देवहूतिर् उवाच । (१।१)

लक्षणं महदादीनां प्रकृतेः पुरुषस्य च । (१।२)

स्वरूपं लक्ष्यते ऽमीषां येन तत्पारमार्थिकम् ॥ (१।३)

यथा सांख्येषु कथितं यन्मूलं तत् प्रचक्षते । (२।१)

भक्तियोगस्य मे मार्गं ब्रूहि विस्तरशः प्रभो ॥ (२।२)

विरागो येन पुरुषो भगवन् सर्वतो भवेत् । (३।१)

आचक्ष्व जीवलोकस्य विविधा मम संसृतीः ॥ (३।२)

कालस्येश्वररूपस्य परेषां च परस्य ते । (४।१)

स्वरूपं बत कुर्वन्ति यद्धेतोः कुशलं जनाः ॥ (४।२)

लोकस्य मिथ्याभिमतेर् अचक्षुषश् चिरं प्रसुप्तस्य तमस्य् अनाश्रये । (५।१)

श्रान्तस्य कर्मस्व् अनुविद्धया धिया त्वम् आविरासीः किल योगभास्करः ॥ (५।२)

मैत्रेय उवाच । (६।१)

इति मातुर् वचः श्लक्ष्णं प्रतिनन्द्य महामुनिः । (६।२)

आबभाषे कुरुश्रेष्ठ प्रीतस् तां करुणार्दितः ॥ (६।३)

श्रीभगवान् उवाच । (७।१)

भक्तियोगो बहुविधो मार्गैर् भामिनि भाव्यते । (७।२)

स्वभावगुणमार्गेण पुंसां भावो विभिद्यते ॥ (७।३)

अभिसंधाय यो हिंसां दम्भं मात्सर्यम् एव वा । (८।१)

संरम्भी भिन्नदृग् भावं मयि कुर्यात् स तामसः ॥ (८।२)

विषयान् अभिसंधाय यश ऐश्वर्यम् एव वा । (९।१)

अर्चादाव् अर्चयेद् यो मां पृथग्भावः स राजसः ॥ (९।२)

कर्मनिर्हारम् उद्दिश्य परस्मिन् वा तदर्पणम् । (१०।१)

यजेद् यष्टव्यम् इति वा पृथग्भावः स सात्त्विकः ॥ (१०।२)

मद्गुणश्रुतिमात्रेण मयि सर्वगुहाशये । (११।१)

मनोगतिर् अविच्छिन्ना यथा गङ्गाम्भसो ऽम्बुधौ ॥ (११।२)

लक्षणं भक्तियोगस्य निर्गुणस्य ह्य् उदाहृतम् । (१२।१)

अहैतुक्य् अव्यवहिता या भक्तिः पुरुषोत्तमे ॥ (१२।२)

सालोक्यसार्ष्टिसामीप्यसारूप्यैकत्वम् अप्य् उत । (१३।१)

दीयमानं न गृह्णन्ति विना मत्सेवनं जनाः ॥ (१३।२)

स एव भक्तियोगाख्य आत्यन्तिक उदाहृतः । (१४।१)

येनातिव्रज्य त्रिगुणं मद्भावायोपपद्यते ॥ (१४।२)

निषेवितेनानिमित्तेन स्वधर्मेण महीयसा । (१५।१)

क्रियायोगेन शस्तेन नातिहिंस्रेण नित्यशः ॥ (१५।२)

मद्धिष्ण्यदर्शनस्पर्शपूजास्तुत्यभिवन्दनैः । (१६।१)

भूतेषु मद्भावनया सत्त्वेनासंगमेन च ॥ (१६।२)

महतां बहुमानेन दीनानाम् अनुकम्पया । (१७।१)

मैत्र्या चैवात्मतुल्येषु यमेन नियमेन च ॥ (१७।२)

आध्यात्मिकानुश्रवणान् नामसंकीर्तनाच् च मे । (१८।१)

आर्जवेनार्यसङ्गेन निरहंक्रियया तथा ॥ (१८।२)

मद्धर्मणो गुणैर् एतैः परिसंशुद्ध आशयः । (१९।१)

पुरुषस्याञ्जसाभ्येति श्रुतमात्रगुणं हि माम् ॥ (१९।२)

यथा वातरथो घ्राणम् आवृङ्क्ते गन्ध आशयात् । (२०।१)

एवं योगरतं चेत आत्मानम् अविकारि यत् ॥ (२०।२)

अहं सर्वेषु भूतेषु भूतात्मावस्थितः सदा । (२१।१)

तम् अवज्ञाय मां मर्त्यः कुरुते ऽर्चाविडम्बनम् ॥ (२१।२)

यो मां सर्वेषु भूतेषु सन्तम् आत्मानम् ईश्वरम् । (२२।१)

हित्वार्चां भजते मौढ्याद् भस्मन्य् एव जुहोति सः ॥ (२२।२)

द्विषतः परकाये मां मानिनो भिन्नदर्शिनः । (२३।१)

भूतेषु बद्धवैरस्य न मनः शान्तिम् ऋच्छति ॥ (२३।२)

