुतः सदृक्ष आस्ते ऽग्रणी रथिनां साधु साम्बः । (३०।१)

असूत यं जाम्बवती व्रताढ्या देवं गुहं यो ऽम्बिकया धृतो ऽग्रे ॥ (३०।२)

क्षेमं स कच्चिद् युयुधान आस्ते यः फाल्गुनाल् लब्धधनूरहस्यः । (३१।१)

लेभे ऽञ्जसाधोक्षजसेवयैव गतिं तदीयां यतिभिर् दुरापाम् ॥ (३१।२)

कच्चिद् बुधः स्वस्त्य् अनमीव आस्ते श्वफल्कपुत्रो भगवत्प्रपन्नः । (३२।१)

यः कृष्णपादाङ्कितमार्गपांसुष्व् अचेष्टत प्रेमविभिन्नधैर्यः ॥ (३२।२)

कच्चिच् छिवं देवकभोजपुत्र्या विष्णुप्रजाया इव देवमातुः । (३३।१)

या वै स्वगर्भेण दधार देवं त्रयी यथा यज्ञवितानम् अर्थम् ॥ (३३।२)

अपिस्विद् आस्ते भगवान् सुखं वो यः सात्वतां कामदुघो ऽनिरुद्धः । (३४।१)

यम् आमनन्ति स्म हि शब्दयोनिं मनोमयं सत्त्वतुरीयतत्त्वम् ॥ (३४।२)

अपिस्विद् अन्ये च निजात्मदैवम् अनन्यवृत्त्या समनुव्रता ये । (३५।१)

हृदीकसत्यात्मजचारुदेष्णगदादयः स्वस्ति चरन्ति सौम्य ॥ (३५।२)

अपि स्वदोर्भ्यां विजयाच्युताभ्यां धर्मेण धर्मः परिपाति सेतुम् । (३६।१)

दुर्योधनो ऽतप्यत यत्सभायां साम्राज्यलक्ष्म्या विजयानुवृत्त्या ॥ (३६।२)

किं वा कृताघेष्व् अघम् अत्यमर्षी भीमो ऽहिवद् दीर्घतमं व्यमुञ्चत् । (३७।१)

यस्याङ्घ्रिपातं रणभूर् न सेहे मार्गं गदायाश् चरतो विचित्रम् ॥ (३७।२)

कच्चिद् यशोधा रथयूथपानां गाण्डीवधन्वोपरतारिर् आस्ते । (३८।१)

अलक्षितो यच्छरकूटगूढो मायाकिरातो गिरिशस् तुतोष ॥ (३८।२)

यमाव् उतस्वित् तनयौ पृथायाः पार्थैर् वृतौ पक्ष्मभिर् अक्षिणीव । (३९।१)

रेमात उद्दाय मृधे स्वरिक्थं परात् सुपर्णाव् इव वज्रिवक्त्रात् ॥ (३९।२)

अहो पृथापि ध्रियते ऽर्भकार्थे राजर्षिवर्येण विनापि तेन । (४०।१)

यस् त्व् एकवीरो ऽधिरथो विजिग्ये धनुर् द्वितीयः ककुभश् चतस्रः ॥ (४०।२)

सौम्यानुशोचे तम् अधःपतन्तं भ्रात्रे परेताय विदुद्रुहे यः । (४१।१)

निर्यापितो येन सुहृत् स्वपुर्या अहं स्वपुत्रान् समनुव्रतेन ॥ (४१।२)

सो ऽहं हरेर् मर्त्यविडम्बनेन दृशो नृणां चालयतो विधातुः । (४२।१)

नान्योपलक्ष्यः पदवीं प्रसादाच् चरामि पश्यन् गतविस्मयो ऽत्र ॥ (४२।२)

नूनं नृपाणां त्रिमदोत्पथानां महीं मुहुश् चालयतां चमूभिः । (४३।१)

वधात् प्रपन्नार्तिजिहीर्षयेशो ऽप्य् उपैक्षताघं भगवान् कुरूणाम् ॥ (४३।२)

अजस्य जन्मोत्पथनाशनाय कर्माण्य् अकर्तुर् ग्रहणाय पुंसाम् । (४४।१)

नन्व् अन्यथा को ऽर्हति देहयोगं परो गुणानाम् उत कर्मतन्त्रम् ॥ (४४।२)

तस्य प्रपन्नाखिललोकपानाम् अवस्थितानाम् अनुशासने स्वे । (४५।१)

अर्थाय जातस्य यदुष्व् अजस्य वार्त्तां सखे कीर्तय तीर्थकीर्तेः ॥ (४५।२)