मैत्रेय उवाच । (१।१)

अवधार्य विरिञ्चस्य निर्व्यलीकामृतं वचः । (१।२)

प्रहस्य प्रेमगर्भेण तद् अपाङ्गेन सो ऽग्रहीत् ॥ (१।३)

ततः सपत्नं मुखतश् चरन्तम् अकुतोभयम् । (२।१)

जघानोत्पत्य गदया हनाव् असुरम् अक्षजः ॥ (२।२)

सा हता तेन गदया विहता भगवत्करात् । (३।१)

विघूर्णितापतद् रेजे तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (३।२)

स तदा लब्धतीर्थो ऽपि न बबाधे निरायुधम् । (४।१)

मानयन् स मृधे धर्मं विष्वक्सेनं प्रकोपयन् ॥ (४।२)

गदायाम् अपविद्धायां हाहाकारे विनिर्गते । (५।१)

मानयामास तद्धर्मं सुनाभं चास्मरद् विभुः ॥ (५।२)

तं व्यग्रचक्रं दितिपुत्राधमेन स्वपार्षदमुख्येन विषज्जमानम् । (६।१)

चित्रा वाचो ऽतद्विदां खेचराणां तत्र स्मासन् स्वस्ति ते ऽमुं जहीति ॥ (६।२)

स तं निशाम्यात्तरथाङ्गम् अग्रतो व्यवस्थितं पद्मपलाशलोचनम् । (७।१)

विलोक्य चामर्षपरिप्लुतेन्द्रियो रुषा स्वदन्तच्छदम् आदशच् छ्वसन् ॥ (७।२)

करालदंष्ट्रश् चक्षुर्भ्यां संचक्षाणो दहन्न् इव । (८।१)

अभिप्लुत्य स्वगदया हतो ऽसीत्य् आहनद्धरिम् ॥ (८।२)

पदा सव्येन तां साधो भगवान् यज्ञसूकरः । (९।१)

लीलया मिषतः शत्रोः प्राहरद् वातरंहसम् ॥ (९।२)

आह चायुधम् आधत्स्व घटस्व त्वं जिगीषसि । (१०।१)

इत्य् उक्तः स तदा भूयस् ताडयन् व्यनदद् भृशम् ॥ (१०।२)

तां स आपततीं वीक्ष्य भगवान् समवस्थितः । (११।१)

जग्राह लीलया प्राप्तां गरुत्मान् इव पन्नगीम् ॥ (११।२)

स्वपौरुषे प्रतिहते हतमानो महासुरः । (१२।१)

नैच्छद् गदां दीयमानां हरिणा विगतप्रभः ॥ (१२।२)

जग्राह त्रिशिखं शूलं ज्वलज्ज्वलनलोलुपम् । (१३।१)

यज्ञाय धृतरूपाय विप्रायाभिचरन् यथा ॥ (१३।२)

तद् ओजसा दैत्यमहाभटार्पितं चकासद् अन्तःख उदीर्णदीधिति । (१४।१)

चक्रेण चिछेद निशातनेमिना हरिर् यथा तार्क्ष्यपतत्रम् उज्झितम् ॥ (१४।२)

वृक्णे स्वशूले बहुधारिणा हरेः प्रत्येत्य विस्तीर्णम् उरो विभूतिमत् । (१५।१)

प्रवृद्धरोषः स कठोरमुष्टिना नदन् प्रहृत्यान्तरधीयतासुरः ॥ (१५।२)

तेनेत्थम् आहतः क्षत्तर् भगवान् आदिसूकरः । (१६।१)

नाकम्पत मनाक् क्वापि स्रजा हत इव द्विपः ॥ (१६।२)

अथोरुधासृजन् मायां योगमायेश्वरे हरौ । (१७।१)

यां विलोक्य प्रजास् त्रस्ता मेनिरे ऽस्योपसंयमम् ॥ (१७।२)

प्रववुर् वायवश् चण्डास् तमः पांसवम् ऐरयन् । (१८।१)

दिग्भ्यो निपेतुर् ग्रावाणः क्षेपणैः प्रहिता इव ॥ (१८।२)

द्यौर् नष्टभगणाभ्रौघैः सविद्युत्स्तनयित्नुभिः । (१९।१)

वर्षद्भिः पूयकेशासृग्विण्मूत्रास्थीनि चासकृत् ॥ (१९।२)

गिरयः प्रत्यदृश्यन्त नानायुधमुचो ऽनघ । (२०।१)

दिग्वाससो यातुधान्यः शूलिन्यो मुक्तमूर्धजाः ॥ (२०।२)

बहुभिर् यक्षरक्षोभिः पत्त्यश्वरथकुञ्जरैः । (२१।१)