अहम् उच्चावचैर् द्रव्यैः क्रिययोत्पन्नयानघे । (२४।१)

नैव तुष्ये ऽर्चितो ऽर्चायां भूतग्रामावमानिनः ॥ (२४।२)

अर्चादाव् अर्चयेत् तावद् ईश्वरं मां स्वकर्मकृत् । (२५।१)

यावन् न वेद स्वहृदि सर्वभूतेष्व् अवस्थितम् ॥ (२५।२)

आत्मनश् च परस्यापि यः करोत्य् अन्तरोदरम् । (२६।१)

तस्य भिन्नदृशो मृत्युर् विदधे भयम् उल्बणम् ॥ (२६।२)

अथ मां सर्वभूतेषु भूतात्मानं कृतालयम् । (२७।१)

अर्हयेद् दानमानाभ्यां मैत्र्याभिन्नेन चक्षुषा ॥ (२७।२)

जीवाः श्रेष्ठा ह्य् अजीवानां ततः प्राणभृतः शुभे । (२८।१)

ततः सचित्ताः प्रवरास् ततश् चेन्द्रियवृत्तयः ॥ (२८।२)

तत्रापि स्पर्शवेदिभ्यः प्रवरा रसवेदिनः । (२९।१)

तेभ्यो गन्धविदः श्रेष्ठास् ततः शब्दविदो वराः ॥ (२९।२)

रूपभेदविदस् तत्र ततश् चोभयतोदतः । (३०।१)

तेषां बहुपदाः श्रेष्ठाश् चतुष्पादस् ततो द्विपात् ॥ (३०।२)

ततो वर्णाश् च चत्वारस् तेषां ब्राह्मण उत्तमः । (३१।१)

ब्राह्मणेष्व् अपि वेदज्ञो ह्य् अर्थज्ञो ऽभ्यधिकस् ततः ॥ (३१।२)

अर्थज्ञात् संशयच्छेत्ता ततः श्रेयान् स्वकर्मकृत् । (३२।१)

मुक्तसङ्गस् ततो भूयान् अदोग्धा धर्मम् आत्मनः ॥ (३२।२)

तस्मान् मय्य् अर्पिताशेषक्रियार्थात्मा निरन्तरः । (३३।१)

मय्य् अर्पितात्मनः पुंसो मयि संन्यस्तकर्मणः । (३३।२)

न पश्यामि परं भूतम् अकर्तुः समदर्शनात् ॥ (३३।३)

मनसैतानि भूतानि प्रणमेद् बहुमानयन् । (३४।१)

ईश्वरो जीवकलया प्रविष्टो भगवान् इति ॥ (३४।२)

भक्तियोगश् च योगश् च मया मानव्य् उदीरितः । (३५।१)

ययोर् एकतरेणैव पुरुषः पुरुषं व्रजेत् ॥ (३५।२)

एतद् भगवतो रूपं ब्रह्मणः परमात्मनः । (३६।१)

परं प्रधानं पुरुषं दैवं कर्मविचेष्टितम् ॥ (३६।२)

रूपभेदास्पदं दिव्यं काल इत्य् अभिधीयते । (३७।१)

भूतानां महदादीनां यतो भिन्नदृशां भयम् ॥ (३७।२)

यो ऽन्तः प्रविश्य भूतानि भूतैर् अत्त्य् अखिलाश्रयः । (३८।१)

स विष्ण्वाख्यो ऽधियज्ञो ऽसौ कालः कलयतां प्रभुः ॥ (३८।२)

न चास्य कश्चिद् दयितो न द्वेष्यो न च बान्धवः । (३९।१)

आविशत्य् अप्रमत्तो ऽसौ प्रमत्तं जनम् अन्तकृत् ॥ (३९।२)

यद्भयाद् वाति वातो ऽयं सूर्यस् तपति यद्भयात् । (४०।१)

यद्भयाद् वर्षते देवो भगणो भाति यद्भयात् ॥ (४०।२)

यद् वनस्पतयो भीता लताश् चौषधिभिः सह । (४१।१)

स्वे स्वे काले ऽभिगृह्णन्ति पुष्पाणि च फलानि च ॥ (४१।२)

स्रवन्ति सरितो भीता नोत्सर्पत्य् उदधिर् यतः । (४२।१)

अग्निर् इन्धे सगिरिभिर् भूर् न मज्जति यद्भयात् ॥ (४२।२)

नभो ददाति श्वसतां पदं यन्नियमाद् अदः । (४३।१)

लोकं स्वदेहं तनुते महान् सप्तभिर् आवृतम् ॥ (४३।२)

गुणाभिमानिनो देवाः सर्गादिष्व् अस्य यद्भयात् । (४४।१)

वर्तन्ते ऽनुयुगं येषां वश एतच् चराचरम् ॥ (४४।२)

सो ऽनन्तो ऽन्तकरः कालो ऽनादिर् आदिकृद् अव्ययः । (४५।१)

जनं जनेन जनयन् मारयन् मृत्युनान्तकम् ॥ (४५।२)