व्यास उवाच । (१।१)

इति सम्प्रश्नसंहृष्टो विप्राणां रौमहर्षणिः । (१।२)

प्रतिपूज्य वचस् तेषां प्रवक्तुम् उपचक्रमे ॥ (१।३)

सूत उवाच । (२।१)

यं प्रव्रजन्तम् अनुपेतम् अपेतकृत्यं द्वैपायनो विरहकातर आजुहाव । (२।२)

पुत्रेति तन्मयतया तरवो ऽभिनेदुस् तं सर्वभूतहृदयं मुनिम् आनतो ऽस्मि ॥ (२।३)

यः स्वानुभावम् अखिलश्रुतिसारम् एकम् अध्यात्मदीपम् अतितितीर्षतां तमो ऽन्धम् । (३।१)

संसारिणां करुणयाह पुराणगुह्यं तं व्याससूनुम् उपयामि गुरुं मुनीनाम् ॥ (३।२)

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । (४।१)

देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयम् उदीरयेत् ॥ (४।२)

मुनयः साधु पृष्टो ऽहं भवद्भिर्लोकमङ्गलम् । (५।१)

यत् कृतः कृष्णसम्प्रश्नो येनात्मा सुप्रसीदति ॥ (५।२)

स वै पुंसां परो धर्मो यतो भक्तिरधोक्षजे । (६।१)

अहैतुक्यप्रतिहता ययात्मा सुप्रसीदति ॥ (६।२)

वासुदेवे भगवति भक्तियोगः प्रयोजितः । (७।१)

जनयत्याशु वैराग्यं ज्ञानं च यदहैतुकम् ॥ (७।२)

धर्मः स्वनुष्ठितः पुंसां विष्वक्सेनकथासु यः । (८।१)

नोत्पादयेद्यदि रतिं श्रम एव हि केवलम् ॥ (८।२)

धर्मस्य ह्य् आपवर्ग्यस्य नार्थो ऽर्थायोपकल्पते । (९।१)

नार्थस्य धर्मैकान्तस्य कामो लाभाय हि स्मृतः ॥ (९।२)

कामस्य नेन्द्रियप्रीतिर्लाभो जीवेत यावता । (१०।१)

जीवस्य तत्त्वजिज्ञासा नार्थो यश्चेह कर्मभिः ॥ (१०।२)

वदन्ति तत् तत्त्वविदस्तत्त्वं यज् ज्ञानम् अद्वयम् । (११।१)

ब्रह्मेति परमात्मेति भगवान् इति शब्द्यते ॥ (११।२)

तच्छ्रद्दधाना मुनयो ज्ञानवैराग्ययुक्तया । (१२।१)

पश्यन्त्यात्मनि चात्मानं भक्त्या श्रुतगृहीतया ॥ (१२।२)

अतः पुंभिर् द्विजश्रेष्ठा वर्णाश्रमविभागशः । (१३।१)

स्वनुष्ठितस्य धर्मस्य संसिद्धिर्हरितोषणम् ॥ (१३।२)

तस्मादेकेन मनसा भगवान् सात्वतां पतिः । (१४।१)

श्रोतव्यः कीर्तितव्यश् च ध्येयः पूज्यश्च नित्यदा ॥ (१४।२)

यद् अनुध्यासिना युक्ताः कर्मग्रन्थिनिबन्धनम् । (१५।१)

छिन्दन्ति कोविदास्तस्य को न कुर्यात् कथारतिम् ॥ (१५।२)

शुश्रूषोः श्रद्दधानस्य वासुदेवकथारुचिः । (१६।१)

स्यान् महत्सेवया विप्राः पुण्यतीर्थनिषेवणात् ॥ (१६।२)

शृण्वतां स्वकथाः कृष्णः पुण्यश्रवणकीर्तनः । (१७।१)

हृद्यन्तःस्थो ह्य् अभद्राणि विधुनोति सुहृत्सताम् ॥ (१७।२)

नष्टप्रायेष्वभद्रेषु नित्यं भागवतसेवया । (१८।१)

भगवत्युत्तमश्लोके भक्तिर्भवति नैष्ठिकी ॥ (१८।२)

तदा रजस्तमोभावाः कामलोभादयश्च ये । (१९।१)

चेत एतैर् अनाविद्धं स्थितं सत्त्वे प्रसीदति ॥ (१९।२)

एवं प्रसन्नमनसो भगवद्भक्तियोगतः । (२०।१)

भगवत्तत्त्वविज्ञानं मुक्तसङ्गस्य जायते ॥ (२०।२)

भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशयाः । (२१।१)

क्षीयन्ते चास्य कर्माणि दृष्ट एवात्मनीश्वरे ॥ (२१।२)

अतो वै कवयो नित्यं भक्तिं परमया मुदा । (२२।१)

वासुदेवे भगवति कुर्वन्त्यात्मप्रसादनीम् ॥ (२२।२)

सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्गुणास्तैर् युक्तः परमपुरुष एक इहास्य धत्ते । (२३।१)

स्थित्यादये हरिविरिञ्चिहरेति संज्ञाः श्रेयांसि तत्र खलु सत्त्वतनोर् नॄणां स्युः ॥ (२३।२)

पार्थिवाद् दारुणो धूमस् तस्माद् अग्निस्त्रयीमयः । (२४।१)

तमसस्तु रजस्तस्मात् सत्त्वं यद्ब्रह्मदर्शनम् ॥ (२४।२)

भेजिरे मुनयो ऽथाग्रे भगवन्तम् अधोक्षजम् । (२५।१)

सत्त्वं विशुद्धं क्षेमाय कल्पन्ते ये ऽनु तान् इह ॥ (२५।२)

मुमुक्षवो घोररूपान् हित्वा भूतपतीन् अथ । (२६।१)

नारायणकलाः शान्ता भजन्ति ह्य् अनसूयवः ॥ (२६।२)

रजस्तमःप्रकृतयः समशीला भजन्ति वै । (२७।१)

पितृभूतप्रजेशादीन् श्रियैश्वर्यप्रजेप्सवः ॥ (२७।२)

वासुदेवपरा वेदा वासुदेवपरा मखाः । (२८।१)

वासुदेवपरा योगो वासुदेवपराः क्रियाः ॥ (२८।२)

वासुदेवपरं ज्ञानं वासुदेवपरं तपः । (२९।१)

वासुदेवपरो धर्मो वासुदेवपरा गतिः ॥ (२९।२)

स एवेदं ससर्जाग्रे भगवान् आत्ममायया । (३०।१)

सदसद्रूपया चासौ गुणमयागुणो विभुः ॥ (३०।२)

तया विलसितेष्व् एषु गुणेषु गुणवान् इव । (३१।१)

अन्तःप्रविष्ट आभाति विज्ञानेन विजृम्भितः ॥ (३१।२)

यथा ह्य् अवहितो वह्निर्दारुष्वेकः स्वयोनिषु । (३२।१)

नानेव भाति विश्वात्मा भूतेषु च तथा पुमान् ॥ (३२।२)

असौ गुणमयैर् भावैर् भूतसूक्ष्मेन्द्रियात्मभिः । (३३।१)

स्वनिर्मितेषु निर्विष्टो भुङ्क्ते भूतेषु तद्गुणान् ॥ (३३।२)

भावयत्य् एष सत्त्वेन लोकान् वै लोकभावनः । (३४।१)

लीलावतारानुरतो देवतिर्यङ्नरादिषु ॥ (३४।२)