आततायिभिर् उत्सृष्टा हिंस्रा वाचो ऽतिवैशसाः ॥ (२१।२)

प्रादुष्कृतानां मायानाम् आसुरीणां विनाशयत् । (२२।१)

सुदर्शनास्त्रं भगवान् प्रायुङ्क्त दयितं त्रिपात् ॥ (२२।२)

तदा दितेः समभवत् सहसा हृदि वेपथुः । (२३।१)

स्मरन्त्या भर्तुर् आदेशं स्तनाच् चासृक् प्रसुस्रुवे ॥ (२३।२)

विनष्टासु स्वमायासु भूयश् चाव्रज्य केशवम् । (२४।१)

रुषोपगूहमानो ऽमुं ददृशे ऽवस्थितं बहिः ॥ (२४।२)

तं मुष्टिभिर् विनिघ्नन्तं वज्रसारैर् अधोक्षजः । (२५।१)

करेण कर्णमूले ऽहन् यथा त्वाष्ट्रं मरुत्पतिः ॥ (२५।२)

स आहतो विश्वजिता ह्य् अवज्ञया परिभ्रमद्गात्र उदस्तलोचनः । (२६।१)

विशीर्णबाह्वङ्घ्रिशिरोरुहो ऽपतद् यथा नगेन्द्रो लुलितो नभस्वता ॥ (२६।२)

क्षितौ शयानं तम् अकुण्ठवर्चसं करालदंष्ट्रं परिदष्टदच्छदम् । (२७।१)

अजादयो वीक्ष्य शशंसुर् आगता अहो इमं को नु लभेत संस्थितिम् ॥ (२७।२)

यं योगिनो योगसमाधिना रहो ध्यायन्ति लिङ्गाद् असतो मुमुक्षया । (२८।१)

तस्यैष दैत्यऋषभः पदाहतो मुखं प्रपश्यंस् तनुम् उत्ससर्ज ह ॥ (२८।२)

एतौ तौ पार्षदाव् अस्य शापाद् याताव् असद्गतिम् । (२९।१)

पुनः कतिपयैः स्थानं प्रपत्स्येते ह जन्मभिः ॥ (२९।२)

देवा ऊचुः । (३०।१)

नमो नमस् ते ऽखिलयज्ञतन्तवे स्थितौ गृहीतामलसत्त्वमूर्तये । (३०।२)

दिष्ट्या हतो ऽयं जगताम् अरुन्तुदस् त्वत्पादभक्त्या वयम् ईश निर्वृताः ॥ (३०।३)

मैत्रेय उवाच । (३१।१)

एवं हिरण्याक्षम् असह्यविक्रमं स सादयित्वा हरिर् आदिसूकरः । (३१।२)

जगाम लोकं स्वम् अखण्डितोत्सवं समीडितः पुष्करविष्टरादिभिः ॥ (३१।३)

मया यथानूक्तम् अवादि ते हरेः कृतावतारस्य सुमित्र चेष्टितम् । (३२।१)

यथा हिरण्याक्ष उदारविक्रमो महामृधे क्रीडनवन् निराकृतः ॥ (३२।२)

सूत उवाच । (३३।१)

इति कौषारवाख्याताम् आश्रुत्य भगवत्कथाम् । (३३।२)

क्षत्तानन्दं परं लेभे महाभागवतो द्विज ॥ (३३।३)

अन्येषां पुण्यश्लोकानाम् उद्दामयशसां सताम् । (३४।१)

उपश्रुत्य भवेन् मोदः श्रीवत्साङ्कस्य किं पुनः ॥ (३४।२)

यो गजेन्द्रं झषग्रस्तं ध्यायन्तं चरणाम्बुजम् । (३५।१)

क्रोशन्तीनां करेणूनां कृच्छ्रतो ऽमोचयद् द्रुतम् ॥ (३५।२)

तं सुखाराध्यम् ऋजुभिर् अनन्यशरणैर् नृभिः । (३६।१)

कृतज्ञः को न सेवेत दुराराध्यम् असाधुभिः ॥ (३६।२)

यो वै हिरण्याक्षवधं महाद्भुतं विक्रीडितं कारणसूकरात्मनः । (३७।१)

शृणोति गायत्य् अनुमोदते ऽञ्जसा विमुच्यते ब्रह्मवधाद् अपि द्विजाः ॥ (३७।२)

एतन् महापुण्यम् अलं पवित्रं धन्यं यशस्यं पदम् आयुराशिषाम् । (३८।१)

प्राणेन्द्रियाणां युधि शौर्यवर्धनं नारायणो ऽन्ते गतिर् अङ्ग शृण्वताम् ॥ (३८।२